MİMAR KEMAL ORTA OKULU
6-14 YAŞ GRUBU ÇOCUKLUK
DÖNEMİ PSİKOLOJİSİ
6-14 YAŞ DÖNEMİ
Kişiliğin gerçek anlamda gelişip
oluştuğu,yetişkinlik özelliklerinin oluştuğu
dönemdir.
Bedensel Zihinsel Sosyal ve Psikolojik açıdan
hızlı bir gelişim ve değişim yaşanmaktadır.
Çocuğun ilk kez aileden(anneden) kopup, dış
dünyaya açıldığı,kurumsal sosyalleşme
dönemidir.
Temel akademik bilgilerin edinildiği dönem
olup,bu akademik temel geleceğini
şekillendirecektir.
6-14 YAŞ ARASI KRİTİK
DÖNEMLER(HASSAS)
1) 6-7 YAŞ
-OKULA BAŞLAMA
-AİLEDEN KOPMA
-SOSYAL DIŞA AÇILMA
2)11-12 YAŞ
-ERİNLİK DÖNEMİ
-ÜST OKULLARA YÖNELME
6-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM
ÖZELLİKLERİ VE İHTİYAÇLARI
BEDENSEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
•Okul öncesi döneme göre büyüme hızı yavaşlar
•Büyük kas gelişimi bir hayli gelişmiş olmasına
rağmen hala devam etmektedir.
•Boy hızla uzar.
•Küçük kas gelişimi henüz yeterince gelişmemiştir.
•Uzağı yakından daha iyi görür.
•El göz koordinasyonu zayıftır.
•Süt dişleri yerini kalıcı dişlere bırakmaya
başlamıştır.
Bedensel Gelişim Özelliklerinin Ortaya
Çıkardığı Temel Gereksinimler
•Devamlı hareket etmek.
•Tüm vücudunu kullanarak çeşitli etkinliklerde
bulunmak.
•El-göz koordinasyonu geliştirecek kesmeyapıştırma gibi etkinliklere katılmak.
•Yeni deneyimlere girişmek.
•Kendi sağlığını koruma konusunda rehberlik
görmek.
ZİHİNSEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
•Zihin gücü oldukça gelişmiştir.
•Dikkatini daha uzun süre belli bir konu
üzerinde toplayabilir.
•Hala somut düşünce hakimdir.
•Çevresini toptan algılar.
•Daha gerçekçi olmasına karşın yine de
duyguları baskındır.
•Zaman kavramı sınırlıdır.
Zihinsel Gelişim Özelliklerinin Ortaya
Çıkardığı Temel Gereksinimler
•Zihin gücünü geliştirecek çeşitli etkinliklere katılmak.
•Yaparak-yaşayarak öğrenmek.
•Duygularını kontrol etme konusunda yönlendirilmek.
•Olayları objektif olarak değerlendirme becerisi
kazanmak.
•Zaman kavramını oluşturmak.
•Sayı kavramını geliştirmek.
•Dili etkinlikle kullanan kişilerle birlikte olmak.
•Dili doğru ve düzgün konuşma konusunda beceri
kazanmak.
•Sesli sessiz okuma becerisini geliştirmek.
•Düzgün ve okunaklı yazı yazma konusunda
yönlendirilmek.
DUYGUSAL VE SOSYAL GELİŞİM
ÖZELLİKLERİ
•Herkesçe sevilip,beğenilmek ve değer verilmek isterler.
•Evde ve okulda ilgi merkezi olmak için çaba harcarlar.
•İyi,kötü,doğru-yanlış kavramları gelişmiştir.
•Sorumluluk duygusu gelişmeye başlamıştır.
•Çok çeşitli duyguların etkisi altındadır.
•Korku ve endişe en etkin duygulardır.
•Grup halinde oyun oynamayı severler.
•Oyun grubunda kendi cinslerinden olan arkadaşları ile oynamayı
tercih ederler.
•Arkadaşlara fazlaca önem verme,onlar gibi olmaya özenme
başlar.
•Bağımsız olma çabalarının yanı sıra çevrenin sevgi ve ilgisi hala
daha çok önemlidir.
