15.03.2014
Performans Değerlendirme
Konular
• Öğrenci performansının değerlendirilmesi
• Öğrenci performansını izlemeye yönelik çalışmalar
–
–
–
–
–
BÖLÜM – 5
Performans Değerlendirme
Araç ve Yöntemleri
•
•
•
•
Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN
[email protected]
• PD, öğrencilerin aktif öğrenme yoluyla, süreçte
gerçekleştirdikleri çalışmaların, etkinliklerin ve
ortaya koydukları ürünlerin değerlendirilmesidir.
Performans Ödevleri/Görevleri
Öğrenci Ürün Dosyaları-Portfolyolar
Araştırma Projeleri
Gözlem
Görüşme
• Süreç Değerlendirme (Formatif)
• Sonuç Değerlendirme (Summatif)
Öz değerlendirme
Akran Değerlendirme
Grup Değerlendirme
Öğrenci performansını değerlendirme araçları
«Bir yemeği aşçı tadarsa süreç değerlendirme,
konuklar tadarsa sonuç değerlendirme olur.»
– Kontrol Listeleri
– Dereceleme Ölçekleri
15.03.2014
Öğrenci Performansını İzlemeye
Yönelik Çalışmalar
Performans Ödevleri/Görevleri
• Eleştirel düşünme, yaratıcılık, araştırma gibi
bilişsel, duyuşsal ve devinimsel becerileri
kullanıp, geliştirilmesini ve ortaya bir ürün
konulmasını gerektiren çalışmalardır.
1.
2.
3.
4.
5.
4
15.03.2014
15.03.2014
3
1. Performans Ödevleri/Görevleri
Bir derste verilecek PÖ sayısı;
• Öğrenci gelişim düzeyine,
• İlgi ve isteklerine,
• Öğrenme ihtiyaçlarına,
• Okul ve çevrenin olanaklarına
göre belirlenmelidir.
Öğrencilerin öğrenmelerini ve öğrenme
performanslarını izlemede kullanılan yöntemler:
Rutin günlük ödevlerden farkı?
• Derste edinilen bilgi ve becerileri üst düzey
zihinsel becerilerle ilişkilendirerek yeni bir
problemi çözmeyi gerektiren bir etkinliktir.
15.03.2014
2
Performans Ödevleri/Görevleri
Öğrenci Ürün Dosyaları-Portfolyolar
Araştırma Projeleri
Gözlem
Görüşme
5
15.03.2014
6
1
15.03.2014
•
•
•
•
•
•
•
PÖ Hazırlanma Aşamaları
Örnek PÖ Formu
Sınıf düzeyinin belirlenmesi
İlgili dersin belirlenmesi
Dersin konusunun/konularının belirlenmesi
Hangi kazanımlara yönelik hazırlanacak
Problem durumunun ortaya konulması
Öğrencinin izleyeceği yönergenin hazırlanması
Nasıl değerlendirileceğinin açıklanması
Sınıf:
Ders:
Ünite/Tema:
Kazanımlar: (PÖ sayesinde gerçekleşecek kazanımlar)
Performans Ödevi Konusu: (Adı, kapsamı, içeriği hk.açıklama)
Yönerge: (Çalışma planı, yararlanılacak kaynaklar, veri toplama
2. Öğrenci Ürün Dosyaları – Portfolyo
• Portfolyolar, bireyin belirli bir amaçla
gerçekleştirdiği çalışmaları kronolojik bir
biçimde sıralayan, bireyin çalışma sürecindeki
performansı ve gelişiminin genel bir fotoğrafını
ortaya koyan kişisel dosyalardır.
• Öğrencilerin zaman içindeki gelişimlerini
kaydetmek ve sergilemek için sıklıkla kullanılırlar.
yöntemleri, teslim tarihi, raporun nasıl hazırlanacağı, sunum
yapılacak mı, şekil tablo resim kullanılacak mı vs. ayrıntılı bilgi)
• Belirli bir dersin tüm boyutlarında öğrencinin
gelişimini ve başarısını yansıtır.
