EĞİTİM
ve
ÖĞRENME
İLETİŞİM- ÖĞRETİM

İletişim; bir kişinin diğerlerini etkilediği tüm
süreçleri kapsar

İletişim; fikirlerin, duyguların,
düşüncelerin,niyetlerin ve gereksinimlerin insanlar
arasında karşılıklı iletildiği bir süreçtir.
EBE/HEMŞİRENİN HASTAYA OLAN
YAKLAŞIMININDA;

Amaçlı bir iletişim,
anlayış ve motivasyon
gerekir

Güven verici bir ilişki
gerekir.
Hastanın güven gereksinimi vardır.







Farklı bir ortam, çevre
değişikliği
Yeni tedavi
Bilinmezlik
Tehlike ve riskler
Olumsuz geçmiş
deneyimler
Destek kaynaklarının
olmaması
Kayıp,kriz ve benzeri
durumlar…..
 Bireyin,
anksiyete,
öfke ve
engellenme
yaşamasına
neden olur.
Hasta hastaneye geldiğinde bir takım
beklentileri vardır;



Anlaşılmak
Doğru-uygun tedavi ve
bakım almak
Sorunun
çözümlenmesi,
sağlığına kavuşma




Rahatlama
Bilgi verme
Zarar görmeme,
güvenli bir çevre
Mahremiyetin
korunması
Kişinin hastalık/hastaneye yatma
konusunda verdiği tepkiler;

İnkar

Depresyon

Öfke-kızgınlık

Pazarlık

Anksiyete

Kabullenme-uyum
DEPRESYONDAYIM
UNUTULDUM…………..
HASTA/BİREY-SAĞLIK PERSONELİ
ARASINDAKİ GÜVEN İLİŞKİSİNİN
GELİŞTİRİLMESİ İÇİN-I;

Aktif bir dinleyici olmak, geri bildirim vermek

Hastayı veya bireyi kendine özgü bir insan
olarak kabul etmek ve bunu hissettirmek

Hastaya güvende olduğunu ve kendisi için
çalışıldığı hissini vermek
HASTA/BİREY-SAĞLIK PERSONELİ
ARASINDAKİ GÜVEN İLİŞKİSİNİN
GELİŞTİRİLMESİ İÇİN-II;

Kendine özgü duygu, düşünce ve inançlarının
olduğunu kabul etmek

Durumu ile ilgili gerçeği iletmek

Hasta-bireye karşı tutum ve ifadelerin birbiriyle
tutarlı olması

Önyargısız olmak
GÜVEN İLİŞKİSİNİN
ÖZELLİKLERİ;

SICAKLIK
(SAMİMİYET)

SAYGI

EMPATİ

İÇTENLİK
SORU TİPLERİ;

1- KAPALI UÇLU SORULAR

Ağrınız ne zaman başladı?

Daha önce hastaneye yattınız mı?

2- AÇIK UÇLU SORULAR

AĞRILARINIZDAN BİRAZ BAHSEDEBİLİRMİSİNİZ?

SİZİ ENDİŞELENDİREN DURUMLAR NELER?

HASTALIĞINIZ HAKKINDA NELER BİLMEK
İSTERSİNİZ?

3- YÖNLENDİRİCİ SORULAR

GÜN BOYU AKTİF MİSİNİZ?

NASIL BİR HASTALIĞIN OLDUĞUNU
BİLİYOR MUSUN?

4- BELİRLEYİCİ SORULAR

İNSANLAR BÖYLEDİR DEMEKLE NE
DEMEK İSTİYORSUNUZ?
ÖĞRETME-ÖĞRENME
.



