Hazırlayan
Av.Abdulhalim Eke
Ankara Barosu
[email protected]
YARGITAY DAİRELERİNİN GÖREVLERİ
17
11
21
4
3
10
2918 Trafik Kazaları
Taşıma
İş Kazaları
Haksız Fiiller
Kanuni Sorumluluklardan (İstihdam eden, yapı maliki)
İş Kazalarında rücuan alacaklar
2918 MD.85/1 AYNI ARACIN KAZASI
MÜŞTEREK MÜTESELSİL SORUMLULUK
88 Zarar verenlerin birden fazla olması MÜTESELSİL
EZBER BOZALIM
HASAR-ZARAR
TBK 53-54 ÇALIŞMA GÜCÜNÜN KAYBI
5510 MD.19 MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI
SEBEPLERİN YARIŞMASI TBK MD.60
GEÇİCİ ÖDEMELER TBK 76
ZAMANAŞIMLARI NASIL İŞLER 2-10- 10 YIL
İŞLETEN ARACI İLE ÇALIŞAN İŞÇİLER TBK 415
TAZMİNAT NE OLUNCA ARTAR
Kusur, meslekte kazanma gücünün kaybının tespiti-engelli
raporları- kazanç- sağ eşlerin evlenmemesi, zamanın geçmesinden doğan
artışlar, tazminat sistemimiz
İBRA SULHUN İPTALİ 2918 MD.111
ADLİ- İDARİ YARGI-YARGI YOLU
1- Demiryolu, tellerin kesilip fiilen yol gibi kullanılan yerden geçen yayaya
tren çarpması, hemzemin geçit gibi değerlendirilmeli, KTK uygulanmalı, adli
yargı görevli HGK E. 2010/4-178 K. 2010/206 T. 7.4.2010
2-Aynı malike ait ve farklı sigorta şirketlerine sigortalı araçların malike ait
arazi içinde kazası, KTK kapsamında 17. HD E. 2009/1246 K. 2009/4999 T.
6.7.2009
3- K.Ş Fabrikası sahası itibariyle araç trafiği olan, sürekli yükleme ve
boşaltma yapılan bir yer olup karayolu sayılan yerlerden olduğunun
kabulü gerekir. Bu durumda da rizikonun teminat kapsamında olduğunu kabul
etmek ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir. 11. HD E. 2008/1730 K.
2009/6004 T. 18.5.2009
4- İçişleri Bakanlığı Eskort Aracı Açıklanan şu yasal düzenleme itibariyle,
zarara neden olan araç, kime ait olursa olsun, o kimsenin işleten sıfatı ile
sorumlu tutulacağı ve yargılamanın da adli yargı yerinde yapılacağı
anlaşılmaktadır 4. HD E. 1998/2220 K. 1998/3382 T. 14.5.1998
5- Rögar Kapağı arızası nedeni ile tek taraflı kaza ve zarar Adli Yargının
Görevi UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E. 2012/628 K.
2012/498 T. 24.12.2012
6- İdarenin aracının verdiği zararı ödeyen sigortacının davası Adli Yargıda
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E. 2013/339 K. 2013/524
T. 8.4.2013
7- Motosiklet Ambulans Çarpışması Görev Adli Yargıda UYUŞMAZLIK
MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E. 2013/710 K. 2013/816 T. 13.5.2013
8- Kamu araçlarının verdikleri zararlar Adli Yargıda HGK E. 2007/4-498 K.
2007/540 T. 11.7.2007
9- Yolda aracı mıcıra kaptırma yol kusuruna dayalı tazminat talebi Adli
Yargı Görevli UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E.
2013/1562 K. 2013/1725 T. 11.11.2013
10- Hemzemin geçit kazası Adli Yargı UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ E. 2013/1099 K. 2013/1248 T. 1.7.2013
11- Maddi hasarlı trafik kazasının tutanağının iptali davası idari yargı değil Adli
yargı UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E. 2012/102 K.
2012/92 T. 9.4.2012
12-Olayda, askeri araçta bulunan jandarma erinin ölümü dolayısıyla
uğranılan zararların idarece tazmin edilmesi istenildiğine göre, zararın askeri
kural ve talimatlar çerçevesinde yürütülen bir hizmet sırasında doğması ve asker
kişinin bedeninde oluşması karşısında, davada idari eylemin “askeri hizmete
ilişkin bulunması” ve “asker kişiyi ilgilendirmesi” koşullarının birlikte
gerçekleştiği anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu edilen davanın görüm ve
çözümünde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi görevli bulunmaktadır.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E. 2010/88 K. 2011/9 T.
7.2.2011
13- Askeri Aracın şarampole yuvarlanması Adli Yargı UYUŞMAZLIK
MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ E. 2010/211 K. 2011/24 T. 7.2.2011114- İnşaat sahası içinde beton mikserinden beton boşaltılması sırasında
meydana gelen kaza mahallinin karayolu olması halinde sigortacının
sorumluluğu söz konusu olacağından keşif yaparak kapsamı girer mi araştır.
17. HD. E. 2011/7885 K. 2013/9893 T. 24.6.2013
15- Kum ocağında meydana gelen kaza kapsam da mı 17. H.D. E. 2012/6996
K. 2012/8005 T. 25.6.2012
16-Karayolu ile bağlantısı olan ve özel güvenlikten sonra izinle girilen
alanda meydana gelen kaza, yükleme yapan araca bir başka aracın
çarpması, sigorta bedelinin rücusu KTK kapsamında HGK E. 2011/17-499
K. 2011/557 T. 28.9.2011
17- Kooperatif bahçesinde park halinde bulunan araca davalı sigorta
şirketine trafik sigortalı aracın tam kusurlu çarparak hasar Kapsamda 17. HD.
E. 2008/2484 K. 2008/4216 T. 22.9.2008
18- Ambarlı Limanı içinde bulunan konteynır sahası, 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanunu'nun 2/a bendinde belirtildiği üzere, eşya ( yük ) terminali
olduğundan, anılan yasa kapsamındaki yerlerdendir. 11. HD E. 2005/10845 K.
2006/11842 T. 16.11.2006
19- Bağ-Kur sigortalısı sürücünün tarlasını sürerken aracını devirmesi
biçiminde gerçekleşmiş olup Kapsam dışı 10. HD E. 2003/4771 K. 2003/5264
T. 24.6.2003
İŞLETEN SIFATI
20- Kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan
delillerle desteklenip desteklenmediği işletenlik sıfatının kimde olduğu
araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ,
Aynı kazada özel sağlık sigortası prim bedelleri de istenmiş, tedavi gideri
ödenmiş mi, poliçe iptal edilmiş mi, yenisinin prim tutarı ne kadar araştır,
doğrudan prim bedeline karar verme 17. HD E. 2013/1732 K. 2013/2886 T.
5.3.2013
21-Mülkiyeti Muhafaza kaydıyla satışta işleten malik değil alıcıdır. HGK E.
1998/19-468 K. 1998/529 T. 24.6.1998
22- Aracı haricen satan, alıcının resmi devri almaması üzerine aracın
trafikten men isteyen davalının işleten değilim savunmasını araştır. 17. HD
E. 2012/12515 K. 2013/8763 T. 10.6.2013
23- Galeriye haricen satış, devir için galeri yetkilisine vekalet verme, kaza,
baştan itibaren sigorta poliçesi iptal edilse de, geçersiz satış, sigortacı üçüncü
şahsılara karşı iptal savunmasında bulunamaz 17. HD E. 2011/7807 K.
2012/2461 T. 1.3.2012
24- Noterden uzun süreli kira sözleşmesi yapılıp teslim edilen aracın işleteni
kiracıdır. 11. HD E. 2002/8524 K. 2003/780 T. 27.1.2003
25- İl özel idaresine ait ambulansı kullanan Sağlık Bakanlığı İşletendir 17.
HD E. 2007/632 K. 2007/1459 T. 1.5.2007
26- Aracın bir yıl süreli kiralanıp teslim edilmesinde kiracı işleten olur. 17.
HD E. 2011/7281 K. 2012/6368 T. 18.5.2012
27- İl Özel İdaresine ait aracı fiili kullanan Karayolları işletendir. Araçlar
ticari olmadığından yasal faiz (Bu olayda TCK kendisi trafik sigortası
yaptırmış)17. HD E. 2010/782 K. 2010/3433 T. 13.4.2010
İLLİYET BAĞININ KESİLMESİ
28-Üçüncü Şahıs tam kusurlu ise, işletenin sigortacısı sorumlu tutulamaz.
HGK E. 2013/17-72 K. 2013/1558 T. 13.11.2013
29- Araç içindeki kişinin silahlı saldırıya uğramasında, hem illiyet bağının
kesilmesi, hem KTK’da sayılan hallerden olmaması nedeni ile sigortacı sorumlu
değil YARGITAY 11. HD E. 2012/15523 K. 2013/13130 T. 24.6.20134
30- Depremde üst geçit düşmüş otobüs üst geçit ile arkasındaki kamyon
arasında kalmış, işleten ve sigortacısı sorumlu 11. HD E. 2001/7708 K.