•Öğretmene hayranlık duyarlar.
Duygusal Ve Sosyal Gelişim Ortaya
Çıkardığı Temel Gereksinimler
•Sevmek,beğenilmek,takdir edilmek.
•Özellikle ilk yılda okula uyum konusunda yardım görmek.
•Çevresindeki büyüklerden sabır ve anlayış görmek.
•Kendi gelişim hız ve düzeyine göre değerlendirmek.
•İyi-kötü,doğru-yanlış gibi kavramları geliştirmek için olumlu
örneklerle karşılaşmak.
•Çeşitli konularda sorumluluk almak.
•Duygularını kontrol etmeyi öğrenmek.
•Korku ve endişelerden arınmak.
•Arkadaşlarca kabul görmek
•Öğretmenlerden ilgi ve anlayış görmek.
•Bağımsız davranmak konusunda beceri kazanmak.
9-14 YAŞ ÇOCUKLARININ
GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
BEDENSEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
•Bedensel gelişim hızı önceki dönemlere kıyasla biraz daha
azalmıştır.
•Küçük kas gelişimi çok hızlıdır.
•El_göz koordinasyonu yeterince gelişmiştir.
•Görme duygusu olgunlaşmıştır.
•Diş değişimi tamamlanmıştır.
•Döneminin sonlarına doğru çocuklarda ergenlik dönemi
belirtisi başlar.
•Hastalıklara karşı vücut direnci çok fazladır.
•Günlük enerji harcama düzeyi çok yüksektir.
Bedensel Gelişim Özelliklerinin Ortaya
Çıkardığı Temel Gereksimler
•Beden gelişimini destekleyecek sportif
etkinliklerde bulunmak.
•El-göz koordinasyonunu daha da geliştirecek
etkinliklere katılmak.
•Diş bakımı ve vücut sağlığı konularında iyi
alışkanlıklar kazanmak.
•Dengeli beslenme,düzenli dinlenme gibi
alışkanlıklar kazanmak.
•Ergenlik dönemi konusunda aydınlatıcı doğru
bilgiler edinmek.
ZİHİNSEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
•Zihin gücü neredeyse yetişkinlerinki kadar gelişmiştir.
•Mantıklı ve soyut düşünme yeteneği önceki döneme
kıyasla daha ileri düzeydedir.
•Özellikle ilgi duyduğu konularda dikkatini uzun süre
yoğunlaştırabilir.
•Zaman ve yer kavramı gelişmiştir.
•Kendi kendine çalışma,öğrenme ve araştırma yapma
becerisi kazanmıştır.
•Olayları gerçekçi olarak değerlendirebilir.
•Kelime hazinesi çok gelişmiştir.
•Okuyarak bilgi edinme gücü artmıştır.
•Okuma ile birlikte yazma becerisi de gelişmiştir.
•İlgi alanları oldukça çeşitlenmiş ve gelişmiştir.
•Özel yetenek belirginleşmeye başlamıştır.
•Meslek seçimi ile ilgilidir.
Zihinsel Gelişim Özelliklerinin Ortaya
Çıkardığı Temel Gereksinimler
•Mantıklı ve soyut düşünme konularında çeşitli deneyimlere
girişmek.
•Kendisi ve çevresindeki kişiler ve olaylar hakkında objektif
değerlendirmeler yapabilmek için çeşitli durumlarla karşı
karşıya kalmak.
•İlgi alanlarını geliştirmek.
•İlgi duyduğu alanları daha iyi tanımak.
•Kendi kendine çalışmak,öğrenmek ve araştırma yapmak.
•Yazılı ve sözlü anlatımlarda bulunmak.
•Çeşitli kitaplar okumak.
•Meslekleri tanımak.
•Yeteneklerini geliştirmek.
DUYGUSAL VE SOSYAL GELİŞİM
ÖZELLİKLERİ
•Duygusal yönden oldukça dengelidir.
•Korku ve endişe halleri oldukça azalmıştır.