Eğitim: Bireyin davranışında kendi
yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istenilen
yönde değişim meydana getirme sürecidir.
Öğretme: Öğrenmeyi gerçekleştirmek için
yapılan etkinlikler.
Öğrenme: organizmanın çevre ile etkileşimi
sonucunda bireyde oluşan davranış
değişikliğidir.
Sağlık Eğitimi- Koruma Düzeyleri
Birincil Koruma: Hastalık oluşmadan önlem
alma ve öğretme(sigarayı bırakma gibi).
İkincil Koruma: oluşmuş bir hastalığın erken
tanısı ve tıbbi önerilere uygun davranma
üzerine odaklanır.
Üçüncül Koruma: hastalığa uyum ve yaşam
kalitesi arttrma.
ÖĞRENME ALANLARI;

1- Bilişsel alan (kognitif)

2-Duyuşsal alan (affektif)

3- Psikomotor alan (psychmotor)
1- Bilişsel alan (kognitif)

Bilgiyi tanıma, hatırlama, onun üzerine akıl
yürütme, kavramlar, genellemeler, kuramlar
oluşturma ve bunları denetleme gibi
süreçleri ifade eder.
Örneğin; diyabetik bir hastada beyaz
şekerin ve karbonhidratların kan şekeri
üzerine olan etkisini bilmek gibi

2-Duyuşsal alan (affektif)

İlgi, alışkanlık, tutum,
duyguları ve değerleri
değiştirmeyi içerir.
Örneğin; diyabetik bir
bireyin, hastalığın getirdiği
değişimler ve yaşamını
olumsuz etkileyen stresle
baş etmeyi öğrenmesi gibi.

3- Psikomotor alan (psychmotor)

Organların teke tek ve toplu
hareketleri ile ilgili olan
motor becerileri ifade eder.
Örneğin; diyabetik bir
hastanın insülin uygulamayı
öğrenmesi ve bunu
kendisine gerektikçe
uygulaması gibi.

ÖĞRENME AŞAMALARI;

1- ÖĞRENMEYE HAZIR OLMA

2- YENİ BİLGİ, TUTUM VE BECERİLERİN
KAZANILMASI

3- DAVRANIŞIN DEĞİŞMESİ
ÖĞRENMEYE ETKİ EDEN
Anksiyete,
FAKTÖRLER;

İçsel (internal nedenler)

Dışsal (eksternal nedenler)
depresyon,hastalık,kayıp
yada krizi red etme, hasta
rolüne teslim olma,
bireyim eğitim ve dili
kullanma
seviyesi,entelektüel
beceriler, değerler,
güdülenme, zeka,
motivasyon, önyargı ve
önceki deneyimler
Çevre, eğitimin zamanı,
eğitim metodu, eğitim
amaçlı kullanılan
materyaller, eğiticinin
nitelikleri
HASTA EĞİTİMİNDE
ÖĞRETME-ÖĞRENME SÜRECİ





A- VERİ TOPLAMA ve TANILAMA
B- HEDEF
C- PLANLAMA
D- UYGULAMA
E- DEĞERLENDİRME
A-VERİ TOPLAMA



1- Bireyin gereksinim
duyduğu bilgi ve
beceriler nelerdir ?
2- Bireyin motivasyonu
nasıl ?
3- Eğitim için
kaynaklar nelerdir ?
ÖĞRENME GEREKSİNİMLERİNİN
BELİRLENMESİ= TANILAMA

Hasta/sağlıklı bireyin öğrenim
gereksiniminin saptanması gerekir.

Kişinin hastaneye yatışından başlayarak
taburculuk aşamasına kadar öğrenme
gereksinimi değerlendirilir.
Öğrenme gereksinimi saptanırken
değerlendirilmesi gereken noktalar;





1- Bireyin kendisinin ve/veya yakınlarının sağlıkla
ilgili soruları
2- Bireyin şuandaki sağlık durumunu, hastalığını,
tedavi, prognozu anlama düzeyi
3- Öz bakımı, ve gelecekte gerekli olabilecek bilgi
ve becerileri
4- Bireyin öğrenme gereksinimini etkileyen
deneyimleri (hast.yatma, ameliyat)
5- Ailenin bilgi gereksinimi
EBE/HEMŞİRENİN MOTİVASYONU
DEĞERLENDİRMESİ-I




1- Bireyin davranışları (dikkat düzeyi, soru
sorma eğilimi, belleği, konsantrasyonu)
2- Bireyin problemin ciddiyetini, olası
sorunları algılaması
3- Sağlık personeli hakkında bireyin
tutumları, etkileşimi
4- Hastanın öğrenme isteği
EBE/HEMŞİRENİN MOTİVASYONU
DEĞERLENDİRMESİ-II



