Opšti uslovi poslovanja Hypo
Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Sadržaj:
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
XIII
XIV
4
Uvod
Prava i obaveze Banke i Klijenata
Ugovorni odnos između Banke i Klijenta
Uslovi i način komunikacije
Bankarska tajna
Računi
Platni promet
Depoziti Klijenata
Kratkoročno poslovanje
Kreditni poslovi
Dokumentarni poslovi
Drugi poslovi Banke
Ostali bankarski poslovi
Završne odredbe
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
strana
5
10
14
20
21
22
24
26
26
31
32
36
37
38
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Na osnovu čl. 63 Zakona o bankama Republike Srpske (Sl. glasnik RS br 44 od 14.06.2003.
godine), čl. 129 Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o bankama Republike Srpske (Sl. glasnik
Republike Srpske br. 116 od 23.11.2011. godine i čl. 33 Statuta Hypo Alpe-Adria- Bank a.d. Banja Luka,
Nadzorni odbor Hypo Alpe-Adria- Bank a.d. Banja Luka je dana 07.02.2012 godine, donio
Opšte uslove poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja
Luka
OPŠTE ODREDBE
I
Uvod
Predmet
Član 1.
Ovim Opštim uslovima poslovanja (u daljem tekstu: Opšti uslovi) sa pravnim licima, preduzetnicima
i fizičkim licima (u daljem tekstu: Klijenti) uređuju se osnovna pravila poslovnog odnosa između Banke i
Klijenata, a vezano za korišćenje proizvoda i usluga koje Banka pruža na tržištu u okviru svoje redovne
djelatnosti.
Opštim uslovima poslovanja bliže se propisuju standardni uslovi poslovanja Banke koji se primjenjuju
na Klijente, uslovi za uspostavljanje odnosa i postupak komunikacije između Klijenata i Banke, kao i
uslovi za obavljanje transakcija u poslovima odobravanja kredita, prijema depozita, otvaranja, vođenja
i zatvaranja računa, izdavanja i korišćenja platnih kartica, kao i drugim poslovima koje Banka obavlja
u skladu sa zakonom.
Primjena Opštih uslova
Član 2.
Svi pojedinačni ugovori koji budu zaključeni izmedju Klijenta i Banke moraju sadržati klauzulu da
je Klijent upoznat i da prihvata Opšte uslove poslovanja i akte Banke koji regulišu poslovanje Banke
u odnosu na proizvod ili uslugu kojom se Klijent koristi ili koju je zatražio. Opšti uslovi poslovanja sa
svojim prilozima u tom slučaju imaju pravnu snagu Ugovora. Uz svaki zaključeni ugovor Klijentu Banka
predočava Opšte uslove poslovanja te omogućava uvid u iste, a na zahtjev Klijenta uručuje ih Klijentu.
U slučaju da za poslovni odnos izmedu Klijenta i Banke nije predviđeno zaključenje ugovora, Banka
omogućava uvid u Opšte uslove poslovanja uručivanjem istih ili saopštavanjem istih (u slučaju da
Klijent nije u mogućnosti iste da pročita iz objektivnih razloga).
Odredbe ovih Opštih uslova važe u mjeri u kojoj nisu drugačije formulisane u drugim uslugama Banke,
koje zahtijevaju posebne uslove. Banka preuzima obavezu prema Klijentima samo u okviru Opštih
uslova, osim ako suprotno nije izričito ugovoreno u pisanoj formi. Opšti uslovi poslovanja primjenjuju se
na odnose izmedu Klijenta i Banke po osnovu: ponude, zahtjeva ili druge vrste pristupnice potpisane
od strane Klijenta, pisanog ugovora izmedu Klijenta i Banke, drugih oblika poslovne saradnje izmedu
Klijenta i Banke gdje se ne zaključuje ugovor u skladu sa propisima.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
5
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Pored Opštih uslova za određene proizvode Banka može sačiniti i određene opšte i posebne uslove
za konkretan proizvod tj. uslugu Banke, a koji takođe predstavljaju sastavni dio ugovornog odnosa
Banke i Klijenta. U slučaju da su određena pitanja drugačije regulisana posebnim uslovima u odnosu
na Opšte uslove, prednost u primjeni imaju posebni uslovi.
U slučaju kada su odredbe Opštih uslova drugačije od odredaba pojedinačnih ugovora, odnosno
pojedinačnog ugovornog odnosa u vezi određenog proizvoda Banke, prvenstvo u u primjeni ima
pojedinačni Ugovor.
Odredbe Opštih uslova imaju prednost u primjeni i u odnosu na određene zakonske propise koji
regulišu obligacione i druge odnose, ali pod uslovom da iste nisu imperativne pravne prirode.
Ako nakon donošenja Opštih uslova dođe do promjene zakonskih odredaba kojima se reguliše
materija navedena u Opštim uslovima primjenjivaće se važeći zakonski propisi.
Član 3.
Objava Opštih ulova
Opšti uslovi se objavljuju u pisanom obliku u prostorijama Banke, ili na internet stranici Banke, ili
putem sredstava javnog informisanja najkasnije 15 dana prije njihove primjene te su u istom obliku u
svakom momentu dostupni Klijentu.
Izmjene i dopune Opštih uslova i akata Banke vrše se isključivo pismenim putem i objavljuju na
način kako se objavljuje i izvorni akt Opštih uslova. Izmjene i dopune učiniće se dostupnim Klijentu,
na isti način kao i sami Opšti uslovi. Banka može i putem sredstava javnog informisanja obavijestiti
Klijenta da su izmijenjeni Opšti uslovi te da se na internet stranici Banke ili u prostorijama Banke može
upoznati sa izvršenim izmjenama.
Sve odredbe kojima se određuju obaveze, prava i ovlašćenja Klijenta, na odgovarajući se način
primjenjuju na Klijentova punomoćnika, zakonskog zastupnika kao i na sva druga lica koja na osnovu
pozitivnih propisa imaju obaveze, prava i ovlašćenja raspolaganja Klijentovim računom.
Značenje pojmova
Član 4.
