ÇOCUKLARIN (5-17 YAŞ) DİKKAT EKSİKLİĞİ, UNUTKANLIK,
ALGILAMA GÜÇLÜĞÜ GİBİ PROBLEMLERİYLE BAŞA ÇIKMASINA,
BEYNİNİ, HAYAL GÜCÜNÜ, DUYGULARINI, TECRÜBELERİNİ
KULLANARAK ZİHİNSEL GELİŞİMİNE VE MATEMATİĞİ KOLAYCA
ÖĞRENMESİNE YARDIMCI OLMAK İÇİN
ZEKÂ OYUNLARI
YAPBOZ
DENGE KULESİ (JENGA)
1
Herkes Oyunla Matematik Kullanmayı Öğrenebilir.
Dikkat eksikliği, unutkanlık ve algılama güçlüğü gibi problemlerle başa çıkmak
için uzmanlar tarafından hafıza teknikleri, beyin egzersizleri ve akıl-zekâ
oyunları önerilmektedir. Dikkat eksikliğinin tedavisinde ilaç dışı bir yöntem
olarak “matematik içeren eğlenceli akıl ve zekâ oyunları” çok kullanılmaktadır.
Oyun çocukların vaz geçemediği, hayır diyerek reddedemeyeceği bir eğlence
şeklidir. Her çocuk oynarken eğlenir, eğlenirken de kolayca öğrenir. Çocuğunuza
oyun oynayalım derseniz, hemen yanınıza gelecektir. Ders çalışalım derseniz,
acaba ne olacaktır, tahmin edebilir misiniz?
Ders çalış demek yerine, onları oyun oynamaya davet etmek ve birlikte iyi vakit
geçirmek, çocuğunuza verdiğiniz değerin en büyük göstergesidir. Hepimiz
çocuklarımızın geleceği için yaşarız ve onları en iyi okullara, en iyi hocalara ve en
iyi dershanelere göndermek için uğraşırız. Sonra da benden bu kadar, daha ne
yapayım der, çocuktan başarı bekleriz. Sizce bu yapılan yeterli midir? Bu durum
ona değer verdiğiniz anlamına gelmez ve çocuğunuza daha çok sorumluluk
yüklediğinizden onu çok zor durumda bırakabilir. Çocuğunuza değer vermek,
onunla vakit geçirmek, her ihtiyaç duyduğunda onun yakınında olmak, birbirinizi
tanımak, birlikte problemlere çözüm aramak ve beyin egzersizleri yaparak
beyinlerini kullanmalarına yardımcı olmak demektir. Çocuğunuzla birlikte oyun
oynamak, onlara değer verdiğinizin en önemli göstergelerinden birisidir.
Bu kitapta matematik derslerinde çocuklarınıza destek olmak ve onları daha
yakından tanımanıza fırsat vermek için kolay matematik oyunları sunulmuştur. Bu
oyunlarda eğlenirken öğrenmek hedeflenmiştir. Matematiğin eğlenceli ve aşamalı
olarak zevkli/anlamlı bir oyun oynama işi olduğunu unutmayınız. Çocuğunuza
sadece bu kitabı verip kendisinin oyunları öğrenmesini beklemeyiniz. Herhangi bir
etkinlik bilinçli ve anlayarak başkalarıyla birlikte yapılırsa eğlenceli hale gelir.
Oyunlar matematiğe olan ilgiyi artırmaya ve anlamaya yönelik hazırlanmıştır.
Bir konudaki başarı ve özgüven, eğlenerek zevkli/anlamlı öğrenmek için
kaçınılmazdır. Siz de çocuğunuzla birlikte matematik oyunlarını oynarken
eğlenecek ve zamanın nasıl geçtiğini fark edemeyeceksiniz. Bizler, matematiği
sevilen, öğrenirken eğlenilen hale getirebilmek için birlikte çalışacağız.
Bu kitabın, öğrencilerin okulda ve okul dışında; hafta sonlarında, dönem sonunda
veya yaz tatilinde, evlerinde anne-babası, kardeşleri veya arkadaşlarıyla,
paylaşabilecekleri, matematiği kullanmayı öğrenmek, eğlenerek iyi vakit
geçirmelerini sağlamak için yararlı bir oyun ve öğrenme aracı olarak kullanıldığını
görmek en büyük dileğimdir. Umarım size, çocuklarınıza değer verdiğinizi
göstermede, çocuklarınıza da dikkat eksikliği, unutkanlık ve algılama güçlüğü gibi
problemlerle başa çıkarak matematik kaygılarını yenmelerinde, matematiği
sevmelerinde ve beyinlerini kullanmayı öğrenerek geliştirmelerinde yararlı olur.
Prof. Dr. Mehmet Naci ÖZER
ESKİŞEHİR 2013
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
İÇİNDEKİLER
ÜNİTE 1: ZEKÂ OYUNLARI
…………………………
ZEKA VE ZEKA OYUNLARI
……………………………………………………
ZEKA OYUNLARININ GENEL AMACI ……………………………………
7
ÜNİTE 2: AKIL YÜRÜTME-İŞLEM ZEKA OYUNLARI ………
14
7
9
SUDOKU
……………………………………………………………………………………
KARE KARALAMACA …………………………………………………………………………
KAKURO
……………………………………………………………………………………
KENDOKU
………………………………………………………………………………………
SİHİRLİ KARELER …………………………………………………………………………
DÖRT İŞLEM TAMAMLAMA ………………………………………………………
DÖRT RAKAM PROBLEMİ
………………………………………………………
DÖRT İŞLEM BULMACA
………………………………………………………
ARİTMETİK BULMACA
………………………………………………………
TAK-TİK-TOE
………………………………………………………
MENTAL TOPLAMA OYUNU ………………………………………………………
16
21
28
38
111
139
147
149
150
152
153
ÜNİTE 3: SÖZEL-DİLSEL ZEKÂ OYUNLARI
156
…………………
ANAGRAMLAR
…………………………………………………………
MATEMATİKSEL ANAGRAMLAR
……………………………………………
ATASÖZÜ BULMACA
…………………………………………………………
SÖZCÜK AVI
………………………………………………………………
ŞİFRE ÇÖZME
………………………………………………………………
EŞ ANLAMLI KELİMELER ………………………………………………………………
ZIT ANLAMLI KELİMELER ……………………………………………………………
ZAMAN BELİRTEN KELİMELER …………………………………………………
ADAM ASMACA
…………………………………………………………
BOM BİLİ BİLİ BOM
………………………………………………………………
EVET-HAYIR
……………………………………………………………………
155
163
165
167
169
171
174
181
183
184
184
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
HACI YATMAZ
………………………………………………………………………… 185
185
HAYVAN AVLAMACA
………………………………………………………………… 185
PAZARA GİTTİM … ALDIM ………………………………………………………… 186
BENZETMECE
…………………………………………………………………………… 186
SANA BAŞKA NE LAZIM ……………………………………………………………… 186
KARE OLUŞTURMA VE İSİM YAZMA ……………………………………… 190
HAYAL KURMACA
………………………………………………………………………… 190
HIMBIL
…………………………………………………………………………………… 190
ARTİST,BİTKİ,…, ÜLKE
………………………………………………………… 194
DİĞER SÖZEL OYUNLAR
…………………………………………………………
ÜNİTE 4: HAFIZA ZEKÂ OYUNLARI
…………………………………
HAFIZA OKUMA OYUNU
…………………………………………………………
YOL TARİFİ
…………………………………………………………………………………
TUTTUĞUN SAYIYI BİLİRİM OYUNU ………………………………………
YOL BULMA
……………………………………………………………………………
LABİRENTLER
………………………………………………………………………………
BEŞ KART TOPLAMA OYUNU
…………………………………………………
ON KART TOPLAMA OYUNU ………………………………………………………
ON BEŞ KART TOPLAMA OYUNU ………………………………………………
YİRMİ KART TOPLAMA OYUNU ………………………………………………
YİRMİ BEŞ KART TOPLAMA OYUNU ………………………………………
ÜNİTE 5: STRATEJİ ZEKÂ OYUNLARI
TAVLA
SATRANÇ
DAMA
MANGALA
NİM
TAKTİX
………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
198
200
211
212
215
217
233
238
244
252
262
274
276
281
289
291
293
294
295
ÜNİTE 6: GEOMETRİK-MEKANİK ZEKA OYUNLARI ………… 297
KARE OLUŞTURMA OYUNU ………………………………………………………… 300
BİNGO OYUNU
…………………………………………………………………… 308
MİSKET İLE YİRMİYE KADAR SAYMA OYUNU …………………
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
YAPBOZLAR
……………………………………………………………………………
AHŞAP DENGE KULESİ (JENGA) …………………………………………………
TANGRAM
……………………………………………………………………………
BİTANGRAM
……………………………………………………………………………
Tangram Oyun Kartı ………………………………………………………………………
Harfler
……………………………………………………………………………………
Rakamlar
………………………………………………………………………………………
İnsanlar
………………………………………………………………………………………
Nesneler
………………………………………………………………………………………
Hayvanlar
……………………………………………………………………………………
Şekiller
……………………………………………………………………………………
Tangram ve Paradoks ………………………………………………………………………
H Harfi Tangram …………………………………………………………………………
M Harfi Tangram …………………………………………………………………………
T Harfi (Cetvel-Yedi) Tangram …………………………………………………
Dikdörtgen Tangram ………………………………………………………………………
Yumurta Tangram …………………………………………………………………………
Yamuk Tangram ………………………………………………………………………………
Sıfır (Çember) Tangram ………………………………………………………………
Karelerin Tangramı ………………………………………………………………………
POLİOMİNO
……………………………………………………………………………
Mantık Karesi
……………………………………………………………………………
Domino
……………………………………………………………………………
Domino Oyunu
……………………………………………………………………………
Tromino
……………………………………………………………………………
Tetromino
……………………………………………………………………………
Tetromino Oyunu 2 ……………………………………………………………………………
Pentomino
…………………………………………………………………
Pentomino Oyunu 2-4
…………………………………………………………………
Pentomino Üçgeni
…………………………………………………………………………
Poliomino Dikdörtgeni
…………………………………………………………………
Pentominolar ve Santranç Tahtası ………………………………………………
Tetris Karesi Oyunu …………………………………………………………………………
Tetris Dikdörtgeni Oyunu ………………………………………………………………
309
311
314
317
318
319
320
321
323
329
333
334
335
336
337
341
342
343
344
346
348
348
349
351
353
354
356
357
363
366
367
368
370
376
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Heksomino
…………………………………………………………………
Heptomino
…………………………………………………………………
Polioküpler
………………………………………………………………………………………
Tetraküpler
……………………………………………………………………
Pentaküpler
……………………………………………………………………
Dört Parçalı Küp
……………………………………………………………………
Beş Parçalı Küp
……………………………………………………………………
Altı Parçalı Küp
……………………………………………………………………
Yedi Parçalı Küp
……………………………………………………………………
Yılan Küp ……………………………………………………………………………………………
Soma Küpü
……………………………………………………………………
Ağabey Küpü
……………………………………………………………………
Bedlam Küpü
……………………………………………………………………
Rubik Küp
…………………………………………………………………………………………
377
380
383
384
386
388
389
391
392
395
396
398
399
400
ÜNİTE 7: ZEKÂ SORULARI
410
……………………………………
ZEKA SORULARI
………………………………………………………
ZEKA SORULARININ YANITLARI
………………………………………
Oyun’un Kazandırdığı Beceriler ………………………………………………………
SAYILARLA İLGİLİ TEKERLEMELER ………………………………………
Bir Masal
…………………………………………………………………………
On’un Marifetleri
…………………………………………………………
SAYILARIN KUVVETLERİ
…………………………………………………………
ÖZGEÇMİŞ
………………………………………………………………………………
412
450
487
489
491
493
494
497
Derslerde kullanmak üzere hazırlanmış olan
pdf formundaki E-kitaba aşağıdaki telefon veya
E-posta adresiyle iletişime geçerek ulaşabilirsiniz.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
ÜNİTE 1
ZEKÂ OYUNLARI
1. Zekâ ve Zekâ Oyunları
Zekânın ne olduğu ve nasıl tanımlanması gerektiği konusu uzun
yıllardan beri birçok eğitimcinin ilgi alanını oluşturmaktadır. Bazı
eğitimciler, insanın zihinsel işlevlerini taban alıp insan zekâsını
ölçtüğünü varsayan çeşitli IQ testleri geliştirerek zekâyı kendilerinin
hazırladıkları bu “testlerin ölçtüğü nitelik” olarak tanımlarken, diğer
bazıları da zekâyı bir bireyin sahip olduğu “öğrenme gücü” olarak
yorumlamışlardır.
Zekâ,



