FİZYOTERAPİDE
ÖLÇME VE
DEĞERLENDİRME
ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK
1
POSTÜR ANALİZİ
• Hastanın postür bozuklukları saptanarak tedavi
programının hazırlanmasına yardımcı olur.
• Hastanın tedavi öncesi ve sonrası
değerlendirmelerinde kullanılır.
2
POSTÜR ANALİZİ
• Postür analizinde:
1. Hikaye
2. Vücut Tipi:
a) Ektomorfik: İnce, uzun tipli, açık renk ciltli, ön
kollar uzun, zayıf görünüp kuvvetli olan kişiler
b) Mezomorfik: Vücut kare tipli, kaba ve bütün
olarak geniştir, deri kalındır.
c) Endomorfik: Vücut küre tipli, kolay kilo alırlar,
kasları çok kuvvetli değildir, ekstremiteler kısa ve
uca doğru incelir.
3
POSTÜR ANALİZİ
4
POSTÜR ANALİZİ
3. Vücut Dengesi: Vücut ağırlığı her iki ayağa eşit
olarak dağılıyorsa vücut dengesi normaldir.
Ayağın ön kısmına ya da arka kısmına aşırı
derecede ağırlık veriliyorsa “anterior denge” ya da
“posterior denge” olarak adlandırılır.
Sağ ya da sol ayaklardan birine ağırlık veriliyorsa
“sağ denge” ya da “sol denge” olarak adlandırılır.
5
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
1)Ayak Uzun Arkı
Calcaneus, talus, navivula,
3 cuneiforme,1.,2.,3.
metatarslardan ve buna uyan
falankslardan oluşur.
a)Arkın azalması(Pes Planus, Düz
Tabanlık)
b)Arkın artması(Pes Cavus)
6
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
Normal bir ayakta
navicula kemiğinin
scaphoid tuberkülü
medial malleol ile
başparmağın
metatarsofalangeal
ekleminin merkezine
çizilen çizgi üzerine
düşer. Buna Feiss
çizgisi denir.
7
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
Scaphoid tüberkül Feiss çizgisi-yer arası uzaklığın;
a.1/3’ü kadar düşmüşse 1.derece pes planus
b.2/3’ü kadar düşmüşse 2.derece pes planus
c.Tamamen yerde ise 3. derece pes planus
Scaphoid tüberkül Feiss çizgisi üzerinde kalıyorsa
Pes Cavus’tan bahsedilir.
8
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
2)Dizler
a)Genu Recurvatum
(Hiperekstansiyon):
Dizlerde hiperekstansiyon
değerlendirilirken kemik
yapı dikkate alınır. Femur
çizgisi ile tibia açıklığı öne
bakan bir açı yapıyorsa
genu recurvatum vardır.
b)Dizlerde Fleksiyon
9
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
3)Pelvis
a)Anterior Pelvik Tilt: SIAS seviyeleri SIPS
seviyelerinden aşağıdadır.
b)Posterior Pelvik Tilt: SIAS seviyeleri SIPS
seviyelerinden yukarıdadır.
10
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
11
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
4)Vertebral Kolon(Columna Vertebralis)
a)Lordoz: Lumbal bölgedeki anterior konveksitenin
artmasıdır.
-Zayıf Karın Kasları
-Kısalmış Kalça Fleksörleri
-Kısalmış Lumbal Ekstansörler
12
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
b) Kifoz: Normal torakal
eğriliğin artmasıdır.
-Kısalmış Pektoral
Kaslar
-Kısalmış Anterior
İnterkostal Kaslar
c)Kifo-Lordoz: Kifoz ile
lordozun birarada
görülmesi durumudur.
13
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
d)Gevşek (Yuvarlak Sırt) Postür: Omurganın büyük
bir kısmının yuvarlaklaşmasıdır.
e)Düz Sırt: Torakal ve lumbal bölgedeki konveks ve
konkavlıkların kaybolup düz bir görünüm almasıdır.
14
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
5)Omuzlar
a)Omuzlarda Protraksiyon
(Omuzların yuvarlaklaşarak
öne gelmesi)
b)Omuzlarda Retraksiyon
(Omuzların arkaya çekilmesi)
15
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
6) Baş
a)Başın Anterior Tilti
b)Başın Posterior Tilti(?)
16
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
1)Ayak Parmakları
a)Halluks Valgus: Ayak
başparmağının ayak
orta hattına doğru
metatarsofalangeal
eklemden itibaren
deviasyonudur.
17
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
b)Çekiç Parmak:
Ayak parmaklarının
metatarsofalangeal
eklemden
hiperekstansiyon,
interfalangeal
eklemlerden fleksiyonu
ile kıvrılmış görünüm
almasıdır.
18
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
2)Ayaklar
a)İnversiyon
b)Eversiyon
19
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
3)Dizler
a)Tibial Torsiyon:
Ayakta duruş
pozisyonunda
ayaklar paralel iken
patellalar içe dönük
ise “Tibial Torsiyon”
vardır. (Şaşı Göz)
20
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
b)Genu Varum: Medial malleoller birbirine temas
edecek şekilde ayakta iken dizler gevşek olmalıdır.