U Opštim uslovima određeni pojmovi imaju značenje u smislu kako je dalje nevedeno:
Akti Banke u smislu odredbi Opštih uslova, su dokumenti i odluke koje po propisanoj proceduri
donose nadležni organi Banke i koja su Klijentu dostupna (u poslovnicama Banke i na internet stranici),
a uređuju prava, ovlašćenja i obaveze Klijenta, svih ostalih lica koja preuzimaju prava i obaveze prema
Banci, kao i Banke same (Posebni opšti uslovi, Odluke o naknadama, Odluke o kamatnim stopama i
tome sl.).
Klijenti Banke su fizička lica, fizička lica koja obavljaju privrednu djelatnost, pravna lica i ostali
subjekti registrovani i osnovani u skladu sa zakonom, rezidenti i nerezidenti, koji koriste proizvode
i usluge Banke ili koji se obrate Banci radi korišćenja proizvoda i usluga i koje je Banka kao takve
identifikovala. Za klijente Banke fizička lica posebno se preciziraju uslovi poslovanja u skladu sa
odredbama pozitivnih zakonskih propisa koji nisu obavezni i ne primjenjuju se na ostale klijente
Banke.
Bankarske usluge su finansijske usluge koje Banka puža Klijentima u poslovima odobravanja
kredita, primanja novčanih depozita i uloga štednju, otvaranja i vođenja računa, odobravanja dozvoljenog
prekoračenja po računu, izdavanja platnih kartica, kao i drugih poslova koji iz njih proizilaze i koje
Banka obavlja u skladu sa zakonom.
6
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Depozit podrazumijeva novčana sredstva, tj. novčani ulog, koja Klijent deponuje/polaže na račun
kod Banke i predstavlja obavezu Banke da u određenom roku ulagaču isplati uloženu svotu uvećanu za
kamate. Sredstva se deponuju na osnovu Zahtjeva za deponovanje sredstava, ugovora ili na osnovu
obaveze utvrđene zakonom.
Pokriće je pozitivno stanje na računu.
Raspoloživo stanje je pokriće i odobrena prekoračenja na računu.
Nalog je zahtjev Klijenta za transfer sredstava sa ili na njegov račun.
Poslovni odnosi su bilo koje zakonsko ili drugo poslovanje između Banke i Klijenta koje ima
elemente trajnosti.
Reklamacija je lična, telefonska, pismena, ili na drugačiji način data izjava neslaganja sa određenom
aktivnošću Banke.
Račun predstavlja bilo koji račun otvoren na osnovu sporazuma, odnosno ugovora između Klijenta
i Banke, bilo da je riječ o tekućem, žiro ili bilo kom drugom računu te obuhvata i račun otvoren u ad hoc
odnosu u svrhu izvršenja pojedinačne platne transakcije.
Valute su sredstva plaćanja, konvertibilne marke, domaće hartije od vrijednosti i strana sredstva
plaćanja.
Mjenica je hartija od vrijednosti koja glasi na određeni iznos novca koja svom imaocu daje pravo da
taj iznos naplati od osobe koja je u njoj naznačena kao dužnik. Mjenica je jednostrani pravni posao u
kojem njen izdavalac (trasant) daje nalog drugom licu (trasatu) da korisniku mjenice (remitentu) isplati
određeni iznos novca ili se njime obavezuje da će sam ispuniti tu isplatu (trasirana mjenica).
Bankarska garancija je pravni posao kojim banka garant na zahtjev Klijenta i po njegovim
instrukcijama, preuzima samostalnu i neopozivu obavezu da korisniku garancije isplati iznos naveden
u garanciji u slučaju da glavni dužnik (Klijent banke) ne ispuni ili neuredno ispuni svoju obavezu u
određenom roku.
Dokumentarni akreditiv je pismena obaveza akreditivne banke data prodavcu (korisniku akreditiva),
na osnovu zahtjeva i instrukcije Klijenta banke (nalogodavca), da plati iznos naveden u akreditivu uz
dokumenta predviđena u akreditivu i podnijeta u utvrđenim akreditivnim rokovima.
Inkaso je bankarski posao kod kojeg Banka po nalogu i za račun svog Klijenta naplaćuje novčano
potraživanje koje Klijent ima prijema trećem licu, uz istovremenu predaju određenih dokumenata.
Otkup potraživanja je poseban oblik finansiranja kojim Banka kupuje nedospjelo potraživanje čije
se postojanje dokazuje otpremnim dokumentima, te isplaćuje prodavcu potraživanja nominalni iznos
potraživanja umanjen za diskont.
Forfaiting predstavlja specifičan mehanizam finansiranja preduzeća, u slučajevima kada je
potraživanje osigurano dokumentarnim akreditivom, avaliranom mjenicom ili prenosivom garancijom
od strane renomirane banke.
Član 5.
Identifikacija i podaci o Klijentu i način potpisivanja Klijenta
Klijent je, u skladu sa propisima i internim procedurama Banke, obavezan da Banci podnese
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
7
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
odredenu dokumentaciju. Potrebnu dokumentacija koju je Klijent obavezan da podnese, Banka ističe
na svojoj internet prezentaciji kao i na šalterima Banke u formi liste dokumentacije koja je potrebna
za otvaranje određene vrste računa, a koja je dostupna klijentima. Lista dokumenacije sadrži i način
podnošenja dokumenta (original, kopija i sl) kao i starost dokumenta, način ovjere i ostale bitne
elemente kojih je Klijent obavezan da se pridržava prilikom podnošenja dokumentacije.
Banka zadržava pravo da odbije poslovnu saradnju sa Klijentom u slučaju da podnijeta dokumentacija
nije u skladu sa zahtjevom Banke.
Pored liste dokumentacije Banka zadržava pravo da od Klijenta zahtijeva i dodatnu dokumentaciju
i informacije kao uslov za uspostavljanje poslovne saradnje
Klijent prilikom zasnivanja poslovnog odnosa daje izričitu saglasnost da Banka ima pravo da raspolaže
njegovim ličnim podacima i podacima koji spadaju u posebnu kategoriju u skladu sa Zakonom o zaštiti
ličnih podataka. Ukoliko Klijent ne želi da se njegovi pojedini podaci obrađuju u Banci, neophodno je da
sa tim upozna Banku prilikom zasnivanja poslovnog odnosa, ili naknadno, pisanim putem.