5- Hastanın eğitime katılmasını engelleyen
faktörler
6- Bireyin sosyo-kültürel özellikleri
(gelenek, görenekleri, sağlık kavramı, inanç
ve değerleri)
7- Bireyin öğrenme yöntemi konusundaki
tercihi
HASTANIN ÖĞRENME YETENEĞİ İLE İLGİLİ
DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKEN ANA
NOKTALAR





Fiziksel güç, hareket etme,koordinasyon
Duyu kayıpları var mı
(görme,işitme,dokunma)
Okur-yazarlık düzeyi,okuduğunu
anlama-kavrama durumu
Gelişim düzeyi (bebek,adölesan,yetişkin)
Biliçsel fonksiyonları
(bellek,algılama,yargılama,zeka,soyut
düşünme yeteneği)
B-HEDEF;

İSTENEN DAVRANIŞ
DEĞİŞİKLİKLERİNİN YAZILI
İFADESİDİR.

HEDEFİ TANIMLAMADA KULLANILAN
İFADELER MÜMKÜN OLDUĞUNCA
YORUMA AÇIK OLMAMALIDIR…
1-Öğrenme hedeflerinin belirlenmesi;
Bir hedefin taşıması gereken özellikler;
hedef ifadesi;
 tek bir davranışı içermelidir
 Gözlenebilir, ölçülebilir olmalıdır
 Ölçülme zamanını içermelidir
 Sağlık eğitimcisi-hasta olarak
oluşturulmalıdır.

2-Kriterlerin belirlenmesi;

Zaman; operasyon sonrası 3cü günde
yürüyecek

Bilgi miktarı; hasta diyabetin belirtilerinden
4 ünü tanımlayacak

Aktivite; broşürde olduğu gibi kendi
kendine meme muayenesi yapacak
HEDEFLERİN
SINIFLANDIRILMASI;
a)
b)
c)
Bilgi hedefleri; hasta hipo-hiperglisemi
arasındaki farkı tanımlayacak
Psikomotor hedef; F.hanım protezini hiçbir
rahatsızlık yaratmayacak şekilde takacak
Duygusal (algılama) hedefi; A.hanım
sigarayı bırakma isteğini ifade edecek
HEDEF NEDEN ÖNEMLİDİR?

Eğitimin;
 İçeriğinin
 Tekniğinin
 Araç-gerecin
BELİRLENMESİ İÇİN GEREKLİDİR
C-PLANLAMA
 HASTA
İLE BİRLİKTE
YAPILMALIDIR
D-UYGULAMA
TEMEL ÖĞRETİM İLKELERİ;
 PLANIN
ETKİN ŞEKİLDE
UYGULANMASINDA ÖNEM
TAŞIR.
TEMEL ÖĞRETİM İLKELERİ-I;
1- Öğrenme öğrenenin bir gereksinimine
yanıt oluyorsa etkindir
2- Öğrenme için öğrenenin aktif katılımı
şarttır
3- Öğrenilecek konu öğrenenin mevcut
bildikleriyle ilişkili ise öğrenme kolay olur
4- Öğrenilecek konu öğrenenin açısından
anlam taşıyorsa öğrenme kolay olur.
TEMEL ÖĞRETİM İLKELERİ-II;




5- Öğrenilen bilgiler hemen kullanılacak ise
öğrenme etkin olur.
6- Öğrenen kendi gelişiminin farkında
olursa öğrenme etkin olur, kolaylaşır
7- Öğrenme basitten karmaşığa doğru
gelişir
8- Güven verici ilişkiler değişim için ortam
sağlar, olumlu sonuç sağlar
TEMEL ÖĞRETİM İLKELERİ-III;




