Hasta Bilgilendirme Formu
5
3
Türkçe
Metastatik böbrek kanseri
Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir.
Böbrek tümörleri diğer organlara veya lenf bezlerine
yayılabilir. Buna metastatik hastalık denir. Metastatik
hastalıkta, böbrek tümörü primer tümör olarak
adlandırılır ve diğer organlardaki tümörlere metastaz
denir. Doktorunuz metastatik hastalık tedavisinde
cerrahi ile birlikte hedef tedavisi olarak bilinen
antianjiogenik tedavi kombinasyonunu önerebilir.
Nadir durumlarda immunoterapi kullanılabilir.
Metastazın tedavisi için radyoterapi önerilebilir.
Genellikle, metastatik hastalık tedavi edilemez.
Metastatik hastalığın tedavisi primer tümörün
boyutunu ve metastazları azaltmayı amaçlamaktadır.
Bu size daha uzun yaşam ve daha az semptom
şansını verecektir.
Bu bölümde doktorunuzla görüşmeniz gereken farklı
tedavi seçenekleri anlatılacaktır.
Bunlar bireysel ihtiyaçlara göre değerlendirilmemiş
genel bilgilerdir. Unutmayın ki şartlar ülkeden ülkeye
farklılık gösterebilir.
Metastatik böbrek kanseri
nedir?
Böbrek kanseri metastazı ise genellikle akciğer,
kemik, uzak lenf düğümleri ya da beyne yayılabilir
(Şekil 1). Metastazlar ilk tanı veya tedavi sonrası
takip ziyaretleri sırasında BT’de görülebilir. Ayrıca
semptomlara neden olduklarından dolayı da tespit
edilebilirler. Metastatik hastalık asemptomatik olabilir
veya kanserin yayıldığı yere göre farklı belirtilere
neden olabilir. En sık görülen belirtiler akciğer
metastazında kalıcı kronik bir öksürük veya kemik
metastazı durumunda kemik ağrısı olabilir.
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 1 / 11
Beyin metastazı
Akciğer metastazı
Böbrek tümörü
Kemik metastazı
Şekil 1: Metastatik böbrek kanseri akciğerlere, kemik ve beyine sıçrayabilir.
Tedavi seçenekleri
Eğer metastatik hastalık varsa böbreğin cerrahi olarak çıkarılması, tümörün boyutunu küçültmek ve semptomları
hafifletmek için tavsiye edilir. Bu ameliyata sitoredüktif nefrektomi denir. Eğer ameliyat için yeterince uygun olduğu
düşünülürse bu işlem uygulanabilir. Eğer başarılı olursa, daha uzun yaşam ve daha az yan etkiler oluşmasını
sağlayabilirsiniz.
Metastaz çok fazla ağrı veya diğer belirtilere neden olursa, bu metastatik tümörleri çıkarmak için ek ameliyat
gerekebilir. Majör cerrahi için uygun olup olmadığınız ve tümörün çıkarılıp çıkarılamayacağı değerlendirip doktorunuz
tavsiye edebilir.
Primer tümörün çok büyük değilse ya da diğer böbrek de çalışmıyor ise doktorunuz sitoredüktif parsiyel nefrektomi
önerebilir. Bu ameliyat sırasında doktor sağlam, sağlıklı böbrek dokusundan mümkün olduğunca fazla bırakır.
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 2 / 11
Metastatik hastalıkta, cerrahi genellikle ilaç tedavisi
ile birleştirilir. Böbrek kanseri için ilaç tedavisinin
çeşitli türleri vardır:
kullanılır. Nadir durumlarda immunoterapi tavsiye
edilebilir. İlaç tedavisi belirtileri rahatlatmak, primer
tümörü ve metastazları küçültmeyi sağlayabilir.
• Antianjiogenik terapi, yaygın hedefe yönelik
İlaç tedavisi alırken ameliyattan sonra metastazlara
bağlı belirtiler varsa, radyoterapi daha da rahatlatmak
için yardımcı olabilir.
tedavi
• İmmunoterapi
• Kemoterapi, immunoterapi ile kombine
Böbrek kanseri için en sık kullanılan ilaç tedavisi
antianjiogenik tedavidir.
Doktorunuz tümörü küçültmek için ameliyat öncesi ilaç
tedavisi önerebilir. Bazı durumlarda, antianjiogenik
tedavi kanserin buna nasıl tepki vereceğini görmek
için ameliyattan önce kullanılır. İyi yanıt verirse,
cerrahi sonrası tedavi devam eder. Doktorunuzun
ameliyattan sonra sadece ilaç tedavisi tavsiye etmesi
de mümkündür.
