GEBELİKTE İLAÇ KULLANIM
PRENSİPLERİ
Prof.Dr.İ.Cüneyt EVRÜKE
TERATOJENİK ETKİ
“DOĞUMSAL MALFORMASYONLAR”
• Canlı doğumların % 2 - 3 ( minör % 7 - 10 )
– % 60 - 65 bilinmeyen nedenler
– % 20 - 25 genetik ( monogenik / kromozomal )
– % 10 çevresel etkenler / anneye ait ( enfeksiyon )
– % 1 ilaçlar, kimyasal ajanlar, radyasyon
GEBELİKTE İLAÇ
KULLANIMI
GEBELİKTE
DİKKAT EDİLMESİ GEREKLİ NOKTALAR
 Danışmadan ilaç kullanımının engellenmesi
 Gebelik dönemine göre ilaç yazılması
 Etkinliği araştırılmamış ilaçların verilmemesi
 İlacın en düşük etkin dozunun kullanılması
 Yarar / zarar oranının belirlenmesi ve ailenin
bilgilendirilmesi
Kategori A
Kontrollü çalışmalar
risk göstermiyor.
Kategori B
Hayvan çalışmalarında risk yok;
insan çalışması yok!
Hayvan çalışmalarında risk var;
insanda risk yok!
Kategori C
Hayvan çalışmalarında risk var, insan
çalışması yok!
İnsanda risk dışlanamaz.
Potansiyel yarar, riski aşmaktadır.

Kategori D
Risk için pozitif kanıt var.
Yarar/zarar oranına dikkat!

Kategori X
Gebelikte mutlak kontrendike!
Potansiyel yarar, riski aşamaz.
Antibiyotikler
Penisilinler
B
Sulfonamidler
C (D)
Klavulanik asid
B
Trimetoprim
C
Sulbaktam
B
Tetrasiklinler
D
Kloramfenikol
C
Tazobaktam B
Sefalosporinler
B
Aminoglikozidler C/D
Vankomisin
B
Antibiyotikler-Antifungaller
Metronidazol
B
Amfoterisin B
B
Makrolidler
B
Klotrimazol
B
Linkozamidler
B
Nistatin
B
Kinolonlar
C
Ketokonazol
C
Griseofulvin
C
Etambutol
B
Rifampin
C
İzoniazid, PAS
C
Antineoplastikler D
Analjezikler
Morfin vb opioid analjezikler
I. trimester
III. trimester
Analjezik-antipiretik
B/C
D
Parasetamol
B
Analjezik-antipiretik-antiinflamatuar (NSAİİ)
I. trimester
B/C
III. trimester
D
Antiemetikler
Antihistaminikler
Klasik antihistaminikler
B/C
Sedasyon yapmayanlar
Skopolamin
B/C
C
5-HT3 antagonistleri
Antidopaminerjikler
B
C
Metoklopramid
B
Gastrointestinal ilaçlar
H2 reseptör antagonistleri
B
Proton pompa inhibitörleri
Antasidler, MgSO4
Mizoprostol
Laksatif-purgatifler
B/C
B
X
C
Antihipertansifler
ACE inhibitörleri
Kalsiyum kanal blokerleri
-blokerler
I. ve II. trimester
III. trimester
a-blokerler
Diüretikler
Klonidin, metildopa
, rezerpin
Vazodilatörler
D
C
B/C
D
C
D
C
C
Diğer kardiyovasküler
ilaçlar
Digoksin, digitoksin, lanatosid C
C
Ouabain
Antiaritmikler
Nitratlar
Heparinler
Oral antikoagülanlar
Statinler
Kolestiramin, kolestipol
B
C
C
B
D
X
B
Antidepresanlar
Amitriptilin, nortriptilin
İmipramin, klomipramin, desipramin
Serotonin re-uptake inhibitörleri
D
C
C (D)
Fluoksetin, fluvoksamin, sertralin, paroksetin
Maprotilin, bupropion
B
Psikotroplar
Benzodiazepinler
Barbituratlar
Buspiron
Klasik antipsikotikler
Atipik antipsikotikler (Klozapin)
Lityum
D/X
C/D
B
C
B
D
Antiepileptikler
Fenobarbital-barbituratlar
Fenitoin
Fetal hidantoin sendromu
Valproik asid
Fetal valproat sendromu
Karbamazepin
Etosuksimid
D
D
D
D
C
Hormonlar
Kortikosteroidler
Antitiroidal ilaçlar
Radyoaktif iyod
B/C
D
X
Tiroid hormonları
A
İnsülin
Oral hipoglisemikler
B
C
Hormonlar
Östrojenler
Progesteronlar
Oral kontraseptifler
Androjenler
Antiöstrojenler
Antiprogesteronlar
X
D/X
X
X
D
X
İNSANDA TERATOJEN ETKİ OLASILIĞI YÜKSEK
OLAN BİR İLACIN UYGULANMASINDA HEKİMİN
UNUTMAMASI GEREKEN !!
Bu ilaçlar sadece gebede değil,
doğurganlık çağındaki bütün kadınlarda
kontrendikedir.
TERATOJEN İLAÇ KULLANIMI
ZORUNLU İSE
HANGİ KOŞULLAR SAĞLANMALIDIR ?
 Hastanın teratojenitenin bilincinde olması,
 Gebeliği koruyucu önlemler alınması,
 Hastanın ilaç kullanımı sırasında olabilecek bir gebeliğin
sonuçlarının bilincinde olması,
 Hastanın önlemlerin gerekliliğini anladığını onaylaması,
 Tedaviye başlamadan önce negatif gebelik testinin
olması,
Download

Gebelik Takibi Ve Gebelikte İlaç Kullanımı