1.3. Genel
Sorumluluk
Sigortaları
Bir toplum içinde yaşayan insanların, içinde yaşadıkları
toplumun koyduğu koşul ve kuralları gereğince yerine
getirmek zorunda oldukları ve sayılamayacak kadar çok
sorumlukları vardır. Bu sorumluluklar toplumsal yapının bir
gereği olarak ortaya çıkarlar ve genellikle gelenek ve
göreneklerle yazılı biçimde veya yasalarla yazılı bir biçimde
düzenlenirler. Sorumluluk; toplumsal hayatın seyri içerisinde
fertlerin etraflarına karşı olan yükümlülükleri ve eylemlerinin
bir gereğidir. Esasen sorumluluk duygusu olmayan yani
sorumsuz bir insan tasavvur edilemeyeceği gibi, sorumsuz bir
toplum da düşünülemez.

Dinin, ahlakın, hukuki kuralların… sorumlulukları ve
bunların sonuçlarını düzen altına aldıklarını biliyor
ve düzenlemelerle iç içe yaşıyoruz. Toplumsal
yapının gelişme düzeyi ile o toplumda yaşayan
insanların taşıdıklar sorumluluklar arasında önemli
bir ilişki vardır. Toplumsal gelişme bir taraftan
insanların dünya görüşü ve kişinin yaşam
felsefesinin değişme ve gelişmesiyle o toplumda
yaşayan insanların bilinç düzeyinin yükselmesine,
diğer yandan ise kullanılan teknolojilerin gelişmesine
neden olur. Bunun sonucunda o toplumda yaşayan
insanların sorumlulukları da kaçınılmaz bir biçimde
artış gösterir.
Sorumluluk sigortalarının konusunu “üçüncü kişilere karşı
sorumluklar” oluşturur. Gerçek veya tüzel kişilerin üçüncü
kişilere karşı sorumlulukları genellikle günlük etkinlikleri
sırasında, insanlar arası iletişim ve etkileşim soncunda
doğarlar ve çağdaş toplumlarda sorumluluğun doğmasına
neden olan olaylarla karşılaşma olasılığı yüksektir. Bu
sorumluluklar kişilerin kusura dayalı bir eyleminden
doğabileceği gibi, kusursuz davranışlarından da ortaya
çıkabilirler. Sorumluluk sigortaları, kişilerin bu sorumluluklarını
yerine getirilmeleri için gereksinim duyabilecekleri maddi
olanakları teminat altına almaktadır.
Görülüyor ki sorumluluk sigortalarında risk
“sorumluluk” tur. Sorumluluk sigortaları ile
sigortalı “sorumluluğunu” kabul etmekte, ancak
sorumluluğun neticesinde meydana gelecek
zararı karşılama ve tazminat ödeme edimini
sigortacıya devretmektedir. Diğer bir deyişle
sorumluluk sigortası ile sigortalının zarar veya
tazminat ödemesine konu davranışları, hile ve
kasıt halleri hariç olmak üzere, kusurlu ve
kusursuz sorumluluklarının maddi sonuçları,
sigorta şirketince güvence altına alınmaktadır.
Sorumluluk sigortaları, sigortalıları ya da sigorta ettirenleri,
üçüncü kişilere verilmiş bulunan zararlar sebebiyle temin
etmektedir. Diğer bir söyleyişle, sebep olunan zararlara
sigortacı yani sigorta şirketi muhatap olmaktadır.
Açıkçası, bu sigortalarda üçüncü şahısların maruz
kalacakları (maddi olsun-bedeni olsun) zararların
sigortacı tarafından karşılanması söz konusudur.
Sorumluluk sigortalarını zorunlu ve ihtiyari (isteğe bağlı)
olmak üzere başlıca iki ana başlık altında toplamak
olanaklıdır.
Türkiye’de mevcut yasal düzenlemelerle, bir kişinin “üçüncü kişilere”
bilerek veya bilmeyerek verebileceği zararlara karşı üçüncü kişileri
korumak amacıyla bazı sorumluluk sigortaları zorunlu hale
getirilmiştir. Bu doğrultuda zarar gören kişilerin, zarar ve zıyanları
belirli limitler içinde kalmak koşuluyla sigorta şirketleri tarafından
karşılanacağı için güvence altına alınmış olmaktadır.
