ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ
SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ
Nadiye ÖZER
ONKOPLASTİK MEME CERRAHİSİ
VE
HEMŞİRELİK BAKIMI
1/80
İÇERİK
 Onkoplastik meme cerrahisi nedir?
 Kimlere uygulanır?
 Uygulama çeşitleri nelerdir?
 Hemşirelik bakımında neler vardır?
2
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Meme kanseri tanısı konmuş kadın:
Bir dizi psikolojik sorun
Kanseri yendiklerini düşünmeye başladıklarında
bile….
3/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Günümüzde Meme Cerrahisinde Amaç:
Onkolojik prensiplere bağlı kalarak
memeyi korumak
4/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Onkoplastik meme Cerrahisi:
Mastektomi ve rekonstrüksiyon
Onkolojik cerrahi ve rekonstrüktif cerrahi
5/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
21. Yüzyıl cerrahi bilimi açısından innovasyondur.
Radikal cerrahi anlayışa karşı gelişen bir algı
Radikal mastektomi ile
başlayan meme cerrahisi
tarihinin geldiği son nokta.
6/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Kimler tercih eder????
Genellikle genç kadınlar
7/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Ne zaman uygulanır???
Erken veya eş zamanlı rekonstrüksiyon
Geç rekonstrüksiyon
8/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Erken, Eşzamanlı Rekonstrüksiyon Kimlere uygulanır?
Duktal karsinoma in situ (DKIS) nedeni ile
mastektomi yapılacaklar
5 cm den küçük tümörü olanlar
Aksiller negatif olan hastalar
9/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Erken, Eşzamanlı Rekonstrüksiyon Avantajı Nedir?
Beden bütünlüğünün bozulması
Benlik algısının azalması
10/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Erken, Eşzamanlı Rekonstrüksiyon Dezavantajı Nedir?
Mastektomi sonrası rekonstrüksiyon
karşıtları, bu girişimin lokal nüksleri
saptamayı güçleştirdiğini, bunun da tedaviyi
geciktirerek prognozu kötü etkilediğini öne
sürmektedir.
11/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Erken, Eşzamanlı Rekonstrüksiyon Dezavantajı Nedir?
Ancak günümüzde gelişen görüntüleme
teknolojisi ile meme rekonstrüksiyon yapılmış
hastalardaki lokal nüksler de oldukça erken
dönemde saptanabilmektedirler.
12/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
13/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
14/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Eş zamanlı meme rekonstrüksiyonunun meme
kanseri olgularında kemoterapinin başlama
zamanını geciktirmediği saptanmıştır.
15/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Erken, Eşzamanlı Rekonstrüksiyon Dezavantajı Nedir?
Lokal ileri meme kanseri olan genç olgularda
neo-adjuvan kemoterapi sonrasında da meme
rekonstrüksiyonu yapılabileceği
belirtilmektedir
16/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Geciktirilmiş Rekonstrüksiyon Kimlere uygulanır?
Mastektomi sonrası adjuvan radyoterapi uygulanacaklar
Lokal nüks riskinin yüksek olduğu hastalar
Aksilla metastazı olanlar
17/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Geciktirilmiş Rekonstrüksiyonun Avantajı Nedir?
Lokal nüks riski geçirilmiş olur
Kozmetik sonuç etkilenmez
18/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Adjuvant radyoterapi olasılığını belirlemek için mastektomiden
birkaç gün önce sentinel lenf bezi örneklemesinin yapılmasını
önermektedirler.
19/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Onkoplastik Cerrahi Yöntem
Ayrıca günümüzde, onkoplastik meme cerrahisi
uygulamaları, yüksek riskli hastalarda daha kanser
ortaya çıkmadan meme dokusunun alınarak yerine
bir protez veya hastanın kendi dokularıyla bir meme
oluşturulması için de kullanılır.
20/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Onkoplastik Cerrahi Yöntem Neye Göre Belirlenir?
Hastaya
Hastalığın tedavi şekline
Zamana
21/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Onkoplastik Cerrahi Yöntem Neye Göre Belirlenir?
Cerrahinin zorluğu, süresi ve
cerrahın seçimi göz ardı
edilerek, seçim hastaya
bırakılmalıdır.
22/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Onkoplastik Cerrahi Yöntem Neye Göre Belirlenir?
Her yerde plastik cerrah bulunmaması
onkoplastik cerrahinin genel cerrahlar tarafından
öğrenilmesini gerekli kılmıştır. ??????????
23/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Meme rekonstrüksiyonu yöntemleri
1-İmplantlar
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon
24/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Meme rekonstrüksiyonu yöntemleri
1-İmplantlar
Silikon jel veya serum
fizyolojik içeren implantlar
tek seansta kalıcı olarak
yerleştirilebilirler
http://www.rejuven8u.com/silicone-gel-breast-implant-information.php
25/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Meme rekonstrüksiyonu yöntemleri
1- İmplantlar
Ya da; önce yerleştirilen bir
doku genişleticinin yavaş
yavaş şişirilmesi ile deride
yeterli esneklik sağlanarak
ikinci bir ameliyatla da
yerleştirilebilir
http://www.rejuven8u.com/silicone-gel-breast-implant-information.php
26/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Meme rekonstrüksiyonu yöntemleri
1-İmplantlar- Dezavantajları
Pahalı olması ve kapsül kontraktürü adı verilen ağrılı
fibrotik reaksiyonlara neden olabilmesinin yanında,
genellikle doğallıktan uzak bir meme görünümü…
27/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon
TRAM (Transvers Rektus Abdominis Miyokutanöz)
Karın çevresindeki aşırı yağ ve cilt,
eksik memeyi rekonstrükte etmek
için kullanılır.
28/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon
TRAM (Transvers Rektus Abdominis Miyokutanöz
-Pediküllü
TRAM flep rektus kasına
yukarıdan bağlı bırakılır ve üst
karın derisinin altından
memeye doğru tünelize edilir.
29/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2- Otojen doku ile rekonstrüksiyon
TRAM (Transvers Rektus Abdominis Miyokutanöz
-Pediküllü
30/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon TRAM Flep -Serbest
TRAM
http://www.esracelik.com/03_5_Tram_Flebi.html
31/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile
rekonstrüksiyon
TRAM Flep
-Serbest
32/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon
TRAM Flep
-Serbest
Dokular karından tamamen ayrılır,
memeye getirilir ve damarlar
mikrocerrahi kullanılarak yeniden
dikilir.
33/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon
Latisimus Dorsi Flep
34
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2-Otojen doku ile rekonstrüksiyon
Derin inferior epigastrik perforatör (DİEP)
Dokular sadece rektus kası
boyunca ilerleyen perforan
damarlara dayanarak taşınır
35
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2- Otojen doku ile rekonstrüksiyon
Süperfisyal inferior epigastrik
arter (SIEA) flep
36/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2- Otojen doku ile rekonstrüksiyon
Gluteal arter perforator (GAP) flep
37/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2- Otojen doku ile rekonstrüksiyon
Gluteal arter perforator (GAP) flep
38/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
2- Otojen doku ile rekonstrüksiyon
En yaygın kullanılanlar???????
39/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Otojen Doku ile Rekonstrüksiyon Avantajları
TRAM Flepin avantajları
 İmplant gerektirmeden kalıcı doğal bir meme
kontürünün sağslanması
 Karın alt bölümündeki fazla yağların
alınması
 Karın duvarının gerginleştirilmesi
40/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Otojen Doku ile Rekonstrüksiyon Avantajları
DİEP Flepin avantajları
 Donör alan morbiditeleri azdır
 Rekonstrüksiyon için yalnızca deri
kullanıldığında, fasya, kas ve sinirler korunmuş
olur
 postoperative ağrı azdır
41/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Nipple Rekonstrüksiyonü
42/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Nipple Rekonstrüksiyonü
43
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
44/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Kapsamlı bir bakım
45/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Beklenmedik bir anda
meme kanseri ile yüzleşmek
46/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Tanı ve tedavi sürecinde yaşananlar bireysel
farklılıklar gösterir.
47/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Evrensel özbakım gereksinimleri
Gelişimsel özbakım
Sağlıktan sapma öz bakım gereksinimleri
48/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
49/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Dinlenme
Etkileşim
Tehditler
Hareket
Hava
Su
Beslenme
Boşaltım
50/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Özbakım Gücünü Kullanabilmek İçin:
 Kendine dikkat etme





