IV.1.3.5
HALİHAZIR HAVA DURUMU
IV.1.3.5.1
w’w’ GRUBU
IV.1.3.5.2 w ’w’ grubu, asgari bir ve azami üç grup halinde, havac ı
lı
k faaliyetleri i çin önem
arz eden, havaalan ı
nda ya da yak ı
nı
nda vuku bulan/g özlenen halihazı
r hava olaylar ı
nı
n Kod
4678’e uygun şekilde raporlanmas ıi çin kullan ı
lı
r. Halihaz ı
r hava durumunu belirtmek i çin,
şiddet belirtici ve k ı
saltma harfleri dahil asgari iki, azami dokuz karakterin uygun
kombinezonu kullanı
lı
r.
IV.1.3.5.3 w ’w’ grubu, Kod 4678 ’e uygun olarak ve a şağı
daki sı
ralamaya göre hazı
rlanı
r ve
raporlanı
r;
a) İlk önce meteorolojik hadisenin şiddet ve yak ı
nlı
k tan ı
mlayı
cı
sı(Kod – 4678,
Sütun – 1)
b) İkinci olarak, bo şluk b ı
rakı
lmaksı
zı
n meteorolojik hadisenin uygun olan
tanı
mlayı
cı
sı(Kod – 4678, Sütun – 2)
c) Daha sonra, boşluk bı
rakı
lmaksı
zı
n rasat edilen meteorolojik hadise/hadiseler veya
uygun kombinezonları
, belirlenen kı
saltmalarla verilir (Kod – 4678, S ütun – 3, 4,
5)
IV.1.3.5.4
Hadisenin Yakı
nlı
k veya Şiddeti
a) ( – ) işareti, hafif şiddetteki hadiseler için kullanı
lı
r. Örneğin; -SHRA, -TSRA
b) ( + ) işareti, kuvvetli hadiseler için kullanı
lı
r. Örneğin; +RA, +TSGRRA, +DZ
c) E ğer hadise mutedil, orta
şiddette ise veya
şiddet belirtici kullan ı
lması
nı
gerektirmiyorsa, hadisenin şiddeti belirlenemiyorsa herhangi bir i şaret konulmaz. Örneğin;
SN, SHRA, FG, BCFG
d) Aşağı
daki hadiseler için şiddet belirticisi olan ( – ) veya ( + ) işareti kullanı
lmaz.
TS
BR
FU
VA
DU
SA
HZ
PO
SQ
MIFG
BCFG
PRFG
Yağı
şsı
z oraj
FG
Sis
Pus
FZFG
Donan sis
Duman
IC
Buz Kristali
Volkanik kül
BLSN
Savrulan kar
Geniş alana yayı
lmı
ş toz
BLSA
Savrulan kum
Kum
BLDU
Savrulan toz
Toz pusu
DRSN
Sürüklenen kar
Toz/kum türbüyonu
DRSA
Sürüklenen kum
Squall
DRDU
Sürüklenen toz
Sı
ğ sis
Parçalısı
ralar halinde sis
Havaalanı
nı
n bir bölümünü kaplayan sis (Kı
smi Sis)
KOD – 4678
w’w’ – HALİHAZIR VE İSTİDLÂL EDİLEN ÖNEMLİ HAVA OLAYLARI
(Significant Present and Forecast Weather)
NİTELİK–QUALIFER
HADİSENİN
YAKINLIK VEYA
ŞİDDETİ
(INTENSITY OR
PROXIMITY)
TANIMLAYICI
(DESCRIPTOR)
YAĞIŞ
(PRECIPITATION)
GÖRÜŞ
ENGELLEYİCİ
HADİSELER
(OBSCURATION)
2
3
4
1
(–)
Hafif
Light
HAVA HADİSELERİ (WEATHER PHNOMENA)
MI
Sı
ğ
Shallow
DZ
Çisenti
Drizzle
BC
Parçalı
Patches
RA
Yağmur
Rain
SN
PR
( )
Mutedil
(Şiddet
Belirtilmez)
Moderate
DR
BL
(+)
Şiddetli
Heavy
SH
