Prof. Dr. B. Bahadır ERDEM
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı
Öğretim Üyesi
TÜRK
VATANDAŞLIK
HUKUKU
Beta
Yayın No. : 2974
Hukuk Dizisi : 1462
4. Bası - Kasım 2014 - İSTANBUL
ISBN 978 - 605 - 377 - 999 - 5
Copyright© Bu kitabın bu basısı için Türkiye’deki yayın hakları BETA Basım Yayım
Dağıtım A.Ş.’ye aittir. Her hakkı saklıdır. Hiçbir bölümü ve paragrafı kısmen veya
tamamen ya da özet halinde, fotokopi, faksimile veya başka herhangi bir şekilde çoğaltılamaz, dağıtılamaz. Normal ölçüyü aşan iktibaslar yapılamaz. Normal ve kanunî
iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur.
Dizgi
: B e t a B a s ı m A . Ş .
Baskı - Cilt
: Pasifik Ofset Ltd. Şti.
Cihangir Mah. Güvercin Cad. No: 3/1 Baha İş Merkezi A Blok Kat: 2
34310 Haramidere/İSTANBUL
Tel: 0212 412 17 77 Sertifika No: 12027
Kapak Tasarım : Korhan Akbaytogan
Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. (Sertifika No: 16136)
Narlıbahçe Sok. Damga Binası No: 11
Cağaloğlu -İSTANBUL
Tel : (0-212)511 54 32 -519 01 77
Fax: (0-212) 511 36 50
www.betayayincilik.com
İyi birer Türk vatandaşı olacaklarına
emin olduğum
Pınar, Mina ve Melis ile
onları yetiştiren anneleri
Sibel’e
Ben galiba vatandaşın;
En önce ruhu özgür olanını,
Kendine, anne ve babasına, eşine, çocuklarına, arkadaşına komşusuna,
çalışanına velhasıl herkese adil olanını,
İnsanlara ve olaylara objektif bakanını,
İğneyi kendine batırmadan başkası için eline çuvaldız almayanını,
Koltuğundan güç almayıp oturduğu koltuğa güç verenini,
Bey olur olmaz babasını kesmeyenini,
Görgülü olanını,
Çalışkan, hayatta bir şeyler başarmaya, faydalı olmaya çalışanını,
Hayata çatık kaşla bakmayanını,
Öfkesinden güç almayanını,
Sevginin en büyük güç olduğunu bilip sevgisini her daim özgürce dünyaya
sunanını,
Çocukları sevenini,
Sahip olduğu cinsiyetin özelliklerini diğer cinsin gözüne sokmayanını,
karşısındakinin canını bu farklılıkla yakmayanını,
Benmerkezci ve şımarık olmayanını,
Kendi değerini bilenini ama bu değeri abartmayanını,
Bütün inançlara ve bütün farklılıklara saygı duyanını,
İnsanlara olaylara dünyaya at gözlüğü ile bakmayanını,
Kendisi gibi düşünmeyeni, yaşamayanı, giyinmeyeni yargılamayıp saygı
duyup, kabul edip ötelemeyenini,
İnsanların cinsel tercihlerine saygı duyanını,
Rakı ile ayranı bir sofrada içebilenini,
Kavga aramayıp, kavgayı çağırmayıp, her işi sulhle çözmeye çalışanını,
Hayata karşı esnek olabilenini, kendini geliştirebilenini, geliştikçe fikrini
değiştirebilenini,
Geliştikçe değişmeyi döneklik saymayanını,
Hayata karşı kasıntı olmayıp, dünyaya gülebilenini,
Kendisiyle dalga geçebilenini,
Kendi ülkesini, insanını, adetini bilenini, Türkiyeye yabancı olmayanını,
Dünyadan haberdar, başka kültürlere karşı meraklı ve açık olanını,
Bu dünyanın gelip geçici olduğunu bilenini,
Türk vatandaşlarının farklı kökenden, farklı ana dilden, farklı dinden, farklı
mezhepten geldiğini bilenini,
Ülkesinin gerçeklerine meraklı, dertlerine duyarlı olup bu gerçeklere ve dertlere
gözünü ve gönlünü kapamayanını,
Vatandaşlık haklarını, insan haklarını, hukuku bilerek haklarını devletten
korkmadan hukuk çerçevesinde talep edebilenini,
Mert olanını, dürüst olanını, vicdanlı olanını, iyi olanını,
Özetle insan olanını,
Daha bir seviyorum.
B. Bahadır Erdem
VII
İçindekiler
DÖRDÜNCÜ BASIYA ÖNSÖZ
Vatandaşlık Hukuku kitabımızın son basısının üzerinden bir yıl
geçmiş. Geçen bu kısa sürede her zamanki gibi bu kitabın kapsamına giren konularda, toplumsal olaylar ve gelişmeler bakımından ülkemizde köprünün altından çok sular akmıştır. Toplumsal gelişmeler
bakımından bu kitabın yazarı olarak tek temennimiz, bu gelişmelerin
ülkedeki her vatandaş için Devlet karşısında demokrasi ve insan hakları bakımından eşit haklar sağlaması ve toplumsal barışa hizmet eden
bir sonuca varmasıdır.
Kitabın yeni basısına 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve Vatandaşlık Hukuku alanında çıkan yeni mahkeme
kararları işlenmiştir.
Kitabın 4. basısında öncelikle değerli mesai arkadaşım Doç. Dr.
Faruk Kerem Giray’a verdiği emek için çok teşekkür ederim. Kitabın
basımını gerçekleştiren BETA Basım Yayım A.Ş’ye, değerli yöneticisi
sayın Seyhan Satar’a ve her zaman olduğu gibi bu basıyı da büyük bir
titizlikte hazırlayan sayın Gülgonca Çarpık’a da teşekkür ederim.
B.Bahadır Erdem
Kasım 2014
ÜÇÜNCÜ BASIYA ÖNSÖZ
Türk Vatandaşlık Hukuku kitabımızı yazarken amacımız vatandaşlık hukukunun Türk Vatandaşlık Kanununda düzenlenmiş bulunan
konuları ile birlikte vatandaşlık hukukunun asıl amacını, felsefesini ve
vatandaşlık hukukunun muhatabı olan Türk toplumunun sosyal yapısı
ya da bir başka deyişle konunun sosyolojik boyutunu da incelemek ve
vatandaşı olduğum toplum hakkındaki kendi dünya görüşümü de okuyucuya sunmaktır. Kitabımızın son basısının üzerinden iki yıla yakın
zaman geçmiş ve bu süre içinde Türk toplumunda yeni basıda muhakkak dikkat çekmemiz gereken bazı önemli olaylar meydana gelmiş
bulunmaktadır.