Değerlendirme: (Değerlendirme ölçütleri ve puanlama
hakkında bilgi)
15.03.2014
7
15.03.2014
2. Öğrenci Ürün Dosyaları – Portfolyo
Dosyaların Kullanımı
• Gelişim dosyaları, öğrenmeyi süreç ve ürün
açısından izlemek için belirli bir sürede öğrencinin
yaptığı tüm çalışmaları tarih sırasıyla içeren dosya
• Ürün dosyaları, öğrencilerin öğrenme ürünlerinin
yer aldığı dosya
• Seçki dosyaları, öğrencinin ürünleri arasından
seçilmiş çalışmaların yer aldığı dosyayı ifade eden
farklı isimleri vardır.
15.03.2014
8
10
• Eğitim hedefleriyle ilişkili olmalıdır.
• Dosya, dersin temel becerileri ve kazanımlarına
yönelik öğrenci çalışmalarından oluşmalı.
• Sürekli değerlendirme sistemi olmalı, öğretmen
gelişimi izlemelidir.
• Dosyaların içeriği ve hazırlanması öğretmen,
öğrenci ve veli katılımıyla belirlenmelidir.
• Dosyalar performans temelli, hedefe dayalı
olmalı, öğrenciyi desteklemeli ve
cesaretlendirmelidir.
Dosyalarda şunlar yer alabilir:
Yazı, şiir,hikaye vb.
Resim, video, ses kayıtları
Gözlemler, röportajlar
Değerlendirme formları (akran, veli, öğretmen, öz değ.)
15.03.2014
9
Dosyalarda Bulunması Gereken Özellikler
• 1-4. sınıflarda tüm derslere ilişkin tek bir dosya,
• 5-8. sınıflarda tek tek derslerle ilgili gelişim
dosyaları hazırlanabilir.
• Dosyada hangi çalışmaların olacağına öğretmenöğrenci kullanım amacına göre birlikte karar verir.
–
–
–
–
15.03.2014
11
15.03.2014
12
2
15.03.2014
Gelişim Dosyalarının Dezavantajları
3. Araştırma Projeleri
• Geliştirme, yürütme ve değerlendirmesi çok
zaman almaktadır
• Puanlama güvenirliği zayıftır
• Dosyaların uzun süre saklanması gerekir
• Çalışmalarda öğrenci dışındaki katkıların tam
olarak belirlenememesi
gelişim dosyalarının önemli sorunları arasındadır.
• Öğrencilerin grup veya bireysel olarak bir
konuda inceleme, araştırma, yorum yapma, görüş
geliştirme, yeni bilgilere ulaşma amacıyla
öğretmen rehberliğinde yapacağı çalışmalardır.
• Birkaç hafta veya aylık, genişletilmiş PÖ gibidir.
• Öğrenci gelişim düzeyi, maliyet, süre,
yapılabilirlik gibi ölçütler dikkate alınmalıdır.
15.03.2014
13
15.03.2014
Araştırma Projesi Öneri Formu
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Proje amacı ve kapsamı açık ve net belirlenmeli
Proje aşamaları ve çalışma planı belirlenmeli
Her birey/grup farklı bir projede çalışmalı.
Gruptaki her öğrenci çeşitli aşamalarda aktif rol almalı
Değerlendirme ölçütleri önceden belirlenip duyurulmalı
Öğrencilerin öz değerlendirme, akran değerlendirmesi,
grup değerlendirmesi yapmaları sağlanmalı
• Tamamlanan projeler başkalarına da (diğer sınıflar,
okul, aileler) sunularak öğrencilerin heyecan ve
deneyimlerini paylaşmaları sağlanmalı.
14
• Öğrencilerin öğrenme ve gelişimlerini izlemek ve
değerlendirmek amacıyla yapılır.
Aşamaları:
• Önce gözlenecek özellik tanımlanır
• Bu özelliğin göstergeleri, ölçütleri belirlenir.
• Göstergelerin izlenip kaydedileceği ölçme aracı
belirlenir. (Kontrol listesi, rubrik vb.)
• Gözlemin nasıl yapılacağı belirlenir. (Katılımlı,
katılımsız)
16
15.03.2014
15.03.2014
15
Küçük Motor Beceriler Gözlem Formu
( Okul Öncesi Eğitim 61-72 Ay)
4. Gözlem
Sınıf :
Ders – Ünite:
Kazanımlar:
Proje Başlığı :
Proje Konusu:
Projenin Amacı ve Önemi:
Proje Ekibi: (Öğrenci isimleri ve görevleri)
Çalışma Planı: (Aşamalar, zaman planı)
Teknik İhtiyaçlar: (Malzemeler, nasıl temin edilecek)
Proje Maliyeti: (Maliyet tablosu)
Kaynaklar : (Ders kitapları, web sayfaları vb.)