Bunun yanında yasal bir zorunluluk olamamakla birlikte,
sorumluluklarının bilincinde olan çağdaş kişiler sorumluklarının
doğması durumunda, bu sorumluluklarını yerine getirirken maddi
sıkıntıya düşmemek için yine sorumluluk sigortası yaptırmaktadırlar.
1.3.1. Zorunlu Sorumluk Sigortaları
Sorumluluk sigortalarının bir uzantısı olarak doğan ve
Dünya sigorta pazarlarında giderek büyük yer tutmaya
başlayan “Zorunlu Sigortalar” Avrupa Ülkeleri’nde büyük
bir gelişme göstermiştir. Avrupa Birliğine üye devletler
Karayolları Motorlu Taşıt Zorunlu Mali Sorumluluk
Sigortaları dışında kalan alanlarda kendi zorunlu
sigortalarını tespitte serbesttirler. Ülkemizde ise bu
sigortalar sınırlı sayıda kalmıştır
AB ülkelerinde, tüketicilerin sorunlarının çözülmesine, zararlarının
giderilmesine büyük katkısı olan tüketici birliklerinin kurulması ve bu
birliklerin geniş çaplı organizasyonlar gerçekleştirmeleri ve giderek
profesyonel meslek sahiplerinin iyi organize olmuş mesleki birlikler
etrafında toplanmış bulunmaları, çabuk işleyen hukuk sistemlerinin
geliştirilmiş olması, toplumun hak arama bilincine erişmiş bulunması,
diğer tüm sigorta türlerinde olduğu gibi “Zorunlu Sigorta Türleri”nde
de büyük gelişmelere neden olmuş ve bir çok sigorta türü yürürlüğe
konulmuştur. Bunların başlıcaları aşağıda verilmiştir:
1. Motorlu Araç Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası
2. Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanların Sorumluluk
Sigortası
3. Yeşil Kart (Gren Card) Sigortaları
4. Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası
5. Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk
6. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk
7. Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk
8. Zorunlu Sertifika Mali Sorumluluk
1.3.1.1. Motorlu Araç Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası
Yaygın ifadeyle “Trafik Sigortası” bir kişinin motorlu kara taşıt aracı
ile üçüncü kişilerin malına veya bedenine verebileceği zararlara
karşı güvence veren, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
gereğince zorunlu tutulan bir sorumluluk sigorta kategorisidir.
Trafik sigortası ile sigortacı, motorlu aracın işletilmesi sırasında
üçüncü şahısların bedeni veya maddi zarara uğraması sebebiyle,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre aracın işletenine
düşen yasal sorumlulukları zorunlu sigorta limitlerine kadar teminat
altına alır. Güvence limitleri araç türü ve kullanım tarzına göre Tarife
ve Talimatla belirlenmiştir.
1.3.1.1.1. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk
Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları
Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir
kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara
uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki
sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Araca bağlı olarak çekilmekte olan römork veya yarı römorkların
(hafif römorklar dahil) veya çekilen bir aracın sebebiyet vereceği
zararlar çekicinin sigortası kapsamındadır. Ancak, insan taşımada
kullanılan römorklar bunlar için poliçede özel şartları belirtilecek ek
bir sorumluluk sigortası sağlanmış olması kaydıyla teminata dahil
olur.
Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya azaltılması
amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul ve zorunlu masraflar
sigortacı tarafından karşılanır.
Bu sigorta işletenin (sigorta ettirenin) haksız taleplere karşı
savunmasını da temin eder. Bu sigorta Türkiye sınırları içinde
geçerlidir.
Teminat Dışında Kalan Haller
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,
b) İşleten tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri,
c) İşletenin eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile
bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen
zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
d) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında
araçta veya römorklarda taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan
dolayı işletene karşı ileri sürülecek talepler,
e) Manevi tazminat talepleri.
f) İşletenin, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu
tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
g) İşletenin aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı
römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri
sürülecek talepler,
h) Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan teşebbüslere,
gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması
amacı ile veya benzeri bir amaçla bırakılan aracın sebep olacağı
zararlara ilişkin her türlü talepler,
i) Aracın, yetkili makamların izniyle tertip olunan yarışlara katılması
veya yarışlara katılan araçlara eşlik etmesi ile gösteride kullanılması
sonucunda meydana gelecek zararlar,
j) Çalınan veya gaspedilen araçların sebep oldukları ve Karayolları
Trafik Kanunu'na göre işletenin sorumlu olmadığı zararlar ile aracın
çalındığını veya gaspedildiğini bilerek binen kişilerin zarara
uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gaspeden
kişilerin talepleri,
k) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar.
l) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde
ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden
olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletenin
sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını
veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları
nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj
eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri.
m) Dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri.