Bireyin çevreye uyum sağlayabilmesi, bir diğer deyişle çevre ile başa
çıkabilmesi anlamına gelir.
Çabuk öğrenmeyi, anlamayı ve düşünmeyi kapsayan bir olgudur.
Fikir üretmeyen, materyalist kavramlarla ilgilenen ve yalnız kendi çıkarları
için çalışan bir sistemdir.
Zekâya ilişkin olarak geliştirilen geleneksel yapıdaki bu anlayış ve “IQ
tarzı düşünme” sonucu, insanlar genel olarak, (1) zeki olanlar ve (2)
zeki olmayanlar şeklinde iki kategoriye ayrılmıştır. Geleneksel
anlayışa göre bireyler ya doğuştan zekidir ya da değildir ve onların bu
durumunu değiştirebilmek için yapılabilecek bir şey yoktur. Bir
bireyin zeki olup olmaması konusunda tek ve değişmez bir belirleyici
olarak IQ testi kullanılmaktaydı.
Thorndike göre,
zekâ birbirinden bağımsız farklı faktörlerden
oluşur. Bir sorunun çözümünde birden fazla faktör rol alabilir. Soyut
zekâ, mekanik zekâ ve sosyal zekâ olmak üzere üç faktör vardır.
Zekânın düzey, genişlik ve hız olmak üzere de üç boyutu vardır.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Piaget, geleneksel zekâ anlayışına karşı çıkarak zekânın, zekâ
testinden alınan puan olmadığını belirtmiştir. O, zekâyı zihnin değişme
ve kendini yenileme gücü olarak tanımlamıştır. Buna göre zihin bir
sindirim sistemi, bilgiler de besin maddeleridir. Yeni ve bilinmeyen
durumlarla karşılaşan birey, eski tecrübelerinden faydalanarak daha
etkili kararlar verir; karşılaştığı problemleri daha kolay çözümler.
Goleman, Thorndike’ın sosyal zekâ adını verdiği zekâ üzerinde durmuş
ve duygusal zekâ (EQ) kavramını ortaya atmıştır. Duygusal zihin,
evrim basamağında akıl zihninden önce ortaya çıkmıştır ve
hayvanlarda da vardır. Duygusal zekâ; kendini harekete geçirebilme,
aksiliklerine rağmen yoluna devam edebilme, dürtüleri kontrol ederek
doyumu erteleyebilme, ruh halini düzenleyebilme, sıkıntıların
düşünmeyi engellemesine izin vermeme, umut besleme ile kendini
gösterir. Herhangi bir uyarıcıya karşı gösterilecek tepki, akıl
zihninden önce duygusal zihin tarafından algılanır.
Gardner, insan zekâsının objektif bir şekilde ölçülebileceği tezini
savunan anlayışı eleştirerek, zekânın tek bir faktörle açıklanamayacak
kadar çok sayıda yetenekleri içerdiğini ileri sürmektedir. Gardner,
zekâyı; bir kişinin, bir veya birden fazla kültürde değer bulan bir ürün
ortaya koyabilme kapasitesi, gerçek hayatta karşılaştığı problemlere
etkili ve verimli çözümler üretebilme becerisi ve çözüme
kavuşturulması gereken yeni veya karmaşık yapılı problemleri
keşfetme yeteneği olarak tanımlamaktadır.
Kavramlar ve algıları kullanarak soyut ya da somut nesneler arasındaki
ilişkiyi kavrayabilme, soyut (üst düzey (yaratıcı) ve matematiksel)
düşünme, akıl yürütme, iletişim kurma, problem çözme ve bu zihinsel
işlemleri bir amaca yönelik olarak kullanabilme yetenekleri zekâ
olarak adlandırılmaktadır. Einstein’a göre zekânın gerçek göstergesi
bilgi değil, hayal gücüdür. Bireylere sadece bilgi aktarmak veya
öğretmek onların bilişsel kapasitelerinin, akıl yürütme, iletişim kurma,
problem çözme, üst düzey ve matematiksel düşünme becerilerinin ve
bir problemin çözümünde farklı stratejiler oluşturma ve kullanma
becerilerinin geliştirilmesinde yeterli olamaz. Zekâ oyunları ve
etkinlikleri
bireylerin
zihinsel
kapasitelerinin,
becerilerinin
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
geliştirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılabilir. Zekâ oyunları
gerçek problemleri de içeren, her türden problemlerin oyunlaştırılmış
hali olarak algılanabildiğinden, keşfedici problem çözmeyi öğretmek
için kullanılacak önemli bir araçtır.
Yaşadığımız dünya bilim ve teknolojideki gelişmelere paralel olarak
hızla değişiyor. Bugünün dünyasında değişimin nesnesi olmak yerine
öznesi olmak, bireylerin yenilik ve çözüm üretme kapasitelerinin
gelişme düzeyine bağlıdır. Değişime uyum sağlamanın ötesinde, içinde
yaşadığımız dünyada sürdürülebilir bir rekabet gücü oluşturmak için
üretken bir değişimi hayal edecek, tasarlayacak ve yönetecek zihinsel
yeterliliklerin ve kapasitenin oluşturulması gerekmektedir. Günlük
problemlere ya da amaçlı olarak kurgulanmış problemlere alışılmışın
dışında, özgün ve farklı çözümler üretebilmek, bir sorunun birden
fazla cevabının olabileceğini görmek ve alternatif cevaplar
üretebilmek, günümüzde bireyin hem kendi yaşamı için hem de toplum
için artı değer üretmesinin temelini oluşturmaktadır. İnsanlık için
yaşamı kolaylaştıran, bir güçlüğün üstesinden gelmeyi sağlayan her
türlü gelişme ve buluş, alışılmışın dışındaki zihinlerin ürünüdür. Farklı
düşünebilmeyi ve farklı çözümler üretebilmeyi sağlayan zihnin,
mantığın, bilişsel kapasitenin ve akıl yürütmenin insan hayatı boyunca
geliştirilebilir nitelikler olduğu bilinmektedir. Ancak bu gelişme erken
yaşlarda göreceli olarak daha kolay ve daha hızlı gerçekleşmektedir.
2. Zekâ Oyunları Eğitiminin Genel Amacı
Zekâ oyunlarıyla genel olarak, bireylerin; zekâ potansiyellerini
keşfederek tanıması ve geliştirmesi, problemler karşısında farklı ve
özgün stratejiler geliştirerek çözümler üretmesi, etkili, hızlı ve doğru
kararlar vermesi, sistematik bir düşünce yapısı geliştirmesi, bireysel,
takım halinde ve rekabet ortamında çalışma becerileri geliştirmesi ve
problem çözmeye
yönelik
olumlu bir
tutum geliştirmesi
amaçlanmaktadır. Zekâ oyunları, bireylerin problemleri algılama ve
değerlendirme kapasitelerinin geliştirilmesini, farklı bakış açıları
oluşturabilmelerini, problemle karşılaştıklarında etkin, hızlı ve doğru
karar verebilmelerini, bir konuya ve çözüme odaklanma alışkanlığı
geliştirmelerini, iletişim kurma, akıl yürütme, matematiksel ve
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
mantıksal düşünmeyi etkili bir şekilde kullanma kapasitelerini
geliştirmelerini sağlayacaktır. Bireyler zekâ oyunlarıyla bireysel ve
grup çalışmalarında kendi yeteneklerini ve zihinsel potansiyellerini
daha iyi tanıyacak, kendilerini ve beyinlerini geliştirecek ve
özgüvenlerini artıracak, başarı için sistemli ve disiplinli çalışma
alışkanlıkları kazanacak ve problemlere yılmadan alternatif yöntemler
ve stratejiler oluşturarak çözümler bulma tutum ve davranışlarını
geliştireceklerdir.
Zeka oyunları oynadığınızda;