Cerrahi mümkün değilse, hemen ilaç tedavilerine
başlanır. Bu ilaçların mekanizması tümör büyümesi
üzerinden etki eder. Genellikle, antianjiojenik tedavi
Tedavi
yolunuzun
planlanması
aşamasında
doktorunuzla konuşmanız gereken bazı konular
vardır:
• Tıbbi öz geçmişiniz
• Böbrek fonksiyonunuz
• Böbreklerin birinde veya her ikisinde bir veya
•
•
•
•
•
birden fazla tümör varlığı
Kanserin yayılımı
Başvuru merkezinde uygulanabilecek tedavi
çeşitleri
Doktorunuzun tecrübesi ve önerilen tedavi
seçeneği ile ilgili deneyimi
Kişisel öncelik ve değerleriniz
Tedaviniz sırasındaki destek
Sitoredüktif nefrektomi
Tümör çıkarılabilir ise ve siz de ameliyat için uygunsanız ise sitoredüktif nefrektomi metastatik böbrek kanseri için
tavsiye edilir. Amaç mümkün olduğunca tümörün çıkarılmasıdır. Bu işlem için çevre organlar olan dalak, pankreas,
barsak veya karaciğerden bir kısmını çıkarmak gerekli olabilir.
Sitoredüktif nefrektomi için genel anestezi alırsınız. Ameliyat sırasında tümörün yerine ve büyüklüğüne bağlı olarak
yan veya sırtüstü pozisyonda yatarsınız.
Sitoredüktif nefrektomi nasıl yapılır?
Standart tedavi açık sitoredüktif nefrektomidir. İlk olarak, tümörün büyüklüğü ve çevresindeki doku veya organların
tutulumu doktor tarafından kontrol edilir. Cerrah daha sonra, doğrudan böbreğe erişmek için karın duvarını kesi ile
açar. Tümör ekilmesini önlemek için, doktorunuz böbreği saran koruyucu yağ dokusu ile tutar. Cerrah nihayetinde
böbreği çıkarmak için böbrek renal arter, renal ven ve üreteri ayırır.
Sitoredüktif parsiyel nefrektomi
Böbrek primer tümörü çok büyük değilse veya diğer böbrek iyi çalışmıyorsa doktorunuz sitoredüktif parsiyel nefrektomi
önerebilir. Bu nadir bir işlemdir. Amaç, tümör tarafından etkilenen böbrek parçasını çıkarmak ve sağlıklı böbrek
dokusunu mümkün olduğu kadar fazla bırakmaktır. Ameliyat açık cerrahi ya da laparoskopi ile yapılabilir.
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 3 / 11
Diğer bir olasılık, ablasyon tedavisi ile tümörü tedavi
etmektir. Ablasyon tedavisi radyofrekans ablasyon
(RFA) veya kriyoterapi olabilir. Bu işlemlerin amacı
ısıtma (RFA) veya dondurma (kriyoterapi) ile tümör
hücrelerini öldürmektir. Bu işlemler lokal veya genel
anestezi altında yapılabilir.
Tedavinin etkisi nedir?
Sitoredüktif nefrektomi başarılı olursa, size daha uzun
yaşama için şans verir ve daha az yan etkiye sahiptir.
Takip nasıl olmalı?
Böbrek kanseri için sitoredüktif nefrektomiden sonra,
doktorunuz genellikle ilaç tedavisi önerecektir.
Metastatektomi
Doktorunuz metastatik tümörleri çıkarmak için ek
ameliyat önerebilir. Metastazları çıkarmak mümkünse
ve ağır bir cerrahiye uygunsanız bu ameliyat
önerilir. Bu işlem şiddetli ağrınız ve rahatınızı bozan
belirtileriniz varsa iyi gelebilir.
İşleme nasıl hazırlanılmalı?
Doktorunuz işlem için nasıl hazırlanılacağı konusunda
detaylı bilgi verecektir. Anesteziye hazırlanmak
için ameliyattan önceki 6 saat boyunca yeme-içme
kesilmeli ve sigara kullanmamalısınız. Eğer bir ilaç
alıyorsanız, doktorunuza bunu danışmanız gerekir.
Ameliyattan birkaç gün önce o ilacı almayı durdurmak
gerekebilir.
İşlemin yan etkileri nelerdir?
Sitoredüktif nefrektomiden sonra birkaç hafta kesi
hattında hafif ağrı hissedebilirsiniz. Ameliyat sonrası
ilk 4-6 hafta için öneriler:
• Doktorunuzun tavsiyesine bağlı olarak, her gün 2
litre sıvı alın
• 5 kilogram daha ağır bir şey kaldırmayın
• Herhangi bir ağır egzersiz yapmayın
• Reçete edilen her türlü ilacı doktorunuza danışın
Derhal doktorunuza
gereken durumlar:
•
•
•
•
veya
hastaneye
gitmeniz
Ateş
Kan kaybı olması
Ani ağrı olması
İdrarda kan varlığı
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 4 / 11
Metastatik hastalık için ilaç tedavisi
İlaç tedavisi metastatik böbrek kanseri için yaygın bir
seçenektir. Tedavinin çeşitli türleri vardır:
• Hedefe yönelik tedavi olarak bilinen
•
•
antianjiogenik tedavi
İmmunoterapi
İmmunoterapi ile birlikte kemoterapi,
Bu ilaçlar tümörlerin kullandığı büyüme mekanizmaları
üzerinden etki eder. Genel durum, belirtiler ve
prognoz dikkatlice değerlendirildikten sonra doğru
tedaviye karar verilir. Ek testler veya taramalar da
tedavi seçiminde kullanılır.
