KKD
Ayak ve Bacak Koruyucular
Hazırlayan : Hüseyin GÖK
Ders Konusunun Hedefi
Kişisel koruyucu
donanımlardan
ayak ve bacak
koruyucuların
hakkında genel
bilgi sahibi
olunması
Ayak ve bacak
koruyucuların
seçiminde nelere
dikkat edilmesi
gerekir
Hangi iş
sektöründe hangi
ayak koruyucular
kullanılır
İçindekiler
Kısaca
işleyeceğimiz
konular
şöyledir;
• KKD Tanımı
• İş Ayakkabılarında Standardizasyon
• Ayaklara Zarar Verebilecek Muhtemel
Tehlikeler
• Ayak ve Bacak Koruyucular
• Ayak ve Bacak Koruyucularının
Kullanılmasının Gerekli Olabileceği
İşler ve Sektörler
• İş Ayakkabılarında Sağlık
• İş Ayakkabılarının Kullanım Sonrası
Kontrolü
Genel Olarak
KKD Tanım:
Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği
etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan
tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu maksada uygun
olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları ifade
eder.
Genel Olarak
Özellikle tehlikeli sınıfa giren işyerlerinde KKD kullanmamız
gerektiğini biliyoruz. Bazen unutabiliriz yada uygun olarak
kullanmayız. Bu durumlarda yaralanma riski taşıdığımızı hatta
ölebileceğimizi unutmamalıyız. Vücudumuzun farklı bölümleri
ayrı ayrı korunmalıdır. Ve her farklı risk farklı tipte kişisel
korunma ekipmanı gerektirir. Yanlış koruma ekipmanı
kullanmamızın yada koruma ekipmanı yanlış kullanmamız
sağlığımızı riske atar. Her yıl yaklaşık binlerce çalışan
ayaklarından yaralanmaktadır. Bu kazaların büyük bir kısmı iş
ayakkabısı/botu giyilmemesinden veya kullanılan
ayakkabı/botun sağlam, işe uygun olmamasından
kaynaklanmaktadır.
Genel Olarak
Uluslar arası Çalışma Örgütü
(ILO)’ nun ; iş kazalarından
dolayı olan yaralanmaların
vücudun etkilenen
bölümlerine göre dağılımı
ile ilgili derlediği istatistiksel
sonuca bakıldığında; ayak
%34’ le başta gelmektedir.
İş Ayakkabılarında Standardizasyon
Ayak ve bacak yaralanmaları maden, inşaat, metal sanayi ve
benzeri bir çok iş kolunda sıkça rastlanılan kazalardır. Farklı
sektörlerde, ağır parçaların ayak üzerine düşmesi, erimiş
metal ya da sıvıların, kimyasalların ayak ya da bacak üzerine
dökülmesi veya sıçraması sonucu doku kayıplarının ve
yanıkların oluşması, sivri cisimlerin batması, sıcak zemin
üzerinde çalışma kaynaklı sağlık problemleri, kaygan zemin
üzerinde çalışma sonucu düşmeler, alerjik deri reaksiyonları,
egzema ve böcek ve yılan sokmaları gibi çeşitli risklerle
karşılaşılmaktadır.
İş Ayakkabılarında Standardizasyon
Ayak ve bacak korumada önemli olan maruz kalınan riske
uygun dizlik, ayakkabı, bot ya da çizme gibi ürünlerin
seçilmesidir. Çalışma ortamında ve çalışılan zeminde sıcaklığın
derecesi, bu sıcaklıktaki çalışma süresi, ortamda kullanılan
maddeler, hangi işlemlerin yapıldığı ve nasıl çalışıldığı, zeminin
kayganlığı, elektrik direnci, ayakkabının dış ya da iç mekanda mı
kullanılacağı, uzun süreli ayakta durulması ve benzeri konularda
bilgi edinilmelidir. Hangi tip ayakkabıya ihtiyaç duyulduğuna
karar verildikten sonra dikkat edilecek diğer hususlar arasında
ayakkabının yüzeyi, tabanı, çelik iç tabanı ve bilek kısmı
bulunmaktadır.
CE işareti bulunulan ayakkabı, kişisel koruyucu direktifine
dayanan EN ISO 20344 standardındaki zorunlu testlerden
geçmiş, performansı yüksek kalitede malzemelerden yapılmış
demektir.