Klijent-fizičko lice se potpisuje kao na identifikacionom dokumentu (lična karta, pasoš) odnosno ako
dokument ne sadrži potpis Klijenta, Klijent se potpisuje svojim uobičajnim potpisom. S tim da potpis
na dokumentima Banke mora biti puni potpis, a ne paraf ili potpis velikim ili malim štampanim slovima,
a što važi u slučaju da lična karta sadrži takvu vrstu neprihvatljivog potpisa. Drugi način potpisivanja
Klijenta može biti prihvatljiv za Banku, ako ga reguliše zakon (npr. elektronski potpis).
Zastupanje Klijenta od strane zakonskog zastupnika i punomoćnika
Pravno lice zastupa zakonski zastupnik upisan u Registar poslovnih subjekata koji se vodi kod
nadležnog organa.
Zakonski zastupnik, odnosno ovlašćeno lice upisano u Registar poslovnih subjekata može dati
ovlašćenje za zastupanje punomoćniku.
U određenim slučajevima Klijenta-fizičko lice zastupa zakonski zastupnik. Najšeće se radi o maloljetnim
licima koje zastupa roditelj odnosno o djelimično ili potpuno nesposobnim licima (štićenicima) koje
zastupa staratelj po odluci nadležnog organa. Što se tiče identifikacije podataka o zakonskom
zastupniku i načinu potpisivanja primjenjuje se odredbe Opštih uslova tj. koje važe za Klijenta.
Punomoć je ovlašćenje za zastupanje koje klijent daje punomoćniku. Punomoćje može biti jednokratno
ili do opoziva. Ukoliko Klijent želi da opunomoći određeno lice za preduzimanje radnji u Banci, dužan je
da punomoć dostavi Banci u kojem će biti definisano, koje sve radnje punomoćnik Klijenta ima pravo
da vrši u ime i za račun Klijenta.
U zavisnosti od situacije, punomoć se potpisuje pred nadležnim radnikom Banke ili ako je isto načinjeno
van prostorija Banke, takva punomoć mora biti ovjerena kod nadležnog organa (sud, notar,opština).
U svakom slučaju Banka je uvijek ovlašćena da ima pravo da zahtijeva da određena punomoć bude
ovjerena od strane nadležnog organa. Kada su u pitanju punomoći koja dolaze iz inostranstva na njih
se primjenjuju pravila pozitivne zakonske regulative koja definiše upotrebu takvih punomoćja.
Banka ne odgovara za radnje Klijentova punomoćnika, kako prema Banci tako i prema Klijentu
samom. Za sve propuste i radnje Klijentova punomoćnika odgovoran je isključivo Klijent.
Punomoćnik se potpisuje kao na identifikacionom dokumentu (lična karta, pasoš) odnosno, ako
dokument ne sadrži potpis punomoćnika, punomoćnik se potpisuje svojim uobičajenim potpisom s tim
da potpis na dokumentima Banke mora biti puni potpis, a ne paraf ili potpis velikim ili malim štampanim
slovima, a što važi u slučaju da lična karta sadrži takvu vrstu neprihvatljivog potpisa. Drugi način
potpisivanja Klijenta može biti prihvatljiv za Banku ako ga reguliše zakon (npr. elektronski potpis).
Klijenti-fizička lica koji nisu u mogućnosti da čitaju i pišu. Klijenti koji su nepismeni ili slijepa lica,
invalidna lica te nisu u mogućnosti potpisati pristupnicu, stavljaju krstić i otisak desnog kažiprsta, koji
8
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
svojim potpisom ovjeravaju dva radnika Banke, uz napomenu “nepismen“ i da je Klijentu pročitan
dokument koji potpisuje. U slučaju sumnje radnika Banke u identitet nepismenog lica, Klijent je dužan
svoj otisak na pristupnici, i uz prisustvo dva svjedoka, ovjeriti od strane nadležnog organa: sud, notar,
uz napomenu da je Klijentu pročitan dokument koji potpisuje (prije ovjere od strane Banke i potpisa
ovlašćenih radnika Banke).
Klijent koji zbog invaliditeta nije u mogućnosti potpisati pristupnicu, identifikuje se uz potpis dva
svjedoka i njihovu ovjerenu izjavu od strane nadležnog organa (sud, notar, opština) kojom potvrđuju
identitet tog lica.
Smrt Klijenta
Na obavještenje o smrti Klijenta Banka će onemogućiti raspolaganje sredstvima Klijenta u Banci.
Momentom dostavljanja Banci pisanog obavještenja sa odgovarajućim dokazom o smrti Klijenta,
punomoć i druga ovlašćenja za upravljanje i raspolaganje računom se gase.
Banka će dozvoliti raspolaganje računom samo na osnovu pravnosnažne i izvršne odluke suda ili druge
odluke nadležnog organa u skladu sa zakonom. Po prispijeću pravosnažnog rješenja o nasljeđivanju, na
osnovu pravnosnažne i izvršne odluke nadležnog suda ili drugog organa, ili punovažne i obavezujuće
odluke o starateljstvu nad zaostavštinom ili druge odluke nadležnog organa, a u skladu sa relevantnim
propisima, Banka će dozvoliti upravljanje računom samo licu (licima) imenovanim u navedenim
dokumentima.
Banka ne odgovara za štetu koja je posljedica raspolaganja sredstvima na računima Klijenta ukoliko
nije obaviještena o smrti Klijenta.
Klijenti nerezidenti
Nerezidenti su (Zakon o deviznom poslovanju Sl. glasnik RS, br.96/2003, 123/06 i 92/09):
- fizička lica čiji privremeni boravak u inostranstvu traje duže od jedne godine
- fizička lica – strani državljani , koji borave u Bosni i Hercegovini manje od 183 dana,
kao i strani državljani zaposleni u diplomatskim i konzularnim predstavništvima, kao i
članovi njihovih porodica bez obzira na dužinu boravka.