Genellikle, antianjiogenik tedavi böbrek kanseri için
tavsiye edilir. Eğer nadir bir böbrek kanseri tipi varsa,
doktorunuz immunoterapi ile birlikte kemoterapi
tedavisi önerebilir.
mTOR olarakta adlandırılan özel bir enzimi hedefleyen
antianjiogenik ilaçlar mTOR inhibitörleri olarak bilinir.
mTOR enzimi hücre büyümesi ve hücre canlılığı
için önemlidir. Aşağıdaki hedef ilaçlar ise enzime
saldırarak tümörü küçültmeyi hedefler
• Temsorulimus
• Everolimus
Kisisel prognozunuz ve tümörün özelliklerine
dayanarak doktorunuz sizin durumunuz için en iyi
antianjiogenik ilacı seçecektir. Bu özel ilaç etkisiz olur
veya belirtilerinizi ortadan kaldırmazsa doktorunuza
farklı bir ilacı kullanmak için başvurabilirsiniz.
Bu ilaçlar vücüttaki yeni kan damarı oluşumunu
etkiledikleri için pek çok yan etkiye neden olabilirler.
Bunlar tümör büyümesini yavaşlatan ve hatta
tümörü küçülten bir grup ilaçtır. Kanseri besleyen ve
büyümesini sağlayan yeni kan damarı oluşumunu
engellerler. Damar oluşumuna neoanjiogenez denir
ve bu ilaçlar için antianjiogenik tedavi terimi kullanılır.
Antianjiogenik tedavi genellikle hedef tedavisi olarak
adlandırılır çünkü çoğunlukla kanser hücrelerini
etkiler.
Bitkinlik sık görülen bir yan etkidir. Bu normalden
daha yorgun hissetme, enerjisizlik durumudur ve
uyumayla düzelmez. Ayrıca eklem, kas, ve göğüste
ağrı da hissedebilirsiniz. Bitkinlik ilaçların yan etkisi de
olabilir, tümör veya metastazdan da kaynaklanabilir.
Bu tedavi sırasında mide bulantısı ve hasta hissetme
hali yaygındır. Ayrıca ishal ve kabızlık olabilir. Bu
belirtilerden herhangi biri varsa tıbbi ekibe bildirin.
Doktorunuz bu belirtilerinizi tedavi etmek için ilaç
verebilir.
Her biri özel faktörleri hedefleyerek tümör büyümesini
etkileyen çeşitli tipleri vardır. Çoğu tipinde
antianjiogenik tedavi evde alınabilen haplar ile
yapılır. Birkaçı damardan uygulandigi için hastaneye
gitmeniz gerekecektir. Böbrek kanser tedavisindeki
sık kullanılan antianjiogenik ilaçlar;
Tedavi sırasında yüksek tansiyonunuz olabilir. Kan
basıncı tedaviye başlamadan önce ve ilk hafta
içinde kontrol edilmelidir. Gerekirse doktorunuz bunu
kontrol etmek için antihipertansif ilaç reçete edecektir.
Antianjiogenik tedavi erektil disfonksiyona da neden
olabilir.
•
•
•
•
•
•
Bu ilaçlar troid fonksiyonlarını etkileyebilir. Troid
hormone üreten ve vücudun enerji kontrolunu
sağlayan bezdir. Troid hormon üretiminde düşüş varsa
yorgunluk, üşüme hissedebilir veya kilo alabilirsiniz.
Troid aşırı aktif hale gelirse sıcaklık hissi ve terleme,
huzursuzluk, uyku ve konsantrasyon sorunları veya
kilo kaybı olabilir.
Antianjiogenik Tedavi
Sunitinib
Pazopanib
Axitinib
Sorafenib
Tivozanib
Bevacizumab (Kombine İmmunoterapi ile birlikte)
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 5 / 11
Sunitinib, pazopanib , axinitib, sorafenib, tivozanib
ve bevacizumab yara iyileşmesini yavaşlatabilir; bu
nedenle ameliyat sonrası yaralar tamamen iyileşene
kadar bu tedaviye başlamayamazsınız.
Bu ilaçları alırken nefes darlığı, göğüs ağrısı ve şişmiş
ayak bilekleri ve ayaklarda şişme ile karşılaşabilirsiniz.
