HEPAR
(KARACİĞER)
Prof.Dr.E.Savaş Hatipoğlu
D.Ü.TIP FAKÜLTESİ
KARACİĞERİN GÖREVLERİ






Protein, yağ, karbonhidrat, bazı vitaminler ve demir DEPO
eder.
Albumin, protrombin, fibrinojen ve heparin gibi bazı protein
ve türevlerini SENTEZler.
Sindirim kanalından emilerek kan aarcılığı ile kendisine
gelen zararlı maddeleri zehirsizleştirir (DETOXİCATİON
yapar). Örneğin karaciğer amoniasitlerle karbondioksiti
birleştirerek ürenin oluşmasını ve vücuttan atılmasını
sağlar.
Karaciğer embriyoda kan yapan bir organdır.
Vücudun su metabolizmasını düzenler.
Karaciğerin fagositoz yapma özelliği vardır. Ayrıca karın
boşluğundan kalbe giden kanı regule eder.
KARACİĞERİN YERİ
AĞIRLIĞI : Erkeklerde 1400-1800 gr.
kadınlarda 1200-1400 gr.
UZUNLUĞU : 20-25 cm.
YÜKSEKLİĞİ : 15-17 cm.
GENİŞLİĞİ : 10-15 cm.
Elastikiyet yeteneği az olup travmalardan
etkilenebilir.PLASTİBİLİTE yeteneği fazladır.Bu nedenle
komşu organlar karaciğer üzerinde izlerini bırakırlar.
KARACİĞERİN 2 KENARI 2 DE YÜZÜ VARDIR
KENARLARI

MARGO İNFERİOR



Incisura vesicalis
(Murphy noktası)
Incisura teretis (Lig.teres
hepatis)
MARGO POSTERİOR
GÖĞÜS ÖN DUVARINDAKİ
İZDÜŞÜMÜ
Karaciğerin ön taraftaki izdüşümünü belirlemek
için iskelet üzerinde 3 nokta saptanır;
1.NOKTA : Sağ linea axillaris mediananın 11.
costayı kestiği nokta.
2.NOKTA : Sağ linea medioclavicularis’in 4.
intercostal aralığı kestiği nokta.
3.NOKTA : Sol linea medioclavicularis’in 5.
intercostal aralığı kestiği nokta



Kenarların bu izdüşümlerinin bilinmesi karaciğerin
muayenesi ve bazı klinik işlemlerde önem
kazanmaktadır. Klinik tanı amacıyla karaciğer biopsisi
yapılabilir. Bu işlemde biopsi iğnesi sağ linea axillarisin
8.veya 9.inrterkostal aralığı kestiği noktalarda
sokulmalıdır. Bu işlem esnasında hastanın nefesini
expirasyonda tutması istenir. Böylelikle plevra
çıkmazlarından recessus costodiaphragmaticus
küçülecek, plevra boşluğuna girme riski azalacaktır.
Karaciğer kostalarla koruma altına alınmıştır. Sağ
arcus costalisin altında palpe edilmez. Şayet palpe
edilebiliyorsa bu durumda hepatomegaly denir.
Hepatomegaly, karaciğer kanseri, konjestif kalp
yetmezliği, yağ infiltrasyonu, Hodgin hastalığı ile ilgili
olabilir. Bu hastalıkların hikayesi ile birlikte hepatomegaly
değerlendirilmelidir.
Sağ tarafta 5.intercostal aralığın daha aşağısında
meydana gelebilecek toraks duvarı zedelenmelerinde,
karaciğerinde zedelenebileceği akla gelmelidir.
YÜZLERİ
1-FACİES DİAPHRAGMATİCA
2-FACİES VİSCERALİS

Facies diaphragmatica

Lig.falciforme hepatis

Pars inferior
 Pars superior
 Pars posterior
 Pars dextra
Area nudae
Facies diaphragmatica

Area nuda
Facies visceralis



Sulcus sagittalis dexter
 Sulcus vena cavae
 Fossa vesicalis
Fissura sagittalis sinistra
 Fissura ligamenti venosi
 Fissura ligamenti teretis
Porta hepatis
Porta hepatis’te yer alan yapılar





A.hepatica propria
V.porta
Safra kanalları
Plexus hepaticus
Lenf düğümleri
KARACİĞERİN LOBLARI


Facies diaphragmatica
 Lobus hepatis dexter
 Lobus hepatis sinister
Facies visceralis
 Lobus hepatis dexter
 Lobus hepatis sinister
 Lobus quadratus
 Lobus caudatus
KOMŞULUKLARI


