YGS
F‹Z‹K
SORU BANKASI
●
●
●
●
KONU ÖZETLER‹
ÇÖZÜMLÜ TESTLER
KONU TESTLER‹
DENEME SINAVI
TEŞEKKÜR
Bu kitabın hazırlanmasında emeğini hiç esirgemeyen Zafer Dershaneleri
fizik öğretmenlerine ve de dizgisinden baskısına kadar kitaba emek veren herkese
burada teşekkürü borç bilirim.
Ali DEMİR
Zafer Yayınları Kurucusu
COPYRIGHT ZAFER E⁄‹T‹M VE Ö⁄RET‹M L‹M‹TED fi‹RKET‹
BU K‹TAP ZAFER DERSHANELER‹ YAYINIDIR.
HER HAKKI SAKLIDIR. K‹TAPTAK‹ TESTLER VE SORULAR
AYNEN YA DA DE⁄‹fiT‹R‹LEREK YAYIMLANAMAZ.
YEN‹ MÜFREDATA TÜMÜYLE UYGUN
ANKARA
Dizgi – Grafik
Zehra BÜLBÜL – Muharrem ÇEL‹K – Mevsimben TEM‹ZER – Tolga YURDASAH‹P
ISBN 978–605–387–042–5
İSTİKLAL MARŞI
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilâl!
Kahraman ırkıma bir gül! Ne bu şiddet, bu celâl?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl...
Hakkıdır, Hakk'a tapan, milletimin istiklâl!
Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.
Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!
Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım.
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.
Garbın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar,
Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var.
Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir imanı boğar,
"Medeniyet!" dediğin tek dişi kalmış canavar?
Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma, sakın.
Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın.
Doğacaktır sana va'dettiği günler Hakk'ın...
Kim bilir, belki yarın, belki yarından da yakın.
Bastığın yerleri "toprak!" diyerek geçme, tanı:
Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.
Sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır, atanı:
Verme, dünyaları alsan da, bu cennet vatanı.
Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ?
Şühedâ fışkıracak toprağı sıksan, şühedâ!
Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hüdâ,
Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüdâ.
Ruhumun senden, İlâhi, şudur ancak emeli:
Değmesin mabedimin göğsüne nâmahrem eli.
Bu ezanlar –ki şahadetleri dinin temeli–
Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli.
O zaman vecd ile bin secde eder –varsa– taşım,
Her cerîhamdan, İlâhi, boşanıp kanlı yaşım,
Fışkırır ruh–ı mücerred gibi yerden na'şım.
O zaman yükselerek arşa değer belki başım.
Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hîlâl!
Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl.
Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl:
Hakkıdır, hür yaşamış, bayrağımın hürriyet;
Hakkıdır, Hakk'a tapan, milletimin istiklâl!
Mehmet Âkif Ersoy
10. YIL MARŞI
Çıktık açık alınla on yılda her savaştan;
On yılda on beş milyon genç yarattık her yaştan;
Başta bütün dünyanın saydığı başkumandan,
Demir ağlarla ördük anayurdu dört baştan.
Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi;
Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!
Bir hızda kötülüğü, geriliği boğarız,
Karanlığın üstüne güneş gibi doğarız.
Türk'üz, bütün başlardan üstün olan başlarız;
Tarihten önce vardık, tarihten sonra varız.
Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi;
Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!
Çizerek kanımızla öz yurdun haritasını,
Dindirdik memleketin yıllar süren yasını;
Bütünledik her yönden istiklâl kavgasını...
Bütün dünya öğrendi Türklüğü saymasını!
Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi;
Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!
Örnektir milletlere açtığımız yeni iz;
İmtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitleyiz:
Uyduk görüşte bilgiye, gidişte ülküye biz.
Tersine dönse dünya yolumuzdan dönmeyiz.
Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi;
Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!
Söz: Behçet Kemal Çağlar, Faruk Nafiz Çamlıbel
Müzik: Cemal Reşit Rey
Sevgili Ö¤renciler,
Amac›n›z, üniversite s›navlar›n› kazanmak, üniversiteli olmak. Bu nedenle, yaflam›n›z›n önemli bir
dönüm noktas›nda bulunuyorsunuz. Böylesi bir noktada, üniversitenin herhangi bir ö¤retim program›n›
rastgele tercih edip kazanman›n ötesinde, istedi¤iniz ö¤retim program›na girmeyi temel amaç k›lman›z
gerekiyor. Çünkü tercih edip kazanaca¤›n›z üniversite ö¤retim program›, bir bak›ma gelece¤inizi belirleyecektir. Ancak, flu da biliniyor ki, ülkemizde, her ö¤rencinin istedi¤i üniversite ö¤retim program›na
girmesi bir yana, üniversite s›navlar›n› kazanmas› ve üniversiteli olmas› art›k kolay de¤il. Sorun, üniversite s›navlar›na baflvuran aday say›s›n›n yüz binleri bulmas›ndan; buna karfl›l›k üniversite ö¤retim programlar›ndaki kontenjanlar›n s›n›rl›l›¤›ndan kaynaklan›yor. Bu durumda, yüz binlerin aras›ndan s›yr›l›p
öne ç›karak üniversite s›navlar›nda bafl
fla
ar›l› olabilmenin birtak›m koflflu
ullar›yla karflfl›› karflfl››yas›n›z demek tir.
Birinci kofl
flu
ul, yetene¤inize uygun, baflar›n›zla orant›l› üniversite ö¤retim programlar›n› sa¤l›kl› bir
biçimde seçmektir.
‹kinci kofl
flu
ul, düzenli, disiplinli, verimli bir çal›flma temposu tutturmakt›r.
Üçüncü kofl
flu
ul, üniversite s›navlar›na haz›rlama amac›yla ç›kar›lan ciddi yay›nlarla çal›flman›z›
destekleyip sürdürmektir.
