SİGORTA SÖZLEŞMESİ
Sigorta sözleşmesi T.T.K. 1363-1.
maddesinin son fıkrasında
tanımlanmıştır. “sigorta bir
akittir ki, bununla sigortacı bir
pirim karşılığında diğer bir
kimsenin parayla ölçülebilir
menfaatini hala ve halali
uğratan bir tehlikenin (bir
rizikonun) meydana gelmesi
halinde tazminat vermeyi yahut
bir veya birkaç kimsenin hayat
müddetleri sebebiyle veya
hayatlarında meydana gelen
birtakım hadiseler dolayısı ile bir
para ödemeyi veya sahi
edalarda bulunmayı üzerine
alır.”
Sigorta sözleşmesinin kurulabilmesi için mutlaka iki
tarafın olması gerekir. Bunlar sigortacı ile sigorta
ettirendir. Sigorta sözleşmesi yapılırken tarafların
ehliyet bakımından borçlar hukuku esaslarına
uygun olması gerekir.
Sigorta sözleşmesi çeşitli risk (tehlike) sigorta
ettirenin önceden belli bir ücret (prim) ödeyerek
parayla ölçülebilen menfaatini veya hayatını
sigorta teminatı altına alınmalıdır. Sigortacı da
riziko gerçekleştiği zaman meydana gelen zararı
ödeyerek yükümlülüğünü (borcunu) yerine
getirmek zorundadır.
Sigorta sözleşmelerinde üç tür süre
bulunmaktadır.
• Şekli (formel) sigorta süresi
• Maddi (materyal) sigorta süresi
• Teknik süre
1.
2.
3.
Şekli formel süre: en kısa tanımı poliçenin tanzim tarihidir. Sigorta
ettirenin teklifini kabul eden sigortacının sigorta sözleşmesini
kurulduğunu gösteren yazılı belgeyi (poliçeyi) tanzim ettiği tarihtir.
Maddi (mataryel) sigorta süresi: sigorta teminatının başlayacağı
tarihtir. Bu sürenin başlaması sigorta ettirenin primini ödemesi ile veya
priminin taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk prim ödemesi ile başlar.
Aksine bir durumda meydana gelen bir riskin verdiği zararlar sigortacı
tarafından karşılanmayacaktır.teminatsız geçen süre sözleşmeye ilave
edilmez.
Teknik süre: poliçenin başlangıç bitiş tarihidir. 20 ocak 2010 öğlen
saat 12 20 ocak 2011 öğlen saat 12 gibi teknik süre sigorta teminatının
geçerli olduğu süreyi gösterir ancak bu sürenin başlaması da maddi(
mataryel ) süreye bağlıdır.
Sigorta sözleşmesinin değişmesi
Sigorta sözleşmelerini değişmesinin 4 hali bulunur.
 Anlaşma ile
 Kanun icabı ile
 İdari tasarrufla
 Tek taraflı irade beyanı ile.
1. Anlaşma ile: kurulmuş olan sigorta süresi içinde
bazı halleri ortaya çıkması ile değiştirilebilir. Bu
değişiklikler zeyilname düzenleyerek poliçeye eklenir.
2. Kanun icabıyla:kanun gereği sözleşme süresi
içerisinde sözleşmede değişiklikle olabilir.
3. İdari tasarruf yoluyla: sigorta
şirketlerini denetleyen resmi makam
sigortalıların menfaatlerinin
kurulması için yasaların verdiği
yetkiye göre sigorta genel
şartlarında veya tarifelerinde
değişiklik yapabilir. Yapılan
değişikliklerin yürürlükteki
sözleşmelere de uygulanacağına
karar verilir.
4.Tek taraflı irade beyanı: sigorta
ettiren tek taraflı olarak sözleşme de
değişiklik yaptırabilir. Sigortacının
kabulünü gerektirmeyen hallerdir.
Sigorta sözleşmelerinin sona
ermesi
Sigorta sözleşmeleri aşağıdaki hallerde sona erer.
 Sözleşme süresinin sona ermesi
 Sigorta konusunun ortadan kalkması
 Rizikonun gerçekleşmesi
 Tarafların anlaşmaları
 Taraflardan birinin fesih hakkını kullanması
1.Sigorta sözleşmesinin sona ermesi:
Süresi biten sözleşmenin tecdit edilmemesi sigorta teminatının
devam ettirilmemesi halinde sona erer.
2.Sigorta konusunun ortadan kalkması: teminat altına
alınmamış bir riskin gerçekleşmesi ile sigorta sözleşmesi
sona erer.
3.Rizikonun gerçekleşmesi: teminat altına alınmış
bir riskin gerçekleşmesiyle sigorta sözleşmesi sona
erer.
4. Tarafların anlaşmaları: taraflar karşılıklı olarak
anlaşarak sözleşmeyi sona erdirirler.
5. Tarafların birinin fesih hakkını
kullanması:sigorta ettirenin ihbar yükümlülüğünü
yerine getirmemesi halinde sigortacı sözleşmeden
cayar. Prim borcunun ödenmemesi veya sigorta
ettirenin acze düşmesi, sigortalı malın sahibinin
değişmesi de fesih nedenidir.
SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE
KULLANILAN BELGELER
TEKLİFNAME
Sigorta sözleşmesinin kurulabilmesi için
sigortacı önceden hazırlanmış bir soru
formunu sigorta ettirene doldurtturur.
Sigorta ettirenin sigorta ettireceği
menfaatle veya hayatıyla ilgili sorulara
eksiksiz ve doğru cevap vermesi gerekir.
Aksine bir durumda ise sonuçlarından
sorumlu olacaktır.