2002/103 T. 14.1.2002
ARTAN ZARARLARDA İLLİYET
31-Diyaliz hastasını taşıyan araca çarpıp diyaliz hastasının yaralanmasına ve
sonrasında hastanın ölümü ile sonuçlanan olayda ATK İhtisas Dairesinden ölüm
ile olay arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığını araştır.( M.Kılıçoğlu
S.280 4 HD.17.9.2013 E.2012/14669 K.2013/14423)
POLİÇE DENETİMİ
32- Tutanağa kaydedilen poliçe ile dosyaya sunulan poliçelerin farklı olması
durumunda geçerli poliçeyi araştır. 17. HD E. 2011/5786 K. 2011/6362 T.
20.6.2011
KAPSAM
33- KAZANÇ KAYIPLARI ZMMS kapsamında değil, zarar çoksa, zararı
poliçe limiti ile mukayese et, limite göre indir. 17. HD E. 2010/12309 K.
2011/9966 T. 27.10.2011TEDAVİ SGK nın sorumlu olduğu tedavi giderleri
dışındakilerden sigortacının sorumluluğu sürer, kaza döneminde taksi
kullanılması tedavi kapsamında değil sayılırsa maddi tazminat kapsamında,
kısmi davadan önce temerrüt yoksa, kısmi davada tamamı için temerrüt oluşur.
17. HD E. 2012/362 K. 2013/578 T. 24.1.201314
34- İMM Kalkan tamper, kopan tel, poliçe zararı telafi eder, kazanç ve üretim
kaybını değil 17. HD E. 2010/9558 K. 2011/4819 T. 16.5.2011
35- Araç , yük taşıyan araca çarpar, ZMM ve İMM sadece kaza yapan
araçtakilerin eşyalarını teminat altına alır. Çarptığını değil 11. HD E.
2007/8791 K. 2008/12112 T. 3.11.2008
36- LPG li araç park halinde iken, yanar, LPG patlar, araç hasarı ZMMS
kapsamında değil 11. HD. E. 2005/13995 K. 2005/12763 T. 23.12.200526-
ZMMS kendi aracında oluşan zararı karşılamaz 11. HD E. 1998/5411 K.
1998/6768 T. 19.10.1998
37- Sürücü ve yardımcıları ZMMS kapsamında 11. HD E. 1995/2056 K.
1995/3648 T. 17.4.1995
38- Park halindeki aracın kayarak zarar vermesi, sigortacı sorumlu 11. HD
E. 2005/2002 K. 2006/2134 T. 2.3.2006
39- İşletilme halinde olmayan aracın verdiği zararı ödeyen kaskocunun
ZMM’ye rücu hakkı olmasada İMM’ye var 17. HD E. 2007/744 K.
2007/1566 T. 8.5.2007
42- ZMMS de yol KKTC ile sınırlanmış, Derince’de kazadan sigortacı sorumlu
değil 11. HD E. 2001/4859 K. 2001/7519 T. 8.10.200145
43- Otobüs koltuk sigortasından o aracın içinde olanlar yararlanır, karşı
araç yararlanmaz 11. HD E. 2003/8992 K. 2004/3628 T. 6.4.2004
44- D sınıfı ehliyet sadece sürüş sırasında değil,yükü boşaltırken de lazım,
pistonun kırılması, Kasko sigortasın ödeme yapmak zorunda değil 11. HD E.
2002/6845 K. 2002/10118 T. 7.11.2002
45- Özürlü aracı H grubu ehliyetle kullanılır, B grubu ile kazada kasko
teminat dışı kalır 11. HD E. 2001/4999 K. 2001/7931 T. 15.10.2001
46- Tamirhaneye bırakılan, çalınan aracın hasarını ödeyen sigortacı
(muhtemelen kasko) tamirhanenin ZMMS’ne başvurabilir.(Kararda sigorta
şirketleri karıştırılmış ancak bu şekilde anlamak doğru gibi geldi) 17. HD E.
2008/1525 K. 2008/3492 T. 24.6.2008
47- 2330 uyarınca ödenen nakdi tazminat aracın sigortacısından istenebilir
4. HD E. 2002/2106 K. 2002/3260 T. 20.3.2002
48-Dağdan düşen taş –Trafik kazası-Sigortacıya karşı teminat dışı kabul
edilemez (M.Kılıçoğlu S 103 17 4.3.2013 E.2012/3830 K 2013/2679)
KAPSAM TEMİNAT TÜRLERİ BAKIMINDAN
49 -Tedavi gideri ile bakıma muhtaçlık nedeni ile tazminat isteminde, bakıma
muhtaçlıkta teminat kapsamında ret Bozma nedeni 17 HD E. 2012/7593 K.
2012/7977 T. 25.6.2012
50-Kaskonun rücusunda faturaya KDV ekle 17 HD E. 2007/2921 K. 2007/4145
T. 10.12.2007
51- ZMM-İMM maneviden sorumlu değildir. 11. HD E. 1997/8939K.
1998/141 T. 19.1.1998 (not:İMM bakımından şartlar değişti, İMM’den
manevi alırken manevinin bölünmezliğini ihlal etme,fazlasını isteme
sorunun oluşabilir)
52- Tedavi gideri, iş gücü kaybı isteminde, her bir istem ayrı teminata bağlı
ayrı ayrı teminat söz konusu olmakla poliçeyi getirt, değerlendir. 11. HD E.
2007/3346 K. 2008/11134 T. 14.10.2008
TEDAVİ GİDERİ- ORAN BELİRLEME YÖNTEMİ
53- Trafik kazası, tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ve manevi tazminat
istemli davada tedavi giderleri artık SGK kapsamında, geçici iş göremezlik
için sigortacının sorumluluğu sürer ancak özürlü raporu ile zarar hesabı
olmaz, SSK Tüzüğüne göre Adli Tıp Kurumu veya Üniversitenin Adli Tıp
Uzmanlarından alınan rapor aldır. 17. HD E. 2012/10043 K. 2013/9895T.
25.6.20136TEDAVİ GİDERİ SGK SORUMLULUĞU
54- Tedavi giderlerinden SGK sorumludur. Zorunlu sigorta teminat
tutarlarını aşan tedavi giderlerinin, zarara sebep olan veya hukuken sorumlu
olanlar tarafından karşılanacağı, bu kişiler yönünden poliçe limitini aşan
kısım yönünden sorumluğun devam edeceği de kabul edilmelidir
(ELEŞTİRİ) 10 HD E. 2012/13331 K. 2013/7820 T. 15.4.2013
55- Sigorta şirketleri primleri SGK’ya aktarmasalarda sorumlulukları sona
erer, kurumun sorumluluğu başlamış, ödenmeyen primler alacağa
dönüşmüştür. İşleten ve sürücülerin sorumlulukları sona erer HGK E.
2012/10-1156 K. 2013/339 T. 13.3.2013
EK TBK MD.76 GEÇİCİ ÖDEME
Destekten yoksun kalma tazminat davasında TBK md.76’ya göre
verilen geçici ödemenin adi takip yoluna başvuruya itirazda takip
dayanağı İİK md.68/ 1 de sayılan belgelerden olduğundan itirazın
iptaline karar verilmelidir. Y.12. HD. E. 2013/16428 K. 2013/25387
T. 4.7.2013 (Not.TTK md.1427/3 en kısa zamanda belirlenecek
ekspertiz değerinin % 50’sini avans olara sigortacı öder kuralını
davalarda ölçü olarak kullanabilir miyiz?)
