Rehberlik
Servisi
Bülteni
Değerli Velimiz;
Bu bültenimizde çocuklarda özgüven gelişimiyle ilgili bilgilendirmeler, okul öncesi dönemde anne
babaların çocuğu özgüvenli
yetiştirmek
için neler yapabileceklerine
yönelik
önerilerin yanı sıra
çocuklarımızın özgüvenli bireyler olmalarına fırsat vermek
için birçok öneri de
bulunmaktadır.
Anne babalar çocuğu özgüvenli yetiştirmek için neler yapabilir ?
Her anne-babanın ortak
isteği "kendine güvenen" çocuklar yetiştirmektir. Gerçekten çocuğun sağlıklı gelişimi
için "özgüven" ilk sıralarda gelir.
Çocuğun özgüvenini geliştirmek, korumak ve
artmasını sağlamak çocuk yetiştirme becerilerinin başında gelir;
çünkü yeterince gelişmiş özgüven duygusu,
hem öğrenme yetisini,
hem sosyal ilişkilerde
başarıyı, hem de gelişim düzeylerini etkileyen önemli bir duygudur.
Özgüven, bir insanın
tavırlarını, duygularını
ve kişisel özelliklerini;
yetenek, beceri, görünüm ve toplumsal kabul
edilirliğini nasıl değerlendirdiği ve ne dereceye kadar kabul edip
onayladığıyla ilgilidir.
Örneğin bir çocuğun
becerileri sahip olmak
istedikleriyle örtüşmüyorsa, kendisini yetersiz hissedebilir ve bu
durum onun özgüven
duygusunun düşük olmasına yol açabileceği
gibi, ders başarısını ve
toplumsal ilişkilerini de
olumsuz yönde etkileyebilir. Özgüveni düşük çocuklar, sosyal
Çocukluk döneminde başlayan
bu durum kişilerin hayatlarına
birçok kısıtlamayı da beraberinde getirir. Örneğin okulda
parmak kaldırmak, toplum içinde söz alıp konuşmak, tahtaya
kalkıp yazı yazmak okulda kaçındıkları davranışların başında
gelirken, bir mağazaya girip
tek başına bir şeyler almak veya sokakta birine bir şey sormak günlük yaşantıda çocuğu
zorlayan davranışlardır.
Özgüven ve özsaygı gelişimi
erken çocukluk döneminde ve
birincil olarak ailede şekillenmeye başlar. Çocuğun okul öncesi eğitime başlaması ile birlikte, okul ve arkadaş çevresi
bu gelişimi etkileyen diğer unsurlar haline gelir. Özellikle
ilkokul dönemi ve sonrasında
çocuklar vakitlerinin büyük ço-
ortamlarda utanç
verici bir duruma
düşmekten veya
yargılanmaktan
çok
korktukları
için
sosyal ortamlara girmekten kaçınabilirler.
Çekingen, utangaç
bir yapıya sahip
oldukları için böyle
durumlarda
başka
insanlar
arasında
nasıl
davranmaları gerektiği konusunda
da zorlanırlar.
ğunluğunu okulda geçirmektedirler. Bu nedenle özgüven ve özsaygının gelişiminde ailenin önemiyle
birlikte; okul ve arkadaş çevresinin önemi göz ardı edilemez.
Bu noktada dikkat edilmesi gereken; “özgüveni ve özsaygısı olan”
çocuğun, illaki “güçlü, hırslı, her
şeyi yapabilen, çok arkadaşı olan
ve başarılı çocuk”
olmadığının
farkında olmaktır.
Bu doğrultuda, çocukların evdeki
aynası anne-babadır; okulda ise
öğretmenleri ve arkadaşları. Çocuk; bu aynalarda nasıl göründüğüne göre dış dünyaya karşı olan
tutumunu belirler, eğer ayna
olumlu duyguları ve yapıcı eleştirileri yansıtırsa; çocuk sevildiğini
ve yeterli olduğunu hisseder.
Okul Öncesi Dönemde
Çocuklara Özgüven
Kazandırma
mekten çok aynı yönde
gelişme ihtimali daha
yüksektir. Özgüven gelişimi de çocuğun doğumundan itibaren başlar.
Özgüvenin sevilebilir olma
duygusu ve yeterli olma
duygusu olmak üzere iki boyutu vardır. Kısaca, bireyin
kendisiyle barışık olması
olarak tanımlanabilir. Çocuğa özgüven kazandırma, çocuğun öğrenme, sevme ve
yaratma yeteneğini güçlendirmektedir.
O halde kendini seven,
kendini tanıyan, kendine
açık hedefler koyabilen,
olumlu düşünebilen, iletişim becerisi yüksek,
kendini ifade edebilen,
duygularını denetleyebilen, kısaca özgüven sahibi çocuklar yetiştirmek için neler yapabiliriz
sorusuna
yanıt
aramalıyız?
0-6 yaş arası çocuk gelişiminin hızla yönlendiği kritik
yıllardır. Bu erken gelişim
yıllarında temeli atılan beden gelişimi, psiko-sosyal
gelişim ve kişilik yapısının
ileri yaşlarda yön değiştir-
Özgüven sahibi çocuklar yetiştirmek için
neler yapabiliriz?