Bu olayların en önemlisi ise Gezi Parkı eylemleridir. Gezi Parkı
eylemleri bu kitabın yazarı bakımından daha önce görmediği boyutta
önemli bir toplumsal olaydır ve bu toplumsal olaydan her kişi ve kurumun ülkenin çıkarı noktasında çıkarması gereken önemli dersler bulunmaktadır. Bu nedenle Gezi Parkı eylemleri hakkındaki görüşlerimiz
son basıya eklenmiş bulunmaktadır.
Son basının üzerinden geçen sürede gelişen toplumsal olaylar ülkenin sivil, demokratik, Türkiye Cumhuriyetinin bütün vatandaşlarını
kucaklayan ve ulaşılabilecek en yüksek toplumsal mutabakatla çıkması gereken yeni bir Anayasaya olan ihtiyacını daha da fazla ortaya koymuştur. Ancak Ekim 2013 tarihi itibariyle maalesef ki yeni Anayasanın
hazırlanması çalışmaları halen TBMM Anayasa Komisyonunda devam
etmekte ancak özellikle Anayasanın ilk dört ve 66. maddesi hususunda
siyasi partiler kırmızı çizgilerinden geri adım atmamaktadır.
Kitabın son basısında Gezi Parkı eylemlerini simgelemesi bakımından çok beğendiğim bir fotoğrafı kitabın kapağına ekledik. Bu güzel fotoğrafı çeken sayın Kemal Arslan’a fotoğrafını kullanmamıza izin
verdiği için teşekkür ederim. Yine kapağa eklediğimiz başka bir fotoğraf da yıllarca üniversitelere girmeleri Devlet tarafından engellenen ve
Anayasa ile korunan eğitim hakları ellerinden alınan başı bağlı olan
bayan öğrencilerimizi simgeleyen yine çok beğendiğim bir fotoğraf.
X
Üçüncü Basıya Önsöz
Her zaman olduğu gibi kitabın bu basısında da yardımlarını
esirgemeyen İ.Ü.Hukuk Fakültesi Uluslararası Özel Hukuk Anabilim
Dalı mensupları Doç.Dr.Faruk Kerem Giray’a, Araş.Gör.Dr. Mine Tan
Dehmen’e ve Araş.Gör. Cemre Tüysüz’e teşekkürü bir borç biliyorum.
Kitabın basımını gerçekleştiren BETA Basım Yayım Dağıtım A.Ş.’ye
ve değerli yöneticisi sayın Seyhan Satar’a ve kitabı basıya hazırlayan
Sayın Gülgonca Çarpık’a da teşekkür ederim.
B.Bahadır Erdem
03.10.2013
İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ
Türk Vatandaşlık Hukuku kitabının ilk basısından bugüne kadar
geçen kısa zaman diliminde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın değiştirilmesi ve gerçek anlamda sivil, demokratik, insan haklarına saygılı,
kişilik haklarının korunmasını esas alan, eşitlikçi ve ferdin özgürlüğüne önem veren yeni bir Anayasanın hazırlanması ihtiyacı toplumun
hemen tüm kesimlerinin ortak kanaati haline gelmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 66. maddesi toplumun büyük
bir kesimince beklenen yeni Anayasanın, üzerinde ortak bir uzlaşıya varılması bakımından en çetrefilli hükmü ve belki de 1982 Anayasasının
değiştirilme ihtiyacının en temel nedenidir.
Kitabımızın ikinci basısındaki en önemli değişiklik de yine
Anayasanın 66. maddesi hükmünün konusu olan “vatandaşlık” kavramının düzenlemesi hakkındaki yeni görüşümüzdür.
İlk basıdan bu yana geçen bir buçuk yıllık kısa süre bile yeni
Anayasanın bu en önemli düzenlemesi için toplumun nabzının ve görüşlerimizin değişebilmesi bakımından uzun bir zaman dilimidir.
Türk Vatandaşlık Hukuku kitabımızın yeni basısının da hukukçulara ve hukukta objektivite ve adaleti arayan okuyuculara faydalı olması dileğiyle, kitabın yeni basısındaki yardımlarından dolayı Yard. Doç.
Dr. Emre Esen’e, her kitabımızı olduğu gibi bu basıyı da gerçekleştiren
BETA Basım Yayım Dağıtım A.Ş.’ye ve değerli yöneticisi Sayın Seyhan
Satar’a ve kitabı basıya hazırlayan Sayın Gülgonca Çarpık’a teşekkür
ederim.
B.Bahadır Erdem
26.09.2011
ÖNSÖZ
5901 sayılı ve 29.05.2009 tarihli Türk Vatandaşlığı Kanunu,
12.06.2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmakla yürürlüğe girerek, 45 yıldan fazla Türk vatandaşlarına uygulanan 11.02.1964 tarihli ve 403 sayılı Vatandaşlık Kanunu’nu yürürlükten kaldırmıştır. Türk
Vatandaşlığı Kanunu’nun gerekçesinde de belirtildiği üzere 403 sayılı
Kanun, kabul edildiği 1964 tarihinden beri ortaya çıkan güncel ihtiyaçlar nedeni ile önemli değişikliklere uğramıştır. Bir anlamda aradan
geçen 45 yıl sonunda 21. yüzyılın başındaki Türkiye Cumhuriyetine
ve Türk halkına 403 sayılı Vatandaşlık Kanunu artık dar gelmiştir.
Kanun’un genel gerekçesinde de belirtildiği üzere, Avrupa Birliği’ne
üyelik süreci içinde bulunan Türkiye Cumhuriyetinin yeni vatandaşlık kanunu Tasarısı hazırlanırken, Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi’nin
hükümleri de göz önüne alınmıştır. Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi’nin
2. maddesindeki ‘vatandaşlık bir kişi ile bir devlet arasındaki hukuksal
bağ anlamına gelir, kişinin etnik kökenini göstermez’ hükmü, 5901 sayılı
Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun genel gerekçesinde özellikle vurgulanan ilk ve en önemli temel ilkedir.
5901 sayılı Türkiye Cumhuriyeti’nin yeni Vatandaşlık Kanunu, yürürlükten kaldırdığı 1964 tarihli 403 sayılı Kanun’a göre çok daha fazla
vatandaşı koruyan, devlete karşı vatandaş lehine düşünen bir düzenlemeye sahiptir. 21. yüzyılın Türk Vatandaşlığı Kanunu, 20. yüzyılın
Vatandaşlık Kanunu’na göre daha az devletçi, vatandaşını daha fazla
düşünen ve daha fazla sahiplenen bir kanundur. Türk vatandaşlığının
yetkili makam kararı ile sonradan kazanılmasını teşvik etmesi, Türk
vatandaşlarının bir başka devletin de vatandaşlığına sahip olabilmeleri için Türk Devletinin yetkili makamlarından izin alınması sistemini
kaldırması, Türk vatandaşlığının kayıp hallerini düzenlerken, 403 sayılı Kanun’da yer alan Türk vatandaşlığını ‘çıkarma’ yolu ile kaybetme
hükümlerini kaldırması, Türk vatandaşlığının irade dışı kayıp hallerinden olan ‘kaybettirme’ yolunun uygulamasını eski Kanun’a göre son
derece daraltması ve özellikle askerliğe ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesini kaybettirme nedenleri arasından çıkarması, yeni
Kanun’un vatandaşın lehine olan düzenlemelerinden ilk akla gelenlerdir.
