2014/2.DÖNEM
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI
MALİYET MUHASEBESİ
29 Haziran 2014-Pazar 16:00-17:30
SORULAR
SORU 1: “Yel” Değirmencilik işletmesi üreticilerden % 8 KDV dahil toplamda 21.600 TL’ye peşin olarak satın
aldığı 40 ton buğdayı öğütüp 27 ton ekmeklik beyaz un, 9 ton kepekli un ve 4 ton yem sanayinde kullanılan
kepek elde etmiştir. İlk öğütme aşamasında katlanılan toplam maliyet 7.800 TL’dir. Ayrıca beyaz unun
paketlenmesi için 900 TL, kepekli unun harmanlanması ve paketlenmesi için 1.170 TL’lik ek maliyet
yapılmıştır.
Ekmeklik beyaz un ile kepekli un ana mamul olup, yem fabrikalarına satılacak olan kepek yan üründür. 4 ton
kepeğin tahmini toplam satış fiyatı 800 TL’dir. % 8 KDV hariç beyaz unun ton başına satış fiyatı 900 TL, kepekli
unun ton başına satış fiyatı ise 1.350 TL’dir.
Yan ürünlere maliyet hesaplamayan işletme, bunların satışından sağladığı hasılatı ana mamullerin
maliyetinden indirmektedir.
İSTENENLER:
A) Ortak maliyetlerin dağıtımında Satış Değeri (Hasılatı) Yöntemini kullanarak ana ürünlerin toplam ve
ton başına üretim maliyetini hesaplayınız.
B) Dönem içinde toplamda 22 ton ekmeklik beyaz un ve 6 ton ekmeklik kepekli un peşin olarak satan
“Yel” işletmenin her ürüne ilişkin karlılık oranını ayrı ayrı hesaplayınız. Sürekli (aralıksız) envanter
yöntemine göre satışlara ilişkin muhasebe kayıtlarını yapınız.
SORU 2: Maliyetleri aylık olarak hesaplayan “Dal” üretim işletmesi, Haziran 2014 döneminde aşağıdaki
giderlere katlanmıştır:
Gider Çeşitleri
Sabit Giderler
Değişken Giderler
İlk Madde ve Malzeme Giderleri
22.500 TL
- Direkt
18.000 TL
- Endirekt
4.500 TL
İşçi Ücret ve Giderleri
8.000 TL
20.000 TL
- Direkt
20.000 TL
- Endirekt
8.000 TL
Dışarıdan Sağlanan Fayda ve
12.000 TL
18.000 TL
Hizmetler
Vergi, Resim ve Harçlar
4.500 TL
Amortisman ve Tükenme Payları
30.500 TL
Çeşitli Giderler
5.000 TL
6.000 TL
TOPLAM:
60.000 TL
66.500 TL
Yıllık üretim kapasitesi 144.000 adet ürün olan “Dal” işletmesi, Haziran ayında 10.200 adet mamulün
üretimine başlamış ve 8.200 adedini tamamlamıştır. Üretimi tamamlanan mamullerin 7.500 adedi % 40 karla
peşin satılmıştır.
Gençlik Caddesi No : 107
http://www.turmob.oeg.tr
06570 Anıttepe – ANKARA / TURKEY Tel : 0 (90) (312) 232 50 60 (10 Hat) Fax: 0 (90) (312) 232 50 73 – 74
Dönem başı yarı mamul ve dönem başı mamul stokları bulunmayan işletmede, dönem sonu yarı mamullerin
tüm üretim faktörleri açısından tamamlanma derecesi % 60’tır.
İSTENENLER: Normal maliyet yöntemini uygulayan “Dal” işletmesinin:
A) Kapasite kullanım oranını ve kapasite sapmasını bulunuz. Kapasite sapması Gelir Tablosunda hangi
hesapta raporlanır açıklayınız.
B) Tamamlanan mamullerin ve dönem sonu yarı mamul stoklarının toplam ve birim maliyetlerini
bulunuz.
C) Satışların maliyeti tablosu ile Gelir Tablosunun brüt satış kar/zararına kadar olan bölümü
düzenleyiniz.