Çocuklarınızı yaptıkları şeyler yüzünden değil, kendileri
oldukları için sevin.

Kişi ve davranışı birbirinden farklıdır. Bir çocuğun kişiliğini
onun davranışlarıyla karıştırmayın.
Size bir şeyler söylemek istediğinde, gerçekten ona zaman
ayıramayacaksanız uygun olmadığınızı ve ne zaman uygun
olacağı
nızı söyleyin. Çocuklarınızla aranızdaki ilişkide sahici ve içten


olun.
Çocuğunuzun korkularını ve negatif duygularını reddetmektense ciddiye alın. Onları yenmesi ve
kendi çözümünü bulmasına izin verin. Örneğin; korktuğunda, çocuğun korkularını görmezlikten
gelmek yerine ciddiye almalı sabırla dinlemeli ve bunun normal bir duygu
olduğunu açıklamalısınız.

Birçok ebeveyn için zaman çok sınırlıdır. Bununla beraber uzmanlar her bir çocukla yalnız zaman
geçirmenin çok önemli olduğunu belirtmektedir.

Zaman zaman onun seviyesine inip onun kuralları ve oyuncaklarıyla oynamak da yararlı olacaktır.
Kardeşini kıskanan ve yeni doğan bebekten dolayı geri planda kalan çocuğunuzla yalnız zaman
harcamak için çaba göstermelisiniz.

Anne – babalar, sıklıkla çocuklarına verdikleri oyuncakların ve kitapların kontrolünü elde tutarlar.
Örneğin; bir eşyasının atılmasına, çocuktan çok ebeveynler karar verir. Çocuğunuzun o oyuncakla oynama çağının geçtiğini düşündüğünüz halde, çocuğun ona hala ve belki de yıllarca ihtiyacı
Özgüven sahibi çocuklar yetiştirmek için neler yapabiliriz?

Mutlaka, çocuğunuzun iyi yaptığı bir şeyler vardır. Onu keşfedip, sık sık başarısının altını çizin.

Her zaman onunla konuşurken, yanına çömelerek ya da oturarak ya da onu sizin seviyenize çıkararak, göz kontağı kurularak konuşulmalıdır. Bu daha yakın bir iletişimi sağlayacaktır.

Eşler arasındaki çatışma çocukların özgüvenini ve güvenlik
duygusunu zedeler.

Anne babanın özgüven düzeyi, tüm aile bireylerinin eğitimini,
fiziksel, psikolojik, sosyal ve eğitimsel sağlık ve mutluluğunu
belirler.

Pek çok anne baba çocuklarının hayatlarını yaşar; bu yüzden
de hem kendi özgüvenlerinin hem de çocuklarının özgüveninin
gelişmesini engellemiş olur.

Çabalarının fark edilmesi çocuğun ustalığını arttırır; anne babanın ortaya konulan çabadan etkilendiğini belirtmesi, çocuğun güven duygusunu güçlendirir.