XIV
Önsöz
Uluslararası Özel Hukuk Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak, verdiğim derslerin içinde belki de öğrencilere anlatmayı en fazla sevdiğim ders, Türk Vatandaşlık Hukukudur. Çünkü vatandaşlık hukuku
hayatın içinden gelen ve sadece Hukuk Fakültesi’ndeki ya da diğer
Fakültelerdeki öğrencilerin değil bütün Türk vatandaşlarının bilmesi gereken bir hukuk dalıdır. Vatandaşlık Hukuku, her Türk vatandaşının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması nedeniyle Vatandaşlık
Kanunu’ndan kaynaklanan uymak zorunda olduğu yükümlülükleri ve
daha da önemlisi Türk Devletine karşı sahip olduğu hakları öğrenmesi
bakımından muhakkak bilmesi, ilgilenmesi ve yorum yapması gereken
bir hukuk dalıdır. Vatandaşlık hukuku ile ilgilenmekle kişi vatandaş
olmanın ne demek olduğunu fark eder. Kanaatimizce, her Türk vatandaşı için Türk vatandaşı olmanın ne anlama geldiğini öğrenmek ya da
en azından fark etmek bir zorunluluktur. İşte bu derece günlük yaşamın, hayatın içinden gelen vatandaşlık hukuku derslerini öğrencilerle
paylaşmak benim için her zaman büyük bir zevk olmuştur. Bu kitap
öğrencilerle paylaştığım bu zevki okuyucuyla da paylaşmak amacı ve
umuduyla yazılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 66. maddesi hükmü ve ‘Türk
Milleti’ kavramı kitapta üzerinde özellikle durduğumuz konuların başında gelmektedir. Türk toplumunun özellikle son yıllarda içine düştüğü ve adeta bir kör kuyuya düşmüşçesine bir türlü kurtulmayı beceremediği, kendi düşüncesinde olmayanı, kendi gibi görünmeyeni, kendi
gibi giyinmeyeni, kendi toprağından, kendi çevresinden yetişmeyeni
dışlama, anlamama, yadırgama, iteleme ve adeta yok sayma hastalığı, Türk Vatandaşlık Hukuku kitabını yazarken üzerinde en fazla durmak ve dikkat çekmek istediğim hususların başında gelmektedir. Türk
toplumunda son yıllarda gittikçe artan bir şekilde oluşan birbirinden
farklı her kesim arasındaki bu ayrışmadan, kendinden saymadığını
dışlamadan, kendini yalnız ve tehlikede hissetme duygusundan yani
toplumun içine düştüğü bu kör kuyudan, Türk milletini oluşturan her
kesim, elini taşın altına sokarak akılcı bir yaklaşım ve samimi duygularla birbirini anlamaya çalışmadığı müddetçe kurtulmak mümkün
görünmemektedir. Bu kitabın yazarının amacı ise toplumda yapay olarak yaratılan bütün bu korkuların ve toplumda gün geçtikçe yerleşen
ayrışmanın, Türk milletinin sahip olduğu değerlerin ve zenginliklerin
birlikteliği ile çözümlenmesinin mümkün olduğunu hatırlatmaktır.
Profesörlük takdim kitabı olarak hazırlanan bu kitabı yazarken teşekkür etmek istediğim kişilerin en başında 1996 yılında beni,
İ.Ü.Siyasal Bilgiler Fakültesindeki vatandaşlık hukuku dersine girmemi isteyerek, vatandaşlık hukukunun değerini anlamamı ve sevmemi
Önsöz
XV
sağlayan ve yazdığı Türk vatandaşlık Hukuku kitabı ile öğrencilere
ve hukukçulara vatandaşlık hukukunu öğreten Türk Devletler Özel
Hukukunun ve Türk Vatandaşlık Hukukunun duayeni Hocam Sayın
Prof. Dr. Ergin Nomer gelmektedir. Sayın Hocama, anabilim dalı başkanı olduğu İ.Ü. Hukuk Fakültesi Devletler Özel Hukuku kürsüsüne
asistanı olarak girdiğim 1988 yılından beri bana öğrettiği bütün bilgiler ve üzerimdeki bütün emekleri için şükran borçluyum.
Türk Vatandaşlık Hukuku kitabını yazarken bütün kalbimle teşekkür etmem gereken diğer iki kişi ise şüphesiz sevgili annem ve babamdır. Tek çocukları olarak beni, bütün yaşamlarının odak noktasına
koyarak yetiştiren, bütün sevgilerini ve sahip olduğum değerleri bana
veren, oğulları olmakla gurur duyduğum annem Bingül Erdem’e ve
babam Sami Erdem’e bütün kalbimle, bütün sevgimle teşekkür ediyorum.
Akademik kariyer gerçekten emek isteyen zorlu bir süreçtir.
Mensubu olmaktan dolayı büyük bir mutluluk duyduğum İ.Ü. Hukuk
Fakültesi Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalının başkanı sayın
Hocam Prof.Dr. Cemal Şanlı başta olmak üzere ana bilimdalındaki
bütün arkadaşlarıma bu zorlu süreci güzelleştirdikleri ve kolaylaştırdıkları için çok teşekkür ederim. Özellikle de, kürsüye girdiğim 1988
yılından beri yirmi yılı aşkın bir süredir bir gün dahi birbirimizi kırmadığımız, hayatımızın her devresinde birbirimize büyük ve sarsılmaz
bir dostlukla destek olduğumuz, sevinçlerimi ve dertlerimi paylaşan,
karakterinde sadece dostluk ve iyilik barındıran sevgili kürsü arkadaşım Prof. Dr. Günseli Öztekin Gelgel’e, birlikte geçirdiğimiz bunca yıl
için sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.
Akademik kariyerin zorlu sürecini başarmanın en önemli formülü ise kişinin eşinin kendisine verdiği destektir. Henüz onyedi yaşındayken birlikte girdiğimiz İ.Ü. Hukuk Fakültesinin birinci sınıfından
itibaren beni, benden daha iyi tanıyan, yaşamımı anlamlı kılan, güzelleştiren, hayallerimin ve ortak hayallerimizin gerçekleşebilmesi için
bütün imkanları seferber eden, hayatın yüklerinin çoğunu üzerimden
alan ve bana üç tane güzel evlat veren, akıllı ve güzel karıma, Sibel’e
de bütün sevgimle teşekkür ederim. Ayrıca, babaları olmaktan büyük
keyif aldığım, hayatta üstlendiğim rollerin içinde en önemli ve en fazla
emek isteyen babalık görevini bana öğreten sevgili kızlarıma da teşekkür etmek istiyorum. Gelecek için onlara çok güveniyorum. Bu vatandaşlık hukuku kitabı onlar için.