Po Uputstvu o uslovima i načinu otvaranja i vođenja računa fizičkih lica nerezidenata od 15.01.2009.
godine definisano je da su nerezidenti:
- fizička lica, strani državljani koji na osnovu dozvole za boravak, odnosno radne vize
borave u BiH do jedne godine
- fizička lica koja su državljani BiH, a koja žive i rade u inostranstvu duže od 1 (jedne)
godine
- fizička lica koja posjeduju identifikacioni dokument Slovenije, Hrvatske, Srbije, Crne Gore
Ili Makedonije smatraju se nerezidentima iz ex Yu država.
Strana pravna lica – nerezidenti su pravna lica, predstavništvo stranog pravnog lica, preduzetnik i
druge organizacije registrovane u inostranstvu, dakle čije se sjedište poslovanja ne nalazi na teritoriji
BiH.
Klijenti nerezidenti su lica koja otvore nerezidentni račun na kome se vode novčana sredstva sa kojim
nerezident raspolaže tj. polaže i podiže gotovinu te vrši plaćanja i prenos sredstava.
Nerezidenti su (Zakon o deviznom poslovanju Sl. glasnik RS, br.96/2003, 123/06 i 92/09):
- fizička lica čiji privremeni boravak u inostranstvu traje duže od jedne godine
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
9
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
− fizička lica - strani državljani , koji borave u Bosni i Hercegovini manje od 183 dana
kao i strani državljani zaposleni u diplomatskim i konzularnim predstavništvima, kao i
članovi njihovih porodica bez obzira na dužinu boravka.
Nerezidenti u poslovnim bankama u BiH, RS mogu otvoriti transakcione račune u domaćoj i stranoj
valuti (u daljem tekstu: nerezidentni računi) na kojima se vode novčana sredstva koja nerezidenti kao
vlasnici računa, ostvaruju, njima raspolažu i obavljaju platne transakcije u skladu sa važećim zakonskim
propisima u BiH, RS i opštim aktima Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka (u daljem tekstu: Banka).
II Prava i obaveze Banke i Klijenata
Prava i obaveze Banke
Član 6.
Banka ima pravo da:
− slobodno odlučuje o izboru Klijenta;
− bez saglasnosti Klijenta blokira mogućnost korišćenja određenih proizvoda i usluga, raskine već uspostavljenu poslovnu saradnju radi zaštite od rizika izloženosti Banke pranju novca i finansiranju terorizma ili zahtijeva potpunu otplatu dozvoljenog prekoračenja računa,
u skladu sa zakonom, drugim propisima i aktima Banke koje regulišu ovu oblast;
− raspolaže sredstvima na računima Klijenta, bez njegove pisane saglasnosti ili naloga u postupku prinudne naplate, radi plaćanja po pravosnažnim i izvršnim odlukama suda i/ili drugog državnog organa, kao i u drugim slučajevima propisanim zakonom i drugim propisima;
− podatke o Klijentu koji se odnose na adresu, brojeve telefona, faks, e-mail adresu i ostale podatke za uspostavljanje kontakta, a koje je Klijent dostavio Banci prilikom potpisivanja ugovora, odnosno pristupnice i/ili drugog odgovarajućeg akta, i na koje je dao saglasnost
da sa istim Banka može raspolagati, koristi radi dostavljanja Klijentu obavještenja o svojim
aktivnostima, proizvodima i uslugama, u vidu brošura, elektronskih poruka, kao i svih drugih
sredstava poslovne komunikacije i poslovne prezentacije.
Banka ima i druga prava u skladu sa zakonom, drugim propisima, ovim Opštim uslovima i drugim
aktima Banke kao i u skladu sa ugovorom koji je Banka zaključila sa Klijentom.
Banka je u obavezi da:
− u poslovnim odnosima sa Klijentima postupa sa profesionalnom i dužnom pažnjom, u skladu
sa zakonom, drugim propisima, aktima Banke i u skladu sa pravilima struke, dobrim poslovnim
običajima i poslovnom praksom kao i načelom savjesnosti i poštenja;
− postupi po pisanim nalozima i instrukcijama dobijenim od Klijenta, a koje se odnose na otvaranje,
vođenje i gašenje računa, ako su ista u skladu sa zakonom, drugim propisima i aktima Banke;
− na jasan i razumljiv način obavještava Klijente o svojim aktivnostima, proizvodima i uslugama
(oglašavanjem u sredstvima javnog informisanja, direktnom komunikacijom u pisanoj ili usmenoj
formi, dostavljanjem, uručivanjem i činjenjem dostupnim informativnog i reklamnog materijala na
šalterima, internet prezentaciji ili na drugi način), pri čemu ovo obavještenje ne smije da sadrži
netačne informacije, odnosno informacije koje mogu stvoriti pogrešnu predstavu o uslovima
korišćenja bankarskih proizvoda i usluga;
− odgovori u pisanoj formi i u zakonom određenom roku na pisane prigovore Klijenata koji smatraju
10
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
da se Banka ne pridržava odredbi zakona, Opštih uslova poslovanja, dobre poslovne prakse i
odredbi zaključenog ugovora.
Banka ima i druge obaveze u skladu sa zakonom, drugim propisima, ovim Opštim uslovima i
drugm aktima Banke, kao i u skladu sa ugovorom koji je Banka zaključila sa Klijentom.
Banka odgovara za propuste svojih zaposlenih i drugih lica koja angažuje radi izvršenja ugovornih
obaveza prema Klijentu, ukoliko ti propusti nisu nastali usljed dejstva više sile kao što su: rat, prirodna
ili ekološka katastrofa, epidemija, prestanak isporuke električne energije, prekid telekomunikacionih
veza i svih drugih sličnih uzroka čiji nastanak nije prouzrokovan aktivnošću Banke.
Posebna prava i obaveze Banke prijema Klijentu - fizičkom licu
Član 7.