Kı
smi
Partial
Partially
“Aerodrome
covered by
fog”
İstasyon
Çivarı
nda /
Çevresinde
İn the vicinity
Pus
Mist
FG
Sis
Fog
FU
IC
Buz Kristali
Ice Crystals
PL
Buz Paletleri
Ice Pellets
GR
Dolu
Hail
Sürüklenen
Low Drifting
Savrulan
Blowing
Oraj
Thunderstorm
FZ
Aşı
rı
Soğumuş
Super Cooled
DU
UP
PO
Toz-Kum
Türbüyonu
SQ
Squall
FC
Hortum
Bulutu
(Tornado
veya Su
Hortumu)
Funnel
Clouds
Tornado or
Waterspout
SS
Kum
Fı
rtı
nası
Sandstorm
DS
Toz Fı
rtı
nası
Duststorm
Duman
Smoke
VA Volkanik Kül
Volcanic Ash
Sağanaklar
Showers
TS
5
Kar
Snow
SG Kar Grenleri
Snow Grains
GS
VC
BR
DİĞERLERİ
(OTHER)
Geniş Alana
Yayı
lmı
ş Toz
Widespread
Dust
Küçük Dolu
ve/veya
Kar Paletleri SA
Small Hail
And/or
Snow Pellets
Kum
Sand
Tanı
mlanamayan Yağı
ş HZ
Unknown
Precipitation
Toz Pusu
Haze
e) Yalnı
zca aşağı
daki hadiseler için şiddet belirticisi ( – ) veya ( + ) kullanı
labilir;
- Aşağı
da belirtilen yağı
ş türü hadiseler ve onları
n kombinasyonları
(Sağanaklar ve Orajlar dahil)
 RA - Yağmur
 SN - Kar
 DZ - Çisenti
 GR - Dolu
 GS - Küçük dolu ve/veya Kar paletleri
 SG - Kar grenleri
 PL - Buz paletleri
- Toz fı
rtı
nası( DS) – Yalnı
zca orta şiddette ve şiddetli durumlarıiçin
- Kum fı
rtı
nası(SS) – Yalnı
zca orta şiddette ve şiddetli durumlarıiçin
f) VC Kı
saltma Terimi : VC kı
saltma terimi havaalanıyakı
nı
nda rasat edilen, aşağı
daki
önemli hava olaylarıiçin kullanı
lı
r;
DS
SS
FG
FC
SH
PO
BLDU
BLSA
BLSN
TS
VA
Toz Fı
rtı
nası(Duststorm)
Kum Fı
rtı
nası(Sandstorm)
Sis (Fog)
Hortum Bulutu (Funnel Cloud)
Sağanaklar (Showers)
Toz / Kum Türbüyonu
Geniş Alana Yayı
lmı
ş Savrulan Toz
Savrulan Kum (Blowing Sand)
Savrulan Kar (Blowing Snow)
Oraj (Thunderstorm)
Volkanik kül
Bu hadiseler, havaalan ı
nı
n 1 6 Km i çinde (havaalanıüzerinde değil fakat 16 Km ’den
ötede de değil) rasat edildiği zaman VC terimiyle rapor edilir.
(1) VCFG olarak rapor edilen sisin türü (Parçalı– BC, Sı
ğ – MI, Kı
smi – PR, Donan –
FZ) belirtilmez.
(2) Meydan meteoroloji istasyonu üzerinde olmayan, fakat çevresinde rasat edilen
sağanak t ürü veya di ğer ya ğı
şlar “VCSH” olarak rapor edilir. Bu durumda
yağı
şı
n türü kesinlikle belirtilmez. Örneğin; İstasyonda olmayan fakat çevresinde
(havaalanı
nı
n 16 Km. i çinde) rasat edilen karla kar ı
şı
k yağmur hadisesi “VCSH”
şeklinde rapor edilir.
(3) Havaalanı
nda olmayan fakat 16 Km i
“VCTS” olarak rapor edilir.