Ayrıca pıhtı oluşumuna neden olarak kalp krizi ve
inme riskini arttırabilir.
Cildinizde kuruluk , kızarıklık veya döküntu olabilir.
Bazı durumlarda cilt sarıya dönebilir ve tedavi bittikten
sonra düzelebilir. El ve ayak parmaklarında uyuşma ve
karıncalanma ile karşılaşabilirsiniz. Tedavi sırasında
saçınız griye dönüşebilir. Tedavi seansları arasında
bazı renkler geri gelebilir. Ayrıca el ayak sendromu
da denilen avuç ve ayak tabanında kabarcıklar ve
kızarıklar gelişebilir. Bu durum ile karşılaşırsanız
doktorunuz tedaviyi azaltmayı veya kesmeyi önerebilir.
mTOR inhibitörleri Temsirolimus ve Evorilimus başta
akcigerler ve kan ile ilgili özel yan etkilere neden
olabilir.
Tedavi alyuvar, akyuvar veya trombositlerde geçici
bir düşüklüğe neden olabilir. Akyuvarlarda düşüş
enfeksiyon riskinde artışa neden olur. Alyuvar
sayısında düşüklük yorgunluk ve nefes almada
zorluk hissi yapabilir. Seviye çok düşük hale gelirse
kan transfüzyonu ihtiyacı olabilir. Trombositlerde
düşüklük burun kanaması, diş fırçaladıktan sonra
diş eti kanaması veya peteşi olarak bilinen kol ve
bacaklarda çok sayıda küçük kırmızı lekeler ve
çürüğe neden olabilir.
Bu yan etkilerden herhangi birine sahipseniz sağlık
ekibine başvurmalısınız. Doktorunuz düzenli kan
sayımı kontrolu yapacaktır.
mTOR inhibitörleri aynı zamanda kan şekeri düzeyini
etkileyebilir ve kolesterol seviyesini yükseltebilir. Kan
düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Başka bir olası belirti ağızda acı tattır. Gargara
belirtileri hafifletmek için yardımcı olabilir ancak alkol,
peroksid, iodin, kekik içeren gargaralardan kaçının
çünkü acıyı daha kötü yapabilir. Kullanabileceğiniz
ürün önerileri için sağlık ekibinize danışın.
Akciğeriniz bu tedavilerden etkilenmiş olabilir. Tedavi
sırasında öksürük gelişirse sağlık ekibinize başvurun.
Yan etkileri ile mücadele edebilmek için yan etkiler ile
mücadele bölümünden daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
İmmunoterapi
Immünoterapi tümör hücreleriyle mücadele için
bağışıklık sistemini güçlendiren bir tedavi türüdür. Bu
tedaviler sadece özel vakalarda uygulanabilir. Genel
durumunuz iyiyse ve akciğerlerde az sayıda metastaz
varsa doktorunuz tarafından önerilebilir.
2 farklı immünoterapi metaztatik böbrek tümörlerinde
kullanılabilir.
• İnterferon alfa (INF -α)
• İnterlokin 2 (IL-2)
Eğer tümör berrak hücreli karsinom alt tipinde ise
ve tümör sadece akciğere yayılmış ise doktorunuz
interferon-alfa tedavisi önerebilir. İnterferon genellikle
antianjiogenik ilaç bevacizumab ile kombine edilir. Deri
altına uygulanır. Doktorunuz sizinle tedavi şemasını
görüşecektir. Doktorunuz İnterlökin -2 önerirse yan
etkileri nedeniyle tedavi sırasında hastanede kalmak
gerekebilir.
IL- 2 ve IFN-α ciddi yan etkilere neden olabilir. En
sık yorgunluk, ateş, titreme, baş ağrısı, kas ve
eklem eklem ağrısı gibi grip benzeri belirtiler vardır.
Nerdeyse immünoterapi uygulanan herkeste bu yan
etkiler gorulur. Tedavi devam ederken genellikle
normale döner. Bu belirtiler enjeksiyon sonrası
2-4 saat sonra görülür ve yaklaşık 12 saat sürer.
Parasetamol belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir.
Tedavi alyuvar, akyuvar veya trombositlerde geçici
bir düşüklüğe neden olabilir. Akyuvarlarda düşüş
enfeksiyon riskinde artışa neden olur. Alyuvarlarda
düşüklük yorgunluk ve nefes almada zorluk hissi
yapabilir. Seviye çok düşük hale gelirse kan
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 6 / 11
transfüzyonu ihtiyacı olabilir. Trombositlerde düşüklük
burun kanaması, diş fırçaladıktan sonar diş eti
kanaması veya peteşi olarak bilinen kol ve bacaklarda
çok sayıda küçük kırmızı lekeler ve çürüğe neden
olabilir.