•Sevilmek,beğenilmek,kendini güven içinde hissetmek yine temel
özelliklerdir.
•Büyüklerden çok yaşıtların fikirleri önem taşır.
•Bir arkadaş grubunun üyesi olmak büyük zevk verir.
•Bu çağın sonuna doğru büyüklerden yardım görmekten
hoşlanmaz.
•Karşı cinsi küçümseme ve kendi cinsinden olanlara karşı aşırı
bağlılık gösterir.
•Kendini yetişkin olarak kabul ettirme çabası içindedir.
•Öğretmenden tüm öğrencilere eşit davranması beklenir.
•Hem rekabet hem de iş birliği yapmaktan hoşlanır.
•Çeşitli roman,film kahramanları ile sporcu,atlet ve güreşçilere
hayranlık duyar.
•Karşı cinse ilgi artmıştır.
Duygusal ve Sosyal Gelişim
Özelliklerinin Ortaya Çıkardığı
Temel Gereksinimler
•Kendini sevgi,beğeni ve güven içinde hissetmek.
•“Ben Kimim” sorusu cevaplar bulmak.
•Yaşıtları ile bir arada bulunmak.
•Katıldığı arkadaş grubunun etkin bir üyesi olmak.
•Rekabet ve işbirliği duygularını dengeli bir şekilde
geliştirmek.
•Kendisine olumlu örnek olarak seçebileceği kahramanları
tanımak.
•Çocuk değil yetişkin olarak seçebileceği kahramanları
tanımak.
•Bağımsız davranmak.
•Karşı cinsi tanımak
ÖZGÜVEN
(KENDİNE GÜVEN)
Bireyin,kendine yönelik iyi duygular
geliştirmesi sonucu kendisini iyi hissetmesi
demektir.
Kendisi olmaktan memnun olması ve bunun
sonucu olarak kendisi ve çevresiyle barışık
olmasıdır.
ÖRNEĞİN:
-Öğrencinin bildiği halde sınıfta parmak
kaldıramaması
-Parmak kaldırıpta soruyu cevaplayamaması
-Duygu ve düşüncelerini ifade edememesinin
-Sık sık çevresinden kopya çeken
Çevresi tarafından;
Sevgi gören
Beklediği ilgi ve yakınlığı gören
Fikirlerine değer verilen
Gösterdiği çabaları övülen
Yaptıklarında hataya yer
verilen öğrencinin
KENDİNE GÜVEN = HAYAT BAŞARISI
Çevresi tarafından;
Sürekli eleştirilen,
Olduğu gibi kabul edilmeyen
Önemsendiğini hissetmeyen
Fikirlerine değer verilmeyen
Beklediği ilgiyi ve yakınlığı
görmeyen
KENDİNE GÜVEN == HAYAT BAŞARISI
KENDİNE GÜVENİ ZAYIF OLAN
ÇOCUKLARIN ÖZELLİKLERİ
DUYGUSAL
TEPKİLER
DAVRANIŞSAL
TEPKİLER
FİZİKSEL
TEPKİLER
AKADEMİK
TEPKİLER
-Çekingenlik
-Okul korkusu
-Altını ıslatma
-Öğrenme güçlüğü
-Sık Sık ağlamalar
-Saldırganlık
-Kekeleme
-İsteksizlik
-Öfke patlamaları
-Yalan söyleme
-Karın Ağrısı
-İlgisizlik
-Umutsuzluk
-Çalma davranışı
-Tırnak Yeme
-Başarısızlık
-karamsarlık
-Parmak Emme
-Utangaçlık
-Kusmalar
-Mücadelelerden
kaçma
ÖĞRETMEN NE YAPABİLİR?
Öğrencilerin gösterdikleri çabayı destekleyin.
İlgi ve yetenekleri doğrultusunda kendilerini ifade
edebilecekleri görev ve sorumluluklar verilmeli
Olumlu davranışlarını ve üstün yönlerini destekleyin
Grup içerisinde aşağılanmamalı,küçümsememeli,lakap
takmamalı.
Öğrencilerin birbirleri ile kıyaslanmamalı
Sözsüz ve sözlü olarak sevgi gösterilmeli
Sen değerlisin mesajı vermeli.