İş Ayakkabıları standartları kapsamında kullanılan
ortak semboller
•
•
•
•
•
•
•
•
•
P : Çelik ara taban (1100 kg'a kadar geçirgenlik direnci)
C : Elektrik direnci 100 Kilo Ohm'a kadar (iletken ayakkabı)
HI : Sıcaklığa karşı izolasyon
A : Antistatik ayakkabı (elektrik direnci 0.1 - 1000 MegaOhm
arası)
CI : Soğuğa karşı izolasyon
HRO : ısıya dirençli taban (300ºC'ye kadar)
WRU : suya dayanıklı saya (ayakkabı yüzeyi)
E : topuk bölgesinin enerji abzorbsiyonu
ESD : elektrostatik boşalım
EN ISO 20345 İş Ayakkabıları
(200 joule - Çelik Darbe Dayanımı)
•
•
•
•
•
SB : Temel Güvenlik
S1 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı
Taban
S1 P : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı
Taban, Çelik Ara Taban
S2 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı
Taban, Suya Dirençli
S3 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı
Taban, Suya Dirençli , Çelik Ara Taban
EN ISO 20347 İş Ayakkabıları
(Burun Darbe Dayanımı olmayan)
•
•
•
•
01 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi
01 P : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi , Çelik Ara Taban
02 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Suya Dirençli
03 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Suya Dirençli, Çelik
Ara Taban
Ayaklara Zarar Verebilecek Muhtemel
Tehlikeler Şunlardır
1- Çalışanların ağır malzemeleri kaldırmaları durumunda
2- Keskin kenar veya köşeler
3- Aşınmış elektrik telleri
4- Kaygan zeminler
5- Islak ortamlar
6- Kimyasallar
7- İnşaatlar / Yıkma çalışmaları
Ayak ve Bacak Koruyucular
1- Parmak Koruyucu Ayakkabılar
2- İletken Ayakkabılar
3- Yalıtkan Ayakkabılar
4- Kıvılcım Çıkarmayan Ayakkabılar
5- Bot ve Çizmeler
6- Tozluklar
1- Parmak Koruyucu Ayakkabılar :
Yuvarlanan ve ağır malzemelerle
çalışılan işlerde, ayak parmaklarının
korunması için çelik burunlu ayakkabı,
bot veya çizme kullanılır.
Güvenlik ayakkabılarının burunlarındaki
metal bombeler için çeşitli ülke veya
kuruluşların test standartları vardır.
Ülkemizde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği
Tüzüğünün 532. maddesinde; emniyet
ayakkabılarının burunlarındaki metal
bombeler, 100 cm’ den düşecek 20
kilogram ağırlığa dayanacak şekilde çelik
veya başka bir maddeden yapılmış
olacaktır” denilmektedir.
2- İletken Ayakkabılar :
Patlayıcı maddelerle çalışılan yerlerde, insan vücudunda
oluşan statik elektriğin, tehlikesiz bir şekilde, toprağa
iletilmesi için kullanılır.
3- Yalıtkan Ayakkabılar :
Elektrik işlerinde çalışan
işçilere yalıtkan ayakkabı
verilmelidir. Elektrik şoku
kazalarında koruyucudurlar.
Bu ayakkabıların altı yüksek
gerilime dayanıklı lastikten
olur. Kuru ve sağlam
haldeyken tesirli bir koruma
sağlar.
4- Kıvılcım Çıkarmayan Ayakkabılar :
Patlayıcı madde fabrikalarında, benzin veya diğer kolay
tutuşabilecek hidrokarbonlar taşıyan tankların
temizlenmesinde çalışanlar kıvılcım çıkarmayan ve aynı
zamanda metal çivisi olmayan ayakkabıları kullanmalıdırlar
5- Bot ve Çizmeler :
Sulu, çamurlu ve asitli ortamlarda altı lastik veya plastik
botlar ve çizmeler kullanılır.
6- Tozluklar :
Bacakları, ateşe ve sıçrayan
kıvılcımlara karşı korumak için
döküm işlerinde ve fırınlarda
kullanılır. Tozluklar, pantolon veya
tulum ve ayakkabı üzerine giyilir.
Erimiş maddelerle yapılan
çalışmalarda, özellikle diz kapağını
örten, yanmaz malzemeden
yapılmış tozluklar kullanılır.
Ziyaretçiler için Ayak Koruyucular
Ziyaretçiler için üretilmiştir.
Ayağı darbelerden,
ezilmelerden koruyan çelik
burunu vardır. Esnek yapısı
sayesinde tüm günlük
ayakkabılara takılabilir. Farklı
ziyaretçiler tarafından
defalarca kullanılabilir.
