NEMATODLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ
•Uzun,silindirik
•Vücut kütiküla ile örtülü
•Cinsiyet ayrı (seksüel dimorfismus)
•♀ dölerme ve sindirim sistemleri ayrı açılır
•♂ dölerme ve sindirim sistemleri ortak açılır (kloaka)
•Tüm organlar pseudocoelom’da yer alır
•Konağın değişik sistemlerinde yerleşim gösterir
•Gelişme çoğunlukla direkt
•Büyüklük değişken
Ollulanus tricuspis (kedi/1 mm)
Trichinella spiralis (memeli/ 2-4 mm)
Dracunculus medinensis (insan/120cm)
NEMATODLARIN VÜCUT TABAKALARI
•Kütiküla
Kalın, elastiki, üzeri çizgili
Dış yüzeyi örter (ağız, özefagus, vulva,
rektum ve kloaka’ya kıvrılır)
Morfolojik özellikler gösterir (Taç yaprak,
papil,vezikül, kanat, plak, kordon,bursa
copulatrix)
•Hipodermis
Kütikülayı oluşturur
2 lateral (boşaltım kanalları), 1 ventral
(sinir kordonu), 1 dorsal (sinir kordonu)
çıkıntı yapar
•Kas hücreleri
Vücut hareketini oluşturur
Üç tip kas hücresi
Holomyaire (Trichuris)
Meromyaire (Oxyuris)
Polymyaire (Askaris)
•Vücut boşluğu
“Hemolenf” adlı yüksek
basınçlı sıvı bulunur
SİNDİRİM SİSTEMİ
•Ağız
Ön uçta, dorsale dönük, ventrale dönük
•Ağız boşluğu
Ağız kapsülüne dönüşebilir
Kitini diş, çengel veya kesici levhalar bulunur
•Farenks
•Özefagus
Konaktan sıvı emer, çeşitli bezler taşır
Arka kısımda bulbus bulunur
Rhabditiform ve filariform özefagus
•Bağırsak
Düz, boru biçiminde, tek sıralı
hücrelerden oluşur
•Dişide-anüs, erkekte-kloaka
DUYU ORGANLARI
•Kimyasal reseptörler
•Amphid (Ön uçta bir çift, sığ çukur yapısında)
•Phasmid (Anüs ve kloaka civarında, sığ çukur
yapısında)
•Dokunma duyusu reseptörleri
•Deirid/cervical papil (Özefagus bölgesinde)
•Oral papil (Ağız etrafında)
•Genital papil (Erkeklerde arkada bir çift)
•Anal ganglion
DOLAŞIM ve SOLUNUM SİSTEMİ
•Yoktur
SiNİR SİSTEMİ
•Sinir halkası
Özefagusu çevreler
(Boşaltı deliği hizasında)
•Longitudinal sinirler
Öne ve arkaya uzanır, yan
dallar verir. His papillerine
gider.
BOŞALTIM SİSTEMİ
•Tek veya çift (Rennet)
•Boşaltı kanalları
•Boşaltı deliği/Excretion porus
DÖLERME SİSTEMİ
Erkek dölerme sistemi
•Testis (1)
•Vas deferens
•Vesicula seminalis
•Ductus ejaculatorius
•Kloaka
•Bursa copulatrix (spikülüm, telemon,
gubernakulum) veya kuyruk kanatları
Dişi dölerme sistemi
•Ovaryum (2)
•Oviduct (2)
•Receptaculum seminis
•Uterus
•Vagina
•Vulva
GELİŞME VE LARVA ŞEKİLLERİ
•5 gelişme dönemi, 4 gömlek değiştirme
•Gömlek değiştirmede inaktif dönem
(lethargus)
•Üç tip larva şekili
Rhabditiform
Filariform
Mikrofiler
•Organizma içinde çoğalma yok
•Homoksen veya heteroksen gelişim
•Yeni enfeksiyon oluşumu için yeni yumurta/larva alınmalı
Probstmayria vivipara – at
Ollulanus tricuspis - kedi
Mikrofiler
Filariform larva
Rhabditiform larva
LARVA TİPLERİ
Bulbuslu
Çift bulbuslu
Kaslı-bezli
Stikosom