Bu yan etkilerden herhangi birine sahipseniz sağlık
ekibine başvurmalısınız. Doktorunuz düzenli kan
sayımı kontrolü yapacaktır.
Diğer belirtiler bulantı ve kusma, ishal, iştah kaybı ve
tat değişiklikleri veya ağızda metalik bir tadı içerebilir.
Boğaz ağrısı ve yutma sırasında ağrı olabilir.
Bu belirtiler dehidratasyon, kilo kaybı veya kötü
beslenmeye yol açabileegi icin düzelmezlerse doktor
veya hemşirenizi bilgilendirin.
Radyoterapi
Radyoterapi kanserli dokuyu öldürür ve yok eder.
Böbrek tümörleri genelde radyoterapiye çok cevap
vermezler. Bu nedenle tedavi sadece cerrahi ile
çıkarılamayacak primer tümörün veya metastazın
neden olduğu semptomları hafifletmek için tavsiye
edilir. Radyasyon tedavisi tek doz halinde verilebilir.
Ayrıca bolunmus radyasyon tedavisi için birkaç kez
hastaneye gitmeniz gerekebilir. Bu durumda günde
bir doz radyasyon alırsınız.
Böbrek kanserinde radyasyon tedavisi genellikle
palyatif yaklaşımın bir parçası olarak tavsiye edilir.
Tedavi sırasında depresif , endişeli olabilir veya
uyku sorunları yaşayabilirsiniz. Bu durumlar
immunoterapinin yan etkisi olabilir fakat teşhise karşı
bir cevap da olabilir. Eğer konuşacak birine ihtiyaç
duyarsanız psikolojik destek açısından tıbbi ekibe
başvurabilirsiniz.
Yan etkileri ile mücadele edebilmek için yan etkiler ile
mücadele bölümünden daha fazla bilgi edinebilirsiniz
Kemoterapi
Kemoterapi hücreler için toksik olan bir veya daha
fazla kimyasalın oluşturduğu ilaç tedavi türüdür. Bu
tümör hücreleri gibi vücudun hızlı bölünen saç ve
kemik iliği hücrelerine saldırır. Genellikle damardan
uygulanır.
Kemoterapi genellikle böbrek kanseri için etkili
değildir. Metastatik böbrek tümörlerinde 5-florourasil
ile kombine immünoterapi primer tümörün komplet
rezeksiyonu sonrası etkili olabilir.
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 7 / 11
Klinik çalışmalar
Doktorunuz klinik çalışmalara katılmanızı önerebilir. Bu yeni ilaçların değerlendirildiği bir çalışma türüdür. Ayrıca
mevcut ilaç tedavilerinin sırası veya dozu ile ilgili olabilir.
Bir klinik çalışmaya katılmanın birçok avantajı vardır. Size şu an yaygın olarak kullanılmayan ilaçlarla tedavi imkanı
verir. Bu ilaçlar başka sağlık riskleri açısından önceden test edilmiştir. Farklı ilaç sıralarının kullanılması veya yeni
kombinasyon kullanımlarını denemek için de klinik çalışmalara katılabilirsiniz.
Doktorunuz size bir çalışmaya katılmadan önce gerekli bilgiler sağlayabilir. Semptomlarınız ve genel durumunuz
daha sık ve daha yakından düzenli olarak tedavi sırasında izlenecektir.
Herhangi bir zamanda klinik çalışmaya katılımınızı durdurabileceğinizi bilmeniz önemlidir. Nedenlerini açıklamanız
gerekmez.
Metastazik hastalık için destek
Kanser sizin ve sevdiklerinizin hayatında büyük bir
etkiye sahiptir. Endişe, belirsizlik, korku ve hatta
depresyona yol açabilir. Tedavisi yoğundur, çalışma
ve sosyal hayatınızı etkiler. Destek için doktorunuza
veya hemşirenize başvurabilirsiniz. Hasta kurumları
veya psikolojik destek verebilecek ve maddi tavsiyeler
gibi pratik konular hakkında yardımcı olabilecek
kişilerin iletişim bilgilerini verebilir.
Danışma için hazırlık
• Tedavinin olası yan etkilerinin neler olduğunu ve
•
•
onlarla nasıl başa çıkabileceğini sor
Doktorunuz anlamadığınız kelimeler kullanırsa
açıklamasını isteyin
Kullandığınız ilacı ve eğer alternatif ilaç aldıysanız
doktorunuza söyleyin. Bunlardan bazıları
tedavinizi etkileyebilir.
Danışma sonrası yapabilecekleriniz:
Danışmaya hazırlık çok yararlı olabilir. Bu sizin ve
doktorunuzun soru ve endişeleri ortaya koymanıza
daha çok yardımcı olacaktır. Deneyebileceğiniz bazı
şeyler:
• İnternetten veya kütüphaneye giderek kanserinizle
• Doktora sormak istediklerinizi yazın. Bu sormak
•
•
•
•
istediklerinizi hatırlamanızda yardımcı olacaktır.