IV.1.3.5.5
çinde vuku bulan ya ğı
şsı
z oraj hadisesi
Tanı
mlayı
cı
lar :
Tanı
mlayı
cı
lar, Kod – 4678, S ütun – 2 ’de verilmi ştir. E ğer rasat edilen hadise nin
tanı
mlayı
cı
sıyoksa, tan ı
mlayı
cıkullanı
lmaz. Her w ’w’ gurubu i çin bir tan ı
mlayı
cıkullanı
lı
r.
Örneğin; Orajla birlikte şiddetli yağmur sağanağı“+TSRA” şeklinde kodlanı
p rapora dahil
edilecektir.
a) SH Tanı
mlayı
cı
sı: Sağanak tipi yağı
şlar için kullanı
lı
r.
VC terimi ile birlikte kullan ı
ldı
ğızaman ya ğı
şı
n şiddeti ve tipi belirtilmeyecektir.
Örneğin; “VCSH” gibi.
SH tanı
mlayı
cı
sı
, rasat zaman ı
ndaki sağanak türü yağı
şıbelirtmek i çin Yağmur (RA),
Kar (SN), Buz Paletleri (PL), K üçük Dolu (GS) ve D olu (GR) hadiselerinden biri ya da daha
fazlası
nı
n kombinezonu ile kullanı
lı
r.
SH tanı
mlayı
cı
sı
nı
n muhtemel kullanı
m ve kombinezonlarışöyle olabilir;
--------------------------- SH -------------------------------SHRA
SHRASN
SHSN
SHSNRA
SHGR
SHGRRA
SHGS
SHRAGS
SHPL
vs.
b) TS Tan ı
mlayı
cı
sı: Rasat periyodundaki 10 dakikal ı
k s üre esnas ı
nda şimşeğin
görülmesi ve g ök gürültüsünün işitilmesi durumunda, oraj ı
n vuku bulmas ı
nıraporlamak i çin
kullanı
lı
r. Şimşek ve g ök g ürültüsüyle birlikte ya ğı
ş da mevcut ise, TS ’den sonra, bo şluk
bı
rakı
lmaksı
zı
n yağı
şı
n türünü belirten uygun kı
saltmalar kullanı
lı
r. Meydan üzerinde oraj var
ancak yağı
ş yoksa, TS kı
saltmasıtek başı
na kullanı
lı
r ve şiddeti belirtilmez.
İstasyonda yağı
şsı
z oraj ile rüyet sahası
nda (VC) sağanak yağı
ş rasat edilmiş ise hadise
grubu “VCSH TS” olarak kodlanı
r.
TS tan ı
mlayı
cı
sı
, havaalan ıüzerinde vuku bulan ya ğı
şla birlikte oraj ıbelirtmek i çin
Yağmur (RA), Kar (SN), Buz Paletleri (PL), K üçük Dolu (GS) ve Dolu (GR) hadiselerin den
biri ya da daha fazlası
nı
n kombinezonu ile kullanı
lı
r.
Her w’w’ grubu yalnı
zca bir tanı
mlayı
cıihtiva eder. Bu nedenle, sağanak tanı
mlayı
cı
sı
oraj durumunda kullan ı
lmaz. Meteorolojik hadise orajla birlikte sa ğanak halinde ise o zaman
TSRA, TSGR, TSSN gibi rapor edilir.
TS tanı
mlayı
cı
sı
nı
n muhtemel kullanı
m ve kombinezonlarışöyle olabilir;
--------------------------- TS -------------------------------TSRA
TSRASN
TSSN
TSSNGS
TSGR
SHGRSNRA
TSGS
SHGRRA
TSPL
vs.
c) FZ Tanı
mlayı
cı
sı: Yalnı
zca aşı
rısoğumuş su damlalarıveya aşı
rısoğumuş yağı
şı
belirtmek için kullanı
lı
r.
FZ tanı
mlayı
cı
sı
, Sis (FG), Çisenti (DZ) ve Yağmur (RA) hadiseleri ile kullanı
lı
r.
