FİZİKSEL VE KİMYASAL
DEĞİŞMELER
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
1
MADDENİN ÖZELLİKLERİ
• Fiziksel özellikler
• Maddenin bir başka maddeye
dönüşmeksizin gözlenebilen ve ölçülebilen
dış görünüşü ile ilgili özellikleridir.
• Maddenin rengi, kokusu, tadı,
çözünürlüğü, sertliği, hacmi, ısı ve elektrik
iletkenliği v.b. özelliklerdir
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
2
Kimyasal özellikleri
Bir maddenin başka madde ile
etkileşmesi veya etkileşmemesi, onun
kimyasal yapısı ile ilgili özelliklerdendir.
Yanıcı olup olmaması, asidik ya da bazik
olması, suyla reaksiyona girip girmemesi
kimyasal özelliklere örnek verilebilir.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
3
FİZİKSEL VE KİMYASAL
DEĞİŞMELER
Günlük hayatımızda çeşitli etkiler sonucunda
maddelerde bazı değişimler olduğunu
görürüz. Örneğin bir kağıdı yaktığımızda
kağıdın kül olduğunu, bir buz parçasını sıcak
bir yere koyduğumuzda buzun eridiğini,
annemizin çeşitli sebzeleri pişirerek yemek
yaptığını hepimiz görmüşüzdür.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
4
MADDEDEKİ
DEĞİŞİMLER
FİZİKSEL DEĞİŞİM
Aralık 15
KİMYASAL DEĞİŞİM
HÜLYA AKYÜREK
5
Fiziksel Değişmeler
Acaba resimde gördüğünüz buz nasıl o hale geldi?
Tabii ki suyun donması ile.
Suyun donması ile buz, kaynaması ile su buharın dönüştüğünü
biliriz.
Acaba su donunca veya buharlaşınca iç yapısı değişir mi?
Buzu eski haline getirmek için ne yaparsınız?
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
6
FİZİKSEL DEĞİŞMELER
Maddenin dış yapısında meydana gelen
değişmelere FİZİKSEL DEĞİŞMELER denir.
Örneğin: Buzun erimesi,suyun donması,
kaynaması, kağıdın yırtılması,
camın kırılması, ekmeğin kesilmesi,
mumun erimesi, vb.
olaylar fiziksel değişmeyle oluşur.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
7
FİZİKSEL DEĞİŞMELERİN ÖZELLİKLERİ
• Maddenin yapısı değişmeden sadece dış
görünüşünde meydana gelen değişmelerdir.
• Fiziksel değişmeler sonucunda yeni maddeler
oluşmaz. Sadece maddenin renk, şekil, büyüklük
gibi özellikleri değişir.
• Fiziksel değişmeler sonucunda maddenin kimliği
değişmez.
• Maddeyi eski haline getirmek kolaydır.
(Mesela buzu eritip su haline getirmek.)
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
8
ÖRNEKLER
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Buzun erimesi
Kağıdın yırtılması
Tebeşirin toz haline getirilmesi
Küp şekerin ezilerek toz şeker haline getirilmesi
Suyun donması
Çaydanlıktaki suyun buharlaşması
Camın buğulanması
Akşamları gökyüzünün renginin maviden kızıla dönüşmesi
Altından bilezik yapılması
Odunun kırılması
Camın kırılması
Yemek tuzunun suda çözünmesi
Yoğurttan ayran yapılması
Bakırdan tencere yapılması
Havucun rendelenmesi
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
9
•Bu olaylar sonunda maddenin iç yapısında
değişme olmaz.
•Bütün hal değiştirme olayları fiziksel
değişimdir.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
10
FİZİKSEL DEĞİŞMELER
Kaynama olayı
Aralık 15
Kağıdın
buruşturulması
Tuzun
çözünmesi
Camın
kırılması
HÜLYA AKYÜREK
Erime olayı
Yumurtanın
kırılması
11
YAĞMUR DA FİZİKSEL BİR OLAYDIR.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
12
GÖKKUŞAĞININ OLUŞMASI
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
13
KAR YAĞMASI FİZİKSEL BİR OLAYDIR.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
14
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
15
KİMYASAL DEĞİŞMELER
Acaba resimde görülen yemek nasıl o hale geldi?