Soruları yazmak aynı zamanda düşüncelerinizi
de toparlamanıza yardımcı olacaktır.
İsterseniz görüşme için yanınıza birini alabilirsiniz.
Doktorun ne dediği konusunda konuşmak da iyi
gelebilir, farklı şeyler hatırlayabilirsiniz.
Kanserinin özel tipi hakkında soru sorun
Tedavi seçenekleriniz hakkında soru sorun
•
•
ilgili bilgileri araştırın. İnternette gördüğünüz tüm
bilgilerin doğru olmasına dikkat edin. Doktorunuz
veya sağlığınızı koruma ekibiniz güvenilir web
sitelerini size gösterebilir.
Bir hasta organizasyonu ile iletişime geçin, onlar
bilgi ve destek teklifi yaparlar.
Tedavinizin olası mali sonuçlarını sağlık ekibinizle
konuşun. Onlar ekonomik durumunuz ve hatta
maddi yardım hakkında size tavsiye verebilecek
kişi ve yerlere sizi yönlendirebilirler.
İsterseniz başka bir uzmandan ikinci bir görüş
sorabilirsiniz.
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 8 / 11
Cerrahi sonrası destek
Cerrahi sonrası ilk günler veya haftalarda günlük
aktivitelerinizde
yardıma
ihtiyacınız
olabilir.
Alışveriş, eve taşıma, pişirme, temizleme, yıkama
ve bahçe işleri gibi işlerde size yardım etmeleri için
komşularınızdan, arkadaşlarınızdan ve ailenizden
yardım isteyebilirsiniz. Ayrıca sağlık koruyucu
ekibinizden profesyonel ev bakımı hakkında bilgi
isteyebilirsiniz.
İlaç tedavisinin yan etkileri ile baş
edebilme
Eğer böbrek kanseri için ilaç tedavisine ihtiyacınız
olursa, ilaçların yan etkilerini tecrübe edersiniz.
Yan etkiler sıktır ve onları rahatlatmak için tedavi
gerekir. Sizin de ortaya çıkan yan etkiler konusunda
doktorunuzla
konuşmanız
önemlidir.
Hergün
belirtilerinizi yazın ve mümkün olduğunca tanımlayın.
Ne sıklıkla ortaya çıktığını ve günlük hayatınızı ne
denli etkilediğini not edin. Bazı vakalarda geçici
tedavi kesintisi, doz ayarlaması veya tedaviyi kesmek
düşünülebilir.
Sıklıkla bitkinlik yaşarsınız. Bu her zamankinden daha
yorgun hissetme, enerjinin bittiği hissi, konsantrasyon
güçlüğü anlamlarına gelir ve uyuduktan sonra da
düzelmez.
Bitkin hissediyorsanız bunların yardımı olabilir:
• Size enerji veren şeyleri not edin ve onlara gün
•
•
•
•
va haftanizda öncelik verin
Bulaşık yıkama, temizlik yapma veya bahçe işleri
gibi ev işlerinde yardım alın
Gün içinde birkaç kez kısa uyku molaları verin
Olabildiğiniz kadar aktif olun. Hergün yapılan kısa
yürüyüşler haftada bir yapılan uzun yürüyüşten
daha iyidir.
Yürüyüş ya da gezi gibi sosyal aktiviteleri
planlarken, gün içinde dinlenme ihtiyacı
duyabileceğinizi unutmayınız. Bunu aileniz,
arkadaşlarınız veya bakıcınızla paylaşarak planlar
yapabilirsiniz. Onlara ne zaman yorulduğunuzu
söylemeniz önemli.
• Yurtdışına
çıkmayı
planlıyorsanız
bunu
doktorunuzla tartışın. Doktorunuz size aşılar
veya bazı ilaçların olası kısıtlamaları hakkında
tavsiyede bulunabilir. Ayrıca seyahat sigortanızın
olduğundan emin olun.
Diğer yaygın yan etkiler bulantı, ishal, hipertansiyon,
deri ve ağız sorunları ve tat değişiklikleridir. Bunlarla
başa çıkabilmek için yapabileceğiniz bazı şeyler
aşağıda listelenmiştir.
Tedavi süresince, tedaviniz, tümör büyümesi veya
hastalığın ilerlemesi anksiyetesi nedeniyle bulantı
yaşayabilirsiniz. Doktorunuz bulantı için ilaç reçete
edebilir.
