REHBERLİK SERVİSİNİN HAZIRLAMIŞ OLDUĞU
« ANNE –BABA TUTUMLARI » SEMİNERİNE
Semineri Hazırlayan ve Sunan
ECE
TÜRKOĞLU
PSİKOLOJİK DANIŞMAN VE REHBER ÖĞRETMEN
GAZİ İLKOKULU
BUGÜN NELERDEN
BAHSEDECEĞİZ?




Aile olabilme ve Ailenin Temel
Gereksinimleri
Aile İçi İletişim ve İletişim
Engelleri
Anne – Baba Tutumları Ve
Çocuklarımıza Yansımaları
Öneriler
Ailenin Temel Gereksinimleri







Değerli olma duygusu
Güven ortamı
Yakınlık ve dayanışma duygusu
Sorumluluk duygusu
Zorluklarla mücadele ederek onların üstesinden
gelmeyi öğrenme
Mutluluk ve kendisini gerçekleştirme ortamı
Sağlıklı manevi yaşamın temellerini oluşturma
AİLE İÇİ İLETİŞİMİN
DİNAMİKLERİ




Saygı Duymak Ve Olduğu Gibi Kabul
Edebilmek
Doğal Davranabilmek
Empati
Etkin Dinleyebilme
İletişim Engelleri







Sıklıkla emir cümleleri kullanmak
Gözdağı vererek konuşma biçimi
Sürekli öğüt verme
Sıklıkla yargılamak, eleştirmek
Çocuğu sürekli övmek
Ad takmak , alay etmek
Sürekli soru sormak , sınamak, sorgulamak
(VİDEO-1)
ÖNERİLER
1.
Çocuğunuza zaman ayırın. Çocuğunuzla geçmiş zaman asla boşa geçmiş zaman
değildir.
Çocuğu sevmek, ona bolca ve pahalı oyuncak almak değil onunla
ortak faaliyetleri paylaşmak, ona zaman ayırmak, onunla oyun oynamaktır.
Çocuğu sevmek sözle sevgiyi ifade etmenin ötesinde, eylemle bu duyguyu ona
yaşatmaktır.
2.
Çocuğunuzla birlikte olduğunuz zaman tüm dikkatinizi ona yoğunlaştırın. Bu
nedenle de, başka bir işle meşgulken değil, kendinizi rahat hissettiğinizde
çocuğunuzla ilgilenerek, anne ya da baba olmanın keyfini çıkarın.
3.
4.
Aşağılamak, suçlamak, çocuk adına karar vermek yerine, çocuğu dinleyin.
Dinlendiğini düşünen çocuk kabul edildiğini, dolayısıyla sevildiğini düşünen
çocuktur.
5.
Göz kontağı kurarak, gülümseyerek kabul belirtisini beden diliyle pekiştirin.
Böylelikle çocuk “kişiliğine saygı duyulduğunu” düşünerek iletişimini sürdürür.
6.
Anne ve babasının kendisini dinlediğini gören çocuk duygularını ifade etme
olanağı bulur. Aldığı tepkilerle “anlaşıldım” duygusunu yaşar. Böylelikle rahatlar.
7.Çocuğunuza
karşı davranışlarınızda tutarlı olun. Kendi içinizde çelişkili
davranışlarda bulunmanız ya da anne ve babanın birbiriyle çelişen biçimde
davranması, çocuğu “doğruyu bulma” konusunda zorlar.
8.Çocuğunuzu
başka çocuklarla karşılaştırmayın. Çocuk, anne babası tarafından
önemsenmek, değerli bir insan olarak kabul edilmek ihtiyacındadır. Onun diğer
çocuklarla karşılaştırılması, kendini değerli bir insan olarak görmesini engeller.
Çocuğun kendine özgü, bağımsız bir birey olarak kabul edilmesi, ruh sağlığının
temelini oluşturur.
“ŞU DÜNYADA HER ŞEYİN EN İYİSİNE LAYIK ÇOK ÖZEL VE
GÜZEL BİR ÇOCUK VAR! O, SİZİN EVİNİZDE YAŞIYOR.”
D.Cüceloğlu
Anne Baba
Tutumları
ÇOCUK ANNE BABA ELİNDE BİR
EMANETTİR.KALBİ KIYMETLİ BİR CEVHER
GİBİ TEMİZDİR. MUM GİBİ HER ŞEKLİ
ALABİLİR. BÜTÜN YAZI VE ŞEKİLLERDEN
UZAKTIR. TEMİZ BİR TOPRAK GİBİ OLUP
,HANGİ TOHUM ATILIRSA BÜYÜR. İYİLİK
TOHUMU EKİLİRSE , DİN VE DÜNYA
SAADETİNE KAVUŞUR.
GAZZALİ
OLUMSUZ AİLE
TUTUMLARI