Çocuğa yaşına
uygun
Çocuğun hem varlığı önemlidir, hem de yokluğu her zaman
fark edilmelidir.
sorumluluklar
Her çocuğun kendine özgü bir biçimde büyümeye hakkı vardır.
şansı verin.
ve seçim yapma
Çocuklarımızın Özgüvenli Bireyler Olmalarına Fırsat Vermek İçin;





Eşinize ve çocuklarınıza
karşı doğrudan ve açık  Çocuklarınızla aranızdaki
iletişim yollarını kullanın.
ilişkide sahici ve içten
olun.
Çocuğunuza
sorumlu
davranışlar kazandırmak  Rica edin, emretmeyin.
için, eşinizle ortak, tutarlı bir yaklaşım içinde  Çocuklarınıza evin içinde
olmaya özen gösterin.
ve dışında sık sık sorumluluk verin.
Çocuklarınıza evin içinde
ve dışında sık sık sorum-  Çocuklar sözel olmayan
luluk verin.
davranışlara karşı çok
duyarlıdırlar. Sevgi, çoÇocukların yalnızca kencuklara “seni seviyorum”
di yapmak isteyeceği
demekten çok, davranışşeyleri yapmalarını istelarla onları okşayarak
yin.
belli edilmelidir.
Çocuklarınızın makul ihtiyaçlarını
karşılamak
için elinizden geleni yapın.
Özgüven için öneriler:

Bugün sevdiğin üç kişiye onları sevdiğini söyle.

Bugün kendi yaptığın bir kıyafeti/takıyı kullan.

Bugün arkadaşlarına ve / veya ailene bir şey ikram et.

Bugün bir arkadaşının ayıbını-kusurunu ört.

Bugün okuldaki sosyal etkinlikte rol al.

Bugün ailene akşam yemeğini sen hazırla.

Bugün yeni bir hobi edin, ya da var olanı geliştir.

Bugün insanlara tebessüm et.

Bugün toplu taşımayı kullanarak yakın bir yerlere git.

Bugün ailenden sakladığın bir konuyu onlarla paylaş.

Bugün arkadaşına el emeğin ile hazırladığın bir hediye ver.

Bugün yanlış davrandığını düşündüğün kişiyi nazikçe uyar.

Bugün söz al ve derse katıl.

Bugün market alışverişini sen yap.

Bugün tanımadığın bir komşun ile tanış.

Bugün olumsuz bir yönünü tespit edip, değiştirmeye çalış.

Bugün kendine ve sevdiklerine iltifat et.

Okulda tanımadı-

Bugün mağazada indirim
yap.

Bugün derse hazırlıklı gel,
konuyu sen anlat.

Bugün öğretmen söylemeden
tahtaya kalk.

Bugün kuzen/kardeş-küçük
akraba ile alışverişe veya
parka git.

Bugün tanımadığın birine saati sor.

Bugün hiç denemediğin renkte kıyafet giymeyi dene vb.
ğın bir arkadaşınla tanış, sohbet et.
yaptırmak için pazarlık
Kaynaklar
Humphreys, Tony. Çocuk Eğitiminin Anahtarı: Özgüven,
2000, İstanbul
Yavuzer, Haluk. Doğum Öncesinden Ergenlik Sonuna
Çocuk Psikolojisi, 2011, İstanbul
Sonuç olarak; Kendine güvenen ve
kendine özsaygısı olan çocuk “kendi
sınırlarını, güçlü ve güçsüz yanlarının
bilen; yapabildiklerinin/
http://www.ekipnormarazon.com/makaleler/10-
yapamadıklarının farkında olan, bu
egitim/42-ozguvenli-cocuk-yetistirmenin-altin-
yanlarıyla da mutlu olan ve kendini
kurallari
http://www.guncedanismanlik.net/index.php?
option=com_content&task=view&id=405&Itemid=229
yeterli hisseden” çocuktur.
Bu konudaki sorularınıza ışık tutması
dileğiyle…
Download

Bülteni indirmek için lütfen tıklayınız.