1.3.1.2. Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanların
Sorumluluk Sigortası
Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan kişi ya da
kuruluşlar (otopark, servis istasyonu, galeriler) bu faaliyetleri
yürütürlerken faaliyetlerinden kaynaklanan nedenler ile 3. şahıslara
ait olan ve sorumlulukları altında bulunan araçlar ile bu araçların
sahip ya da işletenlerine karşı ortaya çıkabilecek maddi ya da
bedeni hukuki sorumlulukları bu poliçe ile teminat altına alınır.
Sigorta ettirmeleri zorunludur. Motorlu araçlarla ilgili mesleki
faaliyetlerde bulunan işletmeler ya da bu işler ile uğraşan kişiler için
yapılması zorunlu olan bir sigorta türüdür.
1.3.1.3. Yeşil Kart (Gren Card) Sigortaları
Bilindiği gibi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve çokça kullanılan
adıyla Trafik Sigortası Türkiye sınırları içinde geçerlidir.
Türkiye’de olduğu gibi başka ülkelerde de motorlu araçlar için
zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma mecburiyeti vardır. Söz
konusu bu sigortalar Türkiye’de olduğu gibi sadece o ülke sınırları
içinde geçerlidir.
Bir ülkeden başka bir ülkeye gitmek zorunda kalan araç sahipleri, o
ülke için geçerli olan bir trafik sigortası yaptırmak zorundadır. Bizde
buna yeşil kart sigortası (green card insurance) denmektedir. Yeşil
kart sistemi içindeki ülkelerin sigorta şirketleri kendi merkez
bankalarından peşin transfer garantisi sağlayarak bir ortak havuz
(pool) sistemi oluşturmuşlar ve kaza yapan yabancı plakalı araç
sahibinin veya sürücüsünün mali sorumluluğu bu havuzdan o
ülkenin para birimi ile ödenmekte ve daha sonra da kaza yapan
aracın yeşil kart sigorta poliçesini tanzim eden ülkenin pool’ünden
istenmektedir. Buna göre; yeşil kart sigortası yurt dışına çıkan
motorlu aracın yaptırmak zorunda olduğu bir üçüncü şahıs
sorumluluk sigortasıdır. Her ülkede uygulanmakta olan zorunlu trafik
poliçesine paralel olarak başka bir ülkeye giden yabancının da
muhakkak o ülkenin sorumluluk limitlerine kadar teminat alması
gerekir.
Kısaca Yeşil Kart Sistemi;
Sisteme dahil yabancı ülkelere taşıtlarıyla giden sürücülerin giriş
yaptıkları ülkelerin sınırlarında ayrıca birer “Motorlu Taşıt Mali
Sorumluluk (Trafik) Sigortası” yaptırmak zorunda kalmamalarını,
Bu sürücülerin verdikleri zararlardan dolayı da üçüncü şahısların
mağdur olmamalarını sağlamak amacına yöneliktir. Yeşil Kart
Sistemi’ne üye ülke sayısı dünya genelinde halen 39’dur.
1.3.1.4.Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası
Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı maddeleri üreten, depolayan, nakleden ve
satanların, mesleki faaliyetleri nedeniyle bu maddelerin doğrudan
doğruya neden olabileceği olaylar sonucu kusurları olsun olmasın,
üçüncü kişilerin uğrayacağı bedeni ve maddi zararlardan doğacak
sorumluluklarını, poliçede yazılı limitler dahilinde teminat altına alır.
1.3.1.4.1. Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk
Sigortası Genel Şartları
"Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortası" bulunan bir
işyerinde, kullanılmak üzere bulundurulan LPG tüpünün
infilaki, gaz kaçırması, yangın çıkarması sonucu
verilecek zararlar, Tüpgaz Sorumluluk Sigortası limitleri
dahilinde sigortacısı tarafından tazmin edilir.