-Gözle temas-Saygıyla dinleme-kendini ifade etme
fırsatı
Sosyal etkinliklere yönlendirilmeli
HATASIZ KUL OLMAZ ,
HATALARIMLA SEV BENİ.
Sana güveniyorum
elinden gelenin en
iyisini
yapabileceğine
inanıyorum …
sen başarabilirsin
Elimden gelenin en
iyisini yapacağım…
Ben başarabilirim
ETKİLİ İLETİŞİM
İletişim nedir?
Nitelikleri ne olursa olsun iki sistem
arasındaki bilgi alışverişidir.
Mesaj
Geri Bildirim
KAYNAK
HEDEF
İletişim de;
• Bilgi aktarımının iki yönlü olması gerekmektedir.
-Bilgi aktarımı tek yönlü ise “bilgilendirme”
-Çift yönlü ise “iletişim”
olarak adlandırılır.
Örneğin ana-babaların çocuklara, öğretmenlerin
öğrencilere birtakım emirler verip onların
tepkilerini dikkate almamaları iletişim olarak
kabul edilemez.
İLETİŞİM SADECE KONUŞMA DEĞİLDİR...
İletişim aynı zamanda;
Ne söyleyeceğimizi bilmek
Olayları basitçe anlatabilmek,
Nerede söylemenin doğru olduğuna karar vermek,
Akıcı bir dille ve karşımızdaki kişiyle göz kontağı
kurarak konuşabilmek,
Ne zaman söyleneceğine karar vermek
En iyi nasıl söyleneceğini düşünmek,
Dikkati yoğunlaştırmak ve verdiğimiz mesajların alınıp
alınmadığını fark edebilmektir.
Neyi-Ne zaman-Nerede-Nasıl
İletişimde temel ilke kabul etmedir.
Başkasını olduğu gibi kabul etmek, onu
gerçekten
sevmektir.
Kabul
edildiğini
hissetmek, sevildiğini de hissetmektir.
Ancak
"kabul
etme"
kavramı,
karşımızdakinin söylediği her şeyi onaylama,
ileri sürdüğü fikirlere katılma veya tüm
yorumlarını kabullenmeyle karıştırılmamalıdır.
Voltaire'in dediği gibi : “Söylediklerini
kabul edemem, ama konuşma hakkını ölene kadar
desteklerim"...
Dinleme Becerileri ve Yöntemleri
1. Pasif (Edilgin) Dinleme;
Sessizlik, karşımızdaki kişiye gerçekten kabul
edildiğini duyumsatan ve bizimle duygularını daha
fazla paylaşması için onu yüreklendiren, çok güçlü
sözsüz bir iletidir.
Ancak bir tehlikesi, her zaman anlatana
gerçekten tüm dikkatimizi verdiğimizi kanıtlamaz. Bu
nedenle
dinlerken,
özellikle
duraklamalarda,
gerçekten dinlediğimizi göstermek için sözlü ya da
sözsüz belirtiler vermekte yarar olabilir. Kabul
tepkileri (baş sallamak, gülümsemek, kas çatmak,
vb.) uygun zamanda kullanılırsa, anlatanı gerçekten
duyduğumuz mesajını verirler.
Kapı Aralayıcı Mesajlar;
Bazı insanlar konuşmayı sürdürmek için
yüreklendirilmeye gereksinim duyabilir. Bu tür bir
destekleme için verilen mesajlara, kapı aralayıcılar
denir;
"Bu konuda daha fazla bir şey söylemek ister
misin?"
“İlginç, devam etmek ister misin?"....gibi
mesajlar, doğru kullanıldığında iletişimin sürmesine
yardımcı olabilir.
Etkin (Katılımlı) Dinleme;
Sessizlik, kabul tepkileri ya da kapı
aralayıcıların
dinleyenin,
anlatanı
anladığını
göstermesi
konusunda
sınırlılıkları
vardır.