Banka ima pravo da:
− ustupi potraživanje iz ugovora o kreditu, ugovora o dozvoljenom prekoračenju računa i ugovora
o izdavanju i korišćenju kreditne kartice, drugoj banci ili finansijskoj organizaciji koja ima dozvolu
Agencije, uz prethodno obavještenje Klijenta, pri čemu Klijent zadržava sva prava koja su
ugovorena;
− iz opravdanih razloga uskrati Klijentu pravo na povlačenje sredstava po ugovoru o revolving
kreditu s tim da je dužna da ga o razlozima uskraćivanja obavijesti u pisanoj formi odmah ili u
naredna tri dana, osim kada je obavještenje zabranjeno drugim propisom;
− otkaže ugovor o revolving kreditu tako što će o otkazu Klijenta da obavijesti u pisanoj formi ili
na drugom trajnom nosiocu podataka najkasnije 30 dana ranije.
Banka je u obavezi da:
− pri oglašavanju depozitnih i kreditnih usluga kod kojih oglasna poruka sadrži kamatnu stopu ili
bili koji numerički podatak koji se odnosi na cijenu ili prihod, obezbijedi reprezentativni primjer sa
elementima u skladu sa Zakonom;
− jasno naznači obavezu zaključenja i ugovora o sporednim uslugama (osiguranje) sa naznakom
troškova, u slučajevima kada je to uslov za zaključenje ugovora o kreditu;
− uslugu ponudi prvenstveno u domaćoj valuti, a na zahtjev Klijenta omogući da uslugu ugovori u
KM protivvrijednosti strane valute i ukaže na rizike koje preuzima u slučaju da se kredit ugovori u
KM protivvrijednostistrane valute;
− pruži informacije i odgovarajuća objašnjenja o uslovima koji se odnose na ugovor o depozitu/
kreditu dozvoljenom prekoračenju, odnosno otvaranju i vođenju računa i na ugovor o izdavanju i
korišćenju platne kartice (ponuda) na način da se Klijentu omogući da ponudu Banke uporedi sa
ponudom ostalih banaka, kao i da odredi period za koji podaci iz ponude obavezuju Banku;
− obezbijedi dostavu nacrta ugovora, na zahtjev Klijenta, bez naknade, kao prijedlog za njegovo
zaključivanje;
− informiše o obavezi korišćenja notarskih usluga;
− obezbijedi informaciju da imaju pravo da odustanu od zaključenog ugovora bez navođenja
razloga za odustanak pod uslovima, na način i o roku definisanom Zakonom kao i informaciju o
iznosu stvarnih troškova Banke koje snose ukoliko odustanu od ugovora;
− obezbijedi dostavu pisanim putem obavještenja Klijentu, bez naknade, o podacima iz baze
podataka o kreditnoj zaduženosti u slučaju da odbije kreditni zahtjev zbog uvida u ovu bazu
podataka;
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
11
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
− u svojim poslovnim prostorijama drži istaknuto obavještenje o kretanju vrijednosti promjenljivih
elemenata koji se ugovaraju (referentna kamatna stopa, indeks potrošačkih cijena i dr.);
− šalje u pisanoj formi ili drugom trajnom nosiocu podataka obavještenja o promjenljivoj nominalnoj
kamatnoj stopi i datumu od kada se primjenjuje odnosno obavještava u pisanoj formi za slučaj
izmjena promjenljivih elemenata koji utiču na visinu drugih novčanih obaveza Klijenta;
− obezbijedi dostavu plana otplate kredita, bez naknade, za sve vrijeme trajanja ugovornog
odnosa, a po zahtjevu Klijenta;
− da prije zaključenja ugovora o kreditu, u skladu sa Zakonom, procijeni kreditnu sposobnost
korisnika, jemca ili drugog lica koje lično obezbjeđuje ispunjenje obaveze korisnika kredita i da
takođe prije zaključenja ugovora o kreditu, uz prethodnu njihovu pismenu saglasnost, međusobno
ih informiše i upozna sa dokumentacijom i podacima pribavljenim u postupku procjene kreditne
sposobnosti. Ukoliko jedno lice nije saglasno da se dobijeni podaci i dokumentacija za procjenu
njihove kreditne sposobnosti saopšte drugim licima, Banka je dužna da sa tom činjenicom upozna
druga lica,
− najmanje jedanput godišnje, bez naknade, dostavlja obavještenje o stanju duga po ugovoru o
kreditu, odnosno kreditnoj kartici,
− jedanput mjesečno, bez naknade, u pisanoj formi ili na drugom trajnom nosaču podataka
dostavlja obavještenje – izvod o svim promjenama na računu, u slučaju kada je Klijentu dozvoljeno
prekoračenja računa. Na zahtjev Klijenta, Banka će i češće da dostavi obavještenje Klijentu uz
naplatu naknade u skladu sa tarifnom politikom Banke;
− pri odobravanju kredita indeksiranog u stranoj valuti primjenjuje zvanični srednji kurs koji se
primjenjuje pri otplati kredita kao i kod plaćanja po osnovu ugovora o depozitu;
− primjenjuje isti metod obračuna kamate ukoliko se vrši polaganje namjenskog depozita sa
ugovorenom kamatom radi dobijanja kredita.
U slučaju znatnog neugovorenog prekoračenja računa koje traje duže od jednog mjeseca, Banka
će bez odlaganja u pisanoj formi ili na drugom trajnom nosaču podataka, obavijestiti Klijenta o iznosu
prekoračenja, kamatnoj stopi koja će se primijeniti na iznos prekoračenja i drugim eventualnim
troškovima i kaznama, u svemu na način i po sadržini definisanom Zakonom.
Prava i obaveze Klijenta
Član 8.
Klijent ima pravo da:
− od Banke zahtijeva odgovarajuća objašnjenja i instrukcije koji se odnose na Opšte uslove;
− neposredno dobije informacije o stanju svog kredita/depozitnog računa, kao i druge informacije
iz poslovnog odnosa, odnosno u vezi sa zaključenim ugovorom sa Bankom;
− kao i druga prava u skladu sa zakonom, drugim propisima, ovim Opštim uslovima i drugim
aktima Banke i ugovorom koji je zaključio sa Bankom.
