TED AFYON KOLEJİ
2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
EKİM AYI VELİ BÜLTENİ: ÖZGÜVENLİ ÇOCUKLAR YETİŞTİRMEK
Özgüven kişinin yeteneklerinin farkında olması bunları kullanabilmesi, kendi duygu ve
düşüncelerini istediği şekilde ifade edebilmesi, yaşadığı çevre ve toplumla iyi ilişkiler kurabilmesi
olarak tanımlanabilir. Her birey başkaları tarafından kabul edilmek, sevilen biri olmak ve kendiyle ilgili
farkındalık kazanmak ister.
Sağlıklı Bir Özgüven Gelişimi Nasıl Olur?
Özgüven gelişimi genel olarak ilk çocukluk adı verilen 0-6 yaş arasını kapsayan dönemde ortaya
çıkar okul çağı dönem(6-12 yaş)ve ergenlik döneminde (12-18 yaş)oldukça hız kazanır. Çocukluk
döneminde temelleri atılan özgüven ergenlikle birlikte iyice şekillenmeye başlar ve kişi çevresiyle
iletişimi güçlü, kişiliği yerleşmiş, kendini kontrol edebilen(otokontrolü yüksek) ve sorumluluk sahibi
birey haline gelir. Çocuklarda özgüven gelişiminde anne baba tutumları, okul ortamı ve arkadaş
ilişkileri oldukça önemlidir. Her anne babanın amacı özgüveni yüksek, kendine yetebilen ve
sorumluluk sahibi bir çocuk yetiştirmektir. Aile ortamında özgüveni yeteri kadar desteklenmeyen bir
çocuk sosyal ortamlara girdiğinde geri planda kalabiliyor. Bu konuda ailenin özverili olması çok
önemlidir. Çünkü aile çocuğun doğduktan sonra karşılaştığı ilk sosyal çevredir ve bazı değerleri ve
kuralları ilk burada öğrenir. Çocukta özgüven gelişiminde anne babanın çocuğa olan tutumunun da
etkisi inkâr edilemez. Evde katı kuralların olduğu baskıcı bir ortamda yetişen bir çocuğun sağlıklı
özgüven gelişimine sahip olması çok zordur. Bunun tam tersi aşırı gevşek kuralların olduğu aşırı
hoşgörülü bir tutuma sahip ailede yetişen bir çocukta olumlu benlik algısına sahip olamaz. Kendini
başkalarına göre oldukça üstün veya oldukça aşağıda görür. Ailenin çocuğu aşırı kollaması, sürekli
üzerine titremesi de özgüven gelişimini olumsuz etkiler. Bu çocukların sorumluluk duyguları tam
olarak gelişmez ve kendi bağımsızlığını kazanamaz. Fakat ev içinde güven verici bir tutumun olduğu
ailelerde yetişen çocuklar daha bağımsız, sorumluluk sahibi, özgüveni gelişmiş bireyler olurlar.
Çocukta özgüven gelişiminde ailenin olduğu kadar okul ortamının da etkisi büyüktür. Bu ortamda
arkadaşlarıyla ve öğretmenleriyle olan ilişkisi onun özgüven gelişimini etkiler. Öğretmenleri
tarafından övülen, beğenilen bir çocuk kendinden emin adımlarla başarıya gidecektir. Özgüven
gelişiminde aile ve okul kadar önemli olan diğer bir faktörde arkadaştır. İyi arkadaşlar edinmek,
arkadaşları tarafından sevilip saygı görmek, onlar arasında duygu ve düşüncelerini ifade edebilmek
çocuğun sağlıklı özgüven gelişimi için oldukça önemlidir.
Sağlıklı Bir Özgüvene Sahip Çocukların Özellikleri:





Duygu ve düşüncelerini rahat bir şekilde ifade edebilirler.
Arkadaşlarıyla ve yakın çevresiyle iletişimleri güçlüdür, bir gruba kolaylıkla dahil olabilirler.
Problem çözme becerileri gelişmiştir. Problem karşısında çözüm yolları bulabilirler.
Otokontrolleri yüksektir. Kendi davranışlarının sorumluluğunu alırlar.
Kendileriyle ilgili farkındalıkları yüksektir, duygularını kontrol edebilirler.
 Başkalarıyla olan ilişkilerinde sevgi, saygı, neşe ve mutluluk ararlar.
 Hatalarının sorumluluğunu alırlar, bunları düzeltmeye çalışırlar.
Düşük Özgüvene Sahip Çocukların Özellikleri:







Yeni bir ortama girdiklerinde uyum sağlamakta zorlanabilirler.
İçine kapanık ve endişeli bir yapı görülür.
Duygu ve düşüncelerini rahatlıkla ifade edemezler.
Arkadaş ilişkilerinde çok iyi değillerdir. Arkadaş edinme ve bir gruba dahil olmada zorlanırlar.
Başkalarının onu sevmediğini düşünürler.
Problem çözme becerileri tam olarak gelişmemiştir.
Kendi potansiyellerinin farkında değillerdir, kendilerinde var olan potansiyeli başarıya
dönüştüremezler.
 Başkaları tarafından sürekli onaylanmaya ve desteğe ihtiyaç duyarlar.
 Depresyona daha yatkındırlar.
Bütün anne babalar aslında özgüveni gelişmiş, kendi yeteneklerinin farkında olan çocuklar
yetiştirmek ister. Ancak zaman zaman farkında olmadan bazı şeyleri gözden kaçırıp hata yapabilirler.
Çocuklarda Özgüveni Geliştirme Yolları:
 Çocuğunuza yapabileceği ölçüde sorumluluklar verin( odasını toplama, yemek masasını
hazırlama gibi).
 Çocuğunuza duygu ve düşüncelerini rahatlıkla ifade etmesini sağlayacak ortamlar yaratın,
onu anladığınızı belirtin.
 Sizin çocuklarınızdan beklentilerinizin onların yaş ve gelişim dönemi özelliklerine uygun
olmasına dikkat edin. Ulaşılması zor hedefler koymayın.
 Çocuğunuz konuşurken mutlaka onu sonuna kadar dinleyin, göz kontağı kurmaya çalışın.
Onlar konuşurken siz başka şeylerle ilgilenmeyin.
 Yaptığı çalışmalar konusunda onları motive edin.
 Asla onları başka çocuklarla, akranlarıyla kıyaslamayın.
 Çocuğunuzu sadece istenilen davranışı yaptığında veya başarılı olduğunda değil, küçük bile
olsa yaptığı iyi bir davranışta da övün, onu cesaretlendirin.
 Çocuğunuzun yaptıklarının sizler için ne kadar önemli ve değerli olduğunu hissettirin.
 Sürekli olarak onları eleştirmeyin, yanlış yaptıklarında ve hatalı olduklarında görmezden
gelmek veya eleştirmek yerine yanlış davranışı üzerine onlarla konuşup doğruyu bulmasını
sağlayın.
Kaynakça:
 “Özgüvenli Çocuk Yetiştirmenin Altın Kuralları: Çocuklar ve Özgüven”, Ekip Norma
Razon, Çocuğum ve Ben Dergisi, Nisan 2004, Sayı : 13
 http://indigodergisi.com/2013/11/ozguvenli-cocuk-yetistirmek-icin-dogru-iletisim-1/
TED AFYON KOLEJİ
PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK
BİRİMİ
Download

TED AFYON KOLEJİ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI EKİM AYI