Problem çözmenin temel prensiplerini ve metotlarını öğreneceksiniz.

Sayısal hafıza gücünüzü keşfederek binlerce rakamı hafızanızda tutabileceğinizi göreceksiniz.

İçinizdeki matematik korkusunu yenecek ve ilk defa matematikle de
motive olunabileceğini keşfedeceksiniz.

Beyninizdeki matematiksel olan sol lop ile yaratıcı olan sağ lop fonksiyonlarını birlikte kullanarak zihinsel potansiyelinizi maksimum seviyeye
çıkartacaksınız.

Beyin ve zihinsel potansiyelle ilgili teorik bilgileri uygulamaya sokacaksınız.

Beyninizdeki nöronlar arasındaki ilişkilerin nasıl sağlam hale getirileceğini
öğrenerek, bilgilerin kolayca kalıcı hafızaya aktarılmasını sağlayacaksınız.

Matematiksel işlemleri kâğıt ve kalem kullanmadan yaparak herkesi
şaşırtacaksınız.

İçinizdeki matematik kâbusu bitecek ve matematiğin aslında eğlenceli bir
oyun olduğunu anlayacaksınız.

Kendinize olan güvenin artmasını sağlayacaksınız.

Beyninizde kısa çözümler bulmayı ve sayılarla oynamayı öğreneceksiniz.

Sorunların çözümünde daha akılcı yollarla çözümler bulabileceğinizi
göreceksiniz.