Zafer Yay›nlar›, çal›flmalar›n›z› desteklemek amac›yla, özgün, titiz, yo¤un çal›flma ürünü olan ve
yeni sisteme tamamiyle uygun yeni serisini hizmetinize sunmaktan gurur duymaktad›r.
Elinizdeki YGS F‹Z‹K Soru Bankas› bu amaca hizmet eden ve sizlerin bu yöndeki gereksiniminizi karfl›layacak yönde haz›rlanm›fl yetkin bir baflvuru kayna¤›d›r. Üniversite adaylar›n›n tümü hangi alandan tercih yaparlarsa yaps›nlar YGS'de yer alan fen bilimleri testi içerisindeki fizik sorular›ndan sorumludurlar. YGS F‹Z‹K Soru Bankas› kitab› bu ihtiyac› karfl›lamak için, Yüksekö¤retime Geçifl S›nav›nda
yer alaca¤› düflünülen konulardan ç›kabilecek, zorluk katsay›s› YGS'ye uygun özgün sorulardan
haz›rlanm›flt›r.
fiimdiye de¤in yay›mlanan soru bankalar›ndan nitelikçe çok daha üstün olan bu kitap on befl
bölüm ve on adet deneme s›nav›ndan oluflmaktad›r.
Her bölümde, test sorular›na geçilmeden önce, o bölüme iliflkin bilgi alan›n›n temel çizgileriyle,
karakteristik özellikleriyle gözden geçirilmesini sa¤layan konu özetleri yer almaktad›r. Özenle haz›rlanan bu konu özetlerinin ayr›nt›lardan s›yr›lm›fl fakat konunun özünü yakalayan metinler olmalar› büyük
önem tafl›maktad›r. Konu özetlerini bu yönleriyle de¤erlendirmek gerekir.
Konu özetlerinin d›fl›nda, her bölüm, konuyu hiç boflluk b›rakmaks›z›n tarayan sorulardan
oluflmufl, geçerlili¤i ve güvenirlili¤i s›nanm›fl, yeterli say›da testlerle tamamlanm›flt›r. Gerek konu özetleri gerekse konu testleri kapsam ve nitelik aç›s›ndan YGS'deki de¤ifliklikler, ÖSYM standartlar› dikkate al›narak haz›rlanm›flt›r.
Bu kitaptan yararlanarak yapaca¤›n›z al›flt›rmalar, daha önce ö¤rendi¤iniz kavramlar›n, terimlerin, zihninizde somut biçimler kazanmas›n›, giderek daha da netleflmesini sa¤layacakt›r. Tüm sorular›
eksiksiz çözdü¤ünüzde, eminim, kendinizi YGS'deki F‹Z‹K sorular›n› çözmeye haz›r hissedeceksiniz.
Okuldan üniversiteye uzanan bu yolda, tüm ö¤rencilerimize baflfla
ar›lar diliyoruz.
Ankara
ALİ DEMİR
Zafer Yayınları Kurucusu
‹Ç‹NDEK‹LER
1. BÖLÜM :
F‹Z‹⁄‹N DO⁄ASI ............................................................................................................................ 9–11
TEST -1 – 2 .................................................................................................................................. 12–16
2. BÖLÜM :
VEKTÖR–KUVVET–DENGE–MOMENT–KÜTLE MERKEZ‹ ............................................................ 17–20
TEST 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 .......................................................................................... 21–54
3. BÖLÜM :
BAS‹T MAK‹NELER ........................................................................................................................ 55–56
TEST 1 – 2 – 3 – 4 ........................................................................................................................ 57–69
4. BÖLÜM :
MADDE B‹LG‹S‹ ............................................................................................................................ 70–71
TEST 1 – 2 – 3 – 4 – 5 .................................................................................................................. 72–88
5. BÖLÜM :
KALDIRMA KUVVET‹ VE BASINÇ ................................................................................................ 89–90
TEST 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 ........................................................................................ 91–126
6. BÖLÜM :
ISI–SICAKLIK–GENLEfi
fiM
ME ........................................................................................................ 127–129
TEST 1 – 2 – 3 – 4 .................................................................................................................... 130–143
7. BÖLÜM :
DO⁄RU BOYUNCA HAREKET .................................................................................................. 144–145
TEST 1 – 2 – 3 – 4 – 5 .............................................................................................................. 146–162
8. BÖLÜM :
D‹NAM‹K ............................................................................................................................................ 163
TEST 1 – 2 – 3 .......................................................................................................................... 164–174
9. BÖLÜM :
YERYÜZÜNDE HAREKET (ATIfi
fiL
LAR) ........................................................................................ 175–176
TEST 1 – 2 – 3 .......................................................................................................................... 177–185
10. BÖLÜM :
‹fi
fi–
–GÜÇ–ENERJ‹ ........................................................................................................................ 186–187
TEST – 1 – 2 – 3 – 4 .................................................................................................................. 188–201
11. BÖLÜM :
ELEKTROSTAT‹K ...................................................................................................................... 202–203
TEST – 1 – 2 – 3 – 4 .................................................................................................................. 204–219
12. BÖLÜM :
ELEKTR‹K AKIMI ........................................................................................................................ 220–221
TEST -1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 ...................................................................................................... 222–243
13. BÖLÜM :
MANYET‹ZMA ............................................................................................................................ 244–245
TEST – 1 – 2 – 3 ........................................................................................................................ 246–256
14. BÖLÜM :
DALGALAR .............................................................................................................................. 257–259
TEST -1 – 2 – 3 – 4 .................................................................................................................... 260–271
15. BÖLÜM :
OPT‹K ........................................................................................................................................ 272–278
TEST -1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 ...................................................................... 279–322
DENEME SINAVLARI
TEST -1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 .............................................................................. 323–352
9
Fiziğin Doğası / Bölüm – 1
BÖLÜM
FİZİĞİN DOĞASI
FİZİĞİN TARİHÇESİ
Ölçme Nedir?