Vatandaşlık Hukuku kitabını yazarken üzerinde özellikle durduğum ‘Türk Milleti’ kavramını anlatırken yaptığım eleştiriler ve savun-
XVI
Önsöz
duğum görüşleri okuyucuya daha iyi yansıtabilmek amacı ile kitabın
bütün yazım aşamasında hayalini kurduğum kitap kapağında kullanılmak üzere, ‘Ebru’ kitabında yayınlanan fotoğraflarını kullanmamıza izin veren fotoğraf sanatçısı Sayın Atilla Durak’a teşekkürlerimi sunuyorum. Çektikleri fotoğrafları kullanmama izin veren Sayın
Sibel Erdem ve Sayın Korhan Akbaytogan’a da çok teşekkür ederim.
Hayalini kurduğum kitap kapağının tasarımını tam hayalimdeki gibi
gerçekleştiren Sayın Akbaytogan’a, hazırladığı kitap kapağı için ayrıca
teşekkür ederim.
Bu kitap için en önemli teşekkürü ise kitabın kapağında fotoğrafları kullanılan, farklı kökenlerden gelen, farklı kesimlere mensup olan
ve sahip oldukları farklı kültürler, değerler ve renklerle büyük ‘Türk
Milletini’ oluşturan Türkiye Cumhuriyeti’nin vatandaşlarına yapmak
istiyorum. Özellikle de, Türkiye Cumhuriyeti’nin aydınlık geleceğini
oluşturan ve bütün kalbimle güvendiğim, Türk milletinin, pırıl pırıl
yüzlü, zeki ve masum bakışlı çocuklarına ve gençlerine, Yunus Emre,
Pınar, Hazal ve Jojo’ya teşekkür ederim.
Kitabın basımı aşamasında büyük bir titizlikle tashihlerini gerçekleştiren İ.Ü. Hukuk Fakültesi Devletler Özel Hukuku Araştırma
Görevlisi Dr. Emre Esen’e, 1992 yılında yazdığım ilk kitabımdan beri
bütün kitaplarımı yayınlayan BETA Basım Yayın AŞ.’ne ve değerli
yöneticisi Sayın Seyhan Satar’a ve yine her kitabımı olduğu gibi bu
yeni kitabı da işinin en ehli şekilde özveri ile basıya hazırlayan Sayın
Gülgonca Çarpık’a ve BETA’nın bütün çalışanlarına da içtenlikle teşekkür ederim.
B. Bahadır Erdem
17.04.2010
İÇİNDEKİLER
DÖRDÜNCÜ BASIYA ÖNSÖZ..........................................................VII
ÜÇÜNCÜ BASIYA ÖNSÖZ................................................................. IX
İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ.................................................................... XI
ÖNSÖZ.............................................................................................. XIII
BİRİNCİ KISIM
VATANDAŞLIK HUKUKUNA GİRİŞ
I – Vatandaşlık Kavramı..................................................................... 3
A – Vatandaşlığın Kazanılma Yolları.......................................... 8
B – Vatandaşlığın Kişiye Sağladığı Kimlik .............................. 10
II – Vatandaşlık Hukukuna Hakim Olan Temel Prensipler............ 12
III – Vatandaşlık Hukuku İle Diğer Hukuk Dalları
Arasındaki İlişki.......................................................................... 15
A – Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Vatandaşlık
Hukuku İle İlişkisi .............................................................. 15
B – Vatandaşlık Hukuku ile Yabancılar Hukuku
Arasındaki İlişki................................................................... 16
C – Vatandaşlık Hukuku ile Ceza Hukuku Arasındaki
İlişki...................................................................................... 19
D – Vatandaşlık Hukuku ile Devletler Genel Hukuku
Arasındaki İlişki................................................................... 20
E – Vatandaşlık Hukuku ile Kanunlar İhtilafı Hukuku
Arasındaki İlişki................................................................... 22
IV – Vatandaşlığın Tespitinde Esas Alınacak Zaman........................ 25
V – Tüzel Kişiler ile Gemi ve Hava Araçlarında
Vatandaşlık Kavramı................................................................... 26
XVIII
İçindekiler
İKİNCİ KISIM
TÜRK VATANDAŞLIK HUKUKU
BİRİNCİ BÖLÜM
TÜRK VATANDAŞLIK HUKUKUNUN GENEL PRENSİPLERİ
I – Türk Vatandaşlık Hukukunun Tarihçesi.................................... 31
II – 5901 Sayılı ve 29.05.2009 Tarihli Türk Vatandaşlık
Kanunu....................................................................................... 34
A – Kanunun Genel Gerekçesi.................................................. 34
III– Türk Anayasası ve Türk Vatandaşlığının Hukuki Niteliği......... 38
A – Anayasadaki Türk Vatandaşlığı Kavramı.......................... 38
1 – Millet Kavramı............................................................. 42
2 – Atatürk’ün Millet Anlayışı............................................ 45
3 – Anayasa Mahkemesi Kararlarında Türk
Anayasalarındaki Milliyetçilik Anlayışı....................... 48
4 – Anayasanın 66. Maddesi Hakkındaki Tartışmalar...... 50
5 – Anayasanın 66. Maddesi Hakkındaki Önerimiz......... 55
6 – Devlet İle Vatandaş Arasındaki Gönül Bağının
Yeniden Tesisi ve Anayasanın 66. Maddesi
Hakkında Eylül 2011 Tarihindeki Önerimiz............... 66
7 – Anayasa Madde 66 Bakımından Ekim 2013
Tarihi İtibariyle Son Durum........................................ 70
8 – Gezi Parkı Olaylarının Türk Vatandaşlık
Hukuku ve Türk Vatandaşlığı Yönünden
Değerlendirilmesi......................................................... 73
B – Anayasaya Göre Türk Vatandaşlığının
Kazanılması ve Kaybı.......................................................... 83
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI
I – Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Genel Yapısı . ......................... 89
II – Türk Vatandaşlığının Kazanılma Halleri................................... 90
III– Türk Vatandaşlığının Doğumla Kazanılması............................ 91
A – Türk Vatandaşlığının Soybağı İle Kazanılması ................ 93
1 – Evlilik Birliği İçinde Doğan Çocuklar.......................... 94
XIX
İçindekiler
2– Evlilik Birliği Dışında Doğan Çocuklar....................... 96
a) Türk Vatandaşı Ana İle Yabancı Babadan
Doğan Çocuklar...................................................... 96
b) Türk Vatandaşı Baba İle Yabancı Anadan
Doğan Çocuklar...................................................... 98
B – Türk Vatandaşlığının Doğum Yeri İle Kazanılması......... 102
1 – Türk Vatandaşlığının Doğum Yeri İle
Kazanılmasının Şartları............................................. 103
a) Türkiye’de Doğma Şartı........................................ 103
b) Çocuğun Yabancı Anne ve Babasından
Doğumla Vatandaşlık Kazanamaması Şartı........ 104
2 – Türkiye’de Doğma Karinesi........................................ 105
IV – Türk Vatandaşlığının Sonradan Kazanılması.......................... 106
A – Yetkili Makam Kararı İle Türk Vatandaşlığının
Kazanılması....................................................................... 107
1 – Türk İdaresinin Takdir Hakkı.................................... 110