Ancak, kullanılmak üzere bulundurulan tüpgazın neden
olduğu kaza, işyerinde bulunan yanıcı, parlayıcı,
patlayıcı maddelerin de zarar vermesine yol açarsa,
tazminat ödemelerinde Tüpgaz Sorumluluk Sigortasına
öncelik verilir; bu sigortanın limitlerinin yetersiz kalması
halinde Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortası, limitleri
dahilinde işlemeye başlar.
Hasara yol açan kazanın çıkış nedeninin yanıcı, yakıcı,
parlayıcı, patlayıcı maddeler olması halinde öncelikle
Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortası işlemeye başlar.
Bu sigorta, sigortalının haksız taleplere karşı
korunmasını temin eder. Ayrıca, bu sigorta ile ilgili olarak
dava açılması halinde, sigorta poliçesinde kayıtlı limitlere
kadar davanın takip ve idaresi sigortalıyla birlikte
sigortacıya da ait olup, sigortalı sigortacının göstereceği
avukata gereken vekaletnameyi vermek zorundadır.
Sigortacı dava masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle
yükümlüdür. Şu kadar ki hükmolunan tazminat sigorta bedelini
aşarsa, sigortacı bu masrafları, sigorta bedelinin tazminata oranı
dahilinde öder.
Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya azaltılması
amacıyla sigorta ettirenin ve/veya sigortalının yapacağı makul ve
zaruri masraflar sigortacı tarafından karşılanır.
Sigorta Dışında Kalan Haller
a) Olaya kasten neden olan kişilerin zarar ve ziyan talepleri,
b) Manevi tazminata ilişkin talepler,
c) Sigortalının kendisinin uğrayacağı zarar ve ziyanlar,
Sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdiyle ya da başka bir şekilde
bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanlar,
d) Savaş veya savaş niteliğindeki harekat, ihtilal, isyan, ayaklanma
ve bunlardan doğan iç kargaşalıklar nedeniyle meydana gelen bütün
zarar ve ziyan talepleri,
e) Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması
sonucu nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen
nedenlerden meydana gelen iyonlayıcı radyasyonlann veya
radyoaktivite bulaşmalarının ve işverenin iştigal konusu içinde
olsun veya olmasın bunların getirdiği askeri ve inzibati
tedbirlerin neden olduğu bütün kayıp ve hasarlar.
f) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör
eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları
önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar
tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen
zararlar.
1.3.1.5. Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk
Bu sigorta, likit petrol gazı (LPG) firmalarının kendi markaları
altında doldurdukları veya doldurttukları ve yetkili bayileri
aracılığıyla ya da doğrudan pazarladıkları tüplerin kullanılmak
üzere bulunduruldukları yerlerde infilak etmesi, gaz kaçırması,
yangın çıkarması sonucu (kusurları olsun veya olmasın)
üçüncü kişilere vereceği bedeni ve maddi zararlara karşı
sorumluluklarını belirli limitler içinde kalmak koşuluyla teminat
altına alır.
Hasara yol açan kazanın çıkış nedeninin yanıcı, yakıcı,
parlayıcı, patlayıcı maddeler olması durumunda öncelikle
tehlikeli maddeler sorumluluk sigortası işlemeye başlar.
1.3.1.5.1 Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel
Şartları
Bu sigortayı, Likit Petrol Gazını (LPG) depolayan, tüplere
dolduran, nakleden, bayileri vasıtasıyla veya doğrudan
doğruya tüketiciye satan LPG Dağıtım Şirketleri, yaptırmak
zorunda oldukları Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortasına ek
olarak yaptıracaklardır.
"Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortası" bulunan bir işyerinde,
kullanılmak üzere bulundurulan LPG tüpünün infılaki, gaz
kaçırması, yangın çıkarması sonucu verilecek zararlar, Tüpgaz
Sorumluluk Sigortası limitleri dahilinde sigortacısı tarafından
tazmin edilir.