ZAFER YAYINLARI
Fizik madde ve enerji arasındaki etkileşimi
inceleyen ve doğada gerçekleşen olaylarla ilgili mantıklı açıklamalar üretmeye çalışan uygulamalı bir bilim
dalıdır. Fizik bilimiyle meşgul olan bilim insanları fizikçi
olarak adlandırılmaktadır. Bir fizikçi, fizik biliminin
sıralanabilir, sorgulanabilir ve delillere dayandırılabilir
olduğunu bilir.
1
Fizik insan yaşamının her alanında vardır. Temel
doğa bilimi olan fizik, evrenin sırlarını, madde yapısını
ve bunların arasındaki etkileşimlerini açıklamaya
çalışırken fiziğin başlıca iki metodu vardır; bunlar
gözlem ve deneydir.
Birbiriyle karşılaştırılıp, karşılaştırma sonucu
sayısal olarak değerlendirilebilen nesnelere “Fiziksel
Büyüklük” denir. Bu karşılaştırma işlemine de “ölçme”
diyoruz.
Ölçme Hataları
Ölçme hatalarını şu şekilde ayırabiliriz:
1.
Kişi hataları
2.
Raslantı hataları
3.
Sistem hataları
a) Yapım hataları
Gözlem
b) Yöntem hataları
Gözlem bir olayla ilgili duyu organları ve araç
gereçler kullanılarak yapılan incelemelerdir. Gözlem
becerisinin en iyi örneği NASA (National Aeronautics
and Space Administration) ve diğer uzay istasyonları
yaptıkları gözlemler ve ölçümlerle dünya bilimine
hizmet veriyor.
c) Okuma ve belirtme hataları
d) Ortam etkinliğinin yarattığı hatalar
Gözlemin faydaları;
Gözlem çocukları meraklı olmaya sevk eder.
—
Becerilerinin ve farklılıklarının gözlenmesi, sınıflama becerisi, değişkenleri tanımlama, değişkenleri
değiştirme becerilerinin gelişmesi için gereklidir.
—
Bilginin gelişmesini sağlar.
—
Araştırma dürtüsünü harekete geçirir.
Deney Yapma
Deney yapma deneysel süreçlerin en karmaşık
olanıdır. Aynı zamanda bu süreç becerisini de kapsar.
Deney yapmada tek bir yol izlenebildiği gibi farklı yollar
da izlenebilir. Burada ön önemli faktör öğrencinin
deneyle ilgili düzeneği kurabilmesi ve deneyin amacını
anlayabilmesidir.
Vektörlerin Özellikleri
ZAFER YAYINLARI
—
—
Doğrultu ve yönü değiştirilmeden bir vektör istenilen yere taşınabilir.
—
İki vektörün eşit olabilmesi için doğrultusu, yönü
ve büyüklüğü aynı olmalıdır.
—
Büyüklük ve doğrultusu aynı, yönü ters olan iki
vektöre zıt vektörler denir. Başka bir deyişle
toplamları sıfır olan vektörlere zıt vektörler denir.
→
→
→
a+ b= 0
—
→
→
a = –b
Bir vektörün büyüklüğü, yönünden bağımsız
olarak her zaman pozitiftir.
Bölüm – 1 / Fiziğin Doğası
10
FİZİKSEL TERİMLER VE BİRİM TABLOLARI
Dansimetre
V
Voltmetre
Sıvıların özkütlesini ölçer. Arşimet prensibine göre
çalışır.
Potansiyel farkı ölçer, direnci çok büyüktür, devreye paralel bağlanır.
Direnç
Elektrik Sayacı
Elektrik enerjisini kwh olarak ölçer.
V=I.R
Barometre
Elektrik akımına karşı koyar ve akımın azalması ya
da artmasını sağlar.
M
Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştürür.
Reosta
Ayarlı dirençtir. Akım şiddetini ayarlar.
Dinamo
ZAFER YAYINLARI
Motor
Açık hava basıncını ölçer.
Dinamo ve jeneratörler mekanik enerjiyi elektrik
enerjisine dönüştürürler.
Potansiyel fark ve elektrik sinyallerinin frekansını
ölçer.
Akım şiddeti ölçer, direnci çok küçüktür, devreye
seri bağlanır.
Higrometre
Nem ölçer.
Pil ve Akümülatör
Fotometre
Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürürler.
Işık şiddetini ölçer.
Stroboskop
Dinamometre
Dalgaların frekansını ölçer.
Ağırlık ve kuvvet ölçer.
Mıknatıs
Anamometre
Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekebilen
maddelerdir.
Rüzgar şiddetini ölçer.
Termometre
Ses dalgaları ve ses titreşimleri ile akım azalmasını
veya çoğalmasını sağlar.
Hoparlör
Akım şiddetinin değişmesi ile ses titreşimleri oluşturur.
Kalorimetre
Isı miktarını ölçer.
ZAFER YAYINLARI
Altimetre
Mikrofon
Fotosel
Osiloskop
A
Yükseklik ölçer.
Kapalı kaplardaki gaz basıncını ölçer. Pascal ilkesi
ile çalışır.
Elektron koparabilen maddeler üzerlerine düşürülerek ışık tanecikleri ile elektrik akımı elde edilen yüzeylerdir.
D
Ampermetre
Manometre
Sıcaklık ölçerdir.
Paratoner
Yıldırımın zararlı etkilerini ölçer.
Sismograf
Deprem dagalarının şiddetini ölçer.
Elektroskop
Elektrik yüklerini ölçer.
Teleskop
Gök cisimlerini inceler.