DAVALILAR
YEŞİL KART
56- Yabancı plakalı araç yeşil kart sigortası, Türkiye Motorlu Taşıtlar
Bürosu 17. HD E. 2007/1665 K. 2007/3313 T. 30.10.2007
GÜVENCE HESABI
57- Kimliği bilinmeyen sürücünün verdiği zarardan Güvence Hesabı
sorumlu 10. HD E. 2012/20645 K. 2013/12917 T. 10.6.2013
58- Kaza birden fazla işleten, araçlardan sigortasız olana güvence hesabı,
sigortası olan ZMMS ile birlikte müteselsilen sorumlu 11. HD E. 2005/12919
K. 2006/13384 T. 18.12.2006 –ESKİ UYGULAMA Artan poliçe limiti,
zeyilname yaptırmayan işleten, güvence hesabı sorumlu 11. HD E. 2004/2126
K. 2004/11467 T. 25.11.2004
59-Aracın çalınma eyleminde işletenin kusurlu olup olmadığını araştırişleteni sorumlu tutamıyorsan güvence hesabını sorumlu tut.( M.Kılıçoğlu S
130 17 H 18.4.2013 E 2012/5547 K 2013/5699
60-Güvence hesabı ödediği tazminatı değil ödemesi gereken gerçek zararın
miktarını ödediği miktar ile sınırlı olmak üzere isteyebilir.( M.Kılıçoğlu S
151 17 H 20.6.2013 E.2013/8738 K 2013/9400)
61-Güvence hesabı 30.6.2010 tarihinde ödeme yapmıştır. Bilirkişi 18.5.2011
göre hesap yapmıştır. Ödeme tarihindeki veriye göre hesap ve mukayese
yap.( M.Kılıçoğlu S 154 17 H 16.5.2013 E.2013/6244 K 2013/7110) ( Benzer
karar ibrada değerlendirmeyi ödeme tarihine göre yap S.166 da aynı daire
4.4.2013 E.2012/6219 K.2013/4960)
62-Sorumlulara karşı dava açıp başkaca alacağım kalmamış diye feragat
eden güvence hesabından isteyemez.( M.Kılıçoğlu S.163 17 H. 2.7.2013 E
2013/6398 K.2013/10544)
63-Trafik kazası-güvence hesabının rucusu-güvence hesabının yaptığı
ödemeyi sorumlu kusuru % 70’e düşen kadar indir.( M.Kılıçoğlu S.298 17
HD 13.5.2013 E.2012/991 K.2013/6889)
64- Motorlu Bisikletin sigorta zorunluluğu yok, Güvence hesabı sorumlu
tutulamaz.17. HUKUK DAİRESİ E. 2012/12632 K. 2013/8968 T. 13.6.2013
SÜRÜCÜ ÖLÜMÜ
65- Devrilme şeklinde kaza ölen sürücü olan işletenin yakınları üçüncü kişi
konumunda sayılır. Teminattan yararlanır.
-5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 12. fıkrasında,
"Uyuşmazlığa düşen taraflar arasında açık ve yazılı şekilde yapılması gereken
sözleşme ile daha yüksek bir tutar belirlenmemişse hakemin verdiği kırk bin
Türk Lirasına kadar olan kararlar her iki taraf için kesindir. Kırk bin Türk
Lirasının üzerindeki kararlar için temyize gidilebilir" hükmü mevcuttur. Her
ne kadar 6100 Sayılı H.M.K.nın 439. maddesinin 1. bendinde Hakem kararına
karşı yalnızca iptal davası açılabileceğine dair düzenleme mevcutsa da sigorta
sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta
TAHKİM sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenleyen özel kanun niteliğindeki
5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun uygulama önceliği olduğu gözetildiğinde
davalı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden
İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, Hakem Heyeti kararının
temyiz edilemeyeceğine dair 29.3.2013 tarihli 2013/226-2013/150 Sayılı ek
kararının ortadan kaldırılması gerekmiştir. 17. HD E. 2013/9824 K. 2013/9890
T. 24.6.2013
66-Sürücü ölümü Mirasçılık sonucu değiştirmez,sigortacı sorumlu 17. HD
E. 2013/1134 K. 2013/2120 T. 21.2.2013
67-% 100 kusurlu sürücünün yaptığı kazada araç içindeki işleten ölür,
yakınları yararlanır. HGK E. 2011/17-787 K. 2012/92 T. 22.2.2012
68-6/8 kusurlu sürücünün ölümü, sigortadan yararlanır HGK E.2011/17142, K.2011/411, 15.6.2011
69-Trafik kazası ölen yolcu konumunda eş-davacı aracın sürücüsü işleten
başka kişi sürücünün kusuru dışında işletme kusuru var ise tazminat.
(M.Kılıçoğlu S.163 17 24.1.2012 E.2012/12949 K 2013/590)
DAVACI SIFATI
70- İşleten ve sürücünün aynı kişi olduğu olayda araç içindeki oğlunun
zararı için sigorta şirketinden velayet hükümlerine göre istemde
bulunabilir 17. HD E. 2009/8449 K. 2010/2264 T. 15.3.2010
71- Malik olmayan sürücü dava açamaz. Davalı bakımından, sigortacının
acentesine sigorta şirketi namına dava açılabilir. 11. HD E. 2002/5874 K.
2002/10562 T. 18.11.2002
72- Kaza icra dosyasında borçlular işleten ve sürücü, sürücünün
ödemesi, işleten o ödeme benim adıma yapıldı diye sigorta şirketine ve
sürücüye karşı dava açar, kabul BOZMA işleten adına bir ödeme
olmadığından, sürücü kendi adına ödeme yaptığından ZMM sigortacı
sorumlu değil 11. HD E. 2004/6602 K. 2005/3457 T. 11.4.2005
73- Haricen satılan aracın kazası, zararı ödeyen kayıtlı malikin, aracı
satana rücusunda, aracı kullanmaması nedeni ile haricen alanın sorumlu
tutulamayacağı 13. HD E. 2002/309 K. 2002/2764 T. 18.3.2002
FERDİ KAZA
74- Koltuk Ferdi Kaza Sigortası can sigortası, poliçe limiti ile sorumlu tut.
17. HD E. 2012/6992 K. 2012/7819 T. 14.6.2012
MÜTESELSİL SORUMLULUK
75- Müteselsil sorumluluğa dayanarak tek davalıya dava, kusur indirimi
olmaz, sigortacı davalıyı poliçe limiti ile sorumlu tut. 17. HDE. 2011/9791 K.
2011/11785 T. 6.12.2011
MÜKERRER YARAR
76- Zararı sorumludan aldı, sonra gitti ZMM sigortacıdan aldı. Zarar
veren, zarar gören sebepsiz zenginleşti benden aldığını geri versin,
sigortanın rücu hakkı olmadığına göre, isteyebilir. 3. HD E. 1997/10562 K.
1997/11742 T. 9.12.1997
SİGORTANIN GEÇERLİLİĞİ
77- Riziko-kaza gerçekleştikten sonra yapılan sigorta mutlak geçersizdir.
11. HD E. 1999/2079 K. 1999/4046 T. 17.5.1999
78- Sigorta ettiren, noterde devreden işleten satıştan itibaren 15 gün içinde
sigorta şirketine ihbar etmek zorunda, sigortacı ihbardan sonra dilerse 15
gün içinde sözleşmeyi feshedebilir. Bildirim yoksa ödemeyi yapan
sigortacının akide rücu hakkı bulunmakta 17. HD E. 2010/2887 K.
2011/1755 T. 1.3.2011
SORUMLULUKTA SIRA
79- ZMM ve İMM birleşik poliçede, önce ZMM’den sonra İMM den
sorumluluk 17 HD E. 2008/2710 K. 2009/380 T. 2.2.2009
DAVA ŞARTI
80- Kasko sigortası rehinli araç sigortacıdan istem için rehin hakkı
sahibinden muvafakat gereği 11. HD E. 2005/11957 K. 2007/3312 T.
22.2.2007
81-Eski TCK ceza davasından şahsi haklarını saklı tutmadan vazgeçen,
artık tazminat isteyemez 11. HD E. 2005/2924 K. 2006/2596 T. 13.3.2006
(Benzer durum şimdi uzlaşmada var)
BİLMEDEN ÖDEME –SİGORTACININ SORUMLULUĞU SONA ERER
82- Sigorta şirketinin zarar görenlerden birine ödemesi, çoklu kazayı
bilmiyorsa sorumluluktan kurtulacağı, bilme hususunun araştırılması
HGK E. 2011/17-15 K. 2011/132 T. 13.4.2011
83-Sigortacı başka tazminat taleplerini bilmeksizin zarar görenin birine
poliçe tutarının tamamını ödemiş ise diğer zarar görenlere karşı
sorumluluktan kurtulur (M.Kılıçoğlu S 152 17 H 13.6.2013 E.2013/7433 K
2013/8927)
YARGILAMA –BİRİNİN DİĞERİ ADINA TEMYİZİ
84-Müteselsil sorumlulardan sigortacı temyiz etmese de, işleten davalı
sigortacı yönünden de temyiz edebilirmiş 11. HD E. 2002/9707 K. 2003/2120
T. 10.3.2003
YARGILAMA DİĞER DAVALARIN ETKİSİ
85- Asıl davadaki kusur oranı ek davada bağlayıcı değiştirilemez 11. HD E.
1998/5506 K. 1998/7052 T. 26.10.1998
86- Ceza dosyasındaki kusur oranı uygun, hukuk davasına esas al 17 HD E.
2012/16122 K. 2013/17795 T. 17.12.2013
87- Zarar görenler tarafından açılan tazminat davasında aracın fiili işleten
ve taşıyıcı olduğu kişinin sorumluluğuna davası, davalısı aynı olan güvence
hesabının açtığı davada güçlü delil oluşturur. 17 HD E. 2013/2097 K.