Ancak, kullanılmak üzere bulundurulan tüpgazın neden
olduğu kaza, işyerinde bulunan yanıcı, parlayıcı,
patlayıcı maddelerin de zarar vermesine yol açarsa,
tazminat ödemelerinde Tüpgaz Sorumluluk Sigortasına
öncelik verilir; bu sigortanın limitlerinin yetersiz kalması
halinde Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortası limitleri
dahilinde işlemeye başlar. Hasara yol açan kazanın çıkış
nedeninin yanıcı, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı maddeler
olması halinde öncelikle Tehlikeli Maddeler Sorumluluk
Sigortası işlemeye başlar.
Bu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı korunmasını
temin eder. Ayrıca, bu sigorta ile ilgili olarak dava açılması
halinde, sigorta poliçesinde kayıtlı limitlere kadar davanın takip
ve idaresi sigorta ettirenle birlikte sigortacıya da ait olup, sigorta
ettiren sigortacının göstereceği avukata gereken vekaletnameyi
vermek zorundadır. Sigortacı dava masrafları ile avukatlık
ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki hükmolunan
tazminat sigorta bedelini aşarsa, sigortacı bu masrafları, sigorta
bedelinin tazminata oranı dahilinde öder. Meydana gelen bir
kazada zararın önlenmesi veya azaltılması amacıyla sigorta
ettirenin yapacağı makul ve zaruri masraflar sigortacı tarafından
karşılanır.
Zarar meydana geldiğinde sigorta ettirenin kusurlu olup
olmadığına bakılmadan zarara uğrayan üçüncü şahısların
tazminatı ödenir. Zararın LPG tüpünün takılması sırasında
servis hatasından, kullanıcının kullanma hatasından, tüpün
imalat hatasından, dolum hatasından, hortum, kelepçe,
dedantör, cihaz, musluk hatalarından meydana gelmesi durumu
değiştirmez, Sigorta Türkiye sınırları içinde geçerlidir.
Sigorta Dışında Kalan Haller
a) Olaya kasden neden olan kişilerin zarar ve ziyan talepleri,
b) Manevi tazminata ilişkin talepler;
c) Sigorta ettirenin kendisinin uğrayacağı zarar ve ziyanlar,
d) Savaş veya savaş niteliğindeki harekat, ihtilal, isyan,
ayaklanma ve bunlardan doğan iç kargaşalıklar nedeniyle
meydana gelen bütün zarar ve ziyan talepleri,
e) Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması
sonucu nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen
nedenlerden meydana gelen iyonlayıcı radyasyonların veya
radyoaktivite bulaşmalarının ve işverenin iştigal konusu içinde
olsun veya olmasın bunların getirdiği askeri ve inzibati
tedbirlerin neden olduğu bütün kayıp ve hasarlar (Bu bentte
geçen yanma deyimi kendi kendini idame ettiren herhangi bir
nükleer ayrışım olayını kapsayacaktır).
f) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör
eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları
önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar
tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen
zararlar.
Tazminatın Kaldırılması veya Azaltılması Sonucunu
Doğuran Haller
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin
Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün
kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran
haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan
sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin
kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya
azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu
edebilir.
Sigorta ettirene başlıca şu nedenlerle rücu edilebilir:
a)Tazminatı gerektiren olay, sigorta ettirenin veya
eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi
sonucunda meydana gelmiş ise,
b)Tazminatı gerektiren olayın, bahsi geçen maddelerin
çalınması veya gaspedilmesi sonucunda meydana gelmesi
halinde, çalınma veya gaspedilme olayında sigortalı ettirenin
kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin
kusurlu olduğu tesbit edilirse,
Sigorta ettiren olay vukuunda 9. maddede belirtilen
yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu zarar ve
ziyan miktarında bir artış olursa, sigortacı zarar görene
tazminatı ödemekle beraber, bu artış için sigorta ettirene rücu
edebilir.
1.3.1.6. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk
Molalarda dahil olmak üzere motorlu taşıtta seyahat eden
yolculara gelebilecek bedeni zararlar için taşımacının
doğan sorumluklarını poliçede belirtilen limitlere kadar,
teminat altına alır.
Teminat limitleri ve primler Hazine Müsteşarlığınca
belirlenip Resmi Gazetede yayımlandıktan sonra
yürürlüğe girer.