Fiziksel enerjisini kullanma ve kontrol etme
Güdüleme
Öz bakım kararını verme ve uygulama
Eylemlerini sıraya koyma
Eylemlerini gerçekleştirmede sürekliliği sağlama
51/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Özbakım Yetersizlik Nedenleri
 Bilgi eksikliğinden mi?
 Yetenek eksikliğinden mi?
 Motivasyon eksikliğinden mi?
 Fiziksel sınırlılıktan mı ?
Kaynaklandığı belirlenir.
52/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Hasta aktivite ve egzersizleri gerçekleştirmede
başlangıçta bağımlıdır.
53/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Meme kaybı yok ama korku var????????
54/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Hemşirelik tanıları (Mevcut)
Akut ağrı
Fiziksel harekette bozulma
Aktivite intoleransı
Beden imajında bozulma
Anksiyete
Uykusuzluk
Bilgi eksikliği
55/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Hemşirelik tanıları (Olası)
Flep perfüzyonunda bozulma
Cilt bütünlüğünde bozulma
Sıvı volum eksikliği
Enfeksiyon riski
İyileşmede gecikme
56/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Onkoplastik meme cerrahisi uygulanan hasta
Hastanede yatış süresi uzun
İyileşme süresi uzun
Flep kaybı riski
Abdominal zayıflık
Yeniden ameliyat olma riski
Günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmede güçlük
57/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
Ağrı yönetimi
Dren takibi
Komplikasyonların önlenmesi
Evde bakım
58/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
Flep izlemine ameliyat sonrası erken
dönemde ayılma ünitesinde başlanmalı ve
hastanın hastanede yattığı süre boyunca
devam edilmelidir.
59/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
 Ayılma ünitesinde her 15 dakikada bir
 Klinikte ilk 48 saat için her saat
 Sonraki 48 saat için 4 saatte bir
60/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
 Flep bölgesi, renk, sıcaklık, kapiller geri
dolum ve turgor yönünden
değerlendirilir
 Flep takip formuna kaydedilir
61/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
-Flep rengi; pembe, siyanotik ya da beyaz
-Flep turgoru; normal ya da gergin
-Kapiller geri dolunum; normal (1-3 saniye)
-Flep dokusunun sıcaklığı ; 31-360 C
62/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
-Flep dokusunun sıcaklığı; hastanın vücut
sıcaklığı flep sıcaklığı ile karşılaştırılır.
63/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
-Flep dokusunun sıcaklığı;
Xu ve arkadaşları (2007) tarafından yapılan bir
çalışmada; normal vücut sıcaklığının normal sınırlarda
korunmasının flep ömrünü uzattığı belirlenmiştir.
64/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
-Flep bölgesinin perfüzyonu;
Doppler cihazı ile atımların duyulup duyulmaması,
duyulan atımların da güçlü ya da zayıf olup
olmamasına göre değerlendirilir.
65/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Flep uygulanan hasta bakımında
Flep değerlendirmesi
-Flep bölgesinin perfüzyonu;
Gerektiğinde doktor istemine göre flep bölgesinin
oksijenasyonunun sağlanması için oksijen verilir.
66/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Dren takibi
Meme, kol altından, donor alanından gelen kan ve
sıvının akışını sağlamak için ameliyat sırasında hastalara
yerleştirilen drenaj tüplerinin çalışıp çalışmadığı ve kapalı
olup olmadığı ameliyat sonrası erken dönemde
başlayarak kontrol edilmelidir.
67/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Ağrı Yönetimi
Literatürde ameliyat sonrası 2 gün hasta kontrolü
analjezi ile, sonraki günlerde oral analjeziklerle ağrının
yönetilebileceği belirtilmektedir
68/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Ağrı Yönetimi
Plastik ve rekonstrüktif cerrahide ağrıyı azaltmak için ilk
24 saat hasta kontrollü analjezi, takip eden 2. ve 3.
günlerde intravenöz ya da intramüsküler narkotik
olmayan analjezikler ve sonraki günlerde oral analjezikler
kullanılır.
69/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Ağrı Yönetimi
Abdominal insizyonun neden olduğu ağrıyı hafifletmek
için hastanın başı 300 semifowler pozisyona getirilmeli ve
dizleri karına doğru çekilmelidir
70/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Ağrı Yönetimi
farmakolojik yöntemlerin yanısıra nonfarmakolojik
yöntemler de kullanılmalıdır.
71/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Komplikasyonlar
Anestezi ve cerrahi ile ilişkili