--------------- FZ -------------FZDZ
FZRA
FZFG
(1) 0 oC’nin altı
ndaki sı
caklı
klarda su zerreciklerini etkin olarak ihtiva eden herhangi
bir sis, kı
rağıveya buz teşekkül etsin veya etmesin donan sis “FZFG” olarak rapor
edilir.
(2) 0 oC’nin üzerindeki s ı
caklı
larda şayet sis, k ı
rağışeklinde birikinti b ı
rakı
yorsa, o
zaman FZFG olarak rapor edilir. E ğer birikinti, k ı
rağıb ı
rakmı
yorsa 0 oC’nin
üzerindeki sı
caklı
klarda FZFG verilmez.
(3) Sağanak tipi ya ğı
şlarda, ya ğı
ş a şı
rıso ğumuş olsun veya olmas
belirtilmez.
ı
n bu durum
d) MI, BC ve PR Tan ı
mlayı
cı
ları: Yalnı
zca Sis ( FG) hadisesiyle kombinezon
yapmak için kullanı
lı
r. Örneğin; MIFG, BCFG, PRFG gibi.
e) DR ve BL Tan ı
mlayı
cı
ları: DR (Low Drifting) tan ı
mlayı
cı
sı
, yeryüzünden azami
iki metre yükseklikte rüzgârla yükselen/sürüklenen Toz, Kum, Kar için kullanı
lı
r
BL (Blo wing) tan ı
mlayı
cı
sı
, yery üzünden iki metre veya daha yukar
kaldı
rı
lan Toz, Kum, Kar için kullanı
lı
r.
ı
da r üzgârla
DR ve BL tan ı
mlayı
cı
ları
, yaln ı
zca DU, SA ve SN ile kombinezon yapmak i
kullanı
lı
r. Örneğin; DRSN, DRDU, DRSA, BLSN, BLDU, BLSA gibi.
çin
f) Kar yağı
şıile birlikte, savrulan kar da (BLSN) rasat ediliyor ise, her iki olay da ayr ı
ayrı“SN BLSN” şeklinde rapor edilir.
IV.1.3.5.6
Hava Olayları:
Hava olaylar ı/ meteorolojik hadiseler, Kod – 4678, S
(Görüş Engelleyiciler) ve Sütun – 5 (Diğerleri)’de verilmiştir.
ütun – 3 (Ya ğı
ş), S ütun – 4
Aynıanda kombinezon yapabilecek ya ğı
ş türü hadiselerden başka, bir veya daha fazla
meteorolojik olay rasat edilmi ş ise, Kod 4678 ’deki sı
ralamaya uygun olarak w ’w’ grubu ayr ı
ayrırapor edilir. Örneğin; “ –DZ FG ” gibi. ( Önce 3. s ütun ya ğı
ş grubu hadiseler, daha
sonra 4. sütün görüş engelleyici hadiseler koda dahil edilir.)
Ancak ayn ıanda birden fazla ya ğı
ş tipi rasat edilmi ş ise, etkin olan ya ğı
ş tipi önce,
diğeri bunu takiben belirtilmek üzere bir grup halinde kombinezon yap ı
lı
r. Örneğin; karla
karı
şı
k yağmur hadisesinde, kar yağı
şıetkin ve hadise kuvvetli ise “ +SNRA ” , yağmur etkin
ve hadise hafif şiddette ise “ –RASN ” şeklinde kodlanı
r ve raporlanı
r. Böyle bir grupta yağı
ş
şiddeti, toplam yağı
şı
n şiddetini ifade etmektedir.
a) Dolu – Hail (GR) : Çapı5 mm veya daha fazla olan dolu tanelerini ihtiva eden dolu
hadisesini rapor etmek için kullanı
lı
r.
b) Küçük Dolu ve/veya Kar Paletleri – Small Hail and/or Snow Pellets (GS) : Çapı
5 mm’den küçük olan dolu tanelerini ihtiva eden dolu hadisesini ve/veya kar paletlerini rapor
etmek için kullanı
lı
r.
c) Buz Kristalleri – Ice Crystals (IC) : Buz kristallerini rapor etmek i çin kullanı
lı
r.