2 – Genel Yolla Türk Vatandaşlığının Kazanılması........ 112
a) Ergin ve Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak.......... 115
b) Türkiye’de İkamet Etmek..................................... 117
c) Türkiye’de Yerleşmeye Karar Vermek.................. 119
ç) Tehlikeli Bir Hastalığı Bulunmamak................... 120
d) İyi Ahlak Sahibi Olmak........................................ 121
e) Türkçe Konuşabilmek . ........................................ 122
f) Geçinmeye Yetecek Gelire veya Mesleğe
Sahip Olmak.......................................................... 123
g) Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından
Engel Teşkil Edecek Hali Bulunmamak.............. 123
h) Sahip Olunan Yabancı Devletin
Vatandaşlığından Çıkmak .................................. 126
3 – İstisnai Yolla Türk Vatandaşlığının Kazanılması . ... 128
a) Türk Vatandaşlığını İstisnai Yolla
Kazanabilecek Kişiler........................................... 129
XX
İçindekiler
aa)Türkiye’ye sanayi tesisleri getiren veya
bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal,
sportif, kültürel, sanatsal alanlarda
olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği
düşünülen ve ilgili Bakanlıklarca
haklarında gerekçeli teklifte bulunulan
kişiler............................................................... 129
ab)Vatandaşlığa alınması zaruri görülen
kişiler............................................................... 130
ac) Göçmen olarak kabul edilen kişiler............... 130
b) İstisnai Yolla Türk Vatandaşlığının
Kazanılmasında Yetkili Makam........................... 133
B – Türk Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması..................... 133
1 – İkamet Şartı Aranmaksızın Türk
Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması . .................... 135
a) Çıkma İzni Almak Suretiyle Türk
Vatandaşlığını Kaybedenler................................. 135
b)
Ana veya Babalarına Bağlı Olarak Türk
Vatandaşlığını Kaybeden ve Kanun’un 21.
Maddesinde Kendilerine Tanınan Süre
İçerisinde Seçme Hakkını Kullanarak Türk
Vatandaşlığına Geçmeyenler................................ 136
c) Yürürlükten Kalkan 403 sayılı Türk
Vatandaşlığı Kanunu’na Göre Türk
Vatandaşlığını Kaybedenler................................. 137
2 – İkamet Şartı Aranarak Türk Vatandaşlığının
Yeniden Kazanılması.................................................. 138
C – Türk Vatandaşlığının Evlenme Yolu İle Kazanılması...... 140
1 – Genel Olarak............................................................... 140
2 – Yürürlükten Kalkan 1964 Tarihli ve 403 Sayılı
Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 4866 Sayılı Kanun
İle Değişmeden Önceki 5. Madde Hükmüne Göre
Evlilik Yolu İle Türk Vatandaşlığının Kazanılması... 142
3 – Yürürlükten Kalkan 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı
Kanunu’nun 4866 Sayılı Kanunla Değiştirilen 5.
Maddesi Hükmü Uyarınca Evlilik Yolu İle Türk
Vatandaşlığının Kazanılması..................................... 145
XXI
İçindekiler
4 – 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’na Göre
Evlilik Yolu İle Türk Vatandaşlığının Kazanılması... 151
a) Evlenme Yolu İle Vatandaşlık Kazanmanın
Şartları................................................................... 151
aa)Aile birliği içinde yaşama............................... 152
ab)Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir
faaliyette bulunmama.................................... 153
ac) Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından
engel teşkil edecek bir hali bulunmama....... 153
b) Evlenme Yolu ile Türk Vatandaşlığını
Kazanma Talebinin İncelenmesi – Başvuru
İnceleme Komisyonu – Karar Makamı................ 156
c) Evlenmenin Geçerliliği......................................... 159
D – Türk Vatandaşlığının Evlat Edinilme Yolu İle
Kazanılması ...................................................................... 161
1 – Evlat Edinilme Yolu İle Türk Vatandaşlığını
Kazanmanın Hukuki Niteliği..................................... 162
2 – Evlat Edinilme Yolu ile Türk Vatandaşlığını
Kazanmanın Şartları.................................................. 164
a) Evlat Edinilen Kişinin Henüz Rüştünü İspat
Etmemiş Olması................................................... 164
b) Evlat Edinilen Kişinin Milli Güvenlik ve
Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil
Edecek Bir Halinin Bulunmaması....................... 166
3 – Evlat Edinilme Yolu İle Türk Vatandaşlığının
Kazanılmasında Şartların İncelenmesi..................... 166
E – Türk Vatandaşlığının Yetkili Makam Kararı İle
Kazanılmasında Başvuru Usulü ve Esaslar .................... 167
F – Türk Vatandaşlığının Yetkili Makam Kararı İle
Kazanılmasının Geçerliliği ve Sonuçları.......................... 172
1 – İlgili Kişinin Kendisi ve Eşine Olan Etkisi................ 172
2 – İlgili Kişinin Çocuklarına Etkisi................................ 173
3 – Yetkili Makam Kararı İle Türk Vatandaşlığını
Kazanan Kişinin Ad ve Soyadı Meselesi................... 176
G – Türk Vatandaşlığının Seçme Hakkı İle Kazanılması....... 189
XXII
İçindekiler
1 – Seçme Hakkı Yolu İle Türk Vatandaşlığını
Kazanma Hakkına Sahip Olan Kişiler...................... 190
2 – Seçme Hakkı Yolu İle Türk Vatandaşlığını
Kazanmanın Şartları.................................................. 191
3 – Seçme Hakkı ile Türk Vatandaşlığının
Kazanılmasının Geçerliliği ve Sonuçları................... 192
V – Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşları......................... 193
VI – Sonradan Türk Vatandaşlığını Kazanan Kişilerin
Askerlik Yükümlülüğü............................................................... 195
VII –Çok Vatandaşlık......................................................................... 196
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI
I – Türk Vatandaşlığının Kaybı Halleri......................................... 207
II – Yetkili Makam Kararı İle Türk Vatandaşlığının Kaybı............ 209
A – Çıkma................................................................................. 211
1 – Türk Vatandaşlığından Çıkmanın Şartları................ 212
a) Ergin ve Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak.......... 213
b) Yabancı Bir Devlet Vatandaşlığını Kazanmış
Olmak veya Kazanacağına İlişkin İnandırıcı
Belirtiler Bulunmak.............................................. 214
c) Herhangi Bir Suç veya Askerlik Hizmeti
Nedeni İle Aranan Kişilerden Olmamak............. 216
ç) Hakkında Herhangi Bir Mali ve Cezai Tahdit