Yetersiz perfüzyon
Transplantasyon bölgesinde kanama
Hipovolemi
Bulantı kusma
Sıvı elektrolit dengesizliği
72/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Komplikasyonlar
Cerrahi sonrası





Abdominal bölgede güçsüzlük
Herni
İnsizyon bölgesinde enfeksiyon
Hematom, nekroz
Kronik ağrı
73/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Komplikasyonlar
Cerrahi sonrası




Derin ven trombozu
Pulmoner embolism
Pnömoni
Kas spazmı, abdominal bölgede hafif duyu kayıbı
74/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Komplikasyonlar
Cerrahi sonrası
Down ve arkadaşları (2013) tarafından yapılan
çalışmada, meme koruyucu cerrahi ile onkoplastik
cerrahi uygulaması karşılaştırılmış ve ameliyat sonrası
komplikasyonlar arasında fark olmadığı saptanmıştır.
75/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Lenf Ödemden Korunmaya Yönelik Önlemler
İlk iki hafta omuz hareketleri ağrıya neden olacağından
kısıtlanmalı, daha sonra önerilen egzersizler yapılmalıdır
(Güler Demir, 2011).
76/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
Hemşirelik Bakımı
Taburculuk eğitimi
Hastaya yeni yapılan memenin ilk dönemlerde ödemli
olacağı, ödemin zamanla çözüleceği, ilk dönemler hafif
berelenmelerin olabileceği, bazen iki memenin simetrik
olmayabileceği, bunun için de tekrar ameliyatın gerekli
olabileceği açıklanmalıdır .
77/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
SONUÇ
Tümör lokalizasyonu, meme büyüklüğü ve şekline göre
onkoplastik cerrahi seçimi farklılık göstermektedir
Onkoplastik cerrahi uygulanacak hastaların
gereksinimleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmeli
ve bu doğrultuda gerekli girişimlerde bulunulmalıdır.
78/80
ONKOPLASTİK
MEME CERRAHİSİ
SONUÇ
79/80
TEŞEKKÜR
EDERİM
80/80
Download

onkoplastik meme cerrahisi ve hemşirelik bakımı