Hepsinden önemlisi üst düzey (yaratıcı) düşünmeyi ve problem çözmeyi
öğreneceksiniz.
Zeka oyunlarının temelinde bireylerin problem çözme, iletişim kurma
ve akıl yürütme, öz düzenleme ve psikomotor becerilerinin ve duyuşsal
özelliklerinin geliştirilmesi vardır.
I. Problem Çözme
Zekâ oyunlarının ve etkinliklerinin temeli problem çözmedir.
Bireylerin problemleri sadece sayılar ve şekillerle değil aynı zamanda
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
gerçek hayat materyalleri ile kurgulamaları ve gerçek dünya
sorunlarıyla ilişkilendirmeleri sağlanacaktır. Zekâ oyunlarında çözüme
giden yol birçok farklı yöntem kullanmayı gerektirebilir. Bazı
problemler çok basit ve pratik bir yöntemle çözülebilirken, bazıları
için kapsamlı, daha sistemli bir çalışma ve araştırma gerekebilir.
Bireylerin uzun vadede, problem çözmede başarılı olmalarını sağlamak
için bireylere problem çözmenin temel aşamaları kavratılmalıdır. Bu
aşamalar aşağıda ardışık olarak tanımlanmıştır:
a) Problemin farkına varmak: Her konuda olduğu gibi bireylerde
istek olmazsa problemin çözümünde başarıya ulaşılması mümkün
olamayacaktır. Öncelikle bireyin problem olarak algılayabileceği bir
durum, olay ya da sorun olmalıdır. Bireyin ilgisini çekmeyen bir konu
onun için bir problem değildir. Zekâ oyunları, problem çözmeden
alınan zevkin paylaşılmasını sağlamalıdır.
b) Problemi anlamak, kavramak: Problemin niteliğinin anlaşılması,
problemin doğru tanımlanması daha sonraki tüm aşamalar için oldukça
önemlidir. Problemlerin tanımı, problemi tanımlayanın bakış açısına
göre farklılaşabilir. Burada bir problemin farklı bakış açılarından
farklı şekillerde tanımlanabileceğini kavramayı sağlayacak etkinlikler
uygulanmalıdır. Problemi oluşturan koşulları ve kuralları kavramak,
çoğu zaman çözümü ve çözüm yöntemini ortaya çıkaracaktır.
c) Çözüm yönteminin seçilmesi, belirlenmesi: Problemleri çözmek
için birçok farklı çözüm yöntemi vardır. Deneme-yanılma, tüme varma,
tümden gelme, varsayım kullanma, problemi dönüştürme, problemi alt
problemlere parçalama vb. çözüm yöntemlerinden en uygun olan biri
veya bazıları seçilmelidir. Hangi çözüm yönteminin ya da yöntemlerinin
hangi problemlere uygun olduğu konuşulmalı ve paylaşılmalıdır. Oyun
zamanı sadece problem çözmeye harcanan bir süre olmamalı aynı
zamanda uygun fırsatlarda süreç hakkında da bireylerin konuşmaları
ve yazmaları sağlanmalıdır.
ç) Yöntemin uygulanması: Yöntemin uygulanma süreci bazen kısa,
bazen çok kademeli olabilir. Bireysel veya takım çalışmasında sistemli
bir yol izlenmeli, bu aşamada yöntemin uygulanmasında sistemli
olmanın gereği tartışılmalı ve paylaşılmalıdır.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
d) Kontrol: Çözümün tüm kuralları ve şartları sağladığı kontrol
edilmelidir. Şartları ve çözüme daha çabuk ulaşmayı sağlayan
yöntemler bu süreçte doğal olarak ön plana çıkacaktır.
e) Genelleme: Uygulanan yöntemin, geçmişte karşılaşılmış veya
gelecekte karşılaşılabilecek problemlerden hangilerinde kolaylık
sağlayabileceği sorgulanmalıdır. Benzer problemler belirlenerek
tartışılmalı ve çözüm yolları genelleştirilmeye çalışılmalıdır.
Genelleştirilmeye çalışma mutlaka her problem çözme sürecinin
sonunda yapılmalı ve bir alışkanlık haline gelmelidir. Problem çözme
becerilerinin geliştirilmesine yönelik zeka oyunlarının uygulanmasında
aşağıdaki amaçların dikkate alınması gerekir:
a) Problemleri tam olarak anlamak için problemin doğasına ilişkin
sorgulama becerisinin geliştirilmesi,
b) Farklı zekâ oyunları kullanılarak çeşitli problem çözme yöntem ve
stratejilerinin geliştirilmesi,
c) Problem çözmede edinilen deneyimlerle bireylerin öz güveninin
geliştirilmesi,
ç) Hızlı ve etkin karar verme becerisinin geliştirilmesi,
d) Problemlerin çözümünde sorgulayıcı ve şüpheci bir yaklaşımın
geliştirilmesi,
e) Kendilerinin bireysel olarak güçlü ve zayıf yönlerini tanımalarının
sağlanması.
II. İletişim Kurma
Günümüzde her birey, bir takımın parçası olarak hayatını
sürdürmektedir. Bu yüzden bireyler takım üyesi olmanın gereklerini
öğrenmelidir. Zekâ oyunları, güçlü bir iletişim kurma aracıdır ve
birçok profesyonel şirketin eğitimlerinde takım çalışmasını öğretmek
amacıyla da kullanılmaktadır.
Ayrıca zekâ oyunları entelektüel bilgi ve birikimin evrensel bir
göstergesi olarak görülür. Bu sayede zekâ oyunları bağlamında
dünyanın her yerinden insanlarla iletişim kurma fırsatı olacaktır.
İletişim becerilerinin geliştirilmesine yönelik zeka oyunlarında
aşağıdaki amaçların dikkate alınması gerekir:
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
a) Problem çözme ve fikir geliştirmede takım çalışması becerilerinin
geliştirilmesi,
b) Bireylerin düşüncelerini etkili bir şekilde ifade edebilme
becerilerinin geliştirilmesi,
c) Bir problemin çözümü ile ilgili farklı ve karşıt görüşleri ifade etme
becerilerinin geliştirilmesi.
ç) Centilmenlik anlayışı içinde rakiplerine ve takım arkadaşlarına
saygılı olma becerisinin geliştirilmesi.
III. Akıl Yürütme
Zekâ oyunlarında başarı, hızlı ve doğru bir şekilde akıl yürütmeye
dayanmaktadır. Geçmişte öğrenilen problem çözme yöntemleri zekâ
oyunlarını çözmek için az veya çok fayda sağlasa da zekâ oyunları
ezbere dayalı bir alan değildir. Zekâ oyunlarını bu kadar eğlenceli
kılan da sürekli değişen türleri ve zorluk seviyeleri olmasıdır. Akıl
yürütme, sistemli problem çözme becerisi ile birlikte bireylerin ömür
boyu kullanacakları çok önemli bir zihinsel beceri olacaktır.
Akıl yürütme becerisinin geliştirilmesine yönelik zekâ oyunlarında
aşağıdaki amaçların dikkate alınması gerekir:
a) Hayal gücünü kullanarak mantığa dayalı fikirler üretebilme,
b) Gruplandırma becerilerini geliştirebilme,
c) Deneyimlerden çıkarımlarda bulunabilme,
ç) Benzetim yoluyla akıl yürüterek problem çözebilme,
d) Tümdengelim yöntemiyle problem çözebilme,
e) Sayıları kullanarak işlemsel stratejiler geliştirebilme,
f) Soyut sembolleri kullanarak hareket stratejileri oluşturabilme,
g) Sözel oyunlarda semantik stratejiler geliştirebilme,
ğ) Üç boyutlu nesnelerin hareketi ve ilişkilerini kavrayabilme,
h) Üç boyutlu düşünme ve muhakeme becerilerini geliştirebilme,
ı) İşlemsel ve ölçmeye dayalı tahmin becerilerini geliştirebilme.
Bu temel kabullere dayanarak, “Zekâ Oyunları” adını verdiğimiz
kitabımızda, oyun türleri; akıl yürütme - işlem oyunları, sözel oyunlar,
geometrik-mekanik oyunlar, hafıza oyunları, strateji oyunları olarak
belirlenmiş ve bazı zekâ sorularına da yer verilmiştir.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
ÜNİTE 2
AKIL YÜRÜTME-İŞLEM
ZEKÂ OYUNLARI
Akıl yürütme oyunları, verilen ipuçlarını değerlendirerek ve yalnızca
mantıksal çıkarımlar yaparak sonuca ulaşılan, çoğunlukla tek kişilik
bulmaca tarzındaki oyunlardır. İşlem oyunları ise mantıksal
çıkarımların yanı sıra, dört işlem bilgisinin kullanıldığı oyunlardır. Bu
oyunlarda, problemi çözmek için ihtiyaç duyulan tüm bilgi oyunun
başında verilir. Çözüm yöntemi tamamen veya büyük ölçüde açıktır.
Ancak ipuçlarını hangi sırayla değerlendirmek gerektiğine karar
vermek güç olabilir; doğru seçimler yapmak problemin çözme süresini
kısaltabilir, hatalı seçimler yapmak ise çözüm süresini uzatabilir veya
problemi çözmeyi imkânsızlaştırabilir.
Oyunu oynayan kişinin özel bir bilgiye veya donanıma sahip olduğu
varsayılmaz. Problemler tek çözümlüdür. Kâğıt kalem ile veya
bilgisayar ortamında oynanan tablo doldurma tarzı çok sayıda oyun, bu
kategorinin örnekleri arasında yer alır. Bazıları: sudoku, kare
karalamaca, sihirli kareler, kakuro, kendoku, dört işlem tamamlama ve
tik tak-to oyunlarıdır.
Bu tür oyunlarda, verilen ipuçlarını doğrudan veya farklı sıralarda
değerlendirerek ilerleme kaydedilir. İpuçlarının hangi düzeyde
kullanılacağı tespit edilir. Bazı kısa deneme yanılmalar sonucunda
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
yanlış seçenekler elenir. Oyuna özgü temel stratejiler kullanılır.
Çözüme ulaşmak için derin ve çok sayıda deneme yanılma yapılır.
Oyuncu oyuna özgü kendi stratejilerini geliştirir ve kullanır.
Kazanımlar
1.Akıl yürütme ve işlem oyunlarında verilen oyunun genel kurallarını
kavrar.
2. Zihinden dört işlem yapar.
3.Başlangıç düzeyindeki akıl yürütme ve işlem oyunlarını oynar.
4. Akıl yürütme ve işlem oyunlarında verilen ipuçlarının değer sırasını
fark eder.
5.Kısa deneme yanılmalar sonucunda yanlış seçenekleri eler.
6.Akıl yürütme ve işlem oyununa özgü temel stratejileri kullanır.
7.Orta düzey akıl yürütme ve işlem oyunlarını oynar.
8.Derin deneme yanılmalar sonucunda yanlış seçenekleri eler.
9.Akıl yürütme ve işlem oyunlarında kendine özgü stratejiler
geliştirir.
10.İleri düzey akıl yürütme ve işlem oyunlarını oynar.
11.Verilen kısıtlar altında akıl yürütme ve işlem oyunlarında en iyi
çözümleri bulur.
Beceriler
Akıl yürütme,
Problem çözme.
Örnek Oyunlar