Bulunmamak......................................................... 218
2 – Türk Vatandaşlığından Çıkmak İçin Gerekli
Belgeler........................................................................ 218
3 – Türk Vatandaşlığından Çıkmanın Geçerliliği ve
Sonuçları .................................................................... 221
a) Türk Vatandaşlığından Çıkan Kişinin Kendisi
Bakımından........................................................... 221
b) Türk Vatandaşlığından Çıkan Kişinin Eşi
Bakımından . ........................................................ 222
c) Türk Vatandaşlığından Çıkan Kişinin
Çocukları Bakımından.......................................... 222
XXIII
İçindekiler
4 - Doğumla Türk Vatandaşı Olanların İzin Almak
Suretiyle Türk Vatandaşlığından Çıkmaları
Halinde Hukuki Durumları........................................ 223
III – Kişinin İradesi Dışında Cezai Olarak Türk
Vatandaşlığının Kaybı............................................................... 232
A – Kaybettirme....................................................................... 233
1 – Kaybettirme Şartları................................................... 234
a) Yabancı Bir Devletin Türkiye’nin
Menfaatlerine Uymayan Herhangi Bir
Hizmetinde Bulunmak......................................... 235
b) Türkiye İle Savaş Halinde Bulunan Bir
Devletin Her Türlü Hizmetinde Bakanlar
Kurulu’nun İzni Olmaksızın Kendi İsteği
İle Çalışmaya Devam Etmek................................ 236
c) İzin Almaksızın Yabancı Bir Devletin
Hizmetinde Gönüllü Olarak Askerlik Yapmak.... 237
2- Kaybettirmenin Sonuçları.......................................... 240
B – Türk Vatandaşlığına Alınma Kararının İptali.................. 241
1 – İptal Kararının Şartları.............................................. 241
2 – İptal Kararında Süre.................................................. 244
3 – İptal Kararını Vermeye Yetkili Olan Makam............. 246
4 – İptal Kararının Hükmü ve Sonuçları........................ 247
IV – Seçme Hakkı İle Türk Vatandaşlığının Kaybı.......................... 251
A – Seçme Hakkı İle Türk Vatandaşlığının Kaybının
Şartları............................................................................... 252
B – Seçme Hakkı İle Vatandaşlığın Kaybının Sonuçları ..... 254
V – Türk Vatandaşlığını Kaybetmenin Genel Sonucu................... 255
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK VATANDAŞLIĞININ İSPATI VE
VATANDAŞLIK İHTİLAFLARI
I – Vatandaşlığın İspatı................................................................... 259
A – Doğrudan İspat.................................................................. 261
XXIV
İçindekiler
B – Dolaylı İspat....................................................................... 262
II – Yargı Yolu................................................................................... 267
A – Genel Olarak...................................................................... 267
B – İdari Yargı (Danıştay ve İdare Mahkemeleri).................. 269
C – Diğer Yargı Organları........................................................ 270
III – Maddi Hataların Düzeltilmesi.................................................. 272
MEVZUAT
T.C. Anayasası (m. 66)........................................................................ 275
29.5.2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu............. 277
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin
Yönetmelik.......................................................................................... 289
İskân Kanunu..................................................................................... 327
Türk Vatandaşlığı Kanunu (Mülga).................................................. 347
Vatandaşlık Belgesi Verilmesine İlişkin Sözleşme........................... 363
Vatansızlık Hallerinin Sayısının Azaltılmasına Dair Sözleşme....... 373
European Convention on Nationality............................................... 379
KISALTMALAR
AİHM
An.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
As.K.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
1111 sayılı Askerlik Kanunu
Av.Vat.Söz. Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi
C
Cilt
CIEC
Commission Internationale de l’Etat Civil
dn
Dipnot
G.Ü.İk.ve İd.Bil.Fak.der.
Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi Dergisi
İBD
İstanbul Barosu Dergisi
İsk.Kan.
m
İskan Kanunu
Madde
MHB
Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel
Hukuk Bülteni
MK
Medeni Kanun
MÖHUK
s
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku
Hakkında Kanun
Sayfa
S
Sayı
RG
Resmi Gazete
TBB THD
Türkiye Barolar Birliği
Terazi Hukuk Dergisi
TTK Türk Ticaret Kanunu
TVK.
Türk Vatandaşlık Kanunu
Vat.K. Türk Vatandaşlığı Kanunu
vd Ve devamı
Y
Yön. Yıl
Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik
KAYNAKÇA
AKINTÜRK Turgut/KARAMAN ATEŞ Derya, Türk Medeni Hukuku, Aile
Hukuku, Yeni Medeni Kanuna Uyarlanmış, İkinci Cilt, Gözden
Geçirilmiş 12. Bası, Beta, İstanbul, Şubat 2010
ALAN Nuri, ‘Türk İdari Yargısında Yerindelik ve Takdir Yetkisinin
Değerlendirilmesi’, İdari Yargıda Son Gelişmeler Sempozyumu
Ankara 10-12 Haziran 1982, Ankara 1982
ATATÜRKÇÜLÜK, Yurtta Sulh Cihanda Sulh, 1881 -1938, Ne Mutlu
Türküm Diyene, Birinci Kitap, Genel Kurmay Basımevi, Ankara,
1983
ATAY Ender, İdare Hukuku, Ankara, 2006
AYBAY Rona, Vatandaşlık Hukuku, 3. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi
yayınları, İstanbul, Eylül 2008
ÇELİKEL Aysel/ERDEM B.Bahadır, Milletlerarası
Yenilenmiş 10.Bası, Beta, İstanbul Ocak 2010
Özel
Hukuk,
ÇELİKEL Aysel/ÖZTEKİN GELGEL Günseli, Yabancılar Hukuku,
Yenilenmiş 20. Bası, Beta, İstanbul, Nisan 2014
ÇELİKEL Aysel/ÖZTEKİN GELGEL Günseli, Yabancılar Hukuku,
Yenilenmiş 15. Bası, Beta, İstanbul, Nisan 2009
ÇELİKEL Aysel / ŞANLI Cemal, Türk Milletlerarası Özel Hukuk Mevzuatı,
12. Bası, Beta, İstanbul, Eylül 2007
ÇİÇEK Amir, ‘Çifte Vatandaşlık İle İlgili Güncel Sorunlar’, Vatandaşlık
ve Yabancılar Hukuku Alanında Gelişmeler (Bilimsel Toplantı),
İstanbul 24-25 Eylül 1998, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
– İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi – Deutsch-Türkische
Juristenvereinigung (Hamburg), Papirüs Basım, İstanbul,
Haziran 2000, 83-84
ÇİÇEKLİ Bülent, ‘Göç, Vatandaşlık ve Entegrasyon: Alman ve Türk
Hukukunda Çifte Vatandaşlık’, Türk Vatandaşlığı Kanunu Tasarısı
Sempozyumu (29 Şubat 2008), Bildiriler, Seçkin, Ankara, 2008
ÇİÇEKLİ Bülent, Yabancılar ve Mülteci Hukuku, 5. Baskı, Ankara 2014.