Tazminat ödemesinde öncelikli olarak bu sigorta devreye
girer, daha sonra Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve
varsa İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası devreye girer.
Sigorta şirketleri sigorta sözleşmesi ile birlikte Türkiye
Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince bastırılan
Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesini sigortalıya
vermek zorundadırlar.
1.3.1.6.1. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk
Sigortası Genel Şartları Sigortanın Konusu
Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta
seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak
üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek
süre içinde meydana gelecek bir kaza sonucu bedeni
zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunundan doğan
sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına kadar
temin eder.
Sigortalının taşımayı zaruri haller hariç, 10.07.2003 tarih ve
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili yönetmelik
hükümleri çerçevesinde yapması gerekir.
Bu sigorta, sigortalının haksız taleplere karşı savunmasını da
temin eder.
Bu genel şartlarda geçen:
Sigorta: Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk
Sigortasını,
Sigortalı: 4925 sayılı Kanuna göre Zorunlu Karayolu
Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmakla yükümlü
olan sigorta ettiren, şehirlerarası ve/veya uluslararası
taşımacıyı,
Sigortacı: Türkiye'de Karayolu Motorlu Araçlar Mali
Sorumluluk Sigortası Branşı'nda ruhsatı bulunan ve bu sigorta
ile sigortalının sorumluluğunu teminat altına alan sigorta
şirketini,
Kaza: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla
aracın karıştığı, ölüm, yaralanma ve maddi zararla sonuçlanmış
olayı veya duraklamalar da dahil olmak üzere 4925 sayılı Kanuna
göre taşımacının sorumluluğunu doğuran ve zarara neden olan
olayı,
Zarar: Kaza sonucu yolcunun yaralanmasına, sakatlanmasına veya
ölmesine neden olan bedeni zararları,
Hak Sahibi - Zarar Gören: Kaza sonucu, yaralanan veya sakatlanan
yolcular ile ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanları,
Taşıma: Yolcunun kalkış noktasından varış noktasına götürülmesini,
Taşımacı: 4925 sayılı Kanunun 5 inci maddesine istinaden yetki
belgesi alan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret
karşılığında üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi,
Kalkış Noktası: Yolcunun taşıta bindiği yeri,
Varış Noktası: Yolcu biletinde gösterilen ve yolcunun götürülmek
istendiği yeri,
Yolcu: Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında, taşıtta bulunan
yolcu biletli kişileri,
Yolcu bileti: Taşımacı ile yolcu arasında akdedilen, 4925 sayılı Kanuna
ilişkin yönetmelikte belirtilen şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi
zorunlu olan belgeyi,
Şehirlerarası Taşıma: Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya
yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında
veya yerleşim biriminde biten taşımayı,
Uluslararası Taşıma: Türkiye'den veya Türkiye'ye karayoluyla; Türkiye
üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye denizyolu, demiryolu ve
havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,
Poliçe: 4925 sayılı Kanuna istinaden akdedilmiş olan sigorta
sözleşmesi belgesini, ifade eder.
1.3.1.6.2. Kapsama Giren Teminat Türleri ve Üst Sınırları
Sigortalının doğan sorumluluğunu karşılayan teminatlar aşağıda
gösterilmiştir.
Ölüm Teminatı: Kaza, yolcunun kaza tarihinden itibaren iki sene içinde
ölümüne sebebiyet verdiği takdirde, ölenin yardımından mahrum
kalanların destekten yoksun kalma tazminatını karşılar.
Sakatlık Teminatı: Kaza, yolcunun derhal veya kaza tarihinden itibaren
iki sene zarfında geçici veya daimi surette sakatlanmasına sebebiyet
verdiği takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin
olarak tespiti sonucunda saptanan sakatlanma tazminatını karşılar.
Tedavi Giderleri Teminatı: Kaza nedeniyle yaralanan yolcuların
ilk yardım, muayene, kontrol veya bu yaralanmadan ötürü
hastanede veya diğer yerlerdeki ayakta veya yatakta tedavi
giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri karşılar.
1.3.1.6.3. Sorumluluğu Kaldıran veya Azaltan Haller
Sigortalı, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu
kişilerin kusuru bulunmaksızın ve poliçede kayıtlı taşıttaki bir
bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir
sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır
kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Sigortalı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli yolculuk
yapmasını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. Yolcular,
taşımacı tarafından taşıma hizmetlerini tanzim için konulmuş
usul ve esaslara uymak zorundadır.