2013/2672 T. 4.3.2013
88-Ambulans ile kaza-A.Tıp Trafik İhtisas Dairesi raporu olayın oluşuna
daha uygun hükme esas al (M.Kılıçoğlu S.277 4. H 26.3.2013 E.2012/7154
k.2013/5516)
KUSUR RAPORU ALINMASI
89-Çelişkili rapor –Adli Tıp Kurumu ( 2009) –( 2010)İTÜ çelişkiyi Teknik
Ü.veya Karayolları Gn. Md. Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek
bilirkişiye incelet. (M.Kılıçoğlu S 133 17 H 7.3.2013 E.2012/2673 K
2013/3060) Benzer karar S 134 17 2012/15672 K 201/752)
YARGILAMA ÖDEME VE HUSUMET İTİRAZ OLARAK TEMYİZ
NEDENİ
90- Davalı sigorta şirketi temyiz aşamasında aracın başka sigortaya kayıtlı
olduğu ve ödeme belgesini sunmuş olmakla, husumete ilişkin temyizde
sunulabilir. 11. HD E. 2003/14156 K. 2004/8514 T. 20.9.2004
BAŞVURUDA SIRA
91-ZMM yok İMM var ZMMS limitinden sonra İMM devreye girer 17. HD
E. 2010/8901 K. 2010/10736 T. 9.12.2010
92-ZMM kapsamında kalan zarar İMM de davalı, İMM sigortacı hakkında
ret ver 17. HD E. 2010/3199 K. 2010/5763 T. 21.6.2010
93-Ayrıca, davacıların yoksun kaldıkları toplam destek tazminatının da tek
poliçe limitinin üzerinde olduğu sabittir. Motorlu araç işletenler
sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası
yaptırmak zorundadırlar. Davacılar, toplam destek tazminatı tutarının tamamını
araç işletenlerinden müteselsilen istemeleri mümkündür. İşletenlerin iç ilişkide
kusura dayalı sorumlulukları ise kendi aralarında görülecek ayrı bir davada göz
önünde tutulur.
Ortada kusurlu iki işleten ve bu işletenlerin primlerini ödedikleri ve
sorumluluklarının poliçe limiti ile ilgili olan kısmı için davalı sigortacıdan
ayrı ayrı teminat aldıklarına göre zarar görenlerin her iki poliçe yerine
sadece tek poliçe limiti kadar talepte bulunabileceğine ilişkin karar hukuka
aykırıdır. 11. HD E. 2008/2563 K. 2009/6681 T. 1.6.2009
94-KTK Taşıma Sigortacısı önce limit sonrası ZMM sonrası İMM
sigortacısı 11 HD 29.04.2013, 9483/8505 (Zekeriya Yılmaz sh.1265-66)
95-BİRLEŞİK SİGORTA-KASKOLAY Kasko sigortası içinde kaskoya
ek+ferdi kaza-koltuk sigortası, İMM var, sürücü ölmüş, istem koltuk
sigortası, dava ret, ölenin kusurlu olması ferdi kazadan yararlanmasına
engel değil 11. HD E. 2007/3511 K. 2008/5199 T. 17.4.2008 (NOT Davada
İMM ‘de istense 17 kararlarına aykırı durum oluşabilirdi) 11. HD E.
2003/8895 K. 2004/3261 T. 29.3.2004 kararında ise ZMM+İMM sigortası tek
poliçe oto paket poliçesi denmiş
96-Poliçenin limiti kazada ölen veya yaralanan kişi içindir. Ölümde her bir
davacı için ayrı ayrı limit olmaz, ölenlerine tek limit olur 17. HD E.
2010/10092 K. 2011/5558 T. 31.5.2011
ÖDEMEDE SIRA
97- Kaza sonucu SGK tarafından açılan davada ödeme yapan Sigortacı,
zarar gören tarafından açılan davada ödeme tutarı kadar zarar görene
karşı sorumluluktan kurtulur. 17 HD E. 2013/1569 K. 2013/3224 T.
12.3.2013
98- Trafik iş kazasında poliçe limitini zarar görenlere ödeyen sigortacının
SGK’ya karşı sorumluluğu sona erer. 10 HD E. 2011/12460 K. 2012/18785
T. 15.10.2012 8 (NOT: Yeni olaylarda TTK md.1484/3 karşısında karar
değişmeli)
İSTEM TÜRÜ
99- Hasar bedeli EURO olmaz, Merkez Bankası Fiili Ödeme
tarihindeki efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL tutarı 17. HD E.
2009/4357 K. 2010/5732 T. 21.6.2010
TAM KUSURA DAYANMA
100- 500 TL istemli dava dilekçesinde davalı % 100 kusurludur denilmiş
davalı % 50 kusurlu olmakla istemin yarısını reddet 11. HD E. 2003/8745K.
2004/3172 T. 29.3.2004 (MANEVİLERDE AYNI AKİBETE TABİ)
FAİZ VE BAŞLANGICINA İLİŞKİN KARARLAR
-TÜRÜ
101- Ticari araç olmayan aracın sigortacısı yasal faiz öder. 17. HD E.
2008/4511 K. 2009/1457 T. 16.3.2009
102- Özel otomobilde ölüm, sigortacı yasal faiz eder ticari ödemez 17. H D
E. 2008/4511 K. 2009/1457 T. 16.3.2009
103-Kamyonetin ölüme neden olması, sigortası olmadığından güvence
hesabı, faiz türü araç ticari avans faizi 17 HD E. 2010/96 K. 2010/9013 T.
28.10.2010
104-Ticari faiz yerine yasal faiz olarak verilen kararı ticari faiz olarak
düzeltti.( M.Kılıçoğlu S.178 17 H. 8.4.2013 E.2012/7871 K 2013/5089)
Sigortacı avans faizinden sorumlu İzmit katılımcı eklemesi 13.05.2013
E.2012/10723, K.2013/6910 Sinerji İçtihat Programında varmış)
17 HD nin 17.02.2014 tarih, E.2014/1865,K.2014/1929 sayılı dosyasında
Bozma yok onama ama Onanan kararda avans faizine hükmedildiği
belirtiliyor)
105-PROTOKOL FAİZİ
Sigorta bedelini ödeyen sigorta şirketinin diğerine rücusunda (Kaskocu
ZMMC’ye) sigorta şirketlerinin kendi aralarında yaptıkları protokolde faiz
5 puan fazla o faize karar ver 17. HD E. 2010/10992 K. 2011/4213 T.
3.5.2011
BAŞLANGICI
106- Davanın ihbarı halinde ihbar+8 günün sonunda sigortacı faizden
sorumlu hale gelir 11. HD E. 2005/5102 K. 2006/4985 T. 1.5.2006
107-Sigortacının faiz başlangıcı en geç ilk kısmi dava tarihidir. 11. HD E.
2007/2597 K. 2008/4122 T. 31.3.2008
108- Yolcu taşıma, iş ticari faiz ticari (avans), Sigorta dışında sorumlular
yönünden ,dava ve ıslah faiz başlangıcını etkilemez, faiz olaydan
başlar(davalılar arasında sigorta yok) 11. HD E. 2004/8052 K. 2005/5861 T.
7.6.2005
109- İMM de faiz başlangıcına dair hüküm yok genel hükümler TTK’ya
göre ihbarla muaccel, ancak olay iş kazası, SSK gelir bağlamış ise peşin değeri
indirmen gerekir 11. HD E. 2004/648 K. 2004/11752 T. 30.11.2004
110-2918 sayılı KTK.nun 99.maddesine göre, davacının, davalı sigorta şirketine
davadan önce ihbarda bulunup bulunmadığının tesbiti ile, davadan önce ihbar
var ise, anılan madde hükmünce belirlenecek temerrüt tarihinden yasal faize,
ihbar yapılmadığı takdirde, dava tarihinden itibaren yasal faize
hükmedilmesi gerekirken haksız fiil tarihinden, yasal faizden sorumlu
tutulması doğru değil, bozma nedenidir 17 HD E. 2008/4237 K. 2009/1254 T.
9.3.2009
111-Güvence hesabı faiz başlangıcı başvuru tarihinden olur.( M.Kılıçoğlu
S.177 17 HD 27.5.2013.E.2012/12064 K.2013/7861)
112-Dava dilekçesinde dava tarihinden–ıslah dilekçesinde olay tarihinde
faiz istenmekle ıslahla artırılan kısım için ıslah tarihinden faiz yürütülmesi
doğru değildir.( M.Kılıçoğlu S.286 4 HD 13.6.2013 E.2012/12307
K.2013/11422)
-FAİZSİZ ÖDEMENİN KABULÜ
113- Kısmi ödeme alan ancak ibraname vermeyen kişinin ödemenin ferisi
faizi ilişkin hakkı düşse de kalan bakiye asıl ve faizi isteme hakkı sürer. 11.
