ŞEHİRLER VE KENTSEL
ALANLAR
ŞEHİRCİLİK TEORİLERİ I
GEORGE SIMMEL
• Metropolis ve zihinsel yaşam
• Kent hayatı sakinlerini, imaj ve izlenimlerle harekete geçirir.
• Bir koruma formu olarak ilgisiz ve bıkkın bir tutum geliştirir
FERDINAND TONNIES
• Gemeinschaft ve Gesellschaft
• Kentleşme birebir bağları ve bireysel ilişkileri ve taşra
rollerini aşındırıyor
• Gesellschaft da, ortaklıklar diğer bireylerle işlevsel ve kısa
süreli ilişkilere dayanıyor
ŞEHİRCİLİK TEORİLERİ II
CHİCAGO OKULU
• Kent ekolojisi
– Organik analoji (karşılıklı bağımlılık): büyük bir sınıflama
mekanizması olarak şehir
– Yeni bir grubun istilası altında kaldığında şehirlerin
ekolojik dengesi bozuluyor(Robert Park).
• Bir yaşam tarzı olarak kentlilik
- Toplumsal bir varoluş biçimi olarak şehirlilik olgusunu
yer alır
- Yakın bağlantılar var fakat yaşamın doğası gayrişahsi
GELENEKSEL ŞEHİRLER
MÖ. 3500: Mısır, Irak ve Pakistan’da ilk şehirler ortaya çıktı.
Çok küçük ölçekli: 15-2000 nüfuslu Babil
Antik şehirlerin çoğu surlarla çevrilmiş.
Merkezi binalar kutsal olanlar, bugünkü gibi ticari olanlar
değil.
• Elitler merkezlerde yaşıyor, daha az imtiyazlı olanlar daha dış
bölgelerde
• Şehirler ve taşra arasında büyük ayrım, ve aralarında çok az
değişim ve seyahat
•
•
•
•
SANAYİLEŞME VE
KENTLEŞME
• Modern şehirler aksine geniştir
• Kasaba ve şehirler genellikle şehir-ağlar olarak
kümelenmiştir
• Bunların ötesinde US bir megalopol(şehirler şehri) sahiptir
• Popülasyonlar iş bulmak için taşrayı terk ettikçe kentleşme
her yerde sanayileşmeye bağlı oluyor.
• Bazı zamanlar kente göç uluslararası bir fenomendir,
Amerika’da olduğu gibi
ŞEHRİN ÇÖKÜŞÜ VE
KENTSEL DÖNÜŞÜM
• Banliyöleşme çöküşte etkili bir faktör
• Şehrin problemlerinden kaçış -”Banliyölere Kaçış”
• İşler ve insanlar şehrin çekirdeğinde “şehir merkezlerinin
bozulması” süreci
• Süreci tersine çevirme çabaları: kentsel dönüşüm-binalar ve
fırsatlar
• Kentsel geri kazanım: -binalar ve alanlar yeni amaçlar için
yenilenir
• Seçkinleştirme bunun bir yolu: varlıklı meslek sahibi çiftler
şehirlerde yerleşim arıyor
GELİŞEN DÜNYADA ŞEHİRLER
- 2030 larda, gelişen dünyada nüfusunun 5’te dördü
kentsel nüfus olacak.
- Genellikle devasa ölçekli mega-kentler
- Meydan okumalar: büyüme hızı ve yasaların
yetersizliği kaynaklarda sıkıntıya sebep olacak
- Kirlilik,konut yetersizliği, yetersiz beslenme ve
sağlıksız su
- Yoksulluk ve genç nüfus
- Çocuk işçiliği, evsizler ve dilenciler
KÜRESEL ŞEHİRLER
•
•
•
•
SASKİA SASSEN: DÖRT ÖZELLİK
Küresel ekonominin komuta merkezleri
Ekonomik gelişmelerin merkezi olan, finans ve hizmet
firmaları için anahtar yerler
Yeni gelişen endüstrilerde üretim ve yenilik merkezleri
Finans ve hizmet endüstrilerinin ürünlerinin alınıp satıldığı
pazarlar
YÖNETİCİ ŞEHİRLER
Şehirsel otoriteler küresel güçleri yönetirler:
1. Yerel yaşam alanının yönetilmesi ile rekabete katkı
2. Karşıt popülasyonlar arasında sosyo-kültürel entegrasyonun
sağlanması
3. Siyasal temsil ve yönetim için alanlar sağlanması
Sosyal temsilciler olarak şehir örnekleri
• Barcelona Olimpiyat Oyunları
• Manchester Kraliyet Oyunları
SONUÇ
1. Şehirler daha önemli oyuncular haline geldikçe liderlik de
önem kazanıyor.
2. Belediye başkanları şehirlerin karar gündemlerini belirliyor:
Londra’da Livingstone; Newyork’da Giuliani
3. Biçimsel ve biçimsel-olmayan ağları yöneten şehirlerarası
dayanışmalar
4. Dünya Kentler ve Yerel Yönetimler Asamblesi, BM Habitat
Konferansına paralel hareket ediyorlar
Download

Gemeinschaft ve Gesellschaft