DOĞAN Vahit, 5901 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmiş Türk Vatandaşlık
Hukuku, Yenilenmiş 12. Bası, Seçkin, Ankara, 2014
XXVIII
Kaynakça
DOĞAN Vahit, 5901 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmiş Türk Vatandaşlık
Hukuku, Yenilenmiş 9. Bası, Seçkin, Ankara, 2009
DOĞAN Vahit, ‘Anayasal vatandaşlık Kavramı’, Türk Vatandaşlığı Kanunu
Tasarısı Sempozyumu (29 Şubat 2008) Bildiriler, Seçkin, Ankara,
2008 ( Sempozyum)
DOĞAN Vahit/AYGÜL Musa/ESELİ Hasan, Milletlerarası Özel Hukuk
Mevzuatı, Yenilenmiş 4. Bası, Seçkin, Ankara 2004
DURAL Mustafa/ÖĞÜZ Tufan, Türk Özel Hukuku Cilt II Kişiler Hukuku,
Filiz Kitabevi, İstanbul 2004, 59 vd.
EKŞİ Nuray, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Hukuku, Beta Basım,
İstanbul, 2014.
EKŞİ Nuray, Milletlerarası Özel Hukuk II Pratik Çalışma Kitabı,
Vatandaşlık ve Yabancılar Hukukuna İlişkin Seçilmiş Mahkeme
Kararları, 2. Bası, 2014 (Pratik Çalışma-II)
EKŞİ Nuray, Danıştay Kararları Işığında Türk Vatandaşlığı Kanununa
İlişkin İdari Davalar, Has Matbaası, İstanbul, Şubat 2008,
(Danıştay Kararları)
EKŞİ Nuray, Vatandaşlık Hukukumuzda Türkçe Olmayan Ad ve Soyadı
Meselesi, Beta, İstanbul, Haziran 2008 ( Ad ve Soyadı)
EKŞİ Nuray, Yabancılar Hukukuna İlişkin Temel Konular, 2. Bası, Beta,
İstanbul, Kasım 2007 (Yabancılar Hukuku)
EKŞİ Nuray, Milletlerarası Özel Hukuka İlişkin Temel Mevzuat,
Güncellenmiş 3. Baskı, XII Levha Yayıncılık, İstanbul, Ekim
2009 ( Mevzuat )
EKŞİ Nuray, ‘Türk Vatandaşlığını Sonradan Kazanan Yabancıların Türkçe
İsim Alma Zorunluluğu Sorunu’, Türk Vatandaşlığı Kanunu
Tasarısı Sempozyumu (29 Şubat 2008) Bildiriler, Seçkin, Ankara
2008, 23 (Sempozyum)
EKŞİ Nuray, Milletlerarası Nitelikli Davalara İlişkin Mahkeme Kararları,
Arıkan, İstanbul, Ekim 2007
EKŞİ Nuray, Askerliğin Vatandaşlık Üzerindeki Etkisi Ve Özellikle Çifte
Vatandaşlığa Sahip Kişilerin Askerlik Yükümlülüğü, Beta,
İstanbul, Ekim 2001 (Askerlik)
EKŞİ Nuray/BAŞ BEREKET Zuhal, Nazım Hikmet Ran’ın Vatandaşlık
Durumu, Beta, İstanbul, 2002
ERDEM B.Bahadır, ‘Türk Vatandaşlık Hukukunda Cinsiyet Farkının
Yarattığı Sorunlar’, MHB, Yıl.19-20, S.1-2,1999-2000, Prof.
Dr.Aysel Çelikel’e Armağan, Beta, İstanbul, 2001, 293 vd. (Çelikel
Armağanı)
Kaynakça
XXIX
ERDEM B.Bahadır, ‘4866 Sayılı Kanunla Türk Vatandaşlık Kanunu’nun
5. Maddesinde Yapılan Değişikliğe Göre Türk Vatandaşlığının
Kazanılması’, MHB, Yıl.23, S. 1-2, 2003, Prof.Dr. Gülören
Tekinalp’e Armağan, Beta, İstanbul, 2003, 339 vd. (Tekinalp
Armağanı)
ERDEM B.Bahadır, ‘Vatandaşlık Kanunu Tasarısında Evlenme İle
Türk Vatandaşlığının Kazanılmasına İlişkin Düzenleme’, Türk
Vatandaşlığı Kanunu Tasarısı Sempozyumu, (29 Şubat 2008)
Bildiriler, Seçkin, Ankara, 2008, 97 vd. (Sempozyum)
EROĞLU Hamza, Türk Devrim tarihi, Ankara, 1974
EROĞLU Hamza, ‘Atatürk ve Milliyetçilik’, Atatürkçü Düşünce, Atatürk
Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi,
1992 (Atatürk ve Milliyetçilik)
ESEN Emre, ‘Türk Vatandaşlığını Sonradan Kazananların Askerlik
Yükümlülüğü’, MHB, Y.29, S.1-2, 2009, s. 141 vd.
ESEN Emre, Türk Vatandaşı Anneden Doğmalarına Rağmen Türk
Vatandaşlığını Kazanamayanların Hukukî Durumu, İÜHFM,
Cilt: LXVII, Yıl: 2009, Sayı: 1-2 (Basım aşamasındadır.).