Ayrıca aşağıdakiler de yardımcı olabilir:
• Daha az fakat gün içinde daha sık yemek yiyin ki
•
•
•
•
yeterli beslendiğinizden emin olun
Atıştırmalıklar yiyin
Küçük miktarlarda sıvı alın fakat sık sık alın
Sıcak yemekler bulantı yapıyorsa soğuk yemekler
yemeyi deneyin
Eğer mümkünse birinden sizin için yemek
yapmasını isteyin
Tedavinin bir başka sık yan etkisi de ishaldir. İshal sizi
dehidratasyona sokabilir ve şunları yapmak önemlidir:
• Her zaman içtiğinden daha çok iç
• İshalinizi daha da kötüleştirdiğini düşündüğünüz
•
•
•
yiyeceklerden uzak durun
Makat bölgenizi tahrişten korumak için temiz
tutun
Eğer makatınızda tahriş varsa nemlendirici
kullanın
Doktorunuzdan ishali önleyici ilaç yazmasını
isteyebilirsiniz
Kan basıncınızda hafif yada orta derecede
artış yaşayabilirsiniz, özellikle de tedavinizin ilk
zamanlarında. Bu normaldir ve standart tedavi ile
giderilir. Eğer kan basıncınızı ölçme ihtiyacınız olursa
doktorunuz size tavsiyelerde bulunacaktır. Eğer
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 9 / 11
başağrısı veya sersemlik yaşarsanız mümkün olan
en kısa sürede doktorunuzu bilgilendirin.
İlaç tedavisinin bir başka olası yan etkisi de kuru deri
veya el ve ayaklarda kabarcıklar. Derinizi korumak
için yapabilecekleriniz:
• Derinizi yumuşak tutmak için nemlendiriciler
•
•
•
•
•
•
•
kullanın
Gevşek ayakkabılar giyin
Banyodan veya yıkamadan sonra yavaşça
cildinizi kurulayın
Güneş ışınlarından korunun
Güneş kremi kullanın
Bahçe işleri yaparken eldiven giyin çünkü bahçe
işleri ellerinize zarar verebilir
Güçlü kimyasallar içeren temizlik malzemelerinden
korunun
Saunadan sakının
Tedavi boyunca ağız yüzeyiniz kızarabilir ve tahriş
olabilir. Yemek yerken veya diş fırçalarken ağrı
duyabilirsiniz. Enfeksiyonlardan korunmak için,
ağzınızı ve dişlerinizi temiz tutmanız çok önemlidir.
Emin olmak için:
• Dişlerinizi dikkatlice günde iki kere fırçalayın
• Yumuşak bir diş fırçası kullanın
• Hafif bir diş macunu kullanın
İlaç tedavisi yemek tadlarında değişikliğe neden
olabilir. Hatta önceden sevdiğiniz tadları sevmemeye
başlayabilirsiniz. Sevdiğiniz yiyecekleri keşfetmenin
en iyi yolu farklı şeyler denemek:
• Ağız tadınızı nötralize etmek için yemek
•
•
•
•
öncesinde su için
Kırmızı etin tadı ilginç geliyorsa beyaz et veya
balık deneyin
Sıcak yiyeceklerin tadı ilginç geliyorsa soğuk
yiyecekleri deneyin
Daha fazla veya daha az baharat kullanın
Eğer yiyeceklerden metal tadı alıyorsanız plastik
çatal ve bıçak kullanın
Yaşam tarzı önerisi
Tedavi boyunca sağlıklı bir yaşam tarzını surdurmek
çok önemlidir. Düzenli fiziksel egzersizler yapın.
Yapmaktan keyif aldığınız bir aktivite bulun. Neler
yapabileceğinden şüphe duyuyorsan bir fizyoterapiste
yönlendirmesi için doktorunuzla görüşün.
Sebze, meyve ve et ürünleri ile dengeli beslenmeye
çalışın. Aynı zamanada ekmek, patates, pirinç veya
pasta gibi nişastalı yiyecekler ile et, balık, yumurta
ve bakliyat gibi proteinden zengin yiyecekleri de
içermeli. Şeker, tuz ve yağı azaltmayı deneyin. Eğer
bir sorun olursa bir diyetisyene yönlendirmesi için
doktorunuzdan ricada bulunun.
Psikolojik destek
Tedavi boyunca kanser prognozunuz ve kanserin
maddi durumunuza etkisi hakkında veya diğer
konularda kaygılanabilirsiniz.
Biriyle konuşma ihtiyacı hissederseniz doktorunuzdan
sizi psikoloğa sevk etmesini isteyebilirsiniz. Hasta
kurumları da destek sağlayabilir.
Sağlık ekibinizle tedavinizin olası maddi sonuçları
hakkında konuşun. Ekonomik durumunuz hakkında
tavsiye ve hatta maddi yardım alabileceğiniz kişi veya
yerlere sizi yönlendirebilirler. Onlar aynı zamanda
vasiyetle veya bağlantılı sorunlarla alakalı konularda
hukuki danışmanlık bulmanıza yardımcı olur.
Cerrahi ve kanser tedavisi cinselliğinizi etkileyebilir.