Buz kristalleri (IC) hadisesi rapor edildi ğinde, g örüş mes afesinin bu hadise nedeniyle 5000
metre veya daha aşağıolmasıgerekir.
d) Pus – Mist (BR) : Görüş mesafesi havadaki su zerrecikleri veya buz kristallerinin
mevcut olmas ınedeniyle azal ı
yorsa, bu durum pus (BR) hadisesi kullan ı
larak rapor edilir.
Halihazı
r hava grubunda (w’w’) pus (BR) hadisesi rapor edildi ğinde, görüş mesafesinin en az
1000 metre fakat 5000 metreden de fazla olmamasıgerekir.
e) Sis – Fog (FG) : G örüş mesafesi, havadaki su zerrecikleri veya buz kristallerinin
mevcut olmasınedeniyle azalı
yorsa ve görüş mesafesi 1000 metrenin altı
nda ise, bu durum sis
(FG) hadisesi kullanı
larak rapor edilir.
f) S ı
ralar Halinde Sis – Shallow Fog (MIFG) :
w ’w’ grubunda MIFG ’nin rapor
edilebilmesi için, yeryüzünden iki metre yukar ı
daki görüş mesafesinin 1 000 metre veya daha
fazla ve sis tabakasıiçindeki görüş mesafesinin ise 1000 metreden az olmasıgerekir.
g) Par çalıSis – Patches Fog (BCFG) : Par çalısis veya havaalan ı
nı
n bir k ı
smı
nı
kapsayan sisi rapor etmek için kullanı
lı
r. Sis parçasıveya bandıiçinde görüş mesafesinin 1000
metreden az olması
, yerden yukarıen az iki metreye uzanan sis durumu göstermesi gerekir.
BCFG rapor edildiğinde;
(1) Havaalanı
nı
n bir kı
smı
nda görüş mesafesi 1000 metre veya daha fazla, veya
(2) Sis, gözlem noktası
na yakı
n ise görüş mrsafesi 1000 metreden az olacaktı
r.
h) K ı
smi Sis – Partial Fog (PRFG) :
Havaalan ı
nı
n bir k ı
smı
nı(Meteoroloji
İstasyonu) tamamen kaplayan bir sis i çin kullan ı
lı
r. Sis par çasıi çinde g örüş mesafesi 1000
metreden daha azdı
r.
ı
) Havaalan ıCivar ı
nda Sis – Vicinity Fog (VCFG) : Havaalan ıyak ı
nı
nda veya
civarı
nda rasat edilen herhangi bir sisi rapor etmek i çin kullanı
lı
r. Burada sisin t ürü kesinlikle
belirtilmez.
j) Duman – Smoke (FU), Toz Pusu – Haze (HZ), Geni
ş Alana Yay ı
lmı
ş Toz –
Widespread Dust (DU), Kum – Sand (SA) :
Eğer g örüş engelleyici fakt ör olarak
lithometeorlar etkinliğe sahipse ve g örüş mesafesi 5000 metre veya daha az bir de ğere, bu
hava olaylarınedeniyle düşüyorsa, halihazı
r hava olarak FU, HZ, DU ve SA ‘dan uygun olan ı
kullanı
lı
r.
Görüş mesafesi 5000 metreden fazla olduğu zaman, BR, HZ, FU, DU ve SA hadiseleri
havacı
lı
k amaçlıolarak METAR ve SPECI rasatlar ı
nda rapor edilmez. Ancak, Yer Rasatlar ı
Kayı
t Defterine mutlak surette kaydedilir.
k) Squall (SQ) : Rüzgâr hı
zı
nı
n aniden en az 16 K not artarak, h ı
zı
nı
n 22 Knot veya
daha fazla bir hı
za ulaşmasıve bu durumun en az bir dakika devam etmesi durumunda Squall
(SQ) hadisesi rapor edilir.
l) UP (Unknown Precipitation – Tan ı
mlanamayan Ya ğı
ş) : Tüm parametreleri
kapsayan g özlem ve ölçümlerin tam otomatik sistemlerle yap ı
lmasıdurumunda, sistemdeki
halihazı
rhava sens örü/sensörleri taraf ı
ndan ya ğı
şı
n şekli tan ı
mlanamı
yorsa, halihaz ı
r hava
grubunda bu durum “UP” ile ifade edilir. UP terimi ülkemizde kullanı
lmayacaktı
r.