Klijent je u obavezi da dostavi Banci istinitu i vjerodostojnu dokumentaciju, podatke i izjave,
propisane zakonom, drugim propisima i aktima Banke.
Klijent pravno lice/preduzetnik, ima obavezu da:
- o svim promjenama koje se registruju kod nadležnog organa, pisanim putem, u roku od tri dana
od dana dobijanja rješenja obavijesti Banku o upisu te promjene;
12
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
- dostavi druge informacije i dokumentaciju u skladu sa zaključenim ugovorom, kao i obavještenja
o svim drugim promjenama koje utiču ili bi mogle uticati na izvršenje ugovornog odnosa.
Obavještenja dostavljena od strane Klijenta pravnog lica/preduzetnika moraju biti potpisana od strane
zakonskog (statutarnog) zastupnika ili lica koja su aktom ili odlukom nadležnog organa ovlašćena da
zastupaju Klijenta i kao takva su registrovana kod nadležnog organa, sa pečatom Klijenta pravnog lica/
preduzetnika, ili bez njega ukoliko u poslovnim pismima ili drugoj dokumentaciji Klijent ne upotrebljava
pečat, sve ukoliko zakonom, drugim propisom ili aktima Banke nije drugačije uređeno i moraju biti
uredno primljena od strane Banke.
Klijent snosi svu štetu koja nastane zbog nejasnih, pogrešnih ili nepreciznih naloga i datih instrukcija
Banci, kao i zbog nepridržavanja obaveza obavještavanja Banke u skladu sa ugovorom i Opštim
uslovima.
Klijent ima i druge obaveze u skladu sa zakonom, drugim propisima, ovim Opštim uslovima i drugim
aktima Banke, kao i u skladu sa ugovorom koji je Klijent zaključio sa Bankom.
Posebna prava i obaveze klijenta fizičkog lica
Član 9.
Klijent fizičko lice ima pravo da:
−odustane od zaključenog ugovora o kreditu, ugovora o dozvoljenom prekoračenju računa,
ugovora o izdavanju i korišćenju kreditne kartice u roku od 14 dana od dana zaključenja ugovora,
bez navođenja razloga za odustajanje;
−odustane od ugovora o kreditu obezbijeđenog hipotekom, kao i od ugovora čiji je predmet
kupovina, odnosno finansiranje kupovine nepokretnosti, pod uslovom da nije počeo da koristi
kredit, odnosno finansiranje;
−da raskine ugovor o revolving kreditu u skladu sa zakonom, bez prava Banke na obračun
naknade;
−prijevremeno u potpunosti ili djelimično izmiri obaveze po ugovoru o kreditu u skladu sa
zakonom;
−bez naknade podigne u gotovini sredstva sa svog računa kod Banke i to odmah poslije
evidentiranog priliva sredstava;
−besplatno ugasi račun ili platnu karticu;
−uputi u pisanoj formi Banci prigovor ukoliko smatra da se Banka ne pridržava odredbi zakona,
Opštih uslova poslovanja, dobre poslovne prakse i odredbi ugovora u skladu sa odlukom Agencije
za bankarstvo;
−inicira vansudsko rješavanje spornog odnosa u postupku posredovanja u skladu sa zakonom;
−u slučaju nastupanja okolnosti koje ga dovode u teško imovinsko stanje podnese zahtjev Banci
za proglašenje zastoja u otplati (moratorijum) za određeni period u kom periodu se ne obračunava
zatezna kamata na dospjelo a neizmireno potraživanje, o kojem će Banka odlučiti u skladu sa
aktima Banke;
−raskine ugovor o oročenom depozitu najkasnije u roku od 30 dana od dana prijema obavještenja
o roku na koji se produžava ugovor o depozitu i to bez naknade i uz kamatu ugovorenu za istekli
oročeni period;
−bez naknade prenese / podigne sredstva ili ugasi račun ukoliko Banka podigne iznos naknade
iznad ugovorenog iznosa.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
13
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Klijent fizičko lice ima obavezu da:
−bez odlaganja, a najkasnije u roku od 15 (petnaest) dana od dana nastanka promjene, ukoliko
zakonom ili drugim propisom koji se odnosi na konkretan posao nije propisan drugi rok, obavijesti
Banku o svim promjenama ličnog i porodičnog imena, statusa rezidentnosti, adrese prebivališta/
boravišta, telefonskog broja i drugim promjenama koje su bitne za međusobnu komunikaciju;
−bez odlaganja obavijesti Banku i o promjeni drugih elemenata koji su važni za ispunjavanje
njegovih obaveza prema Banci, kao što su promjena posla, gubitak posla, smanjenje ili gubitak
prihoda i drugi elementi koji su bitni za izmirivanje ugovornih obaveza;
−o svojoj namjeri da odustane od ugovora iz stava 1. ovog člana obavijesti Banku na način kojim se
potvrđuje prijem ovog obavještenja, pri čemu se datum prijema tog obavještenja smatra datumom
odustanka od ugovora. Ovo obavještenje dostavlja se u pisanoj formi. Klijent koji odustane od
ugovora o kreditu, ugovora o dozvoljenom prekoračenju računa i ugovora o izdavanju i korišćenju
kreditne kartice dužan je da odmah, a najkasnije u roku od 30 dana od dana slanja obavještenja
vrati Banci glavnicu i kamatu iz osnovnog posla za vrijeme korišćenja kredita.
Član 10.
Odredbe člana 7, člana 9 i ostale odredbe koje se po Zakonu o bankama i Zakonu o izmjenama i
dopunama Zakona o bankama odnose na posebnu zaštitu klijenata u poslovima odobravanja kredita
ne primjenjuju se na:
1. ugovore o kreditu u iznosu manjem od 400 KM i većem od 150.000,00 KM
2. ugovore o kreditu preko tekućeg računa (dozvoljeno prekoračenje) sa obavezom otplate u roku
od 30 dana,
3. ugovore o kreditu zaključene u postupku poravnanja pred sudom ili drugim organom određenim
zakonom,
4. ugovore o odgađanju plaćanja postojećeg duga po kreditu, bez plaćanja naknade,
5. ugovore o kreditu kod kojih ne postoji obaveza plaćanja bilo kakvih troškova i ugovore kod kojih
se kredit mora otplatiti u roku od tri mjeseca, uz plaćanje samo zanemarljivih ukupnih troškova
kredita;
6. ugovore o kreditu koji su obezbijeđeni založnim pravom na pokretnim stvarima ako je
odgovornost Klijenta strogo ograničena na vrijednost založenih stvari i
7. u drugim slučajevima predviđenim zakonom.