POLİÇE
Sigorta sözleşmesinin yapıldığını kanıtlayan
yazılı belgeye poliçe denir. Sigorta
sözleşmeleri içerdiği değer bakımından
senetle ispatları gerekir. Poliçede genel
ve özel şartlar bulunur. Genel şartların
poliçede yer alması şarttır. Genel şartlar
bakanlıkça hazırlanmıi sigortacının ve
sigortalının hak ve yükümlülüklerini
belirleyen ve daha çok sözleşmenin zayıf
tarafı olan sigortalıyı koruyan şarttır.
Sigorta genel şartları, günümüzde genel işlem şartları olarak
kabul edilmektedir. Ancak işlem şartlarından ayrılan
yönlerinin de olduğu burada tekrar vurgulayalım. Diğer
genel işlem şartlarından farklı olarak emredici ve yarı
emredici hükümlerine tabidir ve idari bir denetimden
geçirilmektedir. Genel işlem şartları ise önceden tek taraflı
olarak hazırlanan sözleşmenin diğer tarafı ile müzakere
edilmeyen şartlar olarak tanımlanır.
Sigortacı geçici ilmühaberi
T.T.K’nun 1265. maddesi uyarınca sigortacının sigorta
sözleşmesinin kurulmasından sonra sigorta ettirene sigorta
poliçesi veya onun yerine geçmek üzere sigorta geçici
ilmühaberi vermek zorundadır. Bunun sigorta poliçesinden
tek farkı sigorta genel şartlarının yazılmamış olmasıdır.
Abonman (sözleşmesi) poliçesi
Emtia (mal) giriş ve çıkışlarının
yoğun olduğu sigorta bedelinin
sürekli değiştiği iş yerlerinin
yangın, hırsızlık, nakliyat
sigortalarını yaptırırken yıllık
sabit bir sigorta bedeli
belirlenemediğinden abonman
sigorta sözleşmesi esaslarına
göre sigortalatmalar gerekir.
Abonman sigorta sözleşmesi
riziko gerçekleştiğinde
sigortalının eksik veya aşkın
sigortalı durumunda kalarak
zarar etmesini önler.
Aşkın sigorta durumunda sigortalı fazla prim ödeyecektir. Riziko
gerçekleştiğinde sigortacı meydana gelen hasarı karşılayacak fazladan
ödenen primi iade edecektir. Eksik sigorta durumunda ise nispet kuralı
uygulanacak sigortalının meydana gelen zararı eksik olarak tazmin
edilecektir.
Sigorta yapılırken sigorta ettirenin bildireceği en yüksek emtia bedeli
sigorta bedeli olarak kabul edilir. Poliçenin primi bu bedel üzerinden
hesaplanır. Ve primin %40 peşin olarak alınır. Sigortalı belirli
dönemlerde 1 aylık veya 3 aylık sürelerde ne kadar emtiası olduğunu
dönemler itibariyle sigortacısına bildirir. Prim hesaplaması tekrar yapılır
ve dönem primi hesaplanır. Dönem primi alınan peşinattan az ise bir
sonraki döneme geçilir. Dönem primi peşinattan fazla ise peşinat
çıkarılarak aradaki fark tahsil edilir.
ZEYİLNAME (POLİÇE EKİ)
Poliçede yapılacak herhangi bir değişikliği
belgeleyen sözleşme metnidir. Sigorta
sözleşmesinin koşulları, her iki taraf
arasında yapılacak bir anlaşma ile
değiştirilebilir. Sigorta konusunu
oluşturan mal bir başkasına satılabilir.
Adresi değiştirilebilir veya rizikoyu
ağırlaştıran bir değişiklik olabilir. Adresi
değiştirilebilir veya rizikoyu ağırlaştıran
bir değişiklik olabilir. Sigortalı malın bir
başka kişi adına veya başka adreste
devam etmesi şirketce sakıncalı
görülmüyorsa bir zeyilname ile poliçeyi
bu hususlar eklenerek, poliçenin yani
koşullarla devamı sağlanır.
TECDİTNAME
Poliçeyi bir yıl veya daha fazla uzatan,
hukuksal olarak, yeni bir poliçenin
hazırlanmasıyla aynı sonuçları doğuran bir
belgedir. Yıllık poliçede yazılı sigortalının adı,
adresi; rizikonun niteliği adresi ve bedeli gibi
bilgilerde herhangi bir değişiklik olmadığı
sürece tecditnamelerle yenilenir. Ancak,
yukarıda yazılı koşullarda bir değişiklik
olursa, bu durumda poliçe eki veya yeni bir
poliçe düzenlenir.
sorular
► SORU-1:
sigorta sözleşmelerinde kaç türlü
süre bulunmaktadır?
A-) 2
b) 3 c) 4 d)5
► CEVAP:
B
►
a)
b)
c)
d)
SORU: aşağıdakilerden hangisi sigorta
sürelerinden değildir?
Şekli sigorta süresi
Maddi sigorta süresi
Teknik süre
Analiz sigorta süresi
► CEVAP:
D
SORU: hangisi sigorta sözleşmelerinin sona
ermesi durumlarından değildir?
a)Sözleşme süresinin sona ermesi
b)Rizikonun gerçekleşmesi
c)Sigorta konusunun kısmen ortadan kalkması
d) Tarafların anlaşmaları
► CEVAP:
C
►
a)
b)
c)
d)
SORU: sigorta sözleşmesinin yapıldığını
kanıtlayan belgeye verilen addır. Bu tanım
aşağıdakilerden hangisine uymaktadır?
Poliçe
Teklifname
Tecditname
Sigorta geçici ilmühaberi
CEVAP: A
SON
Download

SİGORTA SÖZLEŞMESİ