Örneğin, erkekler antiangiogenetik ilaçların yan etkisi
olarak erektil disfonksiyon yaşayabilirler. Depresyon
hissi ve bitkinlik cinsel hayatınızda olumsuz etki yapabilir. Partnerinizle duygularınız hakkında konuşmanız çok önemlidir. Samimi olabileceğiniz birçok seçenek var. Eğer seksüel aktif olmak istemiyorsanız,
birbirinizin yanında olabilir, dokunabilir, sarılabilirsiniz
veya sadece biribirinize yakın oturabilir veya yanyana
uzanabilirsiniz.
Kanser teşhisi hayata farklı açılardan bakmanızı sağlayabilir ve artık farklı önceliklerinizin olduğunu farke-
Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Sayfa 10 / 11
debilirsiniz. Bu işinizi ve ilişkilerinizi etkiler ve kendinizi belirsiz ve karışık hissedebilirsiniz. Duygularınız
ve istekleriniz hakkında aileniz, arkadaşlarınız veya
manevi danışmanınızla konuşun. Eğer bu konuları
yakınlarınızla konuşurken kendinizi rahatsız hissediyorsanız sağlık ekibinizden sizi bir psikoloğa yönlendirmesini isteyebilirsiniz. Psikolog size bu duygularla
başa çıkabilmeniz için araçlar verebilir.
Aile ve arkadaşlar için destek
Kanser tanısı yalnızca hastayı değil, etrafındaki bütün
bireyleri etkilemektedir. Sevdiğiniz birine destek
olmanın birçok farklı yolu vardır. Bazen pratik işlerine,
çamaşır, bahçe işleri ve alışveriş gibi yardımcı
olmakla faydalı olunabilir.
Hastalığın gidişatı, tedavinin etkileri ve ölümün
olup olmayacağı ile ilgili soruları sorun. Bir arkadaş
veya onu seven biri olarak orada olmalısınız. Sizin
cevaplara ihtiyacınız yoktur.
Eğer biri ile konuşmaya ihtiyaç duyarsanız, destek için
aile hekiminize veya sağlık ekiplerine ulaşın. Hasta
organizasyonları da aile bireylerine, veya hastanın
dostlarına destek sağlar.
Bu organizasyonlar ayrıca finansal konularda da
yardımcı olabilirler.
Ayrıca doktora birlikte gitmek de faydalı olabilir.
Doktora gitmeyi teklif edebilirsiniz ve kafasındaki
soruları kolayca ifade etmesi için ona yardımcı
olabilirsiniz. Birlikte olmanız oldukça faydalı olacaktır.
Beraber gitmeniz, doktorla konuştuklarınızı birlikte
değerlendirmenizi ve hatırlamanızı sağlayacaktır.
Ayrıca doktora tedavinin psikolojik ve bakım açısından
hayatınızı nasıl etkileyeceğini sorabilirsiniz.
Etkilenen herkes için tanı ve tedavi oldukça duygusal
olabilir. Kanser tedavisi, yoğun bir süreçtir ve
hayatınızı aniden değiştirir.
Bu bilgilendirme formu Mayıs 2014’de
güncellendi.
Bu kitapçık EAU Hasta Bilgilendirilmesinin Böbrek Kanseri
bölümüdür. Bu hastalık hakkında genel bilgi içerir. Kişisel tıbbi
durumunuz hakkında özel sorularınız varsa doktorunuza veya
profesyonel tıbbi bakım veren diğer yerlere danışabilirsiniz. Hiçbir
broşür doktorunuzla yaptığınız görüşmenin yerini tutamaz.
Bu bilgilendirme formu Avrupa Üroloji Birliği (EAU) ile EAU
Üro-onkoloji bölümü (ESOU), Genç Akademik Ürologlar (YAU)
Böbrek Hücreli Kanser Çalışma Grubu ve Avrupa Üroloji
Hemşireleri Birliği (EAUN)’nin ortak çalışması sonucu üretilmiştir.
Bu broşürlerdeki içerik EAU Kılavuzları ile aynı doğrultudadır.
Bu ve diğer ürolojik hastalıklar hakkındaki bilgileri web
sitemizde bulabilirsiniz: http://patients.uroweb.org/tr
Katkıda bulunanlar:
Dr. Bülent Akdoğan
Dr. Sabine D. Brookman-May Prof. Dr. Martin Marszalek Dr. Andrea Minervini Prof. Dr. Haluk Özen Dr. Alessandro Volpe Sn. Bodil Westman Hasta Bilgilendirme Formu - Metastatik böbrek kanseri
Ankara, Türkiye
Münih, Almanya
Viyana, Avusturya
Floransa, İtalya
Ankara, Türkiye
Novaro, İtalya
Stokholm, İsveç
Sayfa 11 / 11
Download

Metastatik böbrek kanseri - EAU Patient Information