15.03.2014
Proje Kullanımında Dikkat!
Görev
Gözlem Tarihi
Yorum
1. Üçgen, daire, kare gibi şekilleri
kesme
2. Adını kopyalayarak yazma
3. 1’den 5’e kadar rakamları
yazma
4. Çizgileri taşırmadan boyama
yapma
5. Tutkal yardımıyla uygun
biçimde yapıştırma
17
15.03.2014
18
3
15.03.2014
5. Görüşme
• En az iki kişi arasında sözlü olarak sürdürülen
iletişim türü.
• Bireylerin tutum, duygu, inanç ve düşüncelerine
ilişkin veri toplamak amacıyla kullanılır.
Türleri:
• Yapılandırılmış Görüşme
• Yarı Yapılandırılmış Görüşme
• Yapılandırılmamış Görüşme
Örnek:
Öğrencinin evdeki yaşamı, ailesiyle ilişkileri
Bir dersteki başarısızlığının nedenleri hk. görüşme
15.03.2014
Güçlü yanları:
• Farklı ve yeni sorularla derinlemesine bilgi
alınabilmesi, görüşmenin kaydedilip sonrasında
analiz yapılabilmesi
• Öğretmenle birlikte öğrencinin de değerlendirme
sürecine katılımını amaçlar.
•Bu tür değerlendirmeler öğrencinin eleştirel
düşünme becerilerini olumlu etkiler.
•Belirli sıklıklarla sürdürülmesi değerlendirme
niteliğini artırır.
Üç yolla olur:
1. Öz Değerlendirme
2. Akran Değerlendirme
3. Grup Değerlendirme
Zayıf yanları:
• Süre, maliyet zorluğu, soruların standart
olmaması, soruların/cevapların yanlış anlaşılma
olasılığı, yanlı yorumlama olasılığı
19
15.03.2014
1. Öz Değerlendirme
20
15.03.2014
Öz Değerlendirme Formu
• Öğrenciler çalışmalarının uygunluk ölçütlerine ve
bunların karşılanma düzeyine kendileri karar verir.
• Bu aşama sağlıklı olması için ilk başta öğretmen
yardımı ve yönlendirmesi yapılabilir.
• İyi çalışmanın ne olduğu hakkında fikir üretirler.
• Öz değerlendirme öğrencide sorumluluk ve
motivasyon sağlar.
• Kendilerini, güçlü zayıf yönlerini bilmelerini sağlar.
• Zayıf yönleri: yanlı davranma, kendini yeterli
görmeme, kendi yeterliklerinin farkında olmama,
öğretmenin yapması gerektiğine inanma vb.
15.03.2014
Öğrencinin Değerlendirme Sürecine
Katılımı
5. Görüşme
2. Akran Değerlendirme
• Öğrencilerin birbirlerinin çalışmalarını
değerlendirmesidir.
• Öz değerlendirmeyle birlikte kullanılabilir.
• Değerlendirme ölçütleri önceden belirlenmelidir.
• Değerlendirmenin nasıl yapılacağını öğretmen
açıklamalıdır.
• Kontrol listesi, rubrik, Likert tipi değerlendirme
formlarıyla yapılabilir.
• İlk başta yanlı davranma olabilir ancak düzenli
uygulamalarla değerlendirme becerileri gelişir.
• Ör: Sınıfta yapılan etkinlikle ilgili herkes bir
arkadaşının çalışmasını değerlendirsin.
Öz değerlendirme formunda şu sorular bulunabilir:
•
•
•
•
•
•
•
22
Bu etkinlikte ne öğrendim?
Neyi iyi yaptım? Neden?
Hangi konuda zorlandım? Neden?
Nerede yardıma ihtiyacım oldu?
Hangi alanda kendimi geliştirmeliyim?
Güçlü ve zayıf yönlerim neler?
Sonraki çalışmalarda neleri farklı yapacağım?
15.03.2014
21
23
15.03.2014
24
4
15.03.2014
2. Akran Değerlendirme
Yararları:
• Öğrencileri eleştirel düşünme konusunda
destekler
• Öğrencide öğrenme sorumluluğu kazandırır.
• Diğerlerinin başarı/başarısızlıklarından dersler
çıkarır, öğrenir.
• Konuyla ilgili nelere ihtiyacı olduğunu gösterir.
• Tüm öğrencilere dönütler verilmesini sağlar.
• Topluluğun bir parçası olma inancını geliştirir.
15.03.2014
3. Grup Değerlendirme
Değerlendirmede V Diyagramı
• Grup çalışmalarında grup üyeleri hem kendilerini
hem de grup üyelerini değerlendirir.
• Hem öz değerlendirme hem de akran
değerlendirmeyi içerir.
• Herkes grup çalışmasına kendi katkısını ve
arkadaşlarının katkısını değerlendirir.
• Öğrenme öğretme sürecinin başında ortasında ve
sonunda çeşitli soruları cevaplayarak daha
anlamlı öğrenmeyi sağlamaya yönelik bir
yöntemdir.
• Bir araştırma konusunu öğrenme-öğretme
etkinliğini planlama, uygulama ve değerlendirme
basamakları:
• Planlama, problemi belirleme
• Konunun içine dalma, veri toplama, analiz
• Sonuca varıp hayat ile ilişkilendirme,
yapılandırılmış bilgi elde etme
Ör: Yapılan bir grup çalışmasının sonunda
değerlendirme ölçütleri belirlenip değerlendirme
formu geliştirilir ve herkes önce kendini ardından
arkadaşlarının gruba katkısını değerlendirir.
25
15.03.2014
Performans Değerlendirmede
Kullanılan Ölçme Araçları
Değerlendirmede V Diyagramı
Planlama
26
Değerlendirme
• Belirlenen ölçütlerin gerçekleşip gerçekleşmediği
evet-hayır, var-yok gibi seçeneklerle işaretlenir.
• Göstergelerin, ölütlerin açık ve eksiksiz yazılması
gerekir.
• Öğrenme hedeflerinin, ders beklentilerinin
belirlenmesi, objektif değerlendirme
yapılabilmesi, öğrenci çalışmalarına rehberlik
etmesi bakımından yararlıdır.
• Kolay hazırlanır ve kullanılır.
• Sadece evet-hayır düzeyinde bilgi sunar gelişime
ilişkin ayrıntıları içermez.
İki tür ölçme aracı kullanılabilir:
Uygulama
28
15.03.2014
27
1. Kontrol Listeleri (Check list)
1. Kontrol Listeleri
2. Dereceleme Ölçekleri
15.03.2014
15.03.2014
29
15.03.2014
30
5
15.03.2014
2. Dereceleme Ölçekleri
2. Dereceleme Ölçekleri
• Kontrol listeleri sadece var–yok düzeyinde iken
dereceleme ölçekleri davranışın düzeyi, sıklığı hakkında
bilgi verir.
• Performans ödevleri, araştırma projeleri, öğrenci
dosyalarının değerlendirilmesinde, öz değerlendirme,
akran ve grup değerlendirmelerinde sıklıkla kullanılır.
• En az üç kategoride farklı düzeyleri içermelidir.
• Ölçekte ölçülecek özelliğin ölçütleri, varsa alt ölçütleri ve
bu ölçütlere karşılık gelen tepki kategorileri olmalıdır.
• Her bir ölçüt bir kez yazılmalı, kategorilere uygun olmalı
• Evet-Hayır-Kısmen, beşli Likert tipi ölçekler, rubrikler
gibi örnekleri vardır.
Rubrik Örneği
GRUP ÇALIŞMASI DEĞERLENDİRME FORMU
15.03.2014
31
Göstergeler
Gelişmesi
Gerek
Yeterli
İyi
Mükemmel
Ölçütler
Düşünce ve
kaynaklarını
paylaşma
Nadiren
paylaşır
Bazen
paylaşır
Rollerini grubun
ihtiyaçlarına
uyarlama
Kendisine
bir rol
verilmesini
bekler
Bağımsız
Liderliği de
olarak belirli içeren farklı
roller alır.
rolleri alır.
15.03.2014
Sıklıkla
paylaşır
Rutin olarak
her zaman
paylaşır
Liderlik ve
organizasyon
dahil farklı
rolleri rutin
olarak alır
32
6
Download

H4-Performans Değerlendirme Araçları