Bu pozisyonda dizler arasındaki açıklık 1-2 cm’den
fazla ise “Genu Varum” vardır.
c)Genu Valgum: Patellalar karşıya bakacak ve
dizlerin medial kenarları hafif birbirine değecek
şekilde durulur. Medial malleoller arası uzaklık 1-2
cm’den fazla ise “Genu Valgum” vardır.
21
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
22
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
4)Kalçalar
Sağ ve sol kalçaların seviyeleri kontrol edilir.
Ekstremite kısalığı değerlendirilir. Bunun için
SIAS’lar palpe edilir ve medial malleole olan
uzunlukları ölçülür.
23
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
5)Abdominal Bölge
a)Karın Kaslarının Zayıflığı: Karın kasları zayıf ise
abdominal bölgede öne doğru çıkıntı görülür ve
“Kas Testi ile değerlendirilir. Zayıflık varsa:
-Anterior Pelvik Tilt
-Lumbal Lordoz Artışı
-Kalça Fleksör Kısalığı görülebilir.
b)Üst Karın Duvarında Transvers Oluk: Derin bir
oluk varsa kaydedilmelidir.
24
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
6)Göğüs Kafesi (Toraks)
a)Çökük Göğüs(Pectus Excavatum-Kunduracı
Göğsü)
b)Huni Tipli Göğüs
c)Fıçı Göğüs
d)Güvercin Göğüs(Pectus Carinatum)
e)Harrison Oluğu
25
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
a)Çökük Göğüs:
Ön torasik duvarın
konkav ya da
basık şekilde
görülmesidir.
Kostalar ve
sternum basıktır
ve alçalmıştır.
26
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
Çökük göğüs dışarıdan görünümde hasta tam
ekspirasyon yapmış gibi görülür.
Tam bir çökük göğüste:
i.Toraks esnekliği azalmıştır ve sertleşmiştir.
ii.Pektoral kaslarda kısalma
iii.İnterkostal kaslarda kısalma
27
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
b)Huni Tipli Göğüs:
Genellikle
konjenital(doğuştan).
Hem sternum hem de
kostalar içeri doğru
çekilmiştir.
28
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
c)Fıçı Göğüs:
Toraksta yuvarlaklaşma ve
genişleme. Tam
inspirasyonda gibi kostalar ve
sternum yükselmiştir. Normal
toraksta sadece yan çap
geniş iken fıçı göğüste önarka çapta da genişlemeler
vardır.
Astım hastalarında tipiktir.
29
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
d)Güvercin Göğüs:
Toraksta ön-arka çapın
genişlediği ve sternumun
öne doğru yer değiştirdiği
deformitedir. Raşitizm
hastalarında tipiktir.
30
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
e)Harrison Oluğu:
Toraks alt bölgesinde
transvers bir çöküntü
olup bu oluğun altında
kostalar dışa doğru
genişlemiştir.
31
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
7)Omuzlar
a)Omuzların Yüksek
Farkı:
Omuzlardan birinin daha
yüksek ya da düşük
olması. Bir tarafta uzun
süreli yük taşıma veya
skolyozda bir omuz daha
düşüktür.
32
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
b)Yuvarlak Omuz:
Pektoral kasların ve
interkostal kasların kısalığı,
skapulaya adduksiyon
yaptıran kasların zayıflığı ile
omuzların öne çekilmesidir.
Rijit yuvarlak omuzda kaslar
kısalmış ve sertleşmiştir ve
pasif olarak düzelmez.
33
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
8)Baş
a)Başın Sağa-Sola Lateral Fleksiyonu:
Aynı taraf kulak memesi ile trapezin üst parçası
arasındaki uzaklık ölçülür.
b)Başın Sağa-Sola Rotasyonu:
Çenenin suprasternal çentiğe göre pozisyonuna
bakılır.
34
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
9)Kollar
a)Dirsek Taşıma Açısı(Kubital Açı):
Normalde erkeklerde 10-15 derece,
kadınlarda 20-25 derecedir. Bu değerlerden
sapmalar kaydedilir.(Önkol hattı-Humerus hattı)
b)Uzunluk Farkı:
Acromion’dan 3.parmağın ucuna kadar olan uzaklık
ölçülerek değerlendirilir.
35
ANTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
36
POSTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
1)Ayaklar:
a)Pronasyon:
Kalkaneal tendonun içe doğru yer değiştirmesi
b)Supinasyon:
Kalkaneal tendonun dışa doğru yer değiştirmesi.
Ayaklarda hafif derecede bir supinasyon olması
ayak uzun arkını destekleyen kasları zorlanmaktan
kurtarır.
37
POSTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
38
POSTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
2)Dizler
Diz arka çukurundaki
çizgilerin sağ ve sol
tarafta eşit seviyede olup
olmadığına bakılır.
39
POSTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
3)Kalçalar
Gluteal kitlenin alt çizgisi her
iki tarafta aynı seviyede
olmalıdır. Fark varsa kalçada
dislokasyon, tek bacakta
kısalık, skolyoz veya lateral
pelvik tilt düşünülmelidir.
40
POSTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
4)Vertebral Kolon (Columna Vertebralis)
Skolyoz: Vertebraların frontal düzlem, sagital
eksendeki lateral fleksiyonu; horizontal düzlem,
vertikal eksendeki rotasyonuyla karakterize bir
deformitedir.
41
POSTERIOR POSTÜR
ANALİZİ
42
TEŞEKKÜRLER
ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK
43
Download

FİZYOTERAPİDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME