İDARE HUKUKU
YEREL YÖNETİMLER
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
MERKEZİ İDARENİN TAŞRA
TEŞKİLATI
1982 Anayasasının 126. maddesine
göre, “Türkiye, merkezi idare
kuruluşu
bakımından,
coğrafya
durumuna, ekonomik şartlara ve
kamu hizmetlerinin gerekliliklerine
göre, illere; iller de diğer kademeli
bölümlere ayrılır”.
 Ayrıca 5442 sayılı il idaresi kanunu
illerin de ilçelere ve bucaklara
bölündüğünü hükme bağlamaktadır.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
dolayısıyla

Merkezi idarenin taşra teşkilatı il,
ilçe ve bucaktan oluşmaktadır. İl, ilçe
ve bucak teşkilatının idareleri devlet
tüzel kişisi içerisinde yer alır, yani
ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip
değildirler.
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
İl İdaresi
İllerin kurulması, kaldırılması,
merkezlerinin belirtilmesi kanunla
olur. Bir ilçenin bir ilden alınıp
başka bir ile bağlanması da
kanunla olur.
 İl idaresinin başı validir.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Bakanlıkların kuruluş kanunlarına
göre illerde lüzumu kadar teşkilat
bulunur. Bu teşkilatların her birinin
başında bulunan il idare şube
başkanları ve bunların emri altında
çalışan memurlar valinin emri
altındadır.
 Ancak, yargı ve silahlı kuvvetler
mensupları bu hükmün dışındadır.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Valilik

Valilik istisnai bir memurluktur.
(devlet memurları kanununun
atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi
ve dereceye yükselmesine ilişkin
hükümlerin uygulanmadığı
memurluklara istisnai memurluk
denir).
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Valilik
Valiler, iç işleri bakanının
önerisi, bakanlar kurulunun
kararı ve Cumhurbaşkanı’nın
onayıyla atanır.
 Vali, Devletin, hükümetin ve
ayrı ayrı her bakanın ildeki
temsilcisi; bunların idari ve
siyasi yürütme vasıtasıdır.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
İlçe idaresi
İlçelerin kurulması, kaldırılması,
merkezinin belirlenmesi,
isimlerinin değiştirilmesi kanunla
olur.
 İlçe idaresinin başı kaymakamdır.
 Kaymakam, ilçede hükümetin
temsilcisidir.
 İlçenin genel idaresinden
kaymakam sorumludur.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Kaymakam

Kaymakam da, vali gibi bulunduğu
idarenin başıdır. Benzeri kolluk,
hiyerarşi ve vesayet yetkilerine
sahiptir. Ancak kaymakam ve vali
arasında önemli farklılıklar
bulunmaktadır.
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Kaymakam VS Vali






Vali hem devletin hem de hükümetin temsilcisidir.
Kaymakam ise sadece hükümetin temsilcisidir.
Kaymakam yetki genişliğinden yararlanamaz.
Vali genel emir çıkarabilir, kaymakamın böyle bir
yetkisi yoktur.
Valiye yabancı ülke konsoloslukları ve komşu
devletin sınır makamları ile ilişki kurma yetkisi
verilmiştir fakat kaymakamın böyle bir yetkisi
yoktur.
Vali acil durumlarda en yakın silahlı kuvvetler
birliği komutanlığından doğrudan yardım
isteyebilir; kaymakam ise ancak validen yardım
isteyebilir.
Yani vali kaymakamı tokatlar…..
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Bucak idaresi


Bucak idaresi, içişleri bakanlığının kararı
ve cumhurbaşkanının onayıyla kurulur.
Bucak müdürü içişleri bakanlığı
tarafından valilik emrine atanır. Bucak
meclisi, bucak sınırlarındaki yerel
meclislerin seçtiği üyelerle bucaktaki
doktor, sağlık memuru, veteriner, tarım
öğretmeni ve başöğretmenlerden oluşur.
Bucak idaresi günümüzde günümüzde
önemini yitirmiş bulunmaktadır.
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
YERİNDEN YÖNETİM
KURULUŞLARI
Kamu hizmetlerinin devlet tüzel kişisi
dışında kalan diğer kamu tüzel kişileri
tarafından yerine getirilmesine
yerinden yönetim denir.
 Yerinden yönetim yerel yönetimi
kapsar ancak yerel yönetimle aynı
anlama gelmez.
 Yerel yönetimler yerinden yönetimin
sadece bir bölümünü oluşturur.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Yerinden yönetim kuruluşları
Yerinden yönetim kuruluşlarının tamamı
kamu tüzel kişiliğine sahiptirler. Buna bağlı
olarak yerinden yönetim kuruluşları hak
ve borç ehliyetine sahiptir.
 Kendilerine ait mal varlığı ve bütçesi
vardır.
 Karar ve yönetim organları ile personele
sahiptirler.
 Kendi görev alanlarını ilgilendiren
kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını
sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak
şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Kamu gücüne sahip oldukları için tek
yanlı işlem yapma hakkına sahiptirler.
 Kamulaştırma yapabilirler.
 İşlemleri hukuka uygunluk
karinesinden yararlanır.
 Eylem ve işlemlerinden kaynaklanan
uyuşmazlıklar idari yargıda
çözümlenir.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Hizmet yönünden yerinden yönetim
kuruluşları
Bazı hizmetlerin taşıdıkları önem
nedeniyle devlet tüzel kişiliğinden
ayrılıp ayrı kamu tüzel kişilik
verilmesiyle özerkleşmesi şeklinde
oluşmuşlardır.
 (Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet
Su İşleri, Devlet Demir Yolları,
üniversiteler, TÜBİTAK, SGK…)

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Yerel Yönetimler

Belli bir hizmete ya da faaliyete
değil, belli yörede yaşayan halka
yerel gereksinimlerinin karşılanması
amacıyla; kısmi özerklik
tanınmasıdır. (buradaki siyasi değil,
idari boyutta bir yerel yönetimdir.)
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN

Taşra teşkilatının o yörenin
gereksinimlerini tam olarak
karşılayamayacağı düşünüldüğü için,
ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip yerel
yönetimler oluşturulmuştur.
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN

Yerel yönetimlerin amacı, yerel
ve ortak gereksinimleri
karşılamaktır. Ulusal düzeydeki
gereksinimler için merkezi
idare yetkilidir.
Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Belediye ve il özel idarelerinin
görevleri ilgili kanunlarda sayılmıştır.
Anayasa Mahkemesi kararlarına göre;
belediye ve il özel idaresinin görev
alanı mahalli müşterek ihtiyaçların
karşılanması ile sınırlıdır.
 Bu nedenle ulusal düzeyde yürütülmesi
gereken bir faaliyetin yerel yönetimlere
verilmesi mümkün değildir.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Merkezi idarenin, yerel yönetimler
üzerinde hiyerarşi benzeri sıkı bir
denetim yetkisi yoktur.Vesayet
denetimi suretiyle kullanabileceği bir
yetkisi vardır.
 Vali, belediye meclisi kararını hukuka
aykırı görüyorsa, idari yargıda dava
açabilir.
 Son düzenlemelerle vesayet yetkisi
oldukça sınırlandırılmıştır.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELER (DÜZENLEYİCİ VE
DENETLEYİCİ KURUMLAR)
En önemli özellikleri; yasama ve
yürütme karşısında bağımsız
olmalarıdır.
 Belli bir alanı, regüle etme
(düzenleme), izleme, denetleme ve
yaptırım uygulama yetkileri ile
donatılmışlardır.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Bu kuruluşlar, bireylerin temel hak
ve özgürlüklerini koruduklarından
bunların haiz oldukları yetkiler özel
kolluk yetkileri niteliğindedir.
 Yapmış oldukları işlemler idari işlem
olduğundan, bu kurumların işlemleri
idari yargı denetimine tabidir.

Öğr. Gör. Anıl Çağlar ERKAN
Download

idare hukuku 4.ders