HD E. 2004/2793 K. 2004/11917 T. 6.12.2004
114- Temerrüt faizini istemek unutulmuş ise, asıl davanın varlığı faizin
zamanaşımına uğramasına engel olmaz 11. HD E. 2004/4574 K. 2005/1251
T. 15.2.2005
İBRA ve İPTALİNE İLİŞKİN KARARLAR
115-Yaralanma, sigorta limitinin altında ödeme, sigorta şirketinin
ibrasından itibaren 2 yıl geçmeden açılan davada ibra geçerli mi araştır 11.
HD E. 2003/2275 K. 2003/8707 T. 2.10.2003
116-Sigorta şirketine verilen ibra, sorumluya başvuruyu engellemez, gereksiz bir
yazımdır.11. HD E. 2001/10132 K. 2002/2467 T. 18.3.2002
117 - Olayda davadan önce sorumlulardan alınan tazminat, sorumlular ve
sigorta aleyhine açılan dava söz konusu
İBRA belgesinin İPTALİNİ açıkça veya ayrıca istenmesine gerek
olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten
itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir İRADE
AÇIKLAMASI DA YETERLİDİR. İbranamenin iptali için zarar görene (
yetersizlik ), zarar verene de ( fahiş ) iddiası ile iptal hakkı tanınmış, iptal
sebebi olarak objektif bir unsur olan bu yetersizliğin veya fahişliğin açıkça
belli olması hali kabul edilmiştir.
118- Kasko sigortalı araç, zarar gören zarar verenin sigortacısını ibra
etmiş, kasko sigortacısı yaptığı ödemeyi ZMMS den alamaz. 11. HD E.
2004/9302 K. 2005/5973 T. 9.6.2005
119-ÖDEME TARİHİNDEKİ VERİLER nazara alınarak hesaplanacak
tazminat miktarının, davalı tarafından ödenen tazminat miktarına göre
yeterli olup-olmadığı değerlendirilip, yeterli ise davalı sigorta aleyhine
açılacak davanın reddine, yeterli değil ise, davalı sigortanın 57.500 TL poliçe
limitinden ödemenin mahsubu ile kalan kısımdan sınırlı olarak sorumluluğuna
… davadan önce yapılan ödemenin GÜNCELLEŞTİRME sonucu bulunan
bedelden mahsup edilerek kalan kısmından sorumlu tutulması
gerekirken… 17 HD E. 2010/2794 K. 2011/6413 T. 20.6.2011
120- Sigorta ödemesine yasal faiz ekleyerek, zarardan indir 17. HD E.
2012/4021 K. 2013/3852 T. 19.3.2013
121- Trafik kazası-İbrada sigorta şirketinin kapsam dışı bırakılması-maddi
ve manevi tazminat-davalılardan sigorta şirketi dışındakilerden feragatkısmi, sigorta şirketinin müteselsil sorumluluk indiriminden
yararlanamayacağı ibra- ödeme makbuz niteliğinde tazminatı hesapla
ödemeyi düş (M.Kılıçoğlu S.107 17 15.2.2013 E.2011/12900 K.2013/1695)
RÜCUYA İLİŞKİN KARARLAR
122- Otobüs yolcu koltuk sigortasında ödeme yapan sigorta şirketi, il içi yetki
belgesi olmadığı iddiası ile açılan davada il içi taşımaya yetki belgesi veriliyor
ise nedenini de sor, sonra karar verir 11. HD E. 2010/4784 K. 2011/4246 T.
12.4.2011
123-Ölenin yakınlarının önce sorumlulara dava açması,tahsil etmeleri o
davada, sigorta şirketine müzekkere, ilam gereği ödemeden sonra ayrıca
sigorta şirketinin ödemesi, sigorta şirketinin mükerrer ödemeyi geri
istemesi, zarardan sorumlular sigorta şirketinden izin almadan ödeme
yaptıklarından rücu mümkün HGK E. 2012/17-1828 K. 2013/819 T.
12.6.2013
124-Geçiş önceliğine uymayan alkollü sürücünün % 75, diğer şahsın % 25
kusurlu olmasında ZMM Sigortacısı ölenin yakınlarına ödemesini rücu edemez.
HGK E. 2011/17-182 K. 2011/294 T. 11.5.2011
125- Alkol nedeni ile açılacak sigortacının rücusunun davalısı sürücü değil
kendi akidi olandır. 17. HD E. 2008/1220 K. 2008/2872 T. 29.5.2008
126- Ehliyetsiz sürücünün verdiği zararı ödeyen sigortacı rücu eder. HGK
E. 2011/17-2 K. 2011/140 T. 13.4.2011
127- Yeterli belgeye sahip olmadan kullanım (G Sınıfı yokmuş) sigorta
ettirene( finansal kiralama şirketine) rücu 11. HD E. 2000/10171K.
2001/1158 T. 12.2.2001
128- Ehliyetsiz ve alkollü sürücünün akidine sigortacının rücusu, ağır
kusurlu ancak kazaya karışan diğer araçların kusurlarını araştır,
diğerlerinin kusur payını düş 17. HD E. 2011/7681 K. 2012/6559 T.
22.5.2012
129- Olay yerinin sürücü tarafından terk edilmesi, tek başına sigortacının
akidine rücusuna yetmez diğer hususların da ispatı gerekir 17. HD E.
2013/8213 K. 2013/9369 T. 18.6.2013
130- Kırmızı ışıkta geçmek tam kusur olsada ağır kusur değil, sigortacı
rücu edemez 11. HD E. 2001/5330 K. 2001/8413 T. 30.10.200110131-Taşıt giremez levhası olan kavşaktan yola giren, tam kusurlu da olsa,
ağır kusur değil, sigortacı akide rücu edemez 17 HD E. 2010/774 K.
2010/5626T. 17.6.2010
132- U dönüşü yasak yolda dönüş,şerit ihlali, tam kusur ancak rücuya
yeter ağır kusur değil 11. HD E. 2003/11975 K. 2003/11020 T. 17.11.2003
133- Ödeme yapan sigortacı, aracın çalındığını ve teminat dışında kaldığı
iddiası ile zarar gören 3.şahıslara rücu edemez. Sorumluluğu daraltan
kaldıran haller geçersiz 17. HD E. 2010/9471 K. 2011/3592 T. 18.4.2011
134- Sigortacının rücusunda ödenmesi gereken tazminat tutarını
hesaplattır (aktüer), ödenen rakamdan az ise bunun üzerinden rücu 17 HD
E. 2010/3018 K. 2010/5521 T. 15.6.2010
135- Sigortadan sonra aracın fiili işleteninin değişmesi durumunda,
sigortalı ile işletenin farklı olduğu, işletenin değişmesi ve sigorta şirketine
gerekli ihbarın yapılmaması nedeniyle poliçenin münfesih olduğu
savunulduğuna göre, kazanın oluş şeklide dikkate alınmak suretiyle,
işletenin değişip, değişmediğinin belirlenmesi, değiştiğinin saptanması
halinde sigortacının sorumluluğunun devam edip etmediğinin 2918 sayılı
Kanun'un 94.ve poliçe genel şartlarının 9.maddesi kapsamında değerlendirilip,
karar yerinde tartışılması gerekirken 11. HD. E. 2002/6178 K. 2002/10794 T.
25.11.2002
136-Motorlu aracın devri eski işleten tarafından yapılan trafik sigortacısına
durumun bildirilmemesi-devirden sonraki kaza-sigorta şirketinin ödeme
yapması-sonraki aracı devir alan işletene rücusunda devir alanın ve sigortacının
sigorta sözleşmesini devam ettireceği iddia olunmadığından devr alan işletene
sigortacı rucu edemez.( M.Kılıçoğlu S 90 17 H 4.,3.2013 E.2012/11994 K
2013/2681)
ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN KARARLAR
137- Sigortacı uzamış ceza zamanaşımından sorumludur. 11. HD E.
2003/13227 K. 2004/7147 T. 28.6.2004
138- Kendi ölümüne neden olan sürücünün destekleri tarafından
sigortacıya karşı açılan dava ceza zamanaşımı uygulanmaz, 2 yıl uygulanır.
17. HD E. 2013/5303 K. 2013/9202 T. 17.6.2013
139-Ceza zamanaşımı yaralanmada 5 yıl, gelişen durumun varlığı
ispatlanmadığına göre dava tarihi itibari ile süre geçti def’i yerinde 17. HD
E. 2012/7710 K. 2013/4600 T. 1.4.2013 Yaralama yeni TCK döneminde
md.89/1 ceza ZA 8 yıldır 4. HD E. 2011/1114 K. 2011/2233 T. 3.3.2011
140- Tek kişi ölümü, kısmi dava ıslah tarihinde 5 yıl ceza ZA’nın bitmiş
olması, 4 HD ZA def’i yerinde değil , asıl dava sürdükçe ıslah edilebilir,
HGK def’i yerinde E. 2012/4-824 K. 2013/305 T. 6.3.2013 (Not 4
uygulamasını sürdürüyor)
141- 1 Kişinin yaralanmasında ceza zamanaşımı 5 yıldır. Müteselsil
sorumlular arasında ayırım yapılmaz. 17.HD. E. 2009/6982 K. 2009/5833 T.