Kazanın oluşumunda zarar görenin kusuru var ise, bu kusur
oranında ödenecek tazminattan indirim yapılabilir
1.3.1.6.4. Kapsam Dışında Kalan Haller
a. Sigortalı tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri,
b. Sürücü, hizmetliler ve sigortalının eylemlerinden sorumlu
tutulduğu diğer kişiler ile yolcu bileti olmayan kişilerin talepleri,
c. Yolcuların, beraberinde veya taşıtta veya römorkunda bulunan
bagaj ile benzeri eşya ve taşınan diğer eşyanın uğrayacağı
zararlara ilişkin talepleri dahil olmak üzere, her türlü maddi
zararlara ilişkin talepleri ile manevi tazminat talepleri,
d. Çalınma veya gaspedilme olayında taşıtın çalındığını veya
gaspedildiğini bilerek taşıta binen kişilerin zarara uğramaları
nedeniyle ileri sürecekleri talepler, çalan veya gaspeden
kişilerin talepleri,
e. Savaş, her türlü savaş olayları, istila, yabancı düşman
hareketleri, çarpışma, (savaş ilan edilmiş olsun, olmasın) iç
savaş, ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunların gerektirdiği inzibati
ve askeri hareketler,
f. Nükleer, biyolojik ve kimyasal rizikoların ve bunların
gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirler,
g. Grevlere, lokavt edilmiş işçi hareketlerine, halk hareketlerine,
kavgalara katılma,
h. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör
eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları
önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar
tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen
zararlar, terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde bulunanların
talepleri, aracın terörist eylemlerde kullanıldığını veya
kullanılacağını bilerek araca binen kişilerin zarara uğramaları
nedeniyle ileri sürecekleri talepler,
i. Cürüm ve cinayet işlemek veya bunlara teşebbüs,
j. Tehlikede bulunan şahıs ve malları kurtarmak hali hariç,
yolcunun kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak
hareketlerde bulunması,
k. Deprem, yanardağ püskürmesi, kar ağırlığı, sel ve su baskını,
yer kayması, fırtına gibi doğal afetler.
l. Dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri.
1.3.1.6.5. Sigorta Kapsamına Girmeyen Taşıtlar
Otomobille şehirlerarası ve/veya uluslararası taşımacılık yetki
belgesi kapsamında yapılan taşımalar hariç olmak üzere, özel
otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar,
genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler,
üniversiteler ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait otomobillerle
yapılan taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve
bunların römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli
traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar bu sigorta
kapsamı dışındadır.
1.3.1.7. Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk
Sigortacı, sigorta ettiren tarafından istihdam edilen özel
güvenlik görevlilerinin, özel güvenlik hizmetine dair mevzuat
çerçevesindeki görevlerini yerine getirmeleri sırasında üçüncü
şahıslara verecekleri zararları, sigorta poliçesinde belirtilen
tutara kadar teminat altına alır.
1.3.1.7.1. Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk
Sigortası Genel Şartları
Sigortanın Konusu
Sigortacı, sigorta ettiren tarafından 5188 sayılı Özel Güvenlik
Hizmetlerine Dair Kanuna istinaden istihdam ettikleri özel
güvenlik görevlilerinin, özel güvenlik hizmetine dair mevzuat
çerçevesindeki görevlerini yerine getirmeleri sırasında üçüncü
şahıslara verecekleri zararları, sigorta poliçesinde belirtilen
tutara kadar teminat altına alır.
Bu sigorta, sigorta ettirenin, sigorta konusu olaylar sonucunda
kendisine yöneltilebilecek haksız taleplere karşı savunmasını
da temin eder.