Sudoku
Kare Karalamaca
Kakuro
Kendoku
Sihirli Kareler
Dört İşlem Tamamlama Oyunları
Tik-Tak-To
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Derslerde kullanmak üzere hazırlanmış olan pdf
formundaki E-kitaba aşağıdaki telefon veya Eposta adresiyle iletişime geçerek ulaşabilirsiniz.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
AKIL VE ZEKÂ OYUNUNUN KAZANDIRDIĞI BECERİLER
Televizyonun ve internetin modern hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğu
günümüzde, insanlar her geçen gün bireyselleşmekte ve yalnızlaşmakta, bunun
sonucunda da insan mutsuz ve huzursuz birey olmaktadır. Ahşap akıl ve zekâ
oyunları insanların birlikte, hep beraber nitelikli zaman geçirecekleri, yalnız
kalmayacakları ve ortak bir şeyler paylaşmanın sevincini yaşayabilecekleri
ürünlerdir. Ahşap akıl ve zekâ oyunları insanların hobilerini kaybettiği, gençlerin
ve çocukların okula gitmekten zevk almadıkları, okulu ve dersleri sıkıcı ve
gereksiz buldukları, çalışan insanların ise yoğun çalışma temposundan kendisine ve
ailesine vakit ayıramadığı bir zamanda: “herkesin bir ahşap oyuncağı ve oyun
arkadaşları olmalı” sloganı ile şehir hayatının gürültülü, stresli ve yorucu temposu
içinde kendilerini mutlu ve huzurlu hissedecekleri ürünlerdir. Zengin seçeneği ile
eğitim dünyasında her yaş gurubuna hitap eden ahşap akıl ve zekâ oyuncakları,
insanların eğlenirken öğrenmelerini ve aynı zamanda öğrenirken de eğlenerek
nitelikli zaman geçirmelerini amaçlamaktadır. Ahşap akıl ve zekâ oyunları bütün
insanlara “ bir hayal kur, çünkü hayalindir seni değerli kılan” sözünden
hareketle, beşikten mezara kadar bütün insanların hayal kurmalarına ve hobi
sahibi mutlu insanlar olmalarına hizmet etmektedir. Ahşap akıl ve zekâ
oyuncakları, yüzde yüz sağlıklı ve doğaldır, hiçbir zararı yoktur, istediğiniz renge
boyanabilir, hafızayı, zekâyı, el becerilerini, beyni geliştirici ve öğretici aynı
zamanda da mutlu eden 3 yaş üstü her insanın kullanabileceği ürünlerdir. Bu
ürünler, nesilden nesile geçer, eskiseler de değerlerini kaybetmezler. Doğal
olması nedeniyle ahşap oyuncaklar, insan sağlığı için üretilmiş en doğru oyun
malzemesidir. Ahşaba dokunmak, onunla oynamak vücuttaki elektriği alır,
rahatlatır. Ahşap akıl ve zeka oyununun bireylere kazandırdığı becerileri
sıralayalım:
 Kötü alışkanlıklar edinilmesine engel olur.
 Planlı hareket etmenin önemini ve gerekliliğini kavratır.
 Hızlı, doğru, etkili, üretken ve yerinde düşünebilmeye yardımcı olur.
 Konulara ve olaylara doğru yorumlarla akıl yürüterek mantıklı yaklaşabilme







yetenek ve becerilerini geliştirir.
Kişiliği ve karakteri olumlu yönde etkiler ve geliştirir.
“Kendine güven” duygusu aşılar ve bunu geliştirir.
Kendi güç ve yeteneklerini daha iyi tanıyarak, bireysel güç ve yetenekleri açığa
çıkarmaya ve bireysel olarak doğru kararlar alabilmeye yardımcı olur.
Dikkatini tek konu üzerinde yoğunlaştırabilme alışkanlığı kazandırır.
Konuların ve olayların daha iyi anlaşılıp kavranmasına yardımcı olur.
Bilimselliği ön plana çıkararak araştırmalar yapmaya ve yenilikçi olmaya
yönlendirir.
Konulara ve olaylara karşı şüpheci yaklaşımı benimsetir ve ezberci zihniyetten
arındırır.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]