11
Fiziğin Doğası / Bölüm – 1
Manyetik kutup → Gerardus Mercator (1546)
BÜYÜKLÜK
FORMÜL
BİRİM
Kuvvet
F=m.a
Newton
Yerçekimi ivmesi → Galileo Galilei (1589)
Ağırlık
G = m.g
Newton
Termometre → Galileo Galilei (1592)
Hız
V = xt
m/s
Periyot → Galileo Galilei (1581)
Hidrostatik Yasaları → Toricelli (1640)
Barometre → Pascal (1648)
Mikroskop → Robert Hodce (1665)
F
a = TV , a = m
Tt
m/s2
İş, Enerji
W=F.x
Joule
Güç
P= W
t
watt
Özkütle
d= m
v
g/cm3
Basınç
P= F
A
Pascal
Eldesi → Benjamin Franklin (1751)
Voltaj ve Pil → Volta Ampere (1796)
Isı Miktarı
Q = m . c . ∆t
Calori
Elektrik Yükü
q=Ι.t
Coulomb
Akım Şiddeti
q
Ι= t
Amper
Potansiyel Fark
V=Ι.R
Volt
Direnç
R = VΙ
ohm
Periyot
T= 1
f
Saniye
Frekans
f= 1
T
Hertz
ZAFER YAYINLARI
İvme
Coulomb sabiti → k = 9.109 Nm2 / C2
Bilim Adamları ve Buluşları
Basit makineler → Arşimed (MÖ. 240)
Hidrostatik → Arşimed (MÖ 240)
Hava Genleşmesi → Hero of Alexandiria (100)
Pusula → Çinliler (1000)
Büyüteç → Roger Bacon (1267)
Ohm Kanunu ve Dirençler → Geory Ohm (1827)
1.
Problem Tesbiti
2.
Veri Toplama
3.
Hipotez kurma
4.
Tahminler yapma
5.
Kontrollü Deneyler
EŞİT KOLLU TERAZİ
mB = Binicinin kütlesi
ZAFER YAYINLARI
Yerçekimi ivmesi → g = 9,8 m/s2
Elektrik Akımı ile Isı → Joule (19.yy başı)
Bilimsel Basamaklar
SABİTLER
Evrensel çekim sabiti → G = 6,67.10–11 Nm2/kg2
Elektrik çekim kuvveti → Coulomb (18.yy sonu)
BİLİMSEL BİLGİ BASAMAKLARI VE
KAVRAMLARI
Işık hızı → c = 3 . 108 m / s
Planck Sabiti → h = 6 , 62 . 10–34 j.s.
Isı ve Sıcaklık → Black, Lovoiser, Laplace (18.yy
sonu)
k = Binicinin bulunduğu bölme
n = Koldaki bölme sayısı
Binicinin her bölme için etkisi (b.e) =
m
Msol = Msağ + k . nB
mB
n
Hatalı Terazi
m kütleli bir cisim terazinin sağ kefesinde iken m1,
sol kefesinde iken m2 gram ile dengeleniyorsa, gerçek
kütlesi
m 1 .a = m.b
m.a = m 2 .b
4m =
m 1 .m 2
Bölüm – 1 / Fiziğin Doğası
12
TEST
FİZİĞİN DOĞASI
1.
1
Aşağıdakilerden hangisi skaler büyüklüktür?
A) Ağırlık
B) Kuvvet
D) Kütle
6.
C) İvme
Aşağıdaki büyüklüklerden hangisi vektöreldir?
A) Cismin kütlesi
E) Hız
B) Cismin hacmi
2.
I. İş
II. Kuvvet
III. Isı
Yukarıdaki büyüklüklerden hangileri türetilmiş bir
büyüklüktür?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
ZAFER YAYINLARI
C) Cismin özkütlesi
D) Cismin ağırlığı
E) Cismin potansiyel enerjisi
7.
Aşağıdaki verilen büyüklüklerin ölçü birimlerinden hangisi yanlıştır?
C) Yalnız III
A) Hız → metre / saniye
E) I, II ve III
B) Kuvvet → Newton
C) Akım → Amper
3.
I. Dinamometre → Ağırlık
D) İş → Watt
II. Eşit kollu terazi → Kütle
E) Uzunluk → Metre
III. Kronometre → Zaman
IV. Kalorimetre → Isı
V. Barometre → Basınç kuvveti
8.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) I
C) III
D) IV
III. 2 L süt
E) V
IV. 5 cm / s’lik hız
Yukarıda verilenlerden hangileri nicel gözleme
örnektir?
Aşağıdakilerden hangileri vektörel bir büyüklüktür?
A) Hız
B) Zaman
D) Sıcaklık
5.
II. Sarı lale
C) Isı
E)
Kütle
I. Uzunluk
ZAFER YAYINLARI
4.
B) II
I. Kırmızı kalem
A) I ve II
B) II ve III
D) II ve IV
9.
III. Kuvvet
A) Yalnız I
D) I ve II
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
E)
III ve IV
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel çalışmaların basamaklarından değildir?
II. Kütle
Yukarıdaki büyüklüklerden hangileri temel büyüklüktür?
C) I ve III
A) Problem belirlemesi
B) Veri toplanması
C) Hipotez kurulması
D) Deney yapılması
E) Eleştiri yapılması
13
Fiziğin Doğası / Bölüm – 1
10.
15.
I. Mekanik, manyetizma ve optik fiziğin alt
dallarındandır.
II. Dinamometre
II. Optik ışık ile ilgili olayları inceler.
III. Termometre
Yukarıdakilerden hangisiyle ısı ölçülür?
III. Mekanik, cisimlerin nasıl hareket ettiğini ve
nasıl etkileştiklerini inceler.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve II
11.
C) Yalnız III
16.
E) I, II ve III
ZAFER YAYINLARI
A) Yalnız I
Bilimi bilim yapan değerlerle ilgili;
I. Nesnel olmasıdır.
II. Gözle görülebilir olmasıdır.
III. Öngörülü olmasıdır.
I. Kalorimetre kabı
Newton
m2
tir?
birimi aşağıdakilerden hangisine eşit
A) Dyn
D) Erg
B) Pascal
17.
B) Yalnız II
12.