Dinleyenin, anlatanı yalnızca duyduğunu değil, aynı
zamanda doğru olarak anladığını iletebilmesine
olanak sağlayan etkin dinleme, en sağlıklı iletişim
yöntemi olarak kabul edilmektedir.
En temelde, konuşan bireyin söylediği sözleri
açarak, tekrar etmekten oluşan etkin (katılımlı)
dinleme, insanlar arasında yalın, daha anlamlı bir
ilişkinin gelişmesine fırsat verir.
Dinleyenin kendisini gerçekten duyduğunu
gören anlatan, önce kendisine değer ve önem
verildiğini, kabul edildiğini, buna bağlı olarak da
sevildiğini düşünür.
Etkin (katılımlı) dinlemede, dinleyen suskun ve
pasif değildir. Tam tersine anlatanın duygu ve
düşünceleriyle ilgili ve konuşmasını onaylayan bir
görüntü içinde, kendi başına düşünmesine yardım
eden
kişi
rolündedir.
Sorumluluk,
anlatana
bırakılmıştır. Dinleyen sadece anlatanın, kendi
çözümlerini
bulmasına
"yardımcı"
olma
çabasındadır.
Etkin dinlemenin üstünlüğünü ve nasıl
kullanılabileceğini örneklemeye çalışalım.
---Yarı dinlemek yerine...
- Ahmet Bey : Benim evrakları buraya
göndermişler ama sonuç hakkında bilgi sahibi
olamadım. Beni duyuyor musunuz?
- Hasan Bey : ( Gözü masanın üstündeki
evraklarda) Seni duyuyorum...Devam et.
- Ahmet Bey : Ben mağdur oldum. Biran önce
işlemleri halletmem lazım... Bey efendi beni
dinliyor musunuz ?
- Hasan Bey ( gözünü evraklardan kaldırmadan ):
Kelimesi kelimesine dinliyorum.
- Ahmet Bey : Hayır dinlemiyorsunuz!
- Hasan Bey : Hem sizi dinliyor hem de işimi
yapıyorum. Sen devam et anlatmaya.
- Ahmet Bey : Boş ver !...
---Tüm dikkatinizi vererek dinleyin...
- Ahmet Bey : Benim evrakları buraya
göndermişler ama sonuç hakkında bilgi sahibi
olamadım. Beni duyuyor musunuz?
- Hasan Bey : (Gözü masanın üstündeki
evraklardan kaldırıp Ahmet Bey´ e bakarak) Seni
duyuyorum...Devam et.
- Ahmet Bey : Bu müracaatımın işleme konulması
benim için çok önemli idi. Yapılacak hiçbir şey yok
mu?
- Hasan Bey : Çok üzgünüm.
- Ahmet Bey : Bir dahaki sefere daha dikkatli
davranmam gerekecek.

İletişimi, dikkatini vererek değil de, sadece
sesiyle katılan biriyle sürdürmeye çalışmak cesaret
kırıcı olabilir. Dertlerinizi sizi gerçekten dinleyen
birine anlatmak çok daha kolaydır. Bazen
karşınızdakine bir şey söylemenize bile gerek yoktur.
Çoğu kez, bir insanın ihtiyacı olan tek şey, ona
duygularının anlaşıldığını hissettiren, sıcak, sessiz
bir ortam ve göz kontağıdır.
---Duyguyu reddetmek yerine...
- Ayşe Hanım: Kedimiz ölmüş. Oysa bu sabah
yaşıyordu.
- Emine Hanım: Bu kadar üzülme tatlım.
Ağlama! Bu sadece bir kedi.
- Ayşe Hanım: Üüüüüüüüüüüü
- Emine Hanım: Ağlama! Sana başka bir kedi
alırız.
- Ayşe Hanım: Başka bir tane kedi
istemiyorum!
- Emine Hanım: Bak, çok mantıksız
davranıyorsun!
---Duyguyu isimlendirin...
- Ayşe Hanım: Kedimiz ölmüş. Oysa bu sabah
yaşıyordu.
- Emine Hanım: Yoo olamaz, ne kadar kötü.
- Ayşe Hanım: O bizim arkadaşımızdı.