Elbette pişerek diyeceksiniz.
Peki o yemeği eski haline getirmek mümkün mü?
Yani bamyaları taze hale getirmek…
Yemeğin pişmesinde nasıl bir değişme olur?
Odun yanarken kimyasal yapısı değişir mi?
Ekşimiş süt eski haline gelebilir mi?
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
16
KİMYASAL DEĞİŞMELER
Maddenin iç yapısında meydana gelen
değişmelere KİMYASAL DEĞİŞMELER denir.
Bütün yanma olayları kimyasal değişmeyle
oluşur.
Ekşime,kokma,bozulma,pişme,çürüme,sindirim,
Fotosentez olayları vb. kimyasal değişmeyle
oluşur.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
17
KİMYASAL DEĞİŞMELER
Kimyasal değişmeye uğramış maddeyi eski
haline getirmek zordur veya mümkün
değildir.
Çünkü maddenin kimyasal yapısı değişir.
Farklı özellikte maddeler oluşur.
Örneğin; Süt ekşiyince çöpe dökeriz.
Eski haline getiremeyiz.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
18
KİMYASAL DEĞİŞMELERİN ÖZELLİKLERİ
• Maddenin iç yapısında meydana gelen
değişmelerdir.
• Kimyasal değişmeler sonucunda
maddenin kimliği değişir ve yeni maddeler
oluşur.
• Kimyasal değişmeye uğrayan maddeler
eski haline döndürülemez veya dönüş
zordur.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
19
ÖRNEKLER :
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Kömürün yanması
Sütten yoğurt ve peynir yapılması
Demirin paslanması
Meyvelerin çürümesi
Hamurun mayalanması
Kumdan cam yapılması
Ekmeğin küflenmesi
Kabartma tozunun üzerine limon sıkılması
Canlıların ölünce çürümesi
İnsanın sindirim ve solunum yapması
Bitkilerin fotosentez yapması
Üzüm suyundan sirke yapılması
Doğalgazın yanması
Dişlerimizin çürümesi
Yumurtanın haşlanması
Gümüşün açık havada zamanla kararması
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
20
*Kimyasal değişmeler sonucunda maddeler
başka maddelere dönüşür.
• Kimyasal değişmeler sonucunda hem
maddenin görünümü değişir hem de yeni
maddeler oluşur.
* Bütün yanma olayları kimyasal değişmedir.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
21
YANMA OLAYI KİMYASAL BİR OLAYDIR.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
22
Demirin paslanması kimyasal
değişmedir.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
23
Mayalanma kimyasal değişmedir.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
24
Aralık 15
BALINI YAPAN ARI
DA
KİMYASAL BİR OLAY
HÜLYA
AKYÜREK
GERÇEKLEŞTİRİYORDUR.
25
KİMYASAL DEĞİŞME
•
Yumurtanın
pişirilmesi
Aralık 15
Dinamitin
patlaması
Mumun
yanması
Kibritin yanması
HÜLYA AKYÜREK
Amonyum di
kromatın yanması
Demirin
paslanması
26
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
Tırnakların, saçları uzamasının bir
kimyasal değişme olduğunu biliyor
musunuz?
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
27
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
• Ateş böcekleri vücutlarındaki kimyasal
değişimler sonucunda ışık üretir.
• Örümcekler ağ örmek için kimyasal
değişim sonucu salgı oluşturur.
• Fotosentez olayı bir kimyasal değişmedir.
• Tohumun çimlenmesi kimyasal
değişmedir.
• Evini badana yapmak isteyen bir ev
kadınının sönmemiş kireç üzerine su
dökmesiyle kimyasal değişme yapmış olur.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
28
Çevre bilinci
• Karbonun yanması kimyasal bir
değişmedir. Bu olay sonucunda açığa
karbon dioksit çıkar. Havadaki karbon
dioksit oranının artması yaşamımızı
olumsuz etkiler. Karbon dioksit oranının
artması atmosferin ısınmasına sebep olur.