Trichiroid
FİLARİFORM
ÖZEFAGUS YAPILARI
Strongilid tip
Trichuroid tip
Ascaridoid tip
Spiruroid tip
Oxyuroid tip
YUMURTA TİPLERİ
S.edentatus
S. equinus
S. vulgaris
•Erişkin dönem tektırnaklıların kalınbağırsağında
•1.5-5 cm büyüklükte
•Bursa copulatrix ve büyük ağız kapsülü var
•Konakta iç organlarda göç var
•Direkt gelişir
•Yumurta 75-95X40-50 mikron, oval, çift cidarlı, blastomerli
STRONGYLUS VULGARİS
•L3 alınır, kılıf atılır
•İncebağırsak submukozada L4
•Arteria mesenterica cranialis ve bunun
kollarında göç (3-4 ay) ve L5
•Kalınbağırsakta göç ve nodül
•Prepatent süre 6-7 ay
STRONGYLUS EQUİNUS
•L3 alınır, incebağırsak mukozasında
kılıf atılır
•İncebağırsakta nodül L4
•Karaciğerde göç (6-7 hafta)
•Pankreasta göç L5
•Kalınbağırsağa dönüş
•Prepatent süre 8-9 ay
STRONGYLUS EDENTATUS
•L3 alınır, incebağırsakta kılıf atılır
•Karaciğerde göç ve nodül L4
•Ligamentlerde göç L5
•Kalınbağırsakta nodül
•Nodülü yırtma ve lumene geçiş
•Prepatent süre 10-12 ay
KÜÇÜK STRONGYLİDAE türleri
•Erişkin dönemi tektırnaklıların kalınbağırsağında
•1-2 cm büyüklükte
•Bursa copulatrix ve küçük ağız kapsülü var
•Konakta iç organda göç yok (kalınbağırsak mukozasında nodül L4,
lumende L5)
•Direkt gelişir
•Yumurta 90-110X40-45 mikron, oval, çift cidarlı, blastomerli
•Prepatent süre 3-4 ay
PATOJENİTE ve KLİNİK BULGULAR
•Olgunları (beslenmesiyle)
•Anemi
•Mukozada lezyon, ülser
•İshal
•Larvaları (göç tahribatıyla)
•İrritasyon, yangı, apse, anemi
•S.vulgaris endarteritis, aneurizma, tromboz, emboli,
enfarktüs
•Sancı, topallık
•En belirgin klinik semptomlar anemi, iştahsızlık, ishal
•Küçük Strongylidae’lerde kış sonu-ilkbahar başı şiddetli ishal ve
tedavi sonrası ishalin tekrarı
TEŞHİS
•Klinik bulgular
•Mevsim
•Dışkıda yumurta ve genç dönemler
•Dışkı kültürü
OESOPHAGOSTOMUM
Türler
Son konak
Yerleşim yeri
O.columbianum
O.venulosum
O.radiatum
O.dentatum
O.quadrispinulatum
Koyun, keçi
Koyun, keçi
Sığır, manda
Domuz
Domuz
Kalınbağırsak
“
“
“
“
•1-2 cm büyüklükte
•Bursa copulatrix ve ağız kapsülü sığ
•Konakta göç yok (tüm gelişme kalınbağırsak mukozasında)
•Direkt gelişir (L3 alınır, incebağırsakta nodül ve içinde de L4, lumen L5 )
•Yumurta 65-120X40-60 µm, oval, çift cidarlı, blastomerli
•Prepatent süre 1.5 ay
PATOJENİTE, KLİNİK BULGU ve TEŞHİS
•Nodül oluşumu (tekrarlanan enfeksiyon sonu bağışıklık) ile tekrarlanan
enfeksiyonlarda daha büyük nodül (koyunda 2-3, sığırda 5 cm çap)
(1 yıla kadar kalış)
•Larvanın nodülü terketmesiyle ülser (doğum, kötü beslenme)
•Koyunda O.columbianum daha patojen
•İnatçı ishal (aralıklı)
•İştahsızlık, kilo kaybı
•Anemi
•Submandibuler ödem
•Nodüllü bağırsaklar salam, sucuk, sosis, katküt yapımında kullanılmaz
•Dışkıda yumurta; akut dönemde yok, kronik dönemde var
Download

PowerPoint Sunusu