Aynı düzlemli vektörlerle ilgili,
I, II, III ve IV
Aşağıdakilerden hangisi enerji birimi değildir?
A) Erg
B) Joule
E) Kalori
18.
I. Ölçü aleti kullanılır.
II. Kesin sonuçlar ifade eder.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
ZAFER YAYINLARI
14.
Hipotez ile ilgili olarak;
I. Probleme yanıt vermelidir.
II. Değiştirilemez olmalıdır.
19.
B) Yalnız II
D) I ve III
1.D
2.E
3.E
4.A
6.D
20.
C) I ve II
7.D
8.E
9.E
Aşağıdakilerden hangileri fiziğin alt dallarından
değildir?
Işık
Elektrik
Katıhal fiziği
Manyetizma
Optik
Yön bulmakta kullanılan pusula fiziğin hangi alt
dalıyla ilgilidir?
Optik
Termodinamik
Manyetizma
Mekanik
E) Nükleer fizik
kg . m2 / s2 hangi fiziksel niceliğin birimidir?
A) Hız
B) Kuvvet
D) Güç
E)
E) I, II ve III
5.D
|D|=| C|
A)
B)
C)
D)
III. Nitel ve nicel gözlemlerle oluşturulmalıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
II.
A)
B)
C)
D)
E)
III. Sayısal değer ifade eder.
D) I ve II
|A | = | B |
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Nicel gözlemle ilgili olarak;
A) Yalnız I
I.
III. | A | = | D |
yukarıdakilerden hangileri yanlıştır?
(Birim kareler özdeştir.)
C) watt x saniye
D) Kilowatt
13.
C) I, II ve III
E)
→
D
→
B
yargılardan hangileri doğrudur?
D) II, III ve IV
→
C
→
A
IV. Uygun şartlarda genel geçerdir.
A) Yalnız I
C) Joule
E) Newton
10.E
11.E
12.D
13.E
14.D
15.A
16.B
17.C
C) Enerji
İvme
18.A
19.C
20.C
Bölüm – 1 / Fiziğin Doğası
14
TEST
FİZİĞİN DOĞASI
A) Enerji
B) Güç
D) İş
2.
6.
watt x metre hangi fiziksel büyüklüktür?
joule
0
10
10
10
B
B B
A
B) 11
7
3.
10
0
X
5
10
A
Özdeş eşit kollu teraziler dengededirler.
Buna göre, A ve B cisimlerinin kütleleri oranı
kaçtır?
A) 11
8
2
C) Hız
E) Kuvvet
3
0
10
C) 11
6
D) 11
5
ZAFER YAYINLARI
1.
2
L=8,2 g
Şekildeki eşit kollu terazi dengededir.
Binicinin kütlesi 1 g olduğuna göre, X cismi kaç
gramdır?
A) 8,4
B) 8,3
C) 9,4
D) 9,14
E) 9,16
7.
0
10
E) 11
4
Coulomb / saniye birimi aşağıdakilerden hangisine aittir?
8 10
M
A) Isı miktarı
N
Kütleleri toplamı 40 gram olan M ve N cisimleri
eşit kollu terazide dengededirler.
Binicinin bir bölme yer değiştirmesi 1g’a
m
karşılık geldiğine göre mM oranı kaçtır?
N
B) Akım şiddeti
C) Direnç
D) Güç
E) İvme
A) 1
3
I. Paratoner → Yıldırımın zararlı etkilerini
önler.
II. Sismograf → Elektrik yüklerini ölçer.
III. Teleskop → Gök cisimlerini inceler.
Yukarıdaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
5.
E)
I, II ve III
Bir maddenin kütlesi için;
E) 2
0
Y Z
X
Şekildeki eşit kollu terazi dengededir.
Buna göre, cisimlerin kütleleriyle ilgili;
III. mZ > mY
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
III. Birimi Newton’dur.
verilenlerden hangileri yanlıştır?
D) I ve II
3
2
II. mX > mZ
II. Birimi kilogramdır.
B) Yalnız II
D)
I. mX > mY
I. Dinamometre ile ölçülür.
A) Yalnız I
C) 1
8.
ZAFER YAYINLARI
4.
B) 2
3
C) Yalnız III
E) I ve III
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve II
E)
I, II ve III
15
Fiziğin Doğası / Bölüm – 1
9.
10 dm + 2200 cm + 76 000 mm kaç metredir?
12.
A) 9,9 B) 99
C) 990
D) 9900 E) 99100
Şekilde verilen kap sabit debili
muslukla tamamen dolduruluncaya kadar kaptaki sıvı hacminin zamanla değişim grafiği
nasıl olur?
V
A)
ZAFER YAYINLARI
10.
Sabit debili musluktan akan sıvı ile doldurulan
kaptaki sıvı yüksekliğinin zamanla değişim grafiği
aşağıdakilerden hangisidir?
h
A)
t
0
h
C)
V
D)
t
t
t
0
V
E)
0
t
0
V
0
h
B)
t
0
C)
V
B)
0
t
h
D)
13.
t
0
t
0
h
E)
t
0
11.
2
N
6g
ZAFER YAYINLARI
0
4g
Şekildeki eşit kollu terazinin binici kolu N bölmeli
ve binici 2. bölmedeyken terazi dengededir.
Buna göre, terazinin duyarlılığı kaç gramdır?
Şekildeki eşit kollu teraziler dengede ve
duyarlılıkları sırasıyla D1, D2 ve D3 tür.
Buna göre, D1, D2 ve D3 arasındaki büyüklük ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A)
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
D1 > D2 > D3
B) D1 = D2 = D3
C) D3 > D2 > D1
D) D2 > D1 > D3
E) D3 > D1 > D2
Bölüm – 1 / Fiziğin Doğası
16
14.
0
2
18.