Kişileri düşünen, araştıran, sorgulayan veya yargılayan varlıklar haline getirir ve
yaratıcılıklarında özgür bırakan bir ortam hazırlar.
Başarıya ancak ve ancak sistemli ve disiplinli bir çalışmayla varılabileceğini
öğretir.
Mücadeleci bir ruh yapısına sahip olmanın gerekliliğini benimsetir.
Başarısızlıklar karşısında yılmamayı, başarı için daha da çok çalışmanın gerekli
olduğunu öğretir.
Başarılardan büyük hazlar duyarak daha da başarılı olmaya yönlendirir.
Yepyeni hedefler belirleyerek, bu yeni hedeflere ulaşmak için motivasyon sağlar.
Kişilerin olumsuz bir yönünü, eksikliğini veya bir davranış bozukluğunu hızlıca
ortaya çıkarır.
Kurallara uymayı, dostça oynamayı, paylaşmayı, kaybetmeyi kabullenmeyi,
kazananı kutlamayı öğretir.
Yakın dostluklar kurarak daha çok sosyalleşmeye ve bireylerin sosyal
yaşamlarının zenginleşmesine yardımcı olur.
PEDAGOJİK FAYDALARI
Bireylerin zihinsel potansiyellerini açığa çıkartarak kendilerini tanımalarında
yardımcı olur. Zekâ ve beyin gelişimine katkıda bulunur. Çalışma azmi ve sabır gibi
değerlerin kazanılmasında etkin rol oynar. Pedagojik olarak ahşap oyuncaklarla
meşgul olan bireylerde aşağıdaki becerilerinde gelişme ve güçlenme olabilir:
GÜÇLENEN BECERİLER
Dikkat, konsantrasyon, odaklanma ve algılama. Şekil-uzay konumu, şekil-zemin
algısı. El-göz koordinasyonu ile hareket-zaman etüdü. Sebep-sonuç ilişkisi kurma
ve karşılaştırma, analitik-soyut düşünme, akıl yürütme ve problem çözme.
Sınıflama ve sıralama,
tümevarım-tümdengelim. Benzerlikleri ve farklılıkları
görebilme, parça-bütün ilişkisi kurabilme. Ardışıklık, bütünleştirme, eşleştirme,
tamamlama, merek etme, keşfetme, üretken olma, mucitlik, yenilikçilik ve
yaratıcılık. Bağımsız iş yapabilme, hedefe odaklanma, ince motor hareketlerde
pratiklik kazanma, paylaşma ve birlikte grupla çalışabilme, …
KULLANIM ALANLARI
Bilim Sanat Merkezleri, Hastane Ve Klinikler, Rehberlik Araştırma Merkezleri,
Danışmanlık Merkezleri, İlk, orta ve lise dengi Okullar, Etüt Merkezleri, Bilgi
Evleri Ve Kültür Merkezleri, Kıraathaneler, Sivil Toplum Kuruluşları, Tüm Eğitim
Kurumlarında; üstün yetenekli ve potansiyelli bireyler başta olmak üzere yetişkin
ve yaşlılarda zihnin dinamik kalması ve beyinlerinin sağlıklı olması için
kullanılabilir. Kurumlarda oyun odaları, oyuncak kütüphaneleri ve “Zekâ-Akıl
oyunları kulübü” oluşturulabilir.
Rehberlik servislerinde; hiperaktif, zeki ve hareketli öğrencilerin çalışmalarında,
Türkçe ve Matematik derslerindeki sınıf etkinliklerinde ve engellilerin eğitiminde
de kullanılabilir.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
"Hayatta muvaffak olmak için üç şey lazımdır: Dikkat, intizam, çalışma.”
Hz. Mevlana
SAYILARLA İLGİLİ TEKERLEME
0,
Top olsa tutulmaz, simit olsa yutulmaz, sayılara sayı katar; adı sıfırdır, sıfır.
1,
Sayıların ilkidir; adı birdir, bir.
2,
Ne karga, ne de kurnaz tilki; adı ikidir, iki.
3,
Yakalanması güç mü güç; adı üçtür, üç.
4,
Kuş gibi öt, üşüdüm üstümü ört; adı dörttür, dört.
5,
Oyunlarda, onunla ol eş; adı beştir, beş.
6,
Sabahları kalkınca eder kahvaltı; adı altıdır, altı.
7,
Acıkınca, aldı yemeğimi yedi; adı yedidir, yedi.
8,
Sıkı sıkı sarılmış, iki sıfır tonton yapışık ikiz; adı sekizdir, sekiz.
9,
Çevir bak sanki altı, kuyruğu topuz; adı dokuzdur, dokuz.
10,
Bir ile sıfır ol, gel birlikte başıma kon; adı ondur, on.
“Size ne yapacağınızı söyleyebilirler, ama ne düşüneceğinizi asla...”
Socrates.
Sağ elimde beş parmak,
Say bak, say bak, say bak,
1, 2, 3, 4, 5, 5, 4, 3, 2, 1.
Sol elimde beş parmak,
Say bak, say bak, say bak,
1, 2, 3, 4, 5, 5, 4, 3, 2, 1.
Sağ elimde beş parmak,
Sol elimde beş parmak,
İki elimde on parmak,
Say bak, say bak, say bak,
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1.
"Bir şeyi bulunmadığı yerde aramak, onu aramamak demektir."
Hz. Mevlana
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
SAYILARLA İLGİLİ TEKERLEMELER
1, 2, 3 ebelik pek güç,
4 koca teker,
5 dibe çöker,
6 ne güzel,
7’de dur,
8’de vur,
9’da atla,
10’da tepe takla.
************************************
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
Evimize dön,
Bahçemizdeki güllere kon.
************************************
Bir, iki, üç, söylemesi çok güç,
Sana verdim bir elma,
Adını koydum Selma,
Hop, hop, hop, bir büyük altıntop.
*************************************
Bir cam,
İki cam,
Üç cam,
Dört cam,
Beş cam,
Altı cam,
Yedi cam,
Sekiz cam,
Dokuz cam,
On cam,
Bu da benim amcam.
**************************************
On, yirmi, sütünü iç emi,
Otuz, kırk, koyunları kırk.
Elli, altmış, erkenden kalkmış,
Yetmiş, seksen, seke seke gelsen,
Doksan, yüz, sıraya geçelim dümdüz.
**************************************
Bir minik kuş dalda durur.
Biri daha gelince, iki minik kuş olur.
İki minik kuş dalda durur.
Biri daha gelince, üç minik kuş olur.
Üç minik kuş dalda durur.
Biri daha gelince, dört minik kuş olur.
Dört minik kuş dalda durur.
Biri daha gelince, beş minik kuş olur.
Mini mini birler,
Çok oyun bilirler.
Çalışkandır ikiler,
Nazar değmesin tilkiler.
Mavi gözlü üçler,
Sayıları süsler.
Misafirdir dörtler,
Başköşede kuş gibi öterler.
Kıpır kıpır beşler,
Okul yolunda eşlerini gözler.
Altılar tatlı dilliler,
Öğretmenlerinin gözüne girdiler.
Yediler yemek yediler,
Ne acı, ne de tatlı dediler.
Sekizler semizdirler,
İnci, boncuk dizdiler.
Dokuzlar liseli oldular,
Çantalarını kitapla doldurdular.
Onlar karınca gibi çalışacaklar,
İyi bir üniversite kazanacaklar.
***************************************************
Mini mini birler,
Çalışkandır ikiler,
Mavi gözlü üçler,
Misafirdir dörtler,
Okul yolunda eşlerini gözleyen beşler,
Altılar tatlı dilliler,
Yediler yemeğimi yediler,
Sekizler, inci, boncuk dizdiler,
Dokuzlar şimdi liseli oldular,
Onlar iyi bir üniversite kazanacaklar.
**************************************************
Bir, bir daha iki, benim adım tilki.
İki, iki daha dört, üşüdüm üstümü ört,
Dört, dört daha sekiz, bu pastanın adı markiz,
Sekiz, dokuz, on, gökyüzü rengârenk balon.
**************************************************
Beş minik kuş daldadır.
Biri gidince, dalda dört minik kuş kalır.
Dört minik kuş daldadır.
Biri gidince, dalda üç minik kuş kalır.
Üç minik kuş daldadır.
Biri gidince, dalda iki minik kuş kalır.
İki minik kuş daldadır.
Biri gidince, dalda bir minik kuş kalır.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Bir Masal: Kırmızı İbikli Küçük Tavuk
Zamanın birinde, bir çiftlikte kırmızı ibikli küçük bir tavuk varmış. Tavuk kendi
yiyeceğini kendisi bulur ve bu güzel çiftlikte çok mutlu bir hayat yaşarmış. Bir
gün buğday taneleri bulmuş ve bunları ekerek daha çok yiyecek elde edeceğini
düşünmüş. Ancak nasıl ekeceğini bilmediği için arkadaşlarından yardım istemiş:
"-Bu buğday tanelerini ekmek için kim bana yardım edecek ?"
Ördek cevaplamış:
"-Ben yardım edemem, ancak istersen sana kahve tohumu satabilirim. Buğday
yerine kahve ekersen, çok para kazanır ve istediğin kadar buğday alırsın."
Domuz oradan seslenmiş:
"- Ben de yardım edemem, ancak kahve ekersen ürünlerini ben satın alırım."
Fare hemen atlamış:
"- Ben buğday ekiminden anlamam ancak kahve ekmek için gereken parayı sana
borç verebilirim, sonra ödersin."
Ticaretten ve tarımdan anlamayan kırmızı ibikli şirin tavuk, bu sözler sonrasında
kahve ekmeye karar vermiş ve buğdaydan vazgeçmiş. Ancak kahve nasıl ekilir
bilmediğinden yine yardım istemiş:
"- Kahve ekmek için kim bana yardım edecek?"
Ördek:
"- Ben yardım edemem, ancak kahvenin çabuk büyümesi için gereken gübreyi sana
satabilirim" demiş.
Domuz:
"-Ben kahve yetiştirmekten anlamam ancak kahveleri zararlı böceklerden
korumak için ilaca ihtiyacın var, istersen sana satarım" demiş.
Fare de:
"- Gübre ve ilaç için gereken parayı istersen sana borç olarak veririm" demiş.
Sonunda kırmızı ibikli tavuk çalışmaya başlamış, çalışmıııış çalışmış. Kahve
yetiştirmek buğday yetiştirmekten daha zormuş ve daha çok gübre ve ilaç
gerekiyormuş. Ama tavuğumuz sonunda çok zengin olacağını hayal ederek
sabretmiş. Sonunda hasat zamanı gelmiş ve gerçekten de tavuk çok miktarda
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
ürün elde etmiş, kendisine yol gösteren arkadaşlarına seslenmiş:
"- Kahveleri satmama kim yardım edecek?"
Ördek:
"- Ben yardım edemem, ancak kahveleri işlemek ve paketlemek için benim