FEYZİOĞLU Turhan, ‘Atatürk ve Milliyetçilik’, Atatürk Araştırma Merkezi
Dergisi, C.1, S.2 (Mart 1985)
GİRAY Faruk Kerem, 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu Hakkında
Değerlendirme, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Dergisi, Prof.Dr.Atâ Sakmar’a Armağan, 2011/1
GİRİTLİ İsmet, ‘Harf İnkilabı ve Atatürk’, Atatürk Araştırma Merkezi
Dergisi, S.13, C. IV, Kasım 1988,
GÖĞER Erdoğan, Türk Tabiiyet Hukuku, 4. Bası, Ankara, 1979
GÖREN Zafer, Anayasa Hukukuna Giriş, T.C. Anayasası Eki İle, II. Baskı,
Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, İzmir, 1999
GÖZLER Kenan, ‘Devletin Bir Unsuru Olarak Millet Kavramı’, Türkiye
Günlüğü, S.64, Kış 2001, 108 -123
GÖZÜBÜYÜK Şeref, Yönetsel Yargı, 15. Bası, Ankara, 2002
GÜNGÖR Gülin, ‘Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi’, MHB, Yılmaz Altuğ’a
Armağan, Y.17-18, S.1-2, 1997-1998
GÜNGÖR Gülin, Tâbiiyet Hukuku Gerçek Kişiler – Tüzel Kişiler – Şeyler,
2. Bası, Ankara, 2014 (Tâbiiyet Hukuku)
GÜVEN
Pelin, ‘Türk Vatandaşlığının Doğumla Kazanılması –
Karşılaştırmalı Hukuk Açısından Konunun Değerlendirilmesi’,
Türk Vatandaşlığı Kanunu Tasarısı (29 Şubat 2008) Bildiriler,
Seçkin, Ankara, Eylül 2008
XXX
Kaynakça
İNAN AFET Ayşe, Medeni Bilgiler ve M. Kemal Atatürk’ün El Yazmaları,
Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1969, s.23 (ÖZBUDUN
Ergun, Türk Anayasa Hukuku, Ankara, Yetkin Yayınları, 5.Baskı,
1988’den naklen)
MAHMUD Fuat, Tabiiyyet, Nişan Berberyan Matbaası, İstanbul, 1312,
Transkripsiyonu Yapan, OSMANAĞAOĞLU Cihan, Derin
Yayınları, İstanbul, 2006
NOMER Ergin, Türk Vatandaşlık Hukuku, 20. Bası, 2014
NOMER Ergin, Türk Vatandaşlık Hukuku, 29.5.2009 Tarihli ve 5901 Sayılı
Türk Vatandaşlığı Kanununa Göre Yenilenmiş 17. Bası, Filiz
Kitabevi, İstanbul, Eylül 2009; 16. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul
2007 (Vatandaşlık 16. Bası)
NOMER
Ergin, ‘Anayasa ve Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığı’,
Galatasaray Üniversitesi Yayınları Armağan Serisi, No.5,
Erdoğan TEZİÇ’e Armağan, (Teziç Armağanı), İstanbul, 2007.
NOMER Ergin / ŞANLI Cemal, Devletler Hususi Hukuku, Yenilenmiş 17.
Bası, Beta, Eylül 2009, İstanbul
OKANDAN Recai Galip, Umumi Amme Hukuku, İstanbul, İstanbul
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 1968, s.693)
OSMANAĞAOĞLU Cihan, Tanzimat Dönemi İtibarıyla Osmanlı
Tabiiyetinin (Vatandaşlığının) Gelişimi, Legal, İstanbul, Ağustos
2004
ÖZBUDUN Ergun, Türk Anayasa Hukuku, Gözden Geçirilmiş 6. Baskı,
Yetkin Yayınları, Ankara, 2000
ÖZKAN Hasan / İŞTİP ATAÇ Kifayet, Açıklamalı – İçtihatlı Nüfus
Davaları ve İşlemleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2004, 567
ÖZTAN Bilge Türk Medeni Kanunu, Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğü
ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, Genel Gerekçe-Madde
Gerekçeleri- Arama Cetvelleri, Turhan Kitabevi, Ankara 2002
ÖZTAN Bilge, Aile Hukuku, 5. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2004 (Aile
Hukuku)
RENAN Ernest, Qu’est – ce qu’une nation, Paris, 1882, Türkçe çevirisi
için bkz. Ernest Renan, ‘Millet Nedir’, Ülkü, Sayı 77, Temmuz
1939, s.396 vd, Sayı 78, Ağustos 1939, s.514 vd. (GOZLER, dn 12’
den naklen)
RUMPF Christian, Türk Anayasa Hukukuna Giriş, Çeviren: ODER Burak,
Ankara, 1995
SADRULEŞRAFİ Hüseyin, ‘Türk Vatandaşlığının Anayasal Tanımının
Hukuki Esası İle Düşünsel, Sosyal, Psişik, Pedagojik Temal
Kaynakça
XXXI
Dayanakları ve Sorunları’, Türk Vatandaşlığı Kanunu Tasarısı
Sempozyumu, (29 Şubat 2008) Bildiriler, Seçkin, Ankara, 2008
TANİLLİ Servet, Devlet ve Demokrasi, Anayasa Hukukuna Giriş, İstanbul
Üniversitesi Yayınları, No. 2858, Fakülteler Matbaası, İstanbul,
1981
TANRIBİLİR Feriha, ‘Türk Vatandaşlığı Kanunu’nda 3540 Sayılı Kanunla
Yapılan Değişiklikler’, G.Ü.İk. ve İd.Bil.Fak.Der., 2/1990, 521 vd.
TANRIBİLİR Feriha, ‘Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi ve Türk Hukuku’,
Prof.Dr.Ergin NOMER’e Armağan, MHB, 2002/2 (Avrupa
Vatandaşlık Sözleşmesi)
TEKİNALP Gülören, Milletlerarası Özel Hukuk Bağlama Kuralları, 2007
Tarihli MÖHUK Uyarınca Güncelleştirilmiş, 10. Bası, Vedat
Kitapçılık, İstanbul, 2009
TEKİNALP Gülören, Türk Yabancılar Hukuku, 8. Bası, Beta, İstanbul,
Aralık 2003
TİRYAKİOĞLU Bilgin, ‘Türk Vatandaşlığı Kanunu Tasarısına Göre
Vatandaşlığın Yetkili Makam Kararı İle Kazanılması’, Türk
Vatandaşlığı Kanunu Tasarısı Sempozyumu (29 Şubat 2008)
Bildiriler, Seçkin, Ankara, 2008, 79 vd.
ULUOCAK Nihal, Türk Vatandaşlık Hukuku, Karşılaştırmalı Uygulamalı,
Filiz Kitabevi, İstanbul, 1986
ULUOCAK Nihal, ‘Çifte Vatandaşlıkta Önceki Vatandaşlığın Terki Sorunu’,
MHB, 1990/ 1-2 (Çifte Vatandaşlık)
UNAT İlhan, Türk Vatandaşlık Hukuku (Metinler-Mahkeme Kararları),
Sevinç Matbaası, Ankara, 1966
YÜZBAŞIOĞLU Necmi, Anayasa Hukukunun Temel Metinleri, 6. Baskı,
Beta, İstanbul, Ekim 2009
Download

Ürünün içerik detayı için TIKLAYINIZ