- Emine Hanım: Bir arkadaşı kaybetmek acı
verebilir.
-Ayşe Hanım: Bir çok günümüz birlikte
geçmişti.
-Emine Hanım: Bir çok paylaşımınız olsa
gerek.
-Ayşe Hanım: Onu her gün ellerimle beslerdim
-Emine Hanım: Kedinizi gerçekten
seviyordunuz?
İYİ İNSAN İLİŞKİLERİ İÇİN
ETKİLİ BEDEN DİLİ
“ Çevrenizden Göreceğiniz İtibar ve Saygı,
Kendinize Gösterdiğiniz Özen Kadardır. "
Bazen
hareketleriniz
gerçek
düşüncelerini
yansıtmayabilir. Çok ilgilendiğiniz bir konuya ilgisiz gibi
görünebilir, yakın hissettiğiniz bir insana soğuk
davranabilirsiniz. Beden dilimiz bazen biz istemeden karşı
tarafa mesajlar verebilir. Oysa bazı küçük değişikliklerle
kendinizi daha iyi ifade edebilir, daha etkili insan ilişkileri
kurabilirsiniz.
Konuşurken Gözlere Bakın
İnsanların yüzüne bakanlar, bakmayanlardan
daha çok hoşa gider. İnsanlarla, onları rahatsız
etmeyecek ölçüde, ancak mümkün olduğu kadar
çok göz ilişkisi kurun.
Tebessümü Unutmayın
Canlı olun. Mümkün olduğu kadar sıcak ve
dostça tebessüm edin ve gülün. Yüzünüz, çevrenize
olan ilginizi yansıtsın. Donuk ve ifadesiz
gözükmekten kaçının.
Dinlediğinizi Gösterin
Karşınızdaki konuşurken sık sık başınızı
hafifçe aşağı-yukarı hareket ettirerek onu
dinlediğinizi ve anladığınızı hissettirin. Söylenenleri
kabul edip etmemeniz önemli değildir, sizinle
konuşana "anlaşıldım" duygusu yaşatın. Başınızı
hafif dik tutun.
Yakın Olun
İnsanlara daima, onları rahatsız etmeyecek,
mümkün olan en yakın mesafede durmaya gayret
edin. Daima konuştuğunuz veya sizinle konuşan
insana dönük durun. İkiden fazla insanla bir grup
oluşturuyorsanız, sizin için önemli olanların
dışındakilere merkezinizi kapatmayın. Mümkün
olduğu kadar çok kişiye merkezinizi açık tutun.
Kendinize Özen Gösterin
Grup normlarına, toplumsal rol ve statünüze
uygun giyinin. Giyiminize mümkün olduğunca
renk katın. Kadınlar erkeklerden daha çok renk
kullanabilir. Saç ve el bakımınıza özen gösterin.
Kendinize gösterdiğiniz özen, kendinize verdiğiniz
değerin ifadesidir. Günlük tıraşını olmamış bir
erkek, bıraktığı olumsuz izlenimle ilgili başka bir
neden aramamalıdır.
Jestleri Unutmayın
Çok aşırıya kaçmadan, jestlerinizi kullanın.
Ellerinizi cebinizde tutmaktan ve kollarınızı
kavuşturmaktan, ellerinizle ağzınızı örtmekten
kaçının. Açık ve anlaşılır jestleri tercih edin.
Konuşurken...
Çok fazla ve çok hızlı konuşmaktan kaçının.
Bir topluluk içinde dinlediğinize yaklaşık olarak
eşit miktarda konuşmaya gayret edin. Sesinizin
yüksekliğini ve tonunu, bulunduğunuz çevreye göre
ayarlayın.
Otururken...
Ayaktaysanız, dik durun. Oturuyorsanız
sandalye ve koltuğunuzu tam olarak doldurun ve
arkanıza yaslanın. Birisiyle konuşurken ve birisi
doğrudan sizinle konuşurken öne eğilin ve ilginizi
gösterin.
TEŞEKKÜRLER
Download

6-14 Yaş Çocukluk Dönemi Psikolojisi