Bu Genel Şartlarda geçen :
Sigorta: Özel güvenlik mali sorumluluk sigortasını,
Sigorta ettiren: İstihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin
üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla, 5188
sayılı "Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun"a göre faaliyet
izni almış olan ve aynı kanun uyarınca özel güvenlik mali
sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlü olan özel hukuk
kişileri ve özel güvenlik şirketlerini,
Sigortacı: Türkiye'de kaza sigortası branşında ruhsatı bulunan
ve sigorta ettirenin 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine
Dair Kanundan doğan sorumluluğunu, özel güvenlik mali
sorumluluk sigortasıyla teminat altına alan sigorta şirketini,
Zarar gören: Zarara sebebiyet veren olay sonucu ölen,
yaralanan, sakatlanan veya maddi zarara uğrayan üçüncü
şahısları,
Hak sahibi: Zarara sebebiyet veren olay sonucu ölenlerin
desteğinden yoksun kalanları ifade eder.
1.3.1.7.2. Kapsama Giren Teminat Türleri
Sigorta ettirenin doğan sorumluluğunu karşılayan teminatlar
aşağıda belirtilmiştir.
Sakatlık teminatı: Sakatlık teminatı, zarara sebebiyet veren
olayın zarar görenin derhal veya olay tarihinden itibaren iki
sene içinde geçici veya sürekli bir biçimde sakatlanmasına
neden olması halinde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve
sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda saptanan
sakatlanma tazminatını karşılar.
Tedavi giderleri teminatı: Tedavi giderleri teminatı, zarara
sebebiyet veren olay sonucunda zarar görenlerin; ilk yardım,
muayene, kontrol veya yaralanmadan ötürü hastane veya
benzeri diğer tedavi merkezlerindeki ayakta veya yatakta
tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri karşılar.
Maddi zarar teminatı: Maddi zarar teminatı, zarara sebebiyet
veren olay nedeniyle zarar görenlerin taşınır ve taşınmaz mal
varlıklarına gelebilecek zararları karşılar.
1.3.1.7.3. Sorumluluğu Kaldıran veya Azaltan Haller
Sigorta ettiren, kendisinin veya eylemlerinden
sorumlu tutulduğu özel güvenlik görevlilerinin kusuru
bulunmaksızın, zararın meydana gelmemesi için hal
ve şartların gerektirdiği bütün dikkat ve özeni
gösterdiği veya bütün dikkat ve özeni göstermiş olsa
dahi zarara sebebiyet veren olayın meydana
gelmesini engelleyemeyeceğini (zarara sebebiyet
veren olayın bir mücbir sebepten veya zarar görenin
veya başka bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri
gelmesi) ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Zarara sebebiyet veren olayın meydana gelmesinde
zarar görenin kusuru varsa, ödenecek tazminattan
bu kusur oranında indirim yapılabilir. Bu sigorta
Türkiye sınırları içinde geçerlidir.
Sigorta ettirene ait kısa bilgileri, sigortacının
unvanını ve açık adresini ve sigorta poliçesinde yer
alan teminat tutarları ile sigorta süresini belirten bir
levha, sigorta ettirenin merkezinde ve şubelerinde
kolaylıkla görülebilecek bir yerde bulundurulur.
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
Sorumluluk sigortalarında risk sorumluluktur.
Sorumluluk sigortalarının konusunu “üçüncü kişilere karşı
sorumluluklar” oluşturur.
Sorumluluk sigortaları sigortalıları yada sigorta ettirenleri
üçüncü kişilere verilmiş zararlar sebebiyle temin etmektedir.
Sorumluluk sigortaları kişilerin sorumluluklarını yerine
getirmeleri için gereksinim duyabilecek maddi olanakları
teminat altına almamaktadır.
Cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddeler
zorunlu sorumluluk sigortası dışında kalan
hallerden değildir?
A) Olaya kasten neden olan kişilerin zarar ve ziyan talepler.
B) Sigortalının kendisinin uğrayacağı zarar ve ziyanlar.
C) Manevi tazminata ilişkin talepler.
D) poliçe özel şartlarında düzenlenecek sair teminat dışı
haller.

Cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi teminat dışında
kalan hallerden değildir?
A)
B)
C)
D)
İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı
zararlar.
Savaş veya savaş niteliğindeki harekat, isyan, ayaklanma
ve bunlardan doğan iç kargaşalıklar nedeniyle meydana
gelen bütün zarar ve ziyan talepleri.
Manevi tazminat talepleri.
İşleten tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri.

Cevap: B
Download

Genel Sorumluluk Sigortaları