Facies diaphragmatica
Akciğerler,kalp,v.cava inferior
Facies visceralis

Lobus hepatis dexter





Lobus hepatis sinister



Impressio colica
Impressio renalis
Impressio suprarenalis
Impressio duodenalis
Impressio gastrica
Impressio oesophagea
Lobus quadratus

Impressio pylorica
BAĞLARI

Lig.teres hepatis

V.umbilicalis
Lig.falciforme hepatis
 Lig.coronarium hepatis
Lig.triangulare dextrum
Lig.triangulare sinistrum
Omentum minus

BAĞLARI

Omentum minus
PERİTON DURUMU
•
•
•
•
•
Şu 5 bölüm hariç her tarafı peritonludur.
Porta hepatis
Area nuda
Sulcus vene cavae
Fossa vesica biliaris
Fissura sagittalis sinistra
(Fissura ligamenti teretis + Fissura ligamenti venosi)
KARACİĞERİ YERİNDE TUTAN
FAKTÖRLER






Karaciğerin sulcus vena cavae’da v.hepaticalar
aracılığıyla vena cava inferiora asılı olmaları.
Area nuda’da karaciğerin diaphragmaya yapışık
olması.
Karın kaslarının normal yapı ve tonuslarında
olması.
Karın içi basınç.
Komşu organların normal tonuslarında olması
ve normal yerlerinde olması.
Karaciğerin bağları.
KARACİĞERİN DAMARLARI
1-A.hepatica propria
(truncus coeliacus—a.hepatica
communis)
2-Vv.hepaticae :
V.hepatica dextra
V.hepatica sinistra
V.hepatica media
(V.cava inferior)
3-V.portae hepatis
V.portae hepatis
SİNİRLERİ

Plexus hepaticus


Simpatikler:Truncus sympathicus (thoracal segmentler)
Nn.splanchnici
Parasimpatikler: N.vagus
Karaciğerin sensitif sinirleri simpatik sinirler ile birlikte medulla
spinalis’in thoracal 8-11 segmentlere gittiğinden karaciğer
ağrıları 10.intercostal sinirin dağılma alanlarında ve karnın üst
kısımlarında duyulur. Karaciğeri örten peritonun sensitif lifleri
medulla spinalis’in cervical 3-5 segmentlerden gelen
n.phrenicus içinde seyrettiklerinden karaciğer hastalıklarında
ağrılar sağ omuzda da duyulmaktadır. Özellikle, vesica biliarisin
sensitif lifleri sağ. n.phrenicusla seyrettiğinden safra kesesi
ağrıları sağ omuzda nn. Supraclavicularis’in dağılma alanında
duyulmaktadır.
SAFRA KANALLARI

İntrahepatik safra kanalları




Canaliculi intercellulares
Ductuli biliferi
Ductus interlobularis
Extrahepatik safra kanalları



Ductus hepaticus dexter ve
sinister
Ductus hepaticus communis
Ductus hepaticus communis,
ductus cysticus ile birleşir ve
ductus choledochus adını
alır.
EXTRAHEPATİK SAFRA KANALLARI
Ductus choledochus




Pars supraduodenalis
Pars retrodoudenalis
Pars pancreatica
Pars intramuralis
Ampulla hepatopancreatica

Ampula hepatopancreatica safra kanallarının
en dar yeridir. Bu nedenle safra taşlarının en çok
takıldığı yer Ampulla hepatopancreatica’nın distal
ucudur. Ampuldaki taşlar ductus choledochusun
supraduodenal kısmına insizyon yapılarak
çıkartılabilir. Safra yollarının tıkanması karnın sağ
üst tarafında şiddetli ağrılara neden olur. Buna
safra koliği denir. Tıkanma devam ederse sarılık
gelişebilir. Safranın oddi sifinklerinin açılmasından
sonra sindirim kanalına akması hormonal bir etki
sonucu olduğundan safra taşı veya iltihabı olan
hastalar yemek yedikten sonra 2-3 saat sonra ağrı
hissetmeye başlarlar.



Vesica
biliaris
Fundus vesica biliaris
Corpus vesicae biliaris
Collum vesica biliaris
 Ductus cysticus
(Safra kesesinin
operasyonla
çıkarılması işlemine
kolesistektomi
(Cholecystectomy)
denir. Bu durmda
ductus hepaticuslar ile
ductus choledochus
safra depo etmek için
çoğunlukla genişler.)
Download

HEPAR (KARACİĞER)