ÜROGENİTAL SİSTEM
(ÜRİNER SİSTEM VE GENİTAL SİSTEM)
BÖBREK (REN)
• Metabolizmanın artık ürünlerini kan
plazmasından elimine etmek
• Elektrolit-sıvı dengesini sağlamak
• Erythropoietin salgılamak
• Renin salgılamak
YERİ
• Karın boşluğunda Retroperitoneal aralıkta T12L3 vertebralar arasında bulunur.
• Sağ böbrek sola göre daha aşağıda
• Sağ böbreğin üst ucu 12.T vertebranın alt kenarı,
sol böbreğin üst ucu 12.T vertebranın üst ucu
hizasında
• Sağ böbreğin alt ucu 3.L vertebranın alt kenarı
hizasında, sol böbreğinki ise 3.L vertebranın
cisminin ortası hizasında
• Crista iliacaya uzaklıkları sağ böbrek 2,5-3cm, sol
böbrek 4 cm
Boyutları
-Uzunluğu 11cm
-Genişliği 6 cm
-Kalınlığı 3 cm
• Ortalama ağırlığı
kadınlarda 135 gr
erkeklerde 150 gr
Yüzler , kenarlar, uçlar
• Facies anterior
• Facies posterior
• Margo lateralis
• Margo medialis
• Extremitas superior
• Extremitas inferior
KOMŞULUKLARI
Facies anterior komşulukları
• Sağ Böbrek -Gl. Suprarenalis - Karaciger sağ lobu
•
- Flexura coli dextra
•
- Pars desendens duodeni
•
- İncebağırsaklar
• Sol Böbrek - Gl.Suprarenalis
- Dalak
•
- Mide
- Cauda pancreatis
•
- Flexura coli sinistra
•
- Colon descendens - Jejenum
KOMŞULUKLARI
Facies Posterior
• Her iki böbreğin üst yarısı diaphragma ile
• Sağ taraf diaphragma aracılığı ile 12. Costa ile
• Sol taraf diaphragma aracılığı ile 11. ve 12. Costa
ile komşuluk yapar.
• Arka yüzün alt yarısı
• -M. Psoas
-N.subcostalis
• -M.quadratus lumborum -N.iliohypogastricus
• -M.transversus abdominis -N.ilioinguinalis
KOMŞULUKLAR
Margo lateralis, medialis
• Her iki böbrekte de dış kenarlar
M.transversus abdominis ile komşudur.
• Sağ böbrekte medial kenar V.cava inferior
ile sol böbrekte ise aorta abdominalis ile
komşudur.
HILUM RENIS
(Margo medialis)
-Önde V.RENALİS
-Arkasında A.RENALİS
-En arkada
PELVİS RENALİS
Ayrıca SİNİRler ve
LYMPHA damarları
bulunur
KOMŞULUKLAR
Extremitas superior, inferior
• Üst uçlar gl.suprarenalisler
• Alt uçlar m.psoas ve m.quadratus lumborum
Böbreği dıştan saran tabakalar
• İÇTEN DIŞA
DOĞRU
• Capsula fibrosa
• Capsula adiposa
• Fascia renalis
CAPSULA FİBROSA :Elastikiyet yeteneği
yoktur.Hilum reniste yüzeyel ve derin
yapraklara ayrılır.Altında düz kas lifleri
bulunan subfibröz tabaka vardır.
CAPSULA ADİPOSA : Kişiye göre
değişik miktarda yağ dokusu içerir.Arka
tarafta belirgin olan yağ dokusu Corpus
Adiposum Perirenale adını alır.Ön tarafta
peritonla komşuluk yaptığı kısımda yağ
dokusu bulunmaz
FASCIA RENALIS
• Subperitoneal fascianın devamıdır
• Margo lateraliste ön ve arka iki yaprağa ayrılır
• Ön yaprak fascia praerenalis......karşı taraf ile
birleşir
• Arka yaprak fascia retro renalis........m.psoas,
vertebralar ve discus intervertebralislere tutunur
• Üst uçta ön ve arka yaprak gl.suprarenalisi
sardıktan sonra birleşir
• Alt uçta BİRLEŞMEZ!