10
mb
K
L
Şekil I deki eşit kollu terazideki mX, mY ve mZ
kütleli cisimler mb kütleli binici sol kolda 2.
bölmedeyken dengededir. Sağ kefedeki Y cismi
alınıp sol kefeye konulunca teraziyi dengelemek
için binici sağ kolda 2. bölmeye getiriliyor.
m
Buna göre, m b oranı kaçtır?
Y
Buna göre, binicinin kütlesi kaç gramdır?
A) 300
B) 250
C) 200
D) 150
E) 100
0
15.
X
ZAFER YAYINLARI
Şekildeki eşit kollu terazide K ve L cisimleri ile mb
2. bölmedeyken dengededir. K ve L cisimlerinin
kütleleri sırası ile 98 g ve 48 g dır.
A)
5
2
B) 3
2
D) 2
3
C) 1
E) 2
5
Y
T
19.
Şekildeki eşit kollu terazi dengededir.
T ip gerilmesi sıfırdan farklı olduğuna göre, cisimm
lerin kütleleri oranı m X kaç olabilir?
Y
A)
16.
3
2
B) 1
C) 1
2
D) 1
3
E) 1
4
Kolları eşit olmayan bir terazinin bir kefesinde
tartılınca X gram diğer kefesinde tartıldığında Y
gram gelen bir cismin gerçek kütlesini veren
ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) X . Y
Bir eşit kollu terazinin hassasiyeti;
X
Y
B)
D) YX
I. mb (binici kütlesi)
C) XY
E)
X.Y
II. N (toplam bölme sayısı)
III. n (binicinin bulunduğu bölme)
niceliklerinden hangilerine bağlıdır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
2
10
0
10 g
10,2 g
1.C
2.A
B) 0,3
3.B
4.C
C) 0,2
5.E
6.A
D) 0,15
7.D
8.C
mb
10
4
X X
Y
100 g
Şekildeki eşit kollu terazide binicinin külesi 50 g
olup sol kefedeki X cisimleri ile dengededir.
Buna göre, bu
terazi ile ölçülebilecek en küçük kütle kaç gramdır?
A) 0,4
0
10
ZAFER YAYINLARI
17. Şekildeki eşit
kollu terazi binici 2. bölmede iken dengededir.
20.
Buna göre, X cisminin kütlesi kaç gramdır?
E) 0,1
9.B
A) 60
10.A
11.A
12.E
13.C
B) 50
14.B
C) 40
15.A
16.D
D) 20
17.E
18.A
E) 10
19.E
20.A
17
Vektör – Kuvvet – Denge – Moment – Kütle Merkezi / Bölüm – 2
BÖLÜM
VEKTÖR – KUVVET – DENGE
MOMENT – KÜTLE MERKEZİ
c) Dik bileşenlere ayırma yöntemi
Fizikte iki tür büyüklük vardır.
II.
Skaler büyüklük: Sayı ve birimi ile tanımlanabilen
büyüklüklerdir. Bu nedenle sadece sayısal değeri
olan büyüklüklerdir.
Vektörel büyüklük: Sayı, birimi, yönü ve doğrultusu
ile tanımlanabilen büyüklüklere denir.
Bir vektörün tanımlı olabilmesi için,
–
Uygulama noktası
–
Yönü ve doğrultusu
–
Büyüklüğü
ZAFER YAYINLARI
I.
Vektörler dik koordinat
sistemi üzerindeki bileşenlerine ayrıldıktan sonra, x ve y
eksenlerinde toplamları alınarak iki dik vektöre dönüştürülür.
tanımlanmış olmalıdır.
★
★
★
★
Vektörlerin özellikleri
Doğrultu ve yönü değiştirilmeden bir vektör istenilen yere taşınabilir.
İki vektörün eşit olabilmesi için doğrultusu yönü
ve büyüklüğü aynı olmalıdır.
Büyüklük ve doğrultusu aynı, yönü ters olan iki
vektöre zıt vektörler denir. Başka bir deyişle
toplamları sıfır olan vektörlere zıt vektörler denir.
→ →
a+b=0
→
→
a = –b
Bir vektörün büyüklüğü yönünden bağımsız her
zaman pozitiftir.
a)
y
→
B
By
→
A
Ay
β
α
Bx
Ax
Ax = A . cosα
Bx = B . cosβ
Ay = A . sinα
By = B . sinβ
→
→
x
→
A ve B vektörlerinin bileşkesi C ise
→
Cx
→
Cy
→
→
→
→
= Ax + Bx
= Ay + By
C 2 = C x2 + C y2
VEKTÖRLERİN ÇIKARILMASI
a)
Önünde (–) işareti olan vektör ters çevrilerek, toplama kuralları uygulanabilir.
b)
Vektörlerin başlangıç noktaları birleştirilip (–) vektör ucundan (+) vektör ucuna çizilen vektör fark
vektörüdür.
VEKTÖREL İŞLEMLER
I.
2
Vektörlerin Toplanması (Bileşke vektör)
Paralel kenar yöntemi
→ → →
R=A+B
→ → →
C=A–B
→
A
O
→
B
Başlangıç noktaları birleştirilen iki vektör paralel
kenara tamamlanırsa paralel kenarın O başlangıç noktasından geçen köşegeni toplam vektördür.
ZAFER YAYINLARI
→
A
→
B
VEKTÖRLERİN SKALERLE ÇARPILMASI
Bir vektörün bir skalerle çarpımı veya bölümü bir
vektör verir.
b) Çokgen (uç uca ekleme) yöntemi
→
B
Vektörlerin birinin bitim
→
noktası ile diğerinin başlangıç A
→ → →
R=A+B
noktası çakıştırılır. İlk vektörün
başlangıç noktası ile son vektörünün bitim noktası birleştirilirse elde edilen vektör
toplam vektörü verir.
a)
b)
→
A
Skaler pozitif ise elde
edilen vektör esas vektörle aynı yönlüdür.
Skaler negatif ise elde
edilen vektör esas vektör
ile zıt yönlüdür.
