RETİKÜLOSİTLER
Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK
ADÜTF Biyokimya AD
2007
1
Retikülositler, genellikle olgun eritrositten daha
büyüktürler, pembe-gri renge boyanırlar,
çekirdekleri yoktur. Ancak retikülosit boyaları ile
hücre içinde ince bazofilik boyanan RNA
artıklarına rastlanır.
2
Olgun eritrositlerin ana hücreleri pronormoblastlar,
kemik iliğinde meydana gelirler ve olgunlaşırken
bazofilik normoblastları, sonra polikromatik
normoblastları, ortokromatik normoblastları, son
olarak retikülositleri meydana getirirler.
Retikülositler, kemik iliğinde ve periferik kanda
bulunurlar.
3
Retikülositlerden, olgun eritrositler meydana gelir
ve periferik kana geçerler.
Eritrositlerin kemik iliğinde olgunlaşıp periferik
kana geçmesi için iki gün gereklidir. Periferik kana
geçen retikülositten olgun eritrositin meydana
gelmesi de bir gün almaktadır.
Retikülosit sayımı, kemik iliğinde eritrosit yapımı
hakkında bilgi sağlar.
4
Retikülosit sayısı normalde eritrosit sayısının %051,5’ğu kadardır.
Eritrosit yapımının azaldığı durumlarda retikülosit
sayısı azalır.
Eritrosit yapımının arttığı durumlarda retikülosit
sayısı da artar.
5
Retikülosit sayımı otomatik kan sayım
cihazlarıyla veya manuel olarak yapılabilir. Manuel
sayım için, retikülosit boyası, lamlar, cam çubuk
veya mikrohematokrit pipeti, mikroskop, 12x75
mm’lik tüpler, iki hücre sayıcısı gereklidir.
Parlak krezil mavisi çözeltisi (1 g parlak krezil
mavisi, 0.4 g sodyum sitrat, 100 ml %0.85’lik
sodyum klorürde çözülür ve kullanmadan önce
süzülür) retikülosit boyası olarak kullanılabilir.
6
Manuel retikülosit sayımı:
-Bir tüpe retikülosit boyasından üç damla konur.
-Tüpe antikoagulanlı venöz kan veya kapiller
kandan üç damla eklenir.
-Tüp sallanarak karıştırılır ve retikülositlerin
boyayı alması için 15 dakika oda sıcaklığında
bırakılır.
-Tüp tekrar sallanarak karıştırılır ve hematokrit
tüpü veya cam çubuk kullanılarak birer damla
kandan yaymalar yapılır.
7
-Yaymalar kuruduktan sonra Wright veya Giemsa
boyası ile boyanır.
-Boyanmış veya boyanmamış yaymalar
mikroskopta incelenir. Önce küçük büyütme ile
ince sahalar bulunduktan sonra immersiyon
objektifi ile bakılır. Her sahada 100-200 eritrosit
görülmesi sayım için uygundur.
-İki hücre sayıcısı ile sahadaki eritrosit ve
retikülositler ayrı ayrı sayılır.
8
-Yüz eritrosite düşen retikülosit miktarı hesaplanır.
Bu değer, hematokrit değerine bağlıdır.
-Son olarak gerçek retikülosit sayısı (düzeltilmiş
retikülosit sayısı) hesaplanmalıdır. Bu, hematokrit
değerine (normali kadınlarda %42, erkeklerde %45
olarak kabul edilir) bağlı olmadan total eritrosit
yapımını yansıtır.
9
Retikülosit sayımında hata nispeten çok fazladır.
Aynı teknisyen birkaç defa sayım yaparak karar
vermelidir.
Hematokrit değeri düşük olanlarda boya-kan
karışım oranı değiştirilir; iki kısım kan bir kısım
boya alınır. Hematokrit değeri yüksek olanlarda
bunun tersi yapılır.
10
Retikülositin arttığı (retikülositoz) haller:
-Hemolitik anemi
-Kan kayıpları
-Hipoksi
-Demir, folik asit veya B12 vitamini tedavisi
11
Retikülositin azaldığı (retikülopeni) haller:
-Aplastik anemi
-Kan transfüzyonu
-Demir eksikliği anemisi
-İnfeksiyonlar
12
Download

07 Retikülositler - mustafaaltinisik.org.uk