fabrikama getirmelisin."
Domuz:
"- Ben de yardım edemem, zaten her önüne gelen kahve ektiği için kahve fiyatları
çok düştü, senin kahven beş para etmez."
Fare:
"- Ben bu işlerden anlamam, ayrıca artık sana verdiğim borçları ödemen lazım."
Sonunda kırmızı ibikli küçük tavuk gerçeğin farkına varmış ve buğday yerine
kahve ekmenin büyük bir hata olduğunu anlamış, çünkü borç içinde imiş ve yiyecek
tek bir lokması yokmuş. Açlıktan ölmemek için yine yardım istemiş:
"- Yiyecek bir kaç lokma bulmama kim yardım edecek?"
Ördek:
“- Ben yardım edemem, senin hiç paran yok."
Domuz:
"- Ben de yardım edemem, zaten herkes kahve ektiği için buğday eken de kalmadı,
yiyecek yok."
Fare:
"- Ben yiyecek bulamam. Ancak bana borçlarını ödemediğin için para yerine senin
tarlanı almak zorundayım, iyi bir tavuk olursan, belki senin o tarlada boğaz
tokluğuna çalışıp, benim için buğday yetiştirmene izin verebilirim. “
Şimdilerde bizim kırmızı ibikli küçük tavuğumuz, artık farenin olan eski tarlasında
buğday yetiştiriyor ve karnını doyurmaya çalışıyor.
Kaynak: İngiltere de ilkokullarda okuma kitabı olarak okutulan "The Little Red Hen" kitabı
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
ON SAYISININ BİLİNEN VE BİLİNMEYEN MAHARETLERİ
Anonim:
Adsız on
Astronot:
Gökyüzünde gezen, uzay yolculuğu yapan on
Balon:
En tatlı on/ Çocukları eğlendiren on
Baston:
Yaşlılıkta insanlara destek olan on/Dik yürüyen on
Beton:
Evlerimizi yapan on
Biberon:
Çocuklara mama yediren on/Yeşil (tatlı) veya kırmızı (acı) olabilen on
Bonkör:
Cömert, eli açık on
Direksiyon: Taşıtları yönlendiren on
Donkişot:
Kahramanlık göstermeye çalışan on
Iskonto:
İndirim yapan on
İstasyon:
Taşıtları ağırlayan (durak) on/Araştırma yapan on
Japon:
Çekik gözlü on
Jeton:
En hızlı on
Kamyon :
Ağır yük taşıyan on
Kompozisyon: Bir fikri, bir düşünceyi yazan on
Karton:
En yaşlı on
Konak:
Herkesin sahip olmak istediği on
Konfor:
Yaşamı kolaylaştıran on
Konuk:
Misafir on
Konveks:
Dışbükey on
Konya:
Yüzölçümü en büyük il olan on/Buğday ambarı on
Koton:
Pamuklu kumaş olan on
Limon:
Kaderi sıkılmak olan on
Maraton:
En dayanıklı koşan on
Mikrofon:
Konuşan on
Mikron:
En küçük on
Milyon:
Bir ve altı sıfırdan oluşan on
Nötron:
Bağımsız on/Hiçbir şeye karışmayan on
Onaran:
Tamirci on
Onay:
Aylardan oluşan on/Tasdikleyen on
Opsiyon:
Seçme şansı veren on
Ozon:
Delikleri olan on/Çok kötü kokan on
Peron:
Taşımacılıkta kullanılan on
Patron:
İşveren on/ Çok parası olan on
Pardon:
Özür dileyen on
Salon:
Misafir ağırlayan on
Sonsuz:
Uçsuz bucaksız on/Sonu olmayan (ebedi) on
Sonbahar:
Baharı sonlandıran on/Yaz ile kış arasında kalan on
Şampiyon:
En iyi/büyük on
Ton
:
En ağır on/1000 kilogramlık on
Tonga :
Tuzağa düşüren on
Trabzon :
En pahalı takı (bilezik) olan on
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
SAYILARIN KUVVETLERİ
KARELER:
KÜPLER:
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Mehmet Naci ÖZER, 1964 yılında Konya’nın Ilgın
ilçesinde doğdu, Konya’nın Doğanhisar ilçesi nüfusunda
kayıtlıdır. İlk, orta ve lise öğrenimini Konya’nın değişik
ilçelerinde tamamlamıştır. Gazi Üniversitesi, Eğitim
Fakültesi, Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Matematik
Anabilim Dalı’ndan 1984 yılında mezun olduktan sonra,
Ağustos 1984 tarihinde PTT Genel Müdürlüğü’nde (burs
aldığı için) göreve başlamıştır.
Mehmet Naci ÖZER, 1987 yılında Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,
Matematik Anabilim Dalı, Uygulamalı Matematik bilim dalında Yüksek Lisansını
bitirmiştir. Anadolu Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Matematik Bölümü’nde
1985–88 yıllarında Araştırma ve Öğretim Görevlisi olarak çalışmıştır. Eylül 1988
tarihinde 1416 sayılı kanuna göre Milli Eğitim Bakanlığı’nın açmış olduğu yurt dışında
Master ve Doktora bursunu kazanmış ve 1995 yılında İngiltere’nin Leeds
Üniversitesi’nde uygulamalı matematik alanında doktorasını tamamladıktan sonra
Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Matematik Bölümü’ne Yardımcı
Doçent olarak atanmıştır. 2000 yılında Doçent, 2006 yılında Profesör olan ve
yayınlanmış ders kitapları, çeşitli dergilerde yayınlanmış makaleleri de bulunan, iyi
derecede İngilizce bilen, Prof. Dr. Mehmet Naci ÖZER evli ve iki çocuk babasıdır.
Prof. Dr. Mehmet Naci ÖZER, Üniversitelerarası Kurul Üyeliği, Eskişehir
Osmangazi Üniversitesi; Rektör Yardımcısı, Üniversite Yönetim Kurulu ve Senato
Üyeliği, Sanat Tasarım Fakültesi Dekan Vekili, Fen-Edebiyat Fakültesi ile Eğitim
Fakültesi; Yönetim Kurulu ve Fakülte Kurulu Üyeliği, Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim
Kurulu Üyeliği, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölüm Başkanlığı, … vb. idari görevlerde
bulunmuştur.
Prof. Dr. Mehmet Naci ÖZER, günümüzde oldukça revaçta olan MENTAL
ARİTMETİK alanında EĞİTMENLİK SERTİFİKASINA sahiptir. Akıl ve zekâ
oyunlarıyla da yakından ilgilenmektedir. Halen Eskişehir Osmangazi Üniversitesi,
Fen Edebiyat Fakültesi, Matematik - Bilgisayar Bölümü’nde Öğretim Üyesi olarak
çalışmaktadır.
E-Posta : [email protected]
GSM
: 532 301 6 245
Web
: http:\www.ogu.edu.tr\matbil\mnozer
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
MATEMATİK KOÇLUK VE DANIŞMANLIK HİZMETİ
Öğrencilere eğitimleri ile ilgili Matematik Koçluğu hizmeti
veriyoruz.
Matematik koçu, eğitim-öğretim yılı boyunca, öğrencilerin
matematik derslerinde başarılı olması için okul dışında
öğrenciye çalışma alışkanlığı kazandırmak amacıyla destek
veren ve motivasyonunun sürekliliğini sağlayan deneyimli
eğitmendir.
Matematik Koçluğu hizmetinin amaçları:
 Okuldaki öğrendiklerini pekiştirmek için konu tekrarları
yaparak öğrenilenlerin unutulmamasına yönelik öğrenci
motivasyonunu artırmak,
 Konu takibini yaparak, performans ödevlerine yardımcı
olmak ve sözlü - yazılı sınavlara öğrenciyi hazırlamak,
 Bir üst kademeye geçiş sınavlarına öğrencileri hazırlamak,
 Çıkmış sınav sorularını çözerek, sınavlardaki doğru soru
(net) sayısını artırmak, pratik soru çözme teknikleriyle
desteklemek.
Olarak açıklanabilir.
Eğer Siz de Matematik ile ilgili koçluk ve danışmanlık
hizmeti almak istiyorsanız, ARAYARAK ÖNKAYIT YAPTIRINIZ!
532 301 6 245
Koç/Danışman: Danışanın;
- Sonuç odaklı bir hedef belirlemesine,
- Hazinelerini keşfetmesine,
-Geleceğini yönetmesine,
-Sorunlarla baş etmesine ve problemlerini çözebilmesine,
-Özgüvenini ( Öz değer, öz saygı, cesaret, umut, kendine alçak
gönüllülük) geliştirmesine,
-Yeni bir iş yada projede ilerlemek için gerektiğinde hayır diyebilmesine,
-Hayattan zevk alarak onu dolu dolu yaşamasına,
-Kötü alışkanlıklardan (yeme bozukluğu ,sigara, kızgınlık, öfke,… vb.)
kurtulmasına, yönelik bilimsel ve moral destekler verir.
Hayallerinizi gerçekleştirmek ve özgüven kazanmak istiyorsanız,
Koçluk hizmetlerimizden yararlanmalısınız.
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
DİKKAT EKSİKLİĞİ, UNUTKANLIK, ALGILAMA GÜÇLÜĞÜ GİBİ PROBLEMLERLE BAŞA
ÇIKMAK, BEYNİNİZİ, HAYAL GÜCÜNÜZÜ, DUYGULARINIZI, TECRÜBELERİNİZİ
KULLANARAK
ZİHİNSEL VE KİŞİSEL GELİŞİMİNİZE YARDIMCI OLMAK İÇİN
ZEKÂ OYUNLARI PROGRAMI
(Toplam Süre: 3 Saatx12 Hafta = 36 Saat)
Zekâ oyunları ve etkinlikleri bireylerin zihinsel kapasitelerinin, becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir araç
olarak kullanılabilir. Zekâ oyunları gerçek problemleri de içeren, her türden problemlerin oyunlaştırılmış hali
olarak algılanabildiğinden, keşfedici problem çözmeyi öğretmek için kullanılacak önemli bir araçtır. Zekâ
oyunları, bireylerin problemleri algılama ve değerlendirme kapasitelerinin geliştirilmesini, farklı bakış açıları
oluşturabilmelerini, problemle karşılaştıklarında etkin, hızlı ve doğru karar verebilmelerini, bir konuya ve
çözüme odaklanma alışkanlığı geliştirmelerini, iletişim kurma, akıl yürütme, matematiksel ve mantıksal
düşünmeyi etkili bir şekilde kullanma kapasitelerini geliştirmelerini sağlayacaktır. Bireyler zekâ oyunlarıyla
bireysel ve grup çalışmalarında kendi yeteneklerini ve zihinsel potansiyellerini daha iyi tanıyacak, kendilerini
ve beyinlerini geliştirecek ve özgüvenlerini artıracak, başarı için sistemli ve disiplinli çalışma alışkanlıkları
kazanacak ve problemlere yılmadan alternatif yöntemler ve stratejiler oluşturarak çözümler bulma tutum ve
davranışlarını geliştireceklerdir.
Zeka oyunları oynadığınızda;