29.9.2009
142- 2 yaralı 2 ölü ZA 10 yıldır 17. HD E. 2011/4815 K. 2012/4625 T.
12.4.2012 6 ölü, çok sayıda yaralı Ceza ZA 10 yıl 11. HD E. 2010/3099 K.
2011/2098 T. 2.3.2011
143- BAĞ-KUR tarafından açılan rücu 10 yıla tabi 10. HD E. 2010/5812 K.
2011/14590 T. 25.10.2011
144- SSK iş kazası geliri bağlanması, kurum ceza davalarına müdahil
olamadığından ceza zamanaşımı uygulanmaz, ,sigortacı ile zarar gören
arasında bir hukuki ilişki yok, onlar bakımından trafik iş kazası rücusunda
2-10 yıl uygulanır 10. HD E. 2011/2821 K. 2011/6084 T. 26.4.2011
145- Manevi tazminat isteklerinde de süre Ceza ZA’ya göre 17. HD E.
2009/6982 K. 2009/5833 T. 29.9.2009
146- Ölümlü kazada tazminat ödeyenlerin birbirine rücusu 2 yıl, ceza ZA
olmaz 17. HD E. 2008/4870 K. 2009/1039 T. 3.3.2009
147- Yolcu taşıma sözleşmesinde ölüm ve yaralanmada ZA 10 yıl 11. HD E.
2001/10959 K.
148- Otobüs koltuk sigortasında da ceza ZA uygulanır 11. HD E.
2004/12015K. 2005/9632 T. 12.10.2005
149- Hatır taşıması 10 yıllık zamanaşımına tabi 11. HD E. 2001/3468 K.
2001/5708 T. 25.6.2001
150-Sigortacının ödeme zorunluluğu 8 gün olmakla,zamanaşımı da bu
tarihten başlatılmalı 11 HD. 28.6.2004, 13227/7147 (Zekeriya Yılmaz
sh.1159)
151- Yeni TCK döneminde kaza ve ölümde 15 yıllık ceza zaman aşımı
uygulanır. Yaralanmada 8 yıldır (M.Kılıçoğlu S.168-169 17 H. 17.6.2014
E.2013/5303 K.2013/9202),eski ceza kanunu döneminde 2 kişi ölüm 10 yıl,2
kişiden biri sürücü de olsa (Sayfa 173 13.5.2013 2012/9582
K.2013/6930,Ceza davasına müdahil olan şahsi hakları saklı tutulduğundan
kararın kesinleşme tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde ıslah edebilir. (S.174
17 H.2.4.2013 E.2013/1929 )K.2013/4662
152-Ceza zamanaşımında işleten sürücü diğer sorumlu ayrımı yapılmaz.(
M.Kılıçoğlu S.171 17.H.28.5.2013 E.20/13/49787 K 2013 7917)
ZAMANAŞIMIN KESİLMESİ
153- Açılmamış sayılmasına karar verilen dava ZA’yı kesmez 11. HD E.
2008/9285 K. 2008/12277 T. 4.11.2008
153- İKRARLA Davalı sigorta cevap dilekçesi ekinde sunduğu ibra
belgelerinin imzası halinde ödeme yapacağını beyan etmekle ikrar ZA’yı keser
11. HD E. 2004/2411 K. 2004/11647 T. 29.11.2004
154- Sigortacının KİSMİ ÖDEME yapması, ZA’yı keser, ancak 2 yıl için
kesilen ZA dan sonraki sürede yeniden ZA defi varsa sonraki işlem için
inceleme 11. HD E. 2004/46 K. 2004/9224 T. 4.10.2004
155- İCRA TAKİBİ ile ZA kesilir 17. HD E. 2004/4119 K. 2004/6248 T.
17.5.2004
156-Müteselsil sorumlulardan ZA savunmasında bulunmayan, bulunanın
savunmasından yararlanamaz 17. HD E. 2004/8986 K. 2004/10988 T.
18.10.2004
157-Dava sürerken zamanaşımı süresi geçtikten sonra yapılan ıslah bu
nedenle ret (M.Kılıçoğlu S.291 HGK 6.3.2013 E.20124-824 K.2013/305)
Kişisel notumuz : 4.Hukuk bu karara rağmen dava sürerken yapılan
ıslahları halen zamanaşımı geçmiş olarak görmüyor.) S:312 4 HD 3.4.2013
E.2012/7231 K.2013/6145) Eski uygulamasını sürdürüyor
YETKİYE İLİŞKİN KARARLAR
(EK KARARLAR)
-DAVACININ İKAMETGAHI MAHKEMESİNİN YETKİSİ
Haksız fiilden zarar gören davacı kendi ikametgahı
mahkemesinde dava açabilir.(HMK md.16)
Y.17. HD E. 2014/1172 K. 2014/1719 T. 13.2.2014
Aynı yönde (Haksız Fiil) Y. 4. HD E. 2013/12813 K.
2013/14288 T. 16.9.2013
Aynı yönde (İş Kazası) Y.21. HD E. 2013/2571 K. 2013/3460
T. 27.2.2013
Aynı yönde (ecrimisil) Y.3. H.D E. 2012/17059 K.
2012/22038 T. 18.10.2012
- SİGORTA ETTİRENİN İKAMETGAHI MAHKEMESİ
Can Sigortasında sigorta ettirenin mahkemesi olan Bafra yetkilidir.
Y.11. HD E. 2013/8205 K. 2013/13050T. 21.6.2013
158-Birden fazla davalıya karşı açılan davada yetkili mahkeme kaza
mahalli 17 HD E. 2012/601 K. 2013/3250 T. 12.3.2013
159-Davacılar Kırşehir’de kaza Çorum’da, sigortacı İstanbul’da, davalı
yetki itirazında bulunmuş yetkili mahkeme İstanbul, (Dosya sorgu
sisteminden Adana mahkemesinde,karardan anlaşılmıyor) 17. HD E.
2013/10007, K. 2013/9891T. 24.6.2013
160-Sigortacının Bölgesinin bulunduğu yerde açılan davaya yetki itirazı
süresinde ise, yetkisizlik kararı ver 17. HD E. 2013/3233 K. 2013/3327 T.
14.3.2013 (Aksi yönde önceki kararları da var)
161- Kasko rücu icra takibine itirazın iptali, davalı,borçlunun yetki itirazı
yokken mahkeme resen yetkisizlik kararı veremez 17. HD E. 2010/8913 K.
2011/2626 T. 23.3.2011
162- TTK uyarınca rücu hakkını kullanan sigortacı, davalılardan birinin
ikametgahı veya ortak yetkili yerde dava açabilir 17. HD E. 2009/7590K.
2010/810 T. 5.2.2010
163-ZMM nin açtığı rucu davasının yetkisi KTK’ya göre değil HUMK’ya
göre, yetki seçimi davalıya geçmiştir. 11. HD E. 2005/10968 K. 2006/11394
T. 9.11.2006
164- poliçenin düzenlendiği yer mahkemesi yetkili 11. HD E. 2005/5162 K.
2006/5223 T. 4.5.2006
165- Taşıma sözleşmesinde koltuk sigortasının yapıldığı yerde KTK’ya göre
yetkili 11. HD E. 2003/7798 K. 2004/2238 T. 8.3.2004
166- Kazanın meydana geldiği yer dışında açılan ve davalılardan birinin
ikametgahı olmayan yere yetki itirazı kabul edilmelidir. 4. HD E. 2001/1994
K. 2001/5661 T. 29.5.2001
167- Tüm davalıların ikametgahlarının bulunduğu yer olan Isparta’da
açılan davaya davalılar kaza mahallinin ortak yetkili yer olduğu itirazında
bulununca itirazları korunmaz. 4. HD E. 1997/3974 K. 1997/7625 T.
