OSMANLI DEVLETİ’NDE
ISLAHATLAR
Duraklama ve Gerileme ıslahatları
Duraklama ıslahatları(XVII) şiddet
içeriklidir ve batı etkisi söz konusu değildir.
Gerileme ıslahatları (XVIII) batı etkisiyle
yapılmıştır.
Her iki dönemde ulema ve yeniçerilerin
ıslahatlara tepkisi olmuştur.
Lale devri ve III. Selim ,Gerileme dönemi
içerisindeki dönemlerdir.
DAĞILMA ISLAHATLARI
II.MAHMUT ISLAHATLARI
Sened-i İttifak (1808)
 Padişah ile Ayanlar arasında imzalanan
bir sözleşmedir.
 Hem merkezi otoriteyi güçlendiren ,hem
zayıflatan bir yönü vardır.
 Batı etkisi yoktur.
Askeri Islahatlar
 Sekban-ı Cedit Ocağı ve Eşkinci Ocağı
açıldı.
 Yeniçeri Ocağı kaldırıldı. (Vakay-ı
Hayriye (1826)) Yeniçeri Ocağı’nın yerine
Asakir-i Mansure_i Muhammediye
Ordusu kuruldu.
 Vilayetlerde Redif Birlikleri oluşturuldu.
 Harbiye, Tıbbiye ve Mızıka-i Hümayun
açıldı.
 İlk kez askeri amaçlı nüfus sayımı yapıldı.
Yönetim Islahatları
 Divan kaldırılarak yerine Nazırlıklar
kuruldu.
 Tımar kaldırılıp Memurlar maaşa bağlandı.
 Memur ve askere tek tip kıyafet ve fes
zorunluluğu getirildi.
 Muhtarlıklar kuruldu.Karantina uygulandı.
 Müsadere usulü kısmen kaldırıldı.
 Padişah portreleri devlet dairelerine asıldı.
 Pasaport zorunluluğu getirildi.
Ekonomik Islahatlar
 Vergileri tespit etmek için mülk sayımı
yapıldı.
 Yerli esnafın korunmasına çalışıldı.
 Yerli malı kullanımı zorunlu hale
getirildi
 NOT:Balta limanı antlaşması bu
dönemdedir.
Eğitim-Kültür Islahatları
 İstanbul’da ilköğretim zorunluluğu
getirildi.
 Enderun Mektebi kapatıldı.Mekteb-i
Maarif-i Adliye açıldı (Devlet memuru
yetiştirmek için).
 İlk Resmi Gazete olan Takvim-i Vekayı
çıkarıldı.
 Avrupa’ya ilk kez öğrenciler gönderildi.
TANZİMAT DÖNEMİ
ISLAHATLARI
Islahatları Hızlandıran Etkenler
Tanzimat fermanı– Mısır sorunu
Islahat fermanı – Paris antlaşması
I.Meşrutiyet--- Tersane Konferansı
II.Meşrutiyet--- Reval Görüşmeleri
Ortak nedenler
 İmparatorluğun dağılmasını önleme isteği
 Azınlık isyanlarını engelleme düşüncesi
 Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’nin içişlerine
müdahalesini önleme isteği
 Dağılmayı önleme isteği
TANZİMAT FERMANI
İlk kez bir yasa ile Padişah’ın yetkileri
kısıtlanmıştır.
 Kanun üstünlüğü kabul edilmiştir.
 Halkın ve devletin karşılıklı görev ve
yetkileri belirlenmiştir.
 Batı tarzı mahkemeler kurulmuştur.
 Askerlik vatan hizmeti olmuştur.
 Anayasal yönetime geçişe ortam
hazırlanmıştır.
 Müsadere kaldırıldı
ISLAHAT FERMANI(1856)
 Hristiyan ve Musevileri küçük düşürecek
kelime ve unvanlar kullanılmayacak.
 Azınlıklar da devlet memuru olabilecek.
Azınlıklar İl ve Belediye Meclisleri’ne
katılabilecek.(Yerel Yönetime)
 Gayr-i Müslimler istedikleri yerde okul
açabilecek.Mabed kurabilecek
 Dayak, işkence ve angarya kaldırılacak.
 Azınlıklara askere alındı .Bedelli askerlik
uygulanmaya başlandı.Cizye kalktı.
 Karma mahkemeler kuruldu.
I.MEŞRUTİYET DÖNEMİ
Kanun-i Esasi’de;
 İlk kez halk yönetime ortak oldu
 İki meclis açıldı(Mebusan- Ayan )
 Padişah bir çok alanda gücünü korudu.
 Hükümet Padişah’a karşı sorumludur.
 Padişah gerekli gördüğünde Meclis’i
açma-kapama yetkisine sahiptir.
 Padişah,sürgün ve sansür yetkisine
sahiptir.
 Padişah, bir yasa teklifini sınırsız veto
edebilme hakkına sahiptir.
I.Meşrutiyet Dönemi’nin Sona
Ermesi
 II. Abdülhamit 1877-1878 (93 Harbi)
Osmanlı-Rus Savaşı’nı bahane ederek
meclis’i kapatmış ve Anayasa’yı
yürürlükten kaldırmıştır.
 Meşrutiyet yönetiminin sona ermesiyle
beraber 30 yıl sürecek olan İstibdat
(Baskı) Dönemi başlamıştır.
II. MEŞRUTİYET
DÖNEMİ
II. Kanun-i Esasi’de yapılan değişiklikler:
(1909 Değişikliği)
 Padişah’ın mutlak yetkileri
sınırlandırılmıştır.
 Hükümet padişah’a değil, Meclis’e karşı
sorumlu tutulmuştur.
 Yasa teklifi için gerekli olan Padişah
izni kaldırılmıştır.
 Padişahın sürgün ve sansür yetkisi
sona erdirildi.
 Çok partili hayat başladı.
II.Meşrutiyet ilanı sırasında..
Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti
Avusturya Bosna –Hersek’i ilhak etti
Yunanistan Girit’i işgal etti
Download

Padişah ile Ayanlar arasında imzalanan bir