Ayak ve Bacak Koruyucularının Kullanılmasının
Gerekli Olabileceği İşler ve Sektörler
Delinmez tabanlı emniyet ayakkabıları:
- Karkas ve temel işleri, yol çalışmaları
- İskelelerde yapılan çalışmalar
- Bina yıkım işleri
- Kalıp yapma ve sökme işleri de kapsayan beton ve
prefabrike parçalarla yapılan çalışmalar
- Şantiye alanı ve depolardaki işler
- Çatı işleri
Ayak ve Bacak Koruyucularının Kullanılmasının
Gerekli Olabileceği İşler ve Sektörler
Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabıları:
- Çelik köprüler, çelik bina inşaatı, sütunlar, kuleler, hidrolik
çelik yapılar, yüksek fırınlar, çelik işler ve haddehaneler,
büyük konteynerler, büyük boru hatları, vinç, ısı ve enerji
santrallerinde yapılan işler
- Fırın yapımı, ısıtma ve havalandırma tesisatının kurulması ve
montaj işleri
- Tadilat ve bakım işleri
- Ergitme ocakları, metal işleri, demir işleme presle demire
şekil verme, sıcak presleme işleri ve metal çekme
fabrikalarında yapılan işler
Ayak ve Bacak Koruyucularının Kullanılmasının
Gerekli Olabileceği İşler ve Sektörler
- Yeraltında ve taşocaklarında yapılan işler, hafriyat işleri,
kömür işletmelerinde yapılan dekupaj işleri.
- Taş yontma ve taş işleme işleri
- Seramik endüstrisinde kalıp işleri
- Seramik endüstrisinde fırınların içinin döşenmesi
- Seramik eşya ve inşaat malzemesi kalıp işleri
- Taşıma ve depolama işleri konserve yiyeceklerin
paketlenmesi ve dondurulmuş etle yapılan işler
- Gemi yapım işleri
- Demiryolu manevra işleri
Ayak ve Bacak Koruyucularının Kullanılmasının
Gerekli Olabileceği İşler ve Sektörler
Kaymayı önleyici ve delinmeye dayanıklı ayakkabılar:
- Çatı işleri
Yalıtkan tabanlı koruyucu ayakkabılar:
- Çok sıcak veya soğuk malzemelerle yapılan çalışmalar
Kolayca çıkarılabilen emniyet ayakkabıları:
- Ergimiş maddelerin ayakkabıdan içeri girme riski bulunan
işler
İş Ayakkabılarında Sağlık
İş ayakkabısı kullanımında en sık rastlanan sorun mantar
enfeksiyonlarıdır. Ancak bu sorun çoğunlukla hijyen
kurallarının bilinmemesi ve/veya uyulmamasından
kaynaklanmaktadır. Bunun dışında çalışanların iş ayakkabısı
giymekten kaçınmasında en önemli sebeplerden biri de
ağırlığıdır. Bu sebeple iş ayakkabısı seçiminde ağır
olmamasına (en fazla 1 kg/çift) dikkat edilmelidir.
İş ayakkabıları normal ayakkabıda olduğu gibi kişisel bir
üründür. Temiz ve kuru çorapla giyilmesi tavsiye edilir.
Ayakkabı ve çoraplar tekrar kullanılmadan önce mutlaka
kurutulmalıdır. Güvenlik ayakkabıları uzun süre giyildikleri için
ayağımızı desteklemeli taban ve astarı ayağımızın konforunu
sağlamalıdır.
İş Ayakkabılarının Kullanım Sonrası Kontrolü
- İş ayakkabıları kullanırken gerek tabanına gerekse üst deriye
bulaşan kirler ve diğer bulaşmış maddeler (yağ, kimyasal
madde vb.) nemli bir bezle silinerek düzenli olarak temiz
bulundurulmalıdır.
- Ayakkabıların temizlenmesinde keskin aletler
kullanılmamalıdır.
- Ayakkabıların üstü kuruduğunda ve / veya belli aralıklarla
uygun ayakkabı boya ve cilasıyla boyanmalıdır.
- Herhangi bir nedenle ayakkabı çok ıslandığı zaman açık,
serin ve iyi havalanan yerde kendiliğinden kurumaya
bırakılmalıdır. Herhangi bir ısı kaynağından yararlanarak
kurutulmaya çalışılmamalıdır.
Download

KKD olarak ayak koruyucular 1