III
Ugovorni odnos između Banke i Klijenta
Zaključivanje ugovora
Član 11.
Ugovor sadrži jasne i nedvosmislene odredbe razumljive za Klijenta, tako da je Klijent upoznat u
kojim slučajevima, na koji način i pod kojim uslovima se može promijeniti visina njegove obaveze kao
i drugi elementi ugovora.
Ugovorna obaveza mora biti određena, odnosno odrediva. Novčana ugovorna obaveza je odrediva što
se tiče njene visine, ako zavisi od ugovorenih promjenljivih ili promjenljivih i fiksnih elemenata, koji se
zvanično objavljuju i na koje se ne može jednostrano uticati voljom nijedne od ugovornih strana, a u
pogledu vremena odrediva je, ako se može utvrditi kad dospijeva.
14
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Pri zaključivanju ugovora o oročenom depozitu/kreditu sa pravnim licem/preduzetnikom, Banka može
uručiti jedan primjerak pregleda bitnih elemenata depozita/otplate kredita i jedan primjerak plana isplate
depozita/plana otplate kredita, što se reguliše ugovorom.
Potpisom ugovora sa Bankom, Klijent potvrđuje da je upoznat i da prihvata odredbe Opštih uslova.
U odnosima između Banke i Klijenta obavezujuće su odredbe zaključenog ugovora.
Dodatne odredbe za ugovore koji se zaključuju sa Klijentom fizičkim licem
Član 12.
Obavezni elementi ugovora o kreditu, ugovora o dozvoljenom prekoračenju računa, ugovora o
izdavanju i korišćenju platne kartice, ugovora o depozitu, ugovora o otvaranju i vođenju računa koji
se zaključuju sa Klijentom fizičkim licem definisani su Zakonom o bankama i biće sadržani u nacrtu
teksta ugovora odnosno konkretnom ugovoru koji Banka zaključuje sa Klijentom fizičkim licem. Pri
zaključivanju ugovora o depozitu/kreditu/dozvoljenom prekoračenju računa sa fizičkim licem, Banka uz
ugovor uručuje Klijentu jedan primjerak pregleda obaveznih elemenata tog ugovora.
Pri zaključivanju ugovora o depozitu (izuzev depozita po viđenju) i kreditu, pored pregleda obaveznih
elemenata tog ugovora, Banka uručuje i plan isplate depozita/plan otplate kredita.
Kamate i naknade za Klijente fizička lica koja obavljaju privrednu djelatnost, preduzetnike, pravna lica
i ostale subjekte registrovane i osnovane u skladu sa zakonom
Član 13.
U cilju pružanja svojih usluga, Banka samostalno određuje visine kamatnih stopa i naknada do
granica utvrđenih zakonom te u skladu sa tržišnim uslovima u razdoblju trajanja poslovnog odnosa.
Kamata je naknada Banci za korišćenje novčanih sredstava i utvrđuje se kao kamatna stopa koja može
biti fiksna-nepromjenljiva za cijelo vrijeme trajanja kredita ili promjenljiva, u zavisnosti od akata Banke
kojim se određuje visina kamatne stope i biće regulisana svakim pojedinačnim ugovorom zaključenim
između Banke i Klijenta.
Nominalna (redovna) kamatna stopa (NKS)
Nominalna kamatna stopa je ‘neto’ kamatna stopa i ne predstavlja konačnu cijenu kredita. Ona se
stavlja u ugovor i na osnovu iste se izračunavaju otplatne rate.
Način obračuna, visine, način promjene, rokovi i način naplate kamata i naknada regulisaće se
ugovorom između Klijenta i Banke.
Visine kamatnih stopa za svaki pojedini posao obračunavaju se za svako pojedino obračunsko razdoblje
u skladu sa zakonom i ugovorom zaključenim između Klijenta i Banke.
Važeće nominalne kamatne stope iskazuju se u pisanom obliku, propisane su Aktima Banke, a dostupne
su u Poslovnicama Banke i na internet stranici.
Banka obračunava nominalnu kamatnu stopu maksimalno u visini zakonom propisane maksimalne
kamatne stope. Ukoliko je nominalna kamatna stopa iz Akta Banke, odnosno pojedinačnog ugovora
sklopljenog s Klijentom viša od maksimalne kamatne stope definisane zakonom, primjenjuje se
maksimalna kamatna stopa definisana zakonom.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
15
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Prilokom obračuna kamate Banka primjenjuje konformni ili proporcionalni metod.
Aktima Banke i ugovorom određuje se, koji će se metod obračuna kamatne stope primjenjivati.
Obavještavanje klijenta o promjeni visine ugovorene promjenljive nominalne kamatne stope Banka
obavlja pisanim putem, tj. putem pošiljke sa povratnicom, a istovremeno Klijentu dostavlja i izmijenjeni
otplatni plan.
Kamatne stope mogu biti fiksne, isključivo ukoliko su tako ugovorom definisane.
Banka može ugovoriti drugu metodu i način obračuna, a u skladu sa ugovorom i vrstom usluge. Pri
utvrđivanju broja dana za koje se vrši obračun kamate, uzima se u obzir prvi dan. Posljednji se dan pri
konačnom obračunu ne uzima u obzir.
Dani se računaju prema kalendaru (godina 365 odnosno 366 dana).
Valutiranje promjena vrši se prema danu zaduženja, odnosno odobrenja računa Banke.
Efektivna kamatna stopa (EKS)
EKS predstavlja jedinstveni način prikazivanja kamatne stope, a cilj uvođenja jeste zaštita Klijenata,
u smislu uvođenja transparentnog prikaza troškova kredita.