8.7.1997
168--HMK md.16 (HUMKmd.21) zarar görenin ikametgahı mahkemesi de
yetkili (Zekeriya Yılmaz sh.1185)
GÖREVLİ MAHKEME
169-ZMM nedeni ile sigortacıya karşı açılan dava Ticaret Mahkemesi
görevinde ve TTK 1483 te sayılan hususlardan 17 HD 04.07.2013
8520/10669 (Zekeriya Yılmaz sh.1279)
170-Trafik kazası davalı sigorta şirketi görevli mahkeme Ticaret
(M.Kılıçoğlu S.295 17.HD.20.9.2013 E.2013/13024 K.2013/12573
YAKININ MANEVİSİ
171- Otobüs kazasında küçük çocukları % 3,3 oranında malül kalan ana
babaya manevi gerekir 11. HD E. 2012/5208 K. 2012/7296 T. 8.5.2012
(DİĞER MANEVİLERİ ÖRNEKLE)
MANEVİ BÖLÜNMEZMİŞ
172-2330 kanun kapsamsında yapılan ödeme maddi ve manevi zarardan
düşülür.Manevi tazminat alınmıştır.Bölünmezlik ilkesi gereği manevi sona
erer (M.Kılıçoğlu S.278 4 H 13.6.2012 E.2012/11863 K.2013/11376)
USULİ KAZANILMIŞ HAK
174-Trafik kazası 1.600 TL.yapılan tazminat davalı yararına bozma-bozma
sonrası emsal 3.500 TL bozma davalılar yararına olmakla yapılacak
hesaplama 1.600 TL.den olacak ve sigorta ödemeleri bu rakamdan
indirilecek,Usuli kazanılmış hak (M.Kılıçoğlu S.297 17 HD 13.6.2013
E.2013/7057 K.2013/8994) (iş yargısını örnekle)
SONA ERME
175- Noter satışının bildirilmemesi halinde, sigortacı sorumlu, ödemeyi
yapmış ise artık davada sorumluluğundan söz edilemez 17. HD E.
2011/7919 K. 2012/6804 T. 25.5.2012
176- Davalılardan sigorta şirketine feragatın davalıların durumunu
ağırlaştırıp ağırlaştırmadığını tartış (M.Kılıçoğlu S.167 17 12.2.2013
E,2012/13487 K.2013/1434
ORAN BELİRLEME YÖNTEMİ
177- Üniversiteden alınan özürlü raporu ile tazminat hesaplanmaz Adli Tıp
Kurumundan SGK verilerine göre rapor al 17. HD E. 2009/3444 K.
2009/5803 T. 29.9.2009 (KAVRAMLAR KARIŞIYOR,altta tekrar edildi)
178-Gögüs kafesi zarar gören kişi ferdi kaza sigortası teminat limitinin %
10’unu alır. 11. HD E. 2010/8267 K. 2012/11567 T. 2.7.2012 (KENDİ
TABLOSU VAR)
EK KARARLAR
-Trafik kazasından maluliyet oranı (doğrusu meslekte kazanma gücü
kaybı oranı) SSK Sağlık İşlemleri Tüzüğü’ne göre (yenisi çalışma
gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı işlemleri hakkındaki
yönetmelik) Adli Tıp İhtisas dairesince belirlenmelidir. (Y.17
HD.E.2010/4361, K.2011/2017 T.08.03.2011 İstanbul Barosu Dergisi
Mayıs Haziran 2014 sh 668, Özürlü raporuna göre verilen karar aynı
gerekçeler ile bozulmuştur (Aynı dergi sh.666 Y.17 H. E.2009/3444,
K.2009/5803 T. 29.09.2009
HESAP YÖNTEMİ
YAŞAM TABLOLARI
179- Sigorta Tahkiminde Hazine Müsteşarlığının 2010/4 sayılı genelgesine
göre hesap yapılan tahkim heyeti karar olmaz. PMF’ye göre hesap yapan
avukat raporunu esas al, 17. HD E. 2011/11066 K. 2012/10762 T. 9.10.20122180- SGK Rucuan alacakta Türkiye Hayat tablosu TRH 2010 uygula
meslekte kazanma gücü kaybı oranı % 60 altında kalanlara pasif dönem
hesabı yapma.( M.Kılıçoğlu S.,250 10.H.27.9.2013 E.2012/10570
K.2013/17631)
181- BAKIM SÜRESİ % 40 özürlü çocuğun ne zamana kadar babadan
destek göreceğini, Adli Tıp Şube Müdürlüğünden araştır.( M.Kılıçoğlu S 73
17 HD 04.04. E.2013 2012/6503 K.2013/4835
BİLİNMEYEN DÖNEM ARTIRIM İNDİRİM
182-Sigorta şirketlerinin teknik faiz adı altında %2-3 oranında ayrıca
indirim yapamayacaklarına dair (M.Kılıçoğlu S.86-75 17 H 2.4.2013
E.2012/15049 K 2013/4637 ve aynı Dairesinin 16.02.2013 E.2012/12686 K
2013/8761 ayrıca bu kararda PMF kullanılır CSO kullanılmaz açıklaması
var)
183- 10 HD YÖNTEMİ % 5 ARTIR-İNDİR-TRH-2010 KULLAN PMF
DEĞİL
HESABA ESAS KAZANÇ
184- İnşaat işçisi olan davacının geliri doğrudan asgari ücretin 2 katı olarak
alınamaz, meslek kuruluşlarından, SGK dan ve diğer delilleri araştır 17.
HD. 2011/3106 K. 2011/4921 T. 17.5.2011
185-Murisin yetiştiği aile ortamı yüksek tahsil yapmaya yönlendirecek şart ve
imkanlara sahip olması sebebiyle murisin yüksek öğrenim yapma ihtimalinin
olağan hayat koşullarında mümkün olmasına göre asgari ücretin üzerinde
tazminata esas gelirin belirlenerek maddi tazminatın hesap edilmesi ve bu
hesap sonucu bulunacak tazminattan davalıların sorumlu olacakları dikkate
alınması gerekirken yazılı şekilde asgari ücret üzerinden hesap edilmesi de
doğru görülmemiş 11. HD E. 2009/13245 K. 2011/2183 T. 3.3.201176186-Hayvanlardan elde edilen gelir desteğin kazancı sayılarak yapılan
hesaplamadaki karar yerine birinin çalışması halinde İKAME KİŞİye
ödenecek olan tutar olmalıdır. E. 2005/13878 K. 2007/785 T. 25.1.2007
187- 9-10 yaşlarında olduğu ve iki yıllık öğrenim durumunu gösteren
belgelerden başarılı bir öğrenci olduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki, bu bulgular,
özellikle davacının yaşı, sosyal ve ekonomik durumu dikkate alındığında,
mutlak yükseköğrenim göreceğinin kabulü için yeterli sayılmamalıdır. O halde,
mahkemece, davacı Fatih'in, askerlik dönemi de dikkate alınarak, 18 yaşından
itibaren, asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceğinin kabulü ile belirlenecek
tazminat tutarına hükmedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile 25 yaşından
sonra, asgari ücretin 2,5 katı tutarında gelir elde edeceğinin kabulü 17. HD E.
2010/5213 K. 2010/8521 T. 19.10.2010
188-Sigorta şirketine asgari ücretten sunulan bordro davada emsal ücrete
dayanılması- işyerinden geriye doğru ücret bordrolarını iste (M.Kılıçoğlu S
84-85 17 H.17.4.2013 E.2012/5834 K.2013/4965)
189-Ölen belediye başkanlığının başkanlık süresinden sonra eski
mesleğindeki kazancına göre zarar hesabı (M.Kılıçoğlu S 88 17 H 2.4.2013 E
2012/7138 K.2013/4628)
190-Fayans ustası asgari ücretin 3.47 katından tam yıl hesap-meslek
odasından hava koşulları mevsim şartları 1 yılda kaça çalışabilir ortalama
aylık gelirini araştır.( M.Kılıçoğlu S.129 17 H 6.5.2013 E 2013/857 K
2013/6411)
191- Trafik kazasında ölen çiftçi ise desteğin kişisel katkısını belirleyerek
hesap yap (M.Kılıçoğlu S.280 4 HD 19.9.2013E.2012/15213 K.2013/14590 )
192-Ölen desteğin marangoz olan babasına zaman zaman yardım etmesi-yazın
iki ay tekne tamirinde çalışması-ayrıca olay öncesi balık -kuş satılan bir
işyerinde çalışması- ölenin düzenli ve sürekli bir gelirinden bahsedilemezAsgari ücretin 2.35 katı ücret bildiren mobilya işçisi oda emsaline değil
geliri asgari ücret düzeyinde kabul et(M.Kılıçoğlu S.284 4 HD.24.1.2013
E.2011/14980 K.b2013/833)
DESTEK VE PAYLARI
193-Destek zararı tereke ilişkisinden bağımsızdır. Tereke nazara alınmaz
(M.Kılıçoğlu 67 17.HD 06.05.2013 2012.14008.2013.6367)
194-Tek davacının destek payı ¼ kabul edilmez.(M.Kılıçoğlu S 17
H.06.06.2013 E.2012/12843 K.2013/8498),
195-Destek payı ölene 30 eşe 70 olmaz. Pasif dönemin en asgari ücret
düzeyinde bir gelirden hesaplanması gerekir.( M.Kılıçoğlu S.92 17 H
12.2.2013 E.2012/715 K.2013/1423)
GENEL İŞLEYİŞ 2+2+1 VEYA % 70 ÜZERİNDEN DAĞITIM
DESTEK İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ
196-Destek olunanın başkası ile fiilen yaşamaya başlamasını
araştır.(M.Kılıçoğlu S 80 17 H.20.05.2013 E.2012/9607 K.2013/7326)
197- Sağ kalan eşin evlenmesi sona erdirir.