→
2A
→
A
→
–2A
Bölüm – 2 / Vektör – Kuvvet – Denge – Moment – Kütle Merkezi
18
I.
★
Kuvvetlerin Bileşkesi
I.a
→
A2
α
→
A1
→
A1
Doğrultu ve yönleri aynı olan iki kuvvetin bileşkesi bu iki kuvvetin büyüklükleri toplamıdır. İki kuvvetin bileşkesinin maksimum değeridir.
→
F1
→
F1
→
ve A2 vektörlerinin bileşkesinin şiddeti,
→ →
R = F 1 + F2
→
F2
R2 = A 21 + A 22 + 2A1A2cosα bağıntısından hesap-
I.b Doğrultuları aynı yönleri farklı iki kuvvetin bileşkesi büyüklüklerin farklarına eşit olup biZAFER YAYINLARI
lanır.
→
A2
A2y
y
→
R
α
0
→
A1
leşkenin en küçük değeridir. F2 > F1 ise;
→
F1
I.c
x
A2x
A1 vektörünün ucuna A2 vektörü taşınır. A2 vek-
→
F2
R= F 2 – F
1
→
R
→
F1
üçgenin hipotenüsü bileşke vektörü verir.
α
R2 = (A1 + A2x)2 + (A2y)2
2
R2 = A1 + 2A1 A 2x
Y
A 2 .cosα
★
=
A 21
+
A 22
→
F2
R 2 = F 12 + F 22 + 2F1 F2 cosα
+ A 22x + A 22y
1 44 2 44 3
2
A2
ÖZEL DURUMLAR
+ 2A1 . A2 . cosα (Kosinüs Teoremi)
★
Eşit iki vektör arasındaki açı α ise bileşke vektör
açıortay doğrultusundadır. Şiddeti ise,
R = 2Fcos α bağıntısından hesaplanır.
2
★
Eşit iki vektör arasındaki açı α ise, iki vektör farkı
R = 2F . Sin α bağıntısından hesaplanır.
2
iki vektörün bileşkesinin şiddeti, iki vektörün toplamından büyük farkından küçük olamaz.
★
Büyüklükleri farklı iki vektörün bileşkesi büyük olan
bileşenle daha küçük açı yapar.
C
→
L
İki vektör arasındaki
açı küçüldükçe bileşkenin büyüklüğü O
artar.
α
R
θ
→
F1
→
L
★
α
K
Şekilde görüldüğü gibi iki vektör arasındaki α açısı
T
küçüldükçe OKC ’ninde R’nin karşısısındaki θ
→
açısı büyür. Dolayısıyla bileşke vektör R büyür.
ZAFER YAYINLARI
★
F > F1
İki kuvvet arasında herhangi bir α açısı varsa
bileşkenin büyüklüğü kosinüs teoremi ile
bulunur.
törü birbirine dik A2x ve A2y bileşenlerine ayrılır. Taralı
R2
→
F2
İki kuvvet arasındaki açı
α = 90° ise, pisagor bağıntısından,
R 2 = F 12 + F 22
★
İki kuvvet arasındaki açı
→
F2
→
|F2|=F
→
R= 2F
Birimi Newtondur.
→
Bileşke kuvvet ( R): İki veya daha fazla kuvvetin
yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete denir.
→
R
α = 90° ise, ve kuvvetlerin
büyüklükleri birbirine eşit ise,
KUVVET ( F):
Cisimlerin şeklinde, hareket yönü ya da hızında
değişikliğe neden olan etkiye kuvvet denir. Vektörel
büyüklüktür ve dinamometre ile ölçülür.
→
R
★
İki eşit büyüklükteki kuvvet
arasındaki açı α = 60° ise,
R= 3F
→
|F1|=F
→
R
→
F2=F
→
F1=F
Vektör – Kuvvet – Denge – Moment – Kütle Merkezi / Bölüm – 2
Momentin Özellikleri
★ İki eşit büyüklükteki →
→
F1=F
R
kuvvet arasındaki
açı α = 120° ise,
R=F
→
II. Paralel Kuvvetlerin
F2=F
Bileşkesi
II.a Aynı yönlü paralel kuvvetlerin bileşkesi
A
Aynı yönlü iki kuvvetin
bileşkesi büyüklüklerinin toplamına eşit olup, bileşkenin
uygulama noktası kuvvetler
arasında ve büyük kuvvete
yakındır. Bileşkenin uygulama noktasının yeri,
O
★
O
M2 = 0
★
ZAFER YAYINLARI
→ → →
R = F 1+ F 2
ile bulunur.
II.b Zıt yönlü paralel kuvvetlerin bileşkesi
F1
A
→ → →
R = F 1 + F2
→
F2
Dengenin birinci koşulu sağlanmışsa cisim öteleme hareketi yapamaz. Ancak cismin durgun olduğu
kesin olarak söylenemez. Cisim üzerine etkiyen kuvvetler cisme dönme hareketi yaptırabilirler. O halde
dengenin birinci şartı gereklidir ancak yeterli değildir.
Cismin dengede olabilmesi için iki koşulun da sağlanması gerekir.
F
Doğrultuları aynı şiddetleri eşit
yönleri zıt iki kuvvet, kuvvet çifti oluşturur.
A
B
F
Kuvvet çiftini oluşturan kuvvetlerin bileşkesi sıfır
olmasına rağmen (ΣF= F–F= 0) cisim dönme hareketi
yapar. Toplam moment sıfırdan farklıdır.
MOMENT
→ →
M=F.d
F
F⊥d
O
M = Newton . metre
d
Bir kuvvetin bir noktaya göre
momenti bileşenlerinin aynı noktaya göre momentleri
toplamına eşittir.
Fy
O
F
α
M2 = Fx . d = 0
★
Üç kuvvet dengede ise bunlar aynı düzlem içindedirler ve doğrultuları aynı noktadan geçer.