U obračun EKS uključuje se nominalna kamatna stopa, naknade i provizije koje Klijent plaća Banci za
odobravanje kredita.
Banka pri zaključenju ugovora o kreditu Klijentu dostavlja plan otplate kredita sa jasno iskazanom EKS.
U skladu sa odredbama Odluke Agencije za bankarstvo RS o jedinstvenom načinu obračuna i
iskazivanja efektivne kamatne stope na kredite i depozite, svaki ugovor o kreditu, odnosno depozitu
mora sadržavati odgovarajuću odredbu iz koje će biti jasno da je Klijent upoznat sa uslovima kredita,
odnosno depozita i efektivnom kamatnom stopom, te da mu je uručen plan otplate kredita, odnosno
plan isplate depozita.
U vezi s tim, u ugovoru o kreditu, odnosno depozitu, jasno će se naznačiti visina, kako nominalne,
tako i efektivne kamatne stope (EKS), te u isti, ugraditi sljedeći član:
“Banka se obavezuje prilikom zaključenja ugovora o kreditu/depozitu upoznati Klijenta sa visinom
efektivne kamatne stope na ugovorene uslove kredita/depozita, te uručiti mu otplatni plan, sa jasno
iskazanom efektivnom kamatnom stopom.
Ako se efektivna kamatna stopa promijeni zbog promjene elemenata na osnovu kojih se obračunava,
Banka će o toj promjeni pismeno obavijestiti Klijenta.”
Banka utvrđuje i ugovara visinu naknada, način i period naplate, kao i visinu ostalih troškova u
zavisnosti od tržišnih i makroekonomskih uslova, u skladu sa aktima Banke koji utvrđuju naknade
Banke.
Pored naknade za određene poslove, Banka naplaćuje i stvarne troškove koji nastanu izvršenjem
tih poslova.
16
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Zatezna kamatna stopa
U slučaju kašnjenja u plaćanju obaveze Banci, Banka obračunava i naplaćuje kamatu za slučaj
kašnjenja, odnosno naplaćuje zateznu kamatu od dana dospijeća pojedine obaveze do dana podmirenja
obveze. Banka obračunava zateznu kamatu na osnovu Odluke o kamatnim stopama Banke u visini
zakonom propisane zatezne kamate, te na način propisan zakonom. U slučaju kašnjenja s plaćanjem
obveza, Banka će Klijentu naplatiti dodatne naknade kao i sve druge izdatke koji su nastali zbog
nepodmirenja obaveze u za to predviđenom roku.
Ako Klijent ne plati nominalnu kamatu u ugovorenom roku, Banka će na iznos neizmirenih obaveza
obračunati i naplatiti zateznu kamatu u skladu sa zakonom koji reguliše obligacione odnose.
Instrumenti obezbjeđenja potraživanja Banke
Član 14.
Banka sa Klijentom ugovara instrumente obezbjeđenja potraživanja, koji mogu biti:
- namjenski depozit;
- mjenica;
- garancija – jemstvo druge banke, jemstvo pravnog lica/fizičkog lica (svi oblici jemstava);
- garancija – jemstvo države, fondova ili drugih institucija;
- založno pravo na pokretnoj imovini;
- zalog na hartijama od vrijednosti
- založno pravo na nepokretnosti;
- ustupanje i zalaganje potraživanja i prava;
- fiducija;
- osiguranje plasmana;
- polisa osiguranja;
- druge vrste obezbjeđenja prihvatljive za Banku u skladu sa odlukom nadležnog organa Banke.
Vrijednost pokretne i nepokretne imovine koja se zalaže kao instrument obezbjeđenja mora biti
procijenjena od strane ovlašćenog procjenjivača koji ima zaključen ugovor sa Bankom, odnosno od
strane drugog ovlašćenog procjenjivača prihvatljivog za Banku, na osnovu odluke nadležnog organa ili
utvrđena na osnovu drugog dokumenta prihvatljivog za Banku.
Banka ugovorom definiše osiguranje pokretne i nepokretne imovine na kojoj se uspostavljaju instrumenti
obezbjeđenja u korist Banke.
Ukoliko se prije izmirenja svih obaveza po ugovoru, iz bilo kog razloga dostavljeni instrumenti
objezbeđenja postanu nevažeći ili Banka iskoristi ugovorene i dostavljene instrumente, Klijent
se obavezuje da u roku od 8 (osam) dana dostavi Banci nove instrumente obezbjeđenja naplate
potraživanja Banke.
Banka može zahtijevati od Klijenta da dostavi nove instrumente obezbjeđenja u ugovorenom roku,
ukoliko prije izmirenja svih obaveza Klijenta po ugovoru o plasmanu, utvrdi da pokazatelji finansijskog
poslovanja imaju negativnu tendenciju u odnosu na pokazatelje na osnovu kojih je Banka odobrila
plasman, odnosno da je došlo do smanjenja tržišne vrijednosti dostavljenih instrumenata obezbjeđenja
u odnosu na tržišnu vrijednost instrumenata obezbjeđenja u trenutku odobravanja plasmana i/ili
aktiviranjem istih Banka nije u mogućnosti da izvrši naplatu potraživanja.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
17
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
U slučaju da Klijent u ostavljenom roku ne postupi po zahtjevu Banke iz prethodna dva stava, Banka
ima pravo da predmetno potraživanje proglasi dospjelim i izvrši njegovu prinudnu naplatu, kao i da
aktivira sve instrumente obezbjeđenja, predate Banci u skladu sa ugovorom, osim za Klijente fizička
lica.
Zamjena instrumenata obezbjeđenja može se izvršiti na osnovu pisanog zahtjeva Klijenta i odluke
nadležnog organa Banke o usvajanju zahtjeva, a u skladu sa aktima Banke.
Ustupanje potraživanja Banke
Član 15.
Banka može trećim licima ustupiti svoja potraživanja od Klijenta, u skladu sa zakonom i podzakonskim
aktima, o čemu obavještava Klