27.03.2014
Okul Yönetiminde Rol Oynayan
Öğeler
İç Öğeler
• Yöneticiler
• Öğretmenler
• Eğitimci Olmayan Personel
• Öğrenciler
Dış Öğeler
• Anne-Babalar
• Baskı Grupları
• Yönetim Yapısı
• İş Piyasası
OKUL YÖNETİMİNDE ROL
OYNAYAN ÖĞELER
Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN
[email protected]
2
27.03.2014
Yöneticiler
Yöneticiler
• Okulun örgütsel amaçları ile eğitimin amaçları arasında
yöneticinin amacı nedir?
• Müdür, formal yetkilerinin yanında sosyal yetkilerle
de desteklenir, benimsenirse lider olur.
• Müdür ile öğretmenin liderliğe ilişkin beklentileri ne
kadar uyuşursa işe karşı tutumları o kadar iyileşir.
• Müdürün liderlik görevi uzlaşıcı, uzlaştırıcı liderliktir.
• Öğretmenler müdüre sorunlarını çekinmeden,
rahatlıkla iletebilmelidir.
• Formal yetki, sosyal yetki ve teknik yetkiye sahip olan
müdür liderlik statüsü kazanır.
• Okulda en uygun liderlik, formal ve informal liderliğin
birleşmiş halidir.
• Müdür yetkiyle birlikte sorumluluğu da devredemediği
için tek adam yönetimini tercih eder.
27.03.2014
3
• Yasal mevzuat liderliği desteklemezse liderlik
gerçekleşmez.
• Müdürün başlıca sorumluluklarından biri personelin
seçimi, yerleştirilmesi ve denetimidir.
• Müdür, okulun veriminden sorumlu ise verimi
sağlayacak personelin seçiminde de söz sahibi
olmalıdır.
27.03.2014
Yöneticiler
Müdür Yardımcıları
• Müdür, okulda bir denge unsurudur.
• Müdür, güvenebileceği ve işbirliği yapabileceği
yardımcılarını da kendisi seçebilmelidir.
• Müdürlük makamı, okulun içinde ve dışındaki farklı
gruplar için iletişim ve koordinasyon merkezidir.
• Müdür, yardımcılarını da yetiştirmelidir.
• İletişim becerilerinde başarılı müdürler, müdürlükte
de genelde başarılıdır.
27.03.2014
4
• Müdür yardımcıları sadece formalite ve
yazışmalarda değil, yönetimde karar almada da rol
oynamalı, deneyim kazanmalıdır.
5
27.03.2014
6
1
27.03.2014
Öğretmenin Rolleri
Öğretmenler
• Öğretmenin okuldaki ve çevredeki rolleri farklıdır
• Okuldaki Roller:
• Okul sisteminin en stratejik parçalarındandır.
–
–
–
–
–
• Öğretmenliği etkileyen iki nokta: öğretmenin
sosyal rolü ve statüsüdür.
• Sosyal rol: Öğretmenden sergilemesi beklenen
davranışların bütünü.
• Çevredeki Roller:
–
–
–
–
–
• Statü: Öğretmenlik rolüne verilen değer.
27.03.2014
Öğreticilik - Bilgi yayma
Denetçilik – disiplin ve kontrol sağlama
Yargıçlık – adalet sağlama
Sırdaşlık – dert ortağı ve sorun çözme
Liderlik veya lideri izleyen grup üyesi
7
Çevre kalkınmasına katılma,
Tarafsız davranma,
Çevredeki bireylerden farklı yaşama,
Ahlak ölçülerini koruma
Kendini kamu hizmetine adama
27.03.2014
8
Öğretmenin Statüsü
Öğretmenin Değerlendirilmesi
• Öğretmenin rolü artmakta, statüsü azalmaktadır.
• Sorunlara politikacılardan çözüm arayınca mesleki
bağımsızlık ve statü zarar görmektedir.
• Meslek ile devlet arasındaki sürtüşme statüye zarar
vermektedir.
• Meslek giderek bir «kadın mesleği» olarak görülmekte
• Kadın öğretmenlerde yükselmeye/kariyere ilgisizlik
• Yöneticiliğe seçerken mesleğe bağlı olanlardan çok
itaat eden ve uyumluların seçilmesi.
• Öğretmeni değerlendirmede kıdem mi yeterlik mi?
Kıdemi kullanmanın avantajları
• Sosyal adalet duygusunu kapsar.
• Kişisel etkileri engeller.
• Örgüte bağlılık işaretidir.
• Kolay ölçülebilir.
• Yıkıcı yarışmayı önler.
• Yönetimi baskıdan kurtarır.
• Değerlendirme güçlüğünü azaltır.
27.03.2014
9
27.03.2014
Öğretmenin Değerlendirilmesi
Eğitimci Olmayan Personel
•
•
•
•
•
Memur, hizmetli, işçiler.
Görünüş, davranış ve sözleriyle okulun imajını etkiler.
Öğretmen ve öğrencilerle sürekli ilişki içindedir.
Çok dikkatli seçilmeleri gerekir.
Öğretmenler ve yönetim arasındaki ilişkileri, işbirliğini
etkiler.
• Okulun işletme ve bakımı, okulun yaşamasını sağlar.
• Becerikli bir baş hademenin görevi, bir müdür
yardımcısı kadar önem taşıyabilir.
• Bu personelin okulda hizmet içi eğitimine de önem
verilmelidir.
Kıdemi kullanmanın dezavantajları
• Yeterliği dikkate almaz.
• Kuşaklar arası çatışma yaratır.
• Yetersiz personeli okula yük eder.
• Yetki ve yeterlik dengesini bozar.
• Mesleği, uzmanlığı önemsizleştirir.
27.03.2014
1
0
1
1
27.03.2014
1
2
2
27.03.2014
Öğrenciler
Anne-Babalar
• Okulun görevi öğrenciyi sosyal hayata ve mesleğe
hazırlamaktır.
• Öğrenci okulda bilgi, beceri yanında değerler, davranış
kalıpları ve görüşler öğrenir.
• Öğretmen öğrenciyi iyi tanırsa sorunlarını çözme ve
okula uyum sağlama kolaylaşır.
• Bunun için öğrenciler arası ilişkiler, öğrencilerin
bireysel özellikleri, aile özelliklerinin bilinmesi
önemlidir.
• Yöneltme ve rehberlik öğrenciyi tanıyarak olur.
• Öğretmen ile anne-babalar arasında çatışmalara
rastlanır.
• Nedenlerden biri, beklentilerin farklılaşması, birinin
kazandırmak istediğini diğerinin silmek istemesidir.
• Öğretmen, çocukların tümünün tek tip olmadığını,
anne-baba da çocuklarının sınıfta tek çocuk olmadığını
unutmamalıdır.
• Çatışmalara öğrencilerin olanları farklı anlatması da
neden olabilir.
• Öğretmen ve yöneticiler anne-baba ile iyi iletişim
kurmalı, işbirliği yapmalı onları da sürece dahil
etmelidir.
27.03.2014
13
27.03.2014
Baskı Grupları
Yönetimin Yapısı
• Çeşitli toplumsal kurumlar, baskı grupları okulu
kendi amaçları doğrultusunda etkilemek ister.
• Siyasetçiler, dernekler, vakıflar, sendikalar, yerel
yönetimler vs.
• Okullara bu baskılar biçim ve yön verir.
• Yönetici bu baskılar altında çalışır.
• Önemli olan yöneticinin bu baskılara karşı nasıl
davrandığıdır.
27.03.2014
14
15
• Kamu yönetimi anlayışı ve yapısı okulu etkiler
• Merkezden yönetim – yerinden yönetim
• Yerel yönetim birimleri okul yönetimi üzerinde
olumlu/olumsuz etkilere sahiptir.
27.03.2014
16
İş Piyasası
• Eğitim sistemi ürünlerini piyasaya sunar.
• Eğitim planlamasında piyasanın özellikleri dikkate
alınmalıdır.
• TES ile iş piyasası arasında ilişki oldukça zayıftır.
• Nedenleri ?
27.03.2014
27.03.2014
18
17
3
Download

H6-Okul Yönetiminde Rol Oynayan Öğeler