SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
KAPSAMINA GÖRE MALİYET SİSTEMLERİ
Üretilen mamullerin maliyeti üç ana unsurdan oluşmaktadır:
1.
2.
3.
Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri
Direkt İşçilik Giderleri
Genel Üretim Giderleri
Bunlardan ilk ikisi üretim hacmine bağlı değişken giderlerdir. Direkt işçilik giderleri kimi zaman “üretimde harcanan süre
karşılığı ödenen ücretler” şeklinde belirlenirken, bazı uygulamalarda ise “esas üretim yerlerinde çalışan işçilerin ücret ve
diğer ödemeleri” şeklinde tanımlandığından, kısmen veya tümüyle sabit olabilmektedir. Böyle bir durumda, direkt işçilik
giderlerinin bir kısmı kimi zaman sabit kimi zaman ise değişken nitelik kazanabilmektedir.
Genel üretim giderleri ise kapsamında hem enerji gibi değişken, hem de amortisman gibi sabit giderleri barındıran yarı değişken bir gider grubudur. Bu bakımdan söz konusu giderler iki alt gruba ayrılabilir;
a.
b.
Değişken Genel Üretim Giderleri
Sabit Genel Üretim Giderleri
Üretim maliyetlerinin kapsamını belirleyen ve mamul için ne kadar kısmının kullanıldığının tespitinden kullanılan yöntemler şunlardır;
1.
2.
3.
4.
Asal Maliyet Yöntemi
Tam Maliyet Yöntemi
Normal Maliyet Yöntemi
Değişken Maliyet Yöntemi
Not : “Asal Maliyet Yöntemi” endüstri öncesi toplumlarda üretimin el emeği ve küçük aletler kullanılarak mamule dönüştüğü zamanlardan kalma bir yöntem olup, günümüzün makineleşmiş üretim ortamıyla bağdaşmamaktadır.
D.İ.M.M.
D.İ.G.
G.Ü. G.
Değişken
Sabit
Değişken
Sabit
Tam Maliyet Yöntemi
XX.-TL
XX.-TL
XX.-TL
XX.-TL
XX.-TL
Normal Maliyet Yöntemi
XX.-TL
XX.-TL
XX.-TL ӿ KKO
XX.-TL
XX.-TL ӿ KKO
Değişken Maliyet Yöntemi
XX.-TL
XX.-TL
Asal Maliyet Yöntemi
XX.-TL
XX.-TL
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
XX.-TL
XX.-TL
1
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
1.
Tüpsan Üretim A.Ş. kapsamına göre maliyetlendirme yöntemlerinden “normal maliyet” yöntemini kullanmaktadır. İşletmenin kapasitesi yılda 5.000 adet mamuldür. 2008 yılında fiilen 4.000 adet mamul üretilmiş olup bunlardan
3.000 adedi satılmıştır. İşletmede dönem başı mamul stoku bulunmamaktadır. İşletme birim mamul maliyetini normal
maliyet yöntemine göre 500 TL/adet olarak hesaplamıştır. Değişken maliyet yöntemine göre hesaplama yapıldığında
1
bir mamulün maliyeti 360 TL/adet çıkmaktadır. Üretilen mamuller piyasada 600 TL/adet fiyattan satılmaktadır.
İstenilenler :

İşletmenin 2008 yılı Sabit Genel Üretim Giderleri toplamı kaç TL’dir.

İşletmenin tam maliyet yöntemine göre toplam maliyeti ve birim mamul maliyeti kaç TL’dir.

İşletmenin normal maliyet yöntemine göre hesapladığı brüt satış karı rakamı ile tam maliyet yöntemine göre
hesapladığı brüt satış karı arasındaki fark kaç TL’dir.
CEVAP(1)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
1
Kasım 2008 tarihli SMMM Yeterlilik Sınavı Sorusu
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
2
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
2. Maliyetlerini aylık olarak belirleyen bir işletmenin Temmuz ayına ilişkin üretim maliyetleri aşağıdaki gibidir:
Gider Çeşitleri
Sabit Giderler
İlk Madde Malzeme Giderleri
-
-
-
Direkt İşçilik Giderleri
Endirekt İşçilik
150.000
-
İşçi Ücret Giderleri
-
Değişken Giderler
-
Direkt İlk Madde Malzeme
Endirekt Malzeme
120.000
30.000
125.000
125.000
-
Dışarıdan Sağ. Fayda ve Hizmetler
Amortisman ve Tükenme Payları
Çeşitli Giderler
TOPLAM
2
60.000
60.000
70.000
165.000
15.000
375.000
100.000
10.000
320.000
İşletmenin yıllık kapasitesi 300.000 adet olup Temmuz ayında işletme 20.000 adet mamul üretmiştir. Ay sonunda yarı
mamul bulunmamaktadır. Üretilen malların % 75’i 600.000 TL’ye satılmıştır.
İSTENEN: Fiili maliyet yöntemini uygulayan bu işletmenin, Normal Maliyet Yöntemine göre, toplam ve birim maliyetlerini bularak; satılan mamul maliyetini, brüt satış karını, oluşan kapasite sapmasının tutarını ve donem sonu mamul tutarını hesaplayınız.
CEVAP(2)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
2
Temmuz 2009 ve Haziran 2013 tarihli SMMM Yeterlilik Sınavı Sorusu
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
3
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
3.
Tek tip mamul üreten A İşletmesinin yıllık üretim kapasitesi 10.000 adettir. İşletme ürettiği ürünlerin bir adedini 240 TL’ye satmaktadır. İşletmenin 2009 yılına ait; üretim-satış hacmi ve bazı gider kalemlerinin dökümü
3
aşağıdaki gibidir.
Dönem Başı Yarı Mamul Miktarı
Dönem İçinde Üretilen Mamul Miktarı
Dönem İçinde Satılan Mamul Miktarı
Dönem Sonu Yarı Mamul Miktarı
Direkt İlk Madde ve Malzeme Gideri
Direkt İşçilik Gideri
Genel Üretim Giderleri (Sabit)
Genel Üretim Giderleri (Değişken)
Genel Yönetim Giderleri (Sabit)
Genel Yönetim Giderleri (Değişken)
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (Sabit)
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (Değişken)
–
8.000 adet
6.500 adet
–
284.000 TL
339.200 TL
472.000 TL
408.800 TL
100.000 TL
80.000 TL
56.000 TL
32.000 TL
İstenilenler:
a. Tam Maliyet Yöntemine,
b. Normal Maliyet Yöntemine,
c. Değişken Maliyet Yöntemine göre,
- İşletmenin 2009 yılına ait BİRİM ve TOPLAM ÜRETİM MALİYETİNİ hesaplayınız.
- Dönemin gelir tablosunu düzenleyiniz.
CEVAP(3)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
3
Mart 2010 tarihli SMMM Yeterlilik Sınavı Sorusu
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
4
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
4. KARSAN İşletmesinin yıllık üretim kapasitesi 180.000 adettir. İşletmenin Haziran ayı üretim ve satış bilgileri
4
aşağıdaki gibidir.
GİDER TÜRÜ
TUTAR
Direkt İlk Madde Mlz. Gid.
Direkt İşçilik Gid.
Genel Üretim Gid.
Araştırma Geliştirme Gid.
Pazarlama Satış ve Dağ. Gid.
Genel Yönetim Gid.
25.000 TL
30.000 TL
50.000 TL
8.000 TL
5.000 TL
10.000 TL
Üretim Miktarı
Satış Miktarı
Birim Satış Fiyatı
Mayıs Ayı Sonu Stok Miktarı
7.500 adet
6.000 adet
15 TL/adet
-
DEĞİŞKENLİK ORANI
SABİTLİK ORANI
%100
%20
%40
%50
-
%80
%60
%100
%50
%100
İSTENİLENLER:
a) Tam Maliyet Yöntemine göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
b) Normal Maliyet Yöntemine göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
c) Değişken Maliyet Yöntemine göre birim üretim maliyetini hesaplayarak, Haziran ayı Katkı Tipi Gelir Tablosunu düzenleyiniz.
CEVAP(4)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
4
Temmuz 2011 tarihli SMMM Yeterlilik Sınavı Sorusu
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
5
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
5. Yıllık üretim kapasitesi 1.500 Adet mamul olan bir işletme, 2011 yılında 900 Adet mamul üretmiştir. 2011 yılı
5
üretim giderleri aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir:
Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri
Direkt İşçilik Giderleri
Genel Üretim Giderleri
- Değişken GÜG 6.000 TL
- Sabit GÜG 9.000 TL
20.000 TL
10.000 TL
15.000 TL
İstenilenler:
Yukarıdaki bilgilere göre ve işlemleri açıkça göstererek; işletmenin 2011 yılındaki;
a) “Tam maliyet yöntemine” göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
b) “Değişken maliyet yöntemine” göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
c) “Normal maliyet yöntemine” göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
CEVAP(5)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
5
Aralık 2011 tarihli SMMM Yeterlilik Sınavı Sorusu
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
6
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
6. Bir çimento fabrikasının aylık üretim kapasitesi 80.000 tondur. Şubat ayında 20.000 ton üretim ve 15.000 top
6
satış yapmış olan bu fabrikanın aynı aya ait giderleri aşağıdaki gibidir:
Direkt ilk Md. ve Mlz. Gid.
Direkt İşçilik Gid.
Genel Üretim Gid.
Pazarlama, satış ve dağıtım Gid.
Genel Yönetim Gid.
: 200.000 TL
: 800.000 TL
: 1.000.000 TL
:
40.000 TL
: 160.000 TL
Yapılan incelemeler, direkt işçilik ve genel yönetim giderlerinin tamamının, genel üretim giderlerinin %80’inin ve pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin %50’sinin sabit; geri kalan giderlerin ise değişken nitelik taşıdığını ortaya koymuştur.
İstenilenler:
Yukarıdaki bilgilere göre ve işlemleri açıkça göstererek;
a) “Tam maliyet yöntemine” göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
b) “Değişken maliyet yöntemine” göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
c) “Normal maliyet yöntemine” göre birim üretim maliyetini hesaplayınız.
CEVAP(6)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
6
H. Kamil BÜYÜKMİRZA; Maliyet ve Yönetim Muhasebesi s. 269
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
7
SMMM YETERLİLİK
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
7. Maliyetleri aylık olarak hesaplayan “Dal” üretim işletmesi, Haziran 2014 döneminde aşağıdaki giderlere kat7
lanmıştır:
Gider Çeşitleri
Sabit Giderler
İlk Madde Malzeme Giderleri
-
-
Direkt İlk Madde Malzeme
Endirekt Malzeme
-
Direkt İşçilik Giderleri
Endirekt İşçilik
22.500
-
İşçi Ücret Giderleri
-
Değişken Giderler
18.000
4.500
8.000
8.000
Dışarıdan Sağ. Fayda ve Hizmetler
Vergi, Resim ve Harçlar
Amortisman ve Tükenme Payları
Çeşitli Giderler
TOPLAM
20.000
20.000
-
12.000
4.500
30.500
5.000
60.000
18.000
6.000
66.500
Yıllık üretim kapasitesi 144.000 adet ürün olan “Dal” işletmesi, Haziran ayında 10.200 adet mamulün üretimine başlamış
ve 8.200 adedini tamamlamıştır. Üretimi tamamlanan mamullerin 7500 adedi %40 karla peşin satılmıştır.
Dönem başı yarı mamul ve dönem başı mamul stokları bulunmayan işletmede, dönem sonu yarı mamullerin tüm üretim
faktörleri açısından tamamlanma derecesi %60’tır.
İstenilenler:
Normal maliyet yöntemini uygulayan “Dal” işletmesinin:
a) Kapasite kullanım oranını ve kapasite sapmasını bulunuz. Kapasite sapması Gelir Tablosunda hangi hesapta
raporlanır açıklayınız.
b) Tamamlanan mamullerin ve dönem sonu yarı mamul stoklarının toplam ve birim maliyetlerini bulunuz.
c) Satışların Maliyeti Tablosu ve Gelir Tablosunun Brüt Satış kar/zararına kadar olan bölümü düzenleyiniz.
CEVAP(7)
DEĞİŞKEN
MALİYET
Kapasite Kullanım Oranı
NORMAL
MALİYET
TAM
MALİYET
: Üritem Miktarı / Toplam Kapasite
:
:%
7
Haziran 2014 tarihli SMMM Yeterlilik Sınavı Sorusu
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
8
SMMM YETERLİLİK
GELİR TABLOSU
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
TAM MALİYET
YÖNTEMİNE GÖRE
NORMAL MALİYET
YÖNTEMİNE GÖRE
60.Brüt Satışlar
61.Satış İndirimleri
NET SATIŞLAR
62.Satışların Maliyeti
BRÜT SATIŞ KARI/ZARARI
63.Faaliyet Giderleri
Arge Giderleri
Pazarlama Satış Dağ. Gid.
Genel Yönetim Gideri
FAALİYET KARI / ZARARI
64.Diğer Faal. Olağan Gelir
65.Diğer Faal. Olağan Gider
66. Finansman Giderleri
OLAĞAN KAR / ZARAR
67.Diğer Faal. Olağandışı Gelir
68.Diğer Faal. Olağandışı Gider
DÖNEM KARI / ZARARI
Vergi ve Yasal Yükümlülükler
DÖNEM NET KARI / ZARARI
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
9
SMMM YETERLİLİK
KATKI TİPİ
GELİR TABLOSU
MALİYET / KAPSAMINA GÖRE MALİYETLEME
DEĞİŞKEN MALİYET
YÖNTEMİNE GÖRE
Satışlar
Satışların Maliyeti
BRÜT KATKI PAYI
Değişken Dönem Gideri
NET KATKI PAYI
Sabit Giderler
KARA / ZARARA KATKI
DÖNEM KARI / ZARARI
dEĞİŞİME aÇIK oLUN
10
Download

mikro iktisat sts soruları