AŞIRI KORUYUCU VE
KAYGILI ANNE-BABA
TUTUMU
AŞIRI KORUYUCU VE
KAYGILI ANNE-BABA
TUTUMU
SINIRSIZ
ÖZGÜRLÜKÇÜ,TAVİZ
KAR ANNE-BABA
TUTUMU
(VİDEO-2)
AŞIRI KORUYUCU VE KAYGILI ANNE-BABA
TUTUMU


Bu ailelerde anne-babalar
çocuğa gereğinden fazla
özen gösterip onu denetim
altında tutarlar. Anne baba
çocuğun her davranışına
müdahale eder.
Çocuğun başına kötü şeyler
gelir diye kendi başına bir
şeyler yapmasına izin
vermezler. Çocuğun tüm
ihtiyaçları büyükleri
tarafından karşılanmaya
çalışılır.


Çocuğun kendini tanımasını ve yapabileceklerini fark
etmesini engelleyen bir anne-baba tutumudur.
Çocuğun bireyselleşme çabalarını engelleyen bir tutumdur.
AŞIRI KORUYUCU
ANNE VE BABA TUTUMUNUN
ÇOCUK ÜZERİNE ETKİLERİ





Çocuğun aşırı bağımlı,ürkek,çekingen ve güvensiz bir
kişilik geliştirmesine neden olur.
Çocuğun hatalarının sonucunda yaşayarak öğrenmesine
izin verilmez, sorumluluk duygusunun gelişmesi
engellenir.
Çocuk ileriki yaşamında karar almakta ve uygulamakta
zorluk çekeceği gibi yaşama karşı içinde bir korku
oluşturur.
Çocuğun kişiliği olgunlaşamaz. İnatçı, istediğini tutturan,
mantıksız kavgalar çıkaran,çabuk mutsuz olan bir çocuk
ve ileride benzer niteliklere sahip bir yetişkin olur.
Çevresindeki insanlarla iletişim kurmakta güçlük çeker.
AŞIRI BASKICI-OTORİTER
TUTUM




Otoriter tutumda çocukların kişilik özellikleri, ilgi ve
gereksinimleri dikkate alınmamaktadır.
Çocuğun istekleri bastırmaya çalışılır. Katı bir disiplin
anlayışı vardır. Tehdit etmek ya da fiziki şiddet
göstermek şeklinde olabildiği gibi ,sevgiyi esirgemek ,
küsüp iletişimi kesmek ya da aşağılayıcı karşılaştırmalar
yapmak şeklinde de olabilir.
Çocuğa açıklanmadan kurallar konulur ve bu kurallara
kesinlikle uyması istenir, bu konuda anne-baba asla
tartışma kabul etmez.
Aile içinde korku hakimdir ve çocuk korku ile büyür
AŞIRI BASKICI VE OTORİTER
TUTUMUN ÇOCUK ÜZERİNDEKİ
ETKİLERİ







Çocuğun kendine güven duygusu oluşmaz.
Yaratıcılık engellenir.
Hata yapanlar mutlaka cezalandırılmalıdır görüşünü
benimserler.
Rutin ve sınırları belli olan iş ve meslekleri seçerler.
En küçük bir hatada bile hoşgörüleri olmayabilir.
Okul yaşamlarında fazla başarılı olamazlar.
Anne-babalarının (veya bir otoritenin)olmadığı
ortamlarda kendilerini boşlukta hissederler ve bir otorite
bulma arayışı içine girerler.
SINIRSIZ ÖZGÜRLÜKÇÜ-HOŞGÖRÜLÜ
ANNE-BABA TUTUMU

Denetimin düşük, tepkiselliğin yüksek olduğu bir
tutumdur. Saldırgan tutumlar dahil çocuğun her tür
davranışları hoşgörü ile karşılanır.