Bu da kutup buzlarının erimesine yol
açabilir.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
29
Çevre bilinci
• Buzların erimesi fiziksel bir değişmedir.
Kutup buzulları bizlere çok uzak olduğu
için ilk başta pek dikkatimizi çekmiyor ama
aslıda su akışkan olduğu için su
seviyesindeki değişiklik neticede bizleri
etkileyecektir. Küresel ısınma bazı
bölgelerde suları aşırı buharlaştıracağı
olacağı için kuraklıklara da sebep
olacaktır.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
30
Fiziksel ve Kimyasal Değişmelerin
Karşılaştırılması
Fiziksel değişmeler
Kimyasal değişmeler
Maddenin dış yapısında görülür.
Maddenin iç yapısında görülür.
Yeni madde oluşmaz.
Şekil,hal değişiklikleri olabilir.
Farklı maddeler oluşur.
Maddenin kimliği değişmez.
Maddenin kimliği değişir.
Oluşan maddeleri eski haline
getirmek kolaydır.
Oluşan maddeleri eski haline getirmek
zordur.
Aralık 15
HÜLYA AKYÜREK
31
Temel diyor ki:
Uşaklar taze hamsi çıkınca bir güzel kızartıp
kimyasal değişmeye uğratalım,sonra da
afiyetle yiyelum,ne dersunuz ha?
Ondan sonra bir demluk ile çay suyunu
atalum kaynasun, burada da fiziksel
değişme olsun daaaa. Ha uşak ha ha ha .
Kimyasal Değişme
Aralık 15
32
Fiziksel ve Kimyasal Değişmelerle İlgili
Akrostiş Etkinliği
Farkındayım ben,
İstemeden de olsa,
Zamanla değiştiğini,
İçinde bulunduğum,
Kâinattaki maddelerin,
Siz de farkındasınızdır,
Etrafımızdaki maddelerde
Lafta kalmayan hal değişikliklerin.
Aralık 15
Kocaman dünyamızda
İç yapısında, maddelerin
Molekül ve atom yapısında
Yavaş veya hızlı gerçekleşen,
Acayip değişiklikler olduğunu
Seyrederiz biz.
Ayrı bir madde oluşur sonucunda
Lityum oksit mesela.
33
KİMYASAL VE FİZİKSEL DEĞİŞME İLE İLGİLİ YAPILANDIRILMIŞ
GRiD ÇALIŞMASI
1
2
Kâğıdın yırtılması
5
3
Suyun elektrolizi
6
Kibritin Yanması
9
Suyun oluş ması
13
Naftalinin donması
4
Sütten yoğurt yapılmas
7
Mumun yanması
8
Yaprağın Sararması
Odunun Kırılması
10
Hamurun
mayalanması
14
Mumun eri mesi
11
Demirin paslanması
12
Elmanın çürümesi
Camın kırılması
15
16
Yaprağın Dökülmesi
Gümüşün karar ması
Yukarıda verilen kutucuklardaki olayları göz önüne alarak aşağıdaki soruları cevaplayınız?
Yukarıdaki kutu cuklardan hangilerinde meydana gelen olaylarda maddenin yapısı değişmi ştir
Yukarıdaki kutu cuklardan hangilerinde meydana gelen olaylarda maddenin dış yapısı deği şmiştir?
Aralık 15
34
Aşağıda verilen olaylardaki değişimleri belirtiniz.
Camın kırılması
Kömürün yanması
Odunun kırılması
Etin doğranması
Sütün ekşimesi
Naylonun yırtılması
Sütün kaynaması
Mumun erimesi
Saçın kesilmesi
Naftalinin süblimleşmesi
Elbisenin yırtılması
Çorabın sökülmesi
Deniz suyunun buharlaşması
Kalemin kırılması
Kekin pişirilmesi
Suyun elektrolizi
Üzümden sirke yapılması
fiziksel kimyasal
ÇÜNKÜ
35
Download

fiziksel ve kimyasal değişmeler