BazıMeteorolojik Hadiseler ve Bunları
n Rapor Edilmesi İlgili Limit Değerler
HADİSELER
LİMİT DEĞERLER
------------------------------------ ----------------------------------------------------------------------IC – FU – DU – SA – HZ
Görüş Mesafesi 5000 metrenin altı
ndadı
r.
BR
Görüş Mesafesi 1000 metre ila 5000 metre arası
ndadı
r.
FG – FZFG
Görüş Mesafesi 1000 metrenin altı
ndadı
r.
BLSN
Görüş Mesafesi 8 Km’nin altı
ndadı
r.
BLSA
Görüş Mesafesi 8 Km’nin altı
ndadı
r.
BLDU
Görüş Mesafesi 8 Km’nin altı
ndadı
r.
+SN
Görüş Mesafesi 2000 metrenin altı
ndadı
r.
FG
Sı
caklı
k 0 oC’nin üzerinde rapor edilir.
FZFG
Sı
caklı
k 0 oC’nin alt ı
nda ise, sis hadisesi mutlaka FZFG
olarak rapor edilir.
FZFG
Sı
caklı
k 5.4 oC’nin üzerinde olduğunda rapor edilmez.
PO
Görüş Mesafesi 8 Km’nin altı
ndadı
r.
SS
Görüş Mesafesi 1000 metrenin altı
ndadı
r.
DS
Görüş Mesafesi 1000 metrenin altı
ndadı
r.
BCFG
Görüş Mesafesi 0 – 5000 metre arası
ndadı
r.
(+/–) FZDZ
Sı
caklı
k 5.4 oC’den azdı
r, -12 oC’den yüksektir.
(+/–) FZRA
Sı
caklı
k 5.4 oC’den azdı
r, -12 oC’den yüksektir.
SN – PL – GS (TS ve SH
ile kombinezonlarıdahil)
Sı
caklı
k 6.5 oC’den azdı
r.
(+/–) RA
Sı
caklı
k –3.0 oC’nin üzerindedir.
(+/–) DZ
Sı
caklı
k –3.0 oC’nin üzerindedir.
(+/–) RADZ
Sı
caklı
k –3.0 oC’nin üzerindedir.
(+/–) DZRA
Sı
caklı
k –3.0 oC’nin üzerindedir.
(+/–) RASN (Sağanak Dahil)
Sı
caklı
k –5.0 oC ila +6.5 oC arası
ndadı
r.
(+/–) SNRA (Sağanak Dahil)
Sı
caklı
k –5.0 oC ila +6.5 oC arası
ndadı
r.
(+/–) DZSN (Sağanak Dahil)
Sı
caklı
k –5.0 oC ila +6.5 oC arası
ndadı
r.
(+/–) SNDZ (Sağanak Dahil)
Sı
caklı
k –5.0 oC ila +6.5 oC arası
ndadı
r.
IC
Sı
caklı
k –10.0 oC’nin altı
ndadı
r.
FG
İşba ile hava sı
caklı
ğıarası
ndaki fark 2 oC’den azdı
r.
SS
Rüzgâr hı
zı27 Knot’ı
n üzerindedir.
DS
Rüzgâr hı
zı27 Knot’ı
n üzerindedir.
DRSN – DRSA – DRDU
Rüzgâr hı
zı10 Knot’ı
n üzerindedir.
BLSN
Rüzgâr hı
zı10 Knot’ı
n üzerindedir.
BLSA
Rüzgâr hı
zı10 Knot’ı
n üzerindedir.
BLDU
Rüzgâr hı
zı10 Knot’ı
n üzerindedir.
Download

KOD – 4678 - Hava Tahminleri