9- Öğrenme sorunların algılanması ile motive olur.
10- Kişinin inanç ve değerleri sorunların
algılanmasını ve öncelikleri etkiler
11- Öğrenme sonucu gelişecek davranış
değişikliği ailesince desteklenirse öğrenme
belirginleşir
12- Stres; az ise öğrenmeyi motive eder
Fazla ise öğrenmeyi engeller
AYRICA ÖĞRETİMİN ETKİN
OLMASI İÇİN;

Önceliklerin belirlenmesi
gerekir

Öğretim iyi organize
edilmelidir

Öğretim için doğru zaman
seçilmelidir

Öğrenenin katılımı ve
dikkatini çekmek öğretenin
sorumluluğudur

Öğretimin süresi 20-30 dk
yı geçmemelidir

Uygun öğretim metodunun
seçimi
Öğretim planının uygulanması
sırasında dikkat edilecek noktalar-I;


Öğrenme
gereksinimlerinin
belirlenmesi
Öğrenmeye hazır
oluşluğun
değerlendirilmesi ve
uygun zamanın
seçilmesi

Önceliklerin
belirlenmesi

Öğretime aile ve
hastanın aktif olarak
katılması
Öğretim planının uygulanması
sırasında dikkat edilecek noktalar-II;

Öğrenenin öğrenme
becerilerinin, öğretenin
öğretme becerisinin
farkında olunması

Uygun eğitim içeriği,
araç-gereç
hazırlanması

Uygun öğretim
yönteminin tespit
edilmesi

Tekrar ve destekleme,
uygun geribildirim
alınması
ÖĞRETİM METODLARI;


Birebir tartışma
Anlatma (hazırlıklı)

Grup eğitimi

Demostrasyon
ÖĞRETİM AŞAMALARI;
A-BAŞLANGIÇ AŞAMASI
öğretime başlarken bireyin bilgi
tabanının değerlendirilmesi
öğrenenin dikkatinin çekilmesi
amaçların açıklığa kavuşturulması
B-ORTA KISIM
İçerik,öneriler
C-SONUÇ BÖLÜMÜ
Öğrenmeyi destekleme;
tekrar, olumlu destek,geribildirim
D-ÖZETLEME VE DEĞERLENDİRME
ÖĞRETİMDE KULLANILAN ARAÇ
VE GEREÇLER


Yazılı materyaller
Broşür

Yazısız materyaller

Grafik
Şekil
Maket
Gerçek araç-gereç



GÖRSEL ARAÇLARIN TAŞIMASI
GEREKEN ÖZELLİKLER-I;

Önemli resimlerin dikkat çekmesi için
keskin renklerin kullanılması

Önemli olan bilginin, dikkatin merkezine
alınması
GÖRSEL ARAÇLARIN TAŞIMASI
GEREKEN ÖZELLİKLER-II;

Kulanılan işaretler net olmalı

Resim ve yazılar birlikte kullanılacaksa
yazının hangi resme ait olduğu net olmalı

Kalabalık bir grupta ise herkesin
görebileceği şekilde olmalı
GÖRSEL ARAÇLARIN TAŞIMASI
GEREKEN ÖZELLİKLER-III;

Yazı ve çizimler
anlaşılabilir olmalı,
dikkat çekici olmalı

Çocukların/bireylerin
gelişim düzeyi dikkate
alınmalı, yazılar büyük
olmalı
GÖRSEL ARAÇLARIN TAŞIMASI
GEREKEN ÖZELLİKLER-IV;

Anlatım basitten karmaşığa doğru olmalı

Açık ve mantıklı bir sıra izlenmeli

Güncel olmalı, doğru bilgi içermeli
E-DEĞERLNEDİRME
 Sürecin
son aşamasıdır.
Sunulan bilginin öğrenilip
öğrenilmediğini saptar.


Değerlendirme;
öğrenenin doğru
yaptığı davranışı
destekler,
Yanlış davranışın nasıl
değiştirileceğinin
farkına varmasını
sağlar.
ÖĞRENMEYİ DEĞERLENDİRME
YÖNTEMLERİ

DİREKT GÖZLEM

SELF RAPORLAR

SÖZEL-YAZILI
SORULAR

DEMONSTRASYON
Download

Eğitim ve Öğrenme Sunumu