SINUS RENALIS
• Hilum renisten böbreğe
giren ve çıkan oluşumların
tümü yerinden
çıkarıldığında ortaya çıkan
boşluktur
•
-Papilla renales
•
-Calices renales
•
*calix minor
•
*calix major
•
-Pelvis renalis
BÖBREKLERİN YAPISI
1-CORTEX RENİS
2- MEDULLA RENİS
* CORTEX RENİS
• nefrogen dokudan gelişmiştir
• corpusculum renalis(malphigi cisimciği)
• columna renalis (bertini kolonları)
• stria medullaris (ferrein uzantıları)
• Lobus corticalis
• Lobulus corticalis
*MEDULLA RENİS
• pyramides renales
• papilla renales
• area cribrosa
• Foramina papillarıa
NEFRON
• Corpusculum renalis ve idrar kanalcıklarından
oluşur
• Corpusculum renalis -glomerulus
-bowman kapsülü
• İdrar kanalcıkları -tubulus proximalis
-henle kavsi
-tubulus distalis
-bağlayıcı parça
BÖBREĞİN DAMARLARI
• A.RENALİS.............. 5 segmental dal
(1tanesi pelvis renalisin arkasından diğerleri
önünden olmak üzere hilum renisten girer.
a.segmentalis
• a.interlobaris
• a.arcuata
• a.recta
• a.interlobularis
• vasa afferentia - rami capsulares
•
BÖBREĞİN SİNİRLERİ
• Otonom sinir sistemi tarafından innerve
edilir
• Sempatikler n.splanhnicus minor
• Parasempatikler n.vagus
• Plexus coeliacus aracılığı ile plexus renalis
denilen sinir ağını oluşturarak böbreğe
ulaşırlar
ÜRETER
• 25-30cm uzunluğunda,
lümen genişliği 3 mm
• Karın ön duvarındaki
iz düşümü planum
trans pyloricum da
orta çizginin 5 cm dış
tarafındaki noktayı
tuberculum pubicuma
birleştiren çizgi
DARLIKLARI
• 1.darlık pelvis renalisin hemen
başlangıcında
• 2.darlık linea terminalisi çaprazladığı yer
• 3.darlık vesica urıneria’ya girdiği yer
Üreterin bölümleri
Pars abdominalis ve Pars pelvica
• PARS ABDOMİNALİS
• M.psoas üzerinde seyreder
• Sağ üreteri önden çaprazlayan oluşumlar
•
-pars decendens duodeni
•
-a.v.testicularis
•
-a.v.ileocolica
•
-a.v.colica dextra
•
-radix mesenteri
• Sol üreteri önden çaprazlayan oluşumlar:
•
-flexura duodenojejunalis
•
-a.v.testicularis
•
-a.v.colica sinistra
•
-a.v.sigmoidea
•
-mesocolon transversum
• Her iki üreteri arkadan çaprazlayan yapılar
- N.genitofemoralis
- A.iliaca communis
Pars pelvica
•
•
•
•
A.iliaca internaların önünde
seyreder
A.umblicalis,a.obturatoria ve
n.obturatorius ile komşuluk
yapar
Erkeklerde ductus deferensi
arkadan çaprazlar ve vesicula
seminalisin dış tarafından
mesaneye girer.
Kadınlarda ovariumun arka
kenarından ve tuba uterinanın
arkasından geçer. A.uterinayı
arkadan çaprazlar.
(Pars intramuralis)
• Vesica urinerianın duvarında eğik olarak
seyreder
• Ostium üreteriris ile vesica ürineriaya açılır
Üreterin damarları
• Pars abdominalisin
-yukarı kısımları a.renalis
-aşağı kısmları a.testicularis
• Pars pelvica a.vesicalis superior ve inferior
• Venleri arterlerini izleyerek v.cava inferior
Üreterin sinirleri
•
•
•
•
Sempatikler
T11-L2
Parasempatikler S2-4
segmentlerden
Plexus renalis
Plexus hypogastricus superior ve inferior
aracılığı ile taşınır
Download

ÜROGENİTAL SİSTEM