İNDİRİMİ MÜMKÜN OLMAYAN YARARLAR
198- Otobüsün zorunlu koltuk sigortasından yapılan ödemeler zarardan ve
ZMM teminatından indirilemez. 11. HD E. 2008/8521K. 2009/12939 T.
14.12.2009
199-Polis memuru- trafik kazası ölüm-Emekli Sandığı geliri indirilmez
(M.Kılıçoğlu S.278 4 HD 24.9.2013 E.2012?15620 K.2013/ 14823)
ÖLENİN BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRI DAVRANMASIİNDİRİM
200- İşleten sürücü ölen, araç iller arası yolculuğa çıkar, iller arası
gideceğini sigortacısına bildirmez, beyan yükümlülüğü primin artma
nedenidir. Ölenin mirasçıları koltuk sigortasından ödeme isterler, yeni bir
davaya neden olmadan sigortacının artan sorumluluğu doğduğundan, ilave
prim isteme hakkı var ödenen ile alınması gereken prim oranından
davacıların ödemelerini azaltarak öde 11. HD E. 2008/8311 K. 2009/12824 T.
14.12.2009
DENKLEŞTİRME –HURDA DEĞERİ
201 Hasar hesabı, araçta kıymet artışı varsa ,ayrıca hurdanın değeri varsa
hasardan indir 17 HD E. 2010/231 K. 2010/4544 T. 13.5.2010
HATIR İNDİRİMİ
202- Hatır taşımasından sigortacı sorumlu 4. HD E. 1998/6706 K. 1998/9041
T. 18.11.1998 (aksi yöndeki karar 19. HD E. 1995/6607 K. 1995/7284 T.
21.9.1995 ve HGK E. 1994/11-689 K. 1995/274 T. 5.4.1995 )
203-Hatır taşıması -2 araç çarpışması- hatır taşıyıcısın kusuruna karşılık
gelen tazminattan BK 43 indirimi yap kalanı diğer davalının kusuruna
karşı gelen kısmı ile topla (M.Kılıçoğlu S.282 4 HD 6.2.2013 E.2013/139
E.2013/1742 Karar)
204- Sürücünün kız kaçırmak istemesi, yardım için gelen arkadaşının
kazada ölümü hatır taşıması değil 17. HD E. 2011/1460 K. 2012/1534 T.
14.2.2012
205- Eşler arası taşıma, eşin kazada zararı, hatır taşıması değildir,indirim
uygulanmaz. HGK 14.03.2012, 4/824-134 (Zekeriya Yılmaz sh.133)
İNDİRİMLER
SGK ÖDEMELERİ206-Trafik kazasında ölüm, SGK ölüm aylığı kast unsuru yok SGK rücu
ödemez. 10. HD E. 2011/14484 K. 2012/25894 T. 17.12.2012
207- Kuruma (SGK) ve hap sahiplerine yapılan ödemeleri araştır. Limitten
indir. 10. HD. E. 2010/4212 K. 2011/12427 T. 26.9.2011
208- İş kazası gelirlerini indir. 4. HD E. 1997/4871 K. 1997/6503 T. 12.6.1997
209-Bağ-Kur aylıklarını indir.( M.Kılıçoğlu S 82 17 H 29.4.2013 E 2012/8424
K 2013/5835)
210- Trafik kazası-ölüm-bağlanan Bağ-Kur aylığını peşin değerini mahsup
et faiz ekleyerek mahsup edemezsin (M.Kılıçoğlu S 142 17 H 17.9.2013
K.2013/13653)
MÜTERAFİK KUSUR
211 -Ehliyetsiz çocuğun kullandığı motosiklete binen müterafik kusurlukask takmamasının müterafik kusuru oluşturup oluşturmadığını araştır
(M.Kılıçoğlu S 123 17 H 21.5.2013 E.2012/10275 K 2013/7514)
212-Ölüm-destek zararı-pasif dönemde eş payı ayrılmadan bulunan
rakamdan kusur indirimi yapılarak verilen karar bozulmalı (M.Kılıçoğlu
S.275 4 H.31.1.2013 E.2012/2090 K.2013/1409)
VEKALET ÜCRETİ
213- ZMM fazlası zarardan sorumlu İMM sigortacısına davanın ihbarı ile
muacceliyet başlar, yargılama giderleri ve vekalet ücretinde limite
bakılmaz, limit üzerine ilave 11. HD E. 2003/1344 K. 2003/7048 T. 30.6.2003
214- Doğrudan sigortacıya karşı açılan dava, dava içinde ödeme, konusuz
kalma nedeni ile ret davalı yargılama giderlerinden sorumlu 17. HD E.
2010/2850 K. 2010/5982 T. 28.6.2010 aynı yönde 19. HD E. 2002/110 K.
2002/774 T. 4.2.2002
215- Önceki maddi tazminat talebinin ıslahla azaltılması, ret vekalet ücreti,
yargılama gideri olmaz, daraltılıp hüküm altına alınan tutar esas alınır.
17. HD E. 2008/1307 K. 2008/2292 T. 2.5.2008
216- Birleştirilen davaları ayrı ayrı karara bağla buna göre vekalet ücreti
takdir et 11. HD E. 2007/3511 K. 2008/5199 T. 17.4.2008
217- Tazminatın poliçe limitini geçmesi halinde davalılardan sigorta için
limit kadar kabul oranında masraf ve vekalet ücretinden sorumluluk 17 HD
E. 2010/10661 K. 2010/11880 T. 16.12.2010
218-Kaza sigorta şirketine dava-yargılama sırasında ödeme-ödemeyi kabul
gibi değerlendir Davacı yararına Yargılama giderine hükmet.( M.Kılıçoğlu
S. 311 4 HD 12.2.2013 E.2012/3791 K.2013/2332)
KISA KARAR GEREKÇELİ KARAR ÇELİŞKİSİ
219- Kısa kararda yer almayan cenaze giderlerine gerekçeli kararda yer
verilmesi Bozma nedeni 11 HD E. 2003/2229 K. 2003/8526 T. 29.9.2003
MADDİ HATA TEMYİZ VE DÜZELTME NEDENİ
220- Bilindiği üzere usul kuralları ( görev konusu, hak düşürücü süre, kesin
hüküm itirazı, harç ve maddi hata )kamu düzeni ile doğrudan bağlantılı
olup, taraflar yararına usulü kazanılmış hak oluşturmamaktadır. Sürücü
ölümü, onama gerekçesi yazılıp sonuca bozma yazılmış, maddi hata
düzeltilir. HGK E. 2011/17-34 K. 2011/216 T. 20.4.2011
TARAF SIFATININ BİRLEŞMESİ
221- İki tramvay aracının çarpışmasında işleten aynı kişi olduğundan hasar
için alacaklı ve borçlu sıfatları birleştiğinden sigortacıdan bu sıfatla talepte
bulunamaz. 17. HD E. 2009/10702 K. 2010/4034 T. 29.4.2010
222- Avukattan hasar bilirkişisi olmaz 17. HD E. 2010/11753 K. 2011/5232T.
24.5.2011
223- Trafik kazası sigorta şirketi destek tazminatını bankaya ödemiş,
miras kapsamında değilmiş ama bankanın veraset ilamına göre ödemesi
gerekirmiş, ödenmeyince sigortacı hasım olmazmış 11. HD E. 2003/7439 K.
2004/2102 T. 4.3.2004 (destek zararı için kabul edilemez karar)
TAZMİNATIN SINIRLANMASI DÜŞÜNCESİ
YÖNTEMLER
ÇOK KAZANÇLI OLANLARA KATKISI KADAR
ÖRNEKLER
AZİL VEYA VEKİL DIŞI ANLAŞMA HALİNDE VEKALET ÜCRETLERİ
TAKAS MAHSUP-HACİZ-VEKALET ÜCRETİ ALACAĞI
KARŞILIKLI KAZALARDA BAKIM GÜCÜ
ÇOCUKLAR İÇİN TAZMİNATTAN ÖNERİ YÖNTEM
BİLET KESENLER TAŞIMA SÖZLEŞMESİNİN TARAFI
KEMER TAKMAMA, KOLTUK DEĞİŞİMİ YOLCU KUSURU
SAYILABİLİR
BOŞANAN EŞLERİN DESTEK ZARARI
1- Nafaka ölçüsünde destek zararı
2- Boşanıp birlikte yaşayanları birbirine destek olmaları
EVLİ METRESLİLERE TAZMİNAT (17)
EVLENME ŞANSI
Y-17 Olay tarihindeki , 4 ve 21 Hesap tarihindeki yaşına göre belirleme
EHLİYETİ GEÇİCİ OLARAK GERİ ALINANLAR İLE KURS BELGESİNİ
SÜRÜCÜ BELGEİSNE DÖNÜŞTÜRMEYENLER
FAİZE FAİZ EKLENMESİ
Download

Av. ABDULHALİM EKE