Davranışlara sınır çekilmez ve yaptırım
uygulanmaz.
Anne babaların bu aşırı hoşgörülü tutumları çocuğun onlara
hükmetmesine ve çok az saygı göstermesine neden

olur.Toplumun kendilerine vermediği hakları kendisine veren çocuk
içinde bulunduğu grubun veya okulun kurallarına uymada
güçlük çeker.
İZİNVERİCİ (HOŞGÖRÜLÜ)
TUTUMUN ÇOCUĞUN KİŞİLİK
GELİŞİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ







Her istediğini yaptırmayı alışkanlık haline getirir.
Kural tanımaz.
Ev dışındaki kurallarla karşılaşınca hayal kırıklığına
uğrar.
Her istediği olmadığı için arkadaşlarına uyum
sağlamakta güçlük çeker.
Anne-babasına hükmeder ve onlara çok az saygı
gösterir.
Bencil, doyumsuz ,sabırsız ve şımarık olur.
Başkaldırıcı olur ve toplum dışı davranışlar sergiler.
Aşırı kural koymak da,
fazlasıyla kuralsız olmak da
çocuğa zarar verir.
Çocuk için evde düzenli ve
kuralların olduğu bir ortam
gereklidir.
Günümüzde özellikle Televizyon ve
bilgisayar konusunda seçici ve
sınırlayıcı olun.
Çok fazla
televizyon ve
bilgisayara maruz
kalan çocuklarda
davranış
problemleri
oluşmaktadır.
MÜKEMMELİYETÇİ ANNE-BABA
TUTUMU
 Bu tutumu benimseyen anne babalar
çocuklarını akademik, sosyal, sanatsal, sportif
her alanda kusursuz olmasını beklerler.
 Aile beklentilerini karşılaması için çocuk yoğun
bir eğitim sürecine tabi tutar.
 Çocuktan beklentiler yaşının ve kapasitesinin
üzerindedir.
25
Bu tutumla yetişen çocuklar;
Sürekli bir
iç çatışma içindedir.
Fikirleri genellikle çok katıdır.
Her işte üstün olmak ister ve
bunu başaramadığı noktada
hayal kırıklığına uğrar ve
başarısızlığı pekişir.
Çalışmayı tamamen bırakabilir
ve aşağılık duygusu gelişir.
26

Bu nedenle sağlıklı ailede çocuktan
beklenen ,olağanüstü bir başarı değil
kapasitesine uygun , gerçekçi bir
başarıdır. Çünkü sağlıklı ailede «olması
gereken» doğrultusunda zorlamak yerine
«olan»ı geliştirmek, «gizil güçleri» su
yüzüne çıkarmak hedeflenmektedir.
Burada önemli olan; çocuğun
kapasitesiyle anne-baba beklentisi
arasındaki dengenin sağlanmasıdır.
27
ÖNERİLER



Çocuğunuza «önem verdiğinizi» hem sözle
hemde davranışlarınızla gösterin.
Çocuğun gösterdiği çabaya saygı duyun.
Haklı başarılarından dolayı çocuğu takdir
edin. Yeri geldiğinde övgüde bulunmaktan
çekinmeyin.
28
29
TUTARSIZ ANNE-BABA TUTUMU
 Anne babanın tutumu belirli değildir.
Yukarıda belirtilen tutumların hepsini
de zaman zaman uygular.
 Anne ve babanın tutumları arasında da
farklılıklar vardır.
30
Bu tutumla yetişen çocuklar;
Ne zaman ve nerede ne
yapacağını bilemez. Çocuk
anne veya babanın tepkisini
tahmin edemez ve bu nedenle
kendini güvende hissetmez.
Çocuk çevresindeki insanlara
güvenmeyen, her şeyden
şüphelenen, kararsız bir kişilik
yapısı geliştirebilirler.
31
DİĞER OLUMSUZ AİLE TUTUMLARI:
a.
Anne ve babanın
tutumları arasında
tutarsızlık:
Bu tutumda, bir
çocuğa annenin ayrı,
babanın ayrı bir tutum
izlemesi söz konusudur.
Çocuğa konulan sınırların
sürdürebilmesi için
anne-babanın
davranışlarında tutarlı
olması gerekir.
32
DİĞER OLUMSUZ AİLE TUTUMLARI
b.Aile içindeki kardeşlere
farklı tutumlar :
Burada çocuklar
arasında ayrımcılık vardır.
Örneğin, kız çocukla erkek
çocuk arasında veya
yatağını ıslatan çocukla
diğer çocuklar arasında
ayırım yapılır.
33
DİĞER OLUMSUZ AİLE TUTUMLARI
c.Aile içi kutuplaşmalar:
Aile içinde bazen
klikleşmeler, aile içindeki bir
grubun başka gruba ya da kişiye
karşı çıkması, gizli anlaşmalar
oldukça sık görülür. Bazen annebaba çocuklara karşı, çocuklar
anne babaya karşı, bazen de bir
çocukla baba, bir başka çocukla
anneye karşı kutuplaşabilir.
Çocuk aile içinde herkesin
yüklendiği bir şamar oğlanı da
olabilir.
(VİDEO-3)
34
OLUMLU AİLE TUTUMU
DESTEKLEYİCİ TUTUM
Bu tutuma sahip anne babalar,
çocuklarını herhangi bir karşılık
beklemeden içten ve derinden
bir duyguyla severler.
Çocuklarının davranışlarını ilgi
ve anlayışla izleyip , kendi
ayakları üzerinde durabilecek
şekilde yetiştirirler.