★
Üç kuvvet dengede ise bunlardan birinin, diğer
ikisi arasındaki açının sinüsüne oranı değişmez.
F2
F1
θ
α
→
→
M = M1 + M2
β
F3
★
Kesişen üç kuvvet dengede ise, herhangi ikisinin
bileşkesinin büyüklüğü üçüncü kuvvetle aynı
büyüklükte ve zıt yöndedir.
→
→
→
F3
F3 = – (F1 + F2)
d
M1 = Fyd = Fd . sinα
Kesişen Kuvvetlerin Dengesi
→
Fx
→
I.
F
F1
F
= 2 = 3
sinβ sinα sinθ
ZAFER YAYINLARI
Bir kuvvetin döndürme etkisine moment denir. Bir
kuvvetin bir noktaya ya da eksene göre momenti,
kuvvet ile bu kuvvetin etki çizgisinin bu noktaya veya
eksene→olan dik uzaklığının çarpımıdır. Vektörel büyüklüktür. M ile gösterilir.
→
Cisim üzerine etkiyen kuvvetlerin bileşkesi sıfır olmalıdır.
_
Σ Fx = 0b
ΣF = 0 &
` öteleme denge koşulu
Σ Fy = 0b
a
Cismin üzerine etkiyen kuvvetlerin herhangi bir
noktaya göre momentleri toplamı sıfır olmalıdır.
ΣM = 0 (Dönme denge koşulu)
F1 | OA | = F2 | OB |
→
★
★
F 2 > F1
Bir cisme birden fazla kuvvet etkiyorsa toplam
→
döndürme etkisi (∑M) bulunurken, tek tek momentler bulunduktan sonra döndürme yönlerine
göre toplanır veya çıkartılır.
DENGE: Bir cismin dengede olması için;
O
ile bulunur.
II.c Kuvvet çifti
F1
→
→
F2
B
F2
M1 = 0
F1 | OA | = F2 | OB |
Zıt yönlü paralel kuvvetlerin bileşkesi büyüklüklerinin farkına eşit olup
uygulama noktası kuvvetlerin dışında, büyük kuvvet
tarafında ve onun yönündedir. Bileşkenin uygulama
noktasının yeri,
Bir cisme etkiyen kuvvetin doğrultusu dönme noktasından geçiyorsa, momenti sıfırdır.
→
B
→
F1
19
→
→
O
→
F1 + F2 + F3 = 0 dır.
→
F1
→
F2
→ →
F1 + F2
Bölüm – 2 / Vektör – Kuvvet – Denge – Moment – Kütle Merkezi
20
II.
Paralel Kuvvetlerin Dengesi
Dikdörtgen levha
b
Paralel kuvvetler etkisindeki cismin dengede olabilmesi için hem kuvvetlerin bileşkesi, hem de toplam
momentleri sıfır olmalıdır.
Üçgen levha
h
x
a
a
G=a.b
Cisim dengede ise,
_
Σ Fx = 0b
` R = 0 ve Σ M = 0
Σ Fy = 0b
a
r
2x
G= ah
2
3x = h
III.
Dairesel levha
G=πr 2
Üç boyutlu hacimsel cisimlerin içi boşsa ağırlıkları
yerine alanları, içi dolu ise hacimleri alınabilir.
olmalıdır.
ZAFER YAYINLARI
Silindir
h
AĞIRLIK MERKEZLERİ
Bir cismin toplam kütlesine
etki eden yerçekimi kuvvetlerinin
bileşkesine o cismin ağırlığı, bileşkenin uygulama noktasına
ise, cismin ağırlık merkezi denir.
küre
içi dolu
r
r
G=πr 2 h
G = 4 πr 3
3
m2 g
m 1g
m3 g
BİRLEŞTİRİLMİŞ CİSİMLERİN
m4 g
AĞIRLIK MERKEZİ
G
Bir Cismin Ağırlık Merkezinin Koordinatları
O1
C
O2
y
Y2
m2
m1
Y1
X1
G1 G1 + G 2
x
X2
G2
Bir sistem farklı parçalardan oluşmuş ise her
parçanın ağırlığı kendi ağırlık merkezinde gösterilir.
n kütleden oluşan düzlemsel bir cismin kütle
merkezinin koordinatları;
m . x = m 1 x 1 + m 2 x 2 + ...
X KM = ΣΣ
m 1 + m 2 + m 3 + ...
m
Bazen türdeş düzgün geometrik şekilli bir
parçadan düzgün bir parça çıkarılarak geriye kalan
parçanın ağırlık merkezi sorulur. Bu durumda çıkarılan
parçanın çıkarılmadığı fakat parça ile özdeş negatif
ağırlıklı bir parça eklendiği düşünülür. Bu kuvvetlerin
bileşkesinin uygulama noktası sistemin ağırlık merkezini verir.
Σm . y m y + m y + ...
YKM = Σm = 1m 1 + m 2 +2...
1
2
G2
I.
Bir boyutlu tel veya çubuk şeklindeki cisimlerin
ağırlık merkezi geometrik ortaları olup, ağırlık
merkezi hesaplanırken ağırlıkları yerine uzunlukları
alınabilir.
Çember
ZAFER YAYINLARI
Homojen (Türdeş) Cisimlerin Ağırlık Merkezi
C
r
★
G = 2πr
İki boyutlu levha şeklindeki türdeş cisimlerin
ağırlıkları yerine yüzey alanları alınabilir.
G 1 . O 1 C = G2 . O 2 C
l uzunluklu bir telin ∆l kadarlık kısmı üzerine katlanırsa ağırlık merkezi katlanmayan tarafa doğru
2
Tx = T,
,
G=l
II.
O2
G1
Çubuk
l
O1
★
kadar kayar.
l uzunluklu telin bir ucundan X kadarı kesilip atılırsa ağırlık merkezi diğer tarafa doğru x kadar
2
kayar.
Download

ygs fizik sb - Zafer Yayınları