Problem çözmenin temel prensiplerini ve metotlarını öğreneceksiniz.

Sayısal hafıza gücünüzü keşfederek binlerce rakamı hafızanızda tutabileceğinizi
göreceksiniz.

İçinizdeki matematik korkusunu yenecek ve ilk defa matematikle de motive olunabileceğini keşfedeceksiniz.

Beyninizdeki matematiksel olan sol lop ile yaratıcı olan sağ lop fonksiyonlarını birlikte
kullanarak zihinsel potansiyelinizi maksimum seviyeye çıkartacaksınız.

Beyin ve zihinsel potansiyelle ilgili teorik bilgileri uygulamaya sokacaksınız.

Beyninizdeki nöronlar arasındaki ilişkilerin nasıl sağlam hale getirileceğini öğrenerek,
bilgilerin kolayca kalıcı hafızaya aktarılmasını sağlayacaksınız.

Matematiksel işlemleri kâğıt ve kalem kullanmadan yaparak herkesi şaşırtacaksınız.

İçinizdeki matematik kâbusu bitecek ve matematiğin aslında eğlenceli bir oyun olduğunu
anlayacaksınız.

Kendinize olan güvenin artmasını sağlayacaksınız.

Beyninizde kısa çözümler bulmayı ve sayılarla oynamayı öğreneceksiniz.

Sorunların çözümünde daha akılcı yollarla çözümler bulabileceğinizi göreceksiniz.

Hepsinden önemlisi üst düzey (yaratıcı) düşünmeyi ve problem çözmeyi öğreneceksiniz.
Zeka oyunlarının temelinde bireylerin problem çözme, iletişim kurma ve akıl yürütme, öz
düzenleme ve psikomotor becerilerinin ve duyuşsal özelliklerinin geliştirilmesi vardır. Farklı
düşünebilmeyi ve farklı çözümler üretebilmeyi sağlayan zihnin, mantığın, bilişsel kapasitenin ve
akıl yürütmenin insan hayatı boyunca geliştirilebilir nitelikler olduğu bilinmektedir. Ancak bu
gelişme erken yaşlarda göreceli olarak daha kolay ve daha hızlı gerçekleşmektedir.
Sizde ZEKA OYUNLARI PROGRAMI ile ilgili eğitim danışmanlığı hizmeti almak istiyorsanız,
LÜTFEN ARAYARAK RANDEVU ALINIZ!
532 301 6 245
Prof. Dr. M. Naci ÖZER, GSM: 532 301 6 245, E-Posta: [email protected]
Download

zekâ oyunları - Prof.Dr.Mehmet Naci ÖZER