Çocuğunu kabul eden anne ve baba
çocuğun ilgilerini göz önünde bulundurur
ve onun yeteneklerini geliştirecek ortam
hazırlar.
Aileyi ilgilendiren kararlar alınırken
çocuğunda fikri alınır. Bu ailelerdeki genel
görüş “çocukta bizimle yaşıyor ve
alacağımız kararlarda onunda söz hakkı
olmalıdır.”şeklindedir.


Çocuk sınırlar içerisinde
özgürdür. Neyi,ne zaman ve
ne şekilde yapacağını çok iyi
bilir.
Aile bireyleri arasında etkili
bir iletişim söz konusudur.
OLUMLU ANNE-BABA TUTUMU
Bu tutumla yetişen çocuklar;
Sosyalleşmiş, işbirliğine
hazır, arkadaş canlısı, duygusal
ve sosyal açıdan dengeli bir
bireydir.Çocuk nerede ne
yapması gerektiğini bilir.
Saygılı, sorumluluklarını bilen
ve çevresi ile olumlu ilişkiler
kurabilen bireylerdir.
38
Destekleyici tutumu benimseyen aile
çocuklarına iyi model olan ailedir.
Unutmayın ki,
çocuğunuz birçok
davranışınızı
örnek alıyor!
Çocuğunuza sürekli ne söylerseniz öyle
olma ihtimallerini arttırırsınız.
Bu olumlular için
geçerli olsa da daha çok
olumsuz sıfatlar için
geçerlidir.
Çünkü daima ortada bunu
destekleyecek bir sebep
vardır.
Destekleyici
tutumdaki aile
çocuğuna sevgisini gösteren
ailedir..
Sevmek ve sevdiğinizi
hissettirmek arasında çok büyük
fark vardır.
Ailenin mutluluğu çocuğa psikolojik güven
verir.

Aile içi
anlaşmazlıklar ve
tartışmalar
mümkün
olduğunca
çocuğun yanında
yapılmamalıdır.
Aile içinde
çocuğa karşı
tutarsızlıklar
olmamalıdır.
(Çift yönlü davranış
çocuğu yalancılığa ve
ikiyüzlülüğe iter.)

EĞER BİR ÇOCUK HOŞGÖRÜYLE YAŞARSA SABIRLI
OLMAYI ÖĞRENİR.

EĞER BİR ÇOCUK TEŞVİK EDİLEREK YAŞARSA
ÖZGÜVENİ ÖĞRENİR.

EĞER BİR ÇOCUK DEĞER VERİLEREK YAŞARSA SAYGI
DUYMAYI ÖĞRENİR.

EĞER BİR ÇOCUK EŞİTLİK ORTAMINDA YAŞARSA
ADALETİ ÖĞRENİR.

EĞER BİR ÇOCUK GÜVEN DUYGUSU İÇİNDE YAŞARSA
İNANMAYI ÖĞRENİR.
EĞER BİR ÇOCUK BEĞENİLEREK YAŞARSA KENDİSİNDEN
HOŞLANMAYI ÖĞRENİR.
EĞER BİR ÇOCUK DOSTLUK İÇİNDE YAŞARSA DÜNYADA
SEVGİ ARAMAYI ÖĞRENİR.
EĞER BİR ÇOCUK SEVGİ İÇİNDE BÜYÜRSE GÜVENMEYİ
ÖĞRENİR.
ÇOCUK AİLENİN, AİLE DE TOPLUMUN
ÜRÜNÜDÜR;
ÇOCUK YAŞADIĞINI ÖĞRENİR.
TEŞEKKÜRLER ...
Download

sunum 1