Gençlik Caddesi No : 107
http://www.turmob.oeg.tr
06570 Anıttepe – ANKARA / TURKEY Tel : 0 (90) (312) 232 50 60 (10 Hat) Fax: 0 (90) (312) 232 50 73 – 74
CEVAPLAR
Cevap 1: A) Ortak Maliyetin Hesaplanması:
-
Buğday alış bedeli:
-
Öğütme maliyeti
-
Yan ürün satış değeri
27.000 TL
20.000 TL (21.600 / 1.08 = 20.000 TL KDV’siz fiyat)
7.800 TL
(800) TL
Ürünlerin Ortak Maliyetten Alacağı Payın Belirlenmesi:
Ürünler
Miktar
Birim Fiyatı
Satış Hasılatı
Satıştaki %
Beyaz Un
27 ton
900 TL/ton
27 x 900 = 24.300 TL
24.300/36.450=0,67; yani 2/3
Kepekli Un
9 ton
1.350 TL/ton
9 x 1.350 = 12.150 TL
12.150/36.450=0,33; yani 1/3
Toplam:
36 ton
36.450 TL
Ortak Maliyetin Ürünlere Dağıtımı ve Toplam ve Birim Maliyetlerinin Hesaplanması:
Ürünler
Ortak Maliyet Düşen Pay
Ek Maliyet
Beyaz Un
27.000 x 2/3 = 18.000 TL
900 TL
18.900 TL
18.900 TL / 27 ton = 700 TL/ton
Kepekli Un
27.000 x 1/3 = 9.000 TL
1.170 TL
10.170 TL
10.170 TL/ 9 ton = 1.130 TL/ton
27.000 TL
2.070 TL
29.070 TL
Toplam:
Toplam Maliyet
Birim Maliyet
Cevap 1: B) Karlılık Oranlarının Hesaplanması ve Satış Kayıtları
Beyaz un için:
Kepekli un için:
Satış hasılatı: 22 ton x 900 TL/ton = 19.800 TL
Satış maliyeti: 22 ton x 700 TL/ton = (15.400) TL
Satış karı:
4.400 TL
Karlılık Oranı = Kar / Satışlar
4.400 / 19.800 = 0,22
Satış hasılatı: 6 ton x 1.350 TL/ton = 8.100 TL
Satış maliyeti: 6 ton x 1.130 TL/ton = (6.780) TL
Satış karı:
1.320 TL
Karlılık Oranı = Kar / Satışlar
1.320 / 8.100 = 0,16
--------------/ --------------100 KASA
21.384
600 Yurtiçi Satışlar
19.800
391 Hesaplanan KDV
1.584
-------------- /
---------------620 Sat. Mamul Maliyeti
15.400
152 Mamuller
15.400
-------------- /
----------------*** VEYA --------------/ --------------100 KASA
30.132
600 Yurtiçi Satışlar
27.900
391 Hesaplanan KDV
2.232
-------------- /
----------------
--------------/ --------------100 KASA
8.748
600 Yurtiçi Satışlar
8.100
391 Hesaplanan KDV
648
-------------- /
---------------620 Sat. Mamul Maliyeti
6.780
152 Mamuller
6.780
-------------- /
---------------------------------- /
---------------620 Sat. Mamul Maliyeti
22.180
152 Mamuller
22.180
-------------- /
-----------------
Gençlik Caddesi No : 107
http://www.turmob.oeg.tr
06570 Anıttepe – ANKARA / TURKEY Tel : 0 (90) (312) 232 50 60 (10 Hat) Fax: 0 (90) (312) 232 50 73 – 74
Cevap 2: A)
Kapasite Kullanım Oranı (KKO) = Kullanılan Kapasite / Mevcut Kapasite
Yıllık kapasite 144.000 adet, Aylık Kapasite = 144.000 / 12 = 12.000 adet,
Kullanılan Kapasite = 10.200 adet;
KKO = 10.200 / 12.000 = 0,85
Kullanılan kapasiteye tekabül eden sabit giderlerin tutarı = 60.000 x 0,85 = 51.000 TL
Kapasite sapması (olumsuz) = 60.000 – 51.000 = 9.000 TL
Kapasite sapması gelir tablosunda genelde 680 Çalışmayan Kısım Giderleri hesabında izlenir.
veya 63 faaliyet giderleri grubundaki GYG hesabında düzenlenebilir.
Cevap 2: B)
Normal Maliyet Yönteminde Toplam Maliyet = Değişken Giderler + KKO Sabit Giderler
Toplam Maliyet = 66.500 + 51.000 = 117.500 TL
Dönem Sonu Yarı Mamul Stoklarının (DSYMS) Tamamlanma Derecesine Göre Eşdeğer Birim Sayısının
Hesaplanması: 2.000 adet x 0,60 = 1.200 adet
Tamamlanan Mamuller 8.200 adet + DSYMS 1.200 adet = 9.400 eşdeğer ürün miktarı
Birim Maliyet = Toplam Maliyet / Eşdeğer Birim = 117.500 TL / 9.400 adet = 12,5 TL/adet
Tamamlanan Mamullerin Toplam Maliyeti = 8.200 x 12,5 = 102.500 TL
Dönem Sonu Yarı Mamullerin Toplam Maliyet = 1.200 x 12,5 = 15.000 TL
Cevap 2: C)
Satışların Maliyeti Tablosu
1) DİMMG
18.000
2) DİG
20.000
3) GÜG
79.500
4) Yarı Mamul Kullanımı (15.000)
a) DBYMSt. 0
b) DSYMSt. (15.000)
5) Mamul Kullanımı
(8.750)
a) DBMSt. 0
b) DSMSt. (8.750)
6) SATILAN MAMULLERİN
MALİYETİ:
93.750
Gençlik Caddesi No : 107
http://www.turmob.oeg.tr
Gelir Tablosu
- Brüt Satışlar
• 7.500 x 17,5
- Satış İndirimleri
NET SATIŞLAR
- Satışların Maliyeti
• 7.500 x 12,5
BRÜT SATIŞ KARI
131.250
(-)…..
131.250
(93.750)
37.500
06570 Anıttepe – ANKARA / TURKEY Tel : 0 (90) (312) 232 50 60 (10 Hat) Fax: 0 (90) (312) 232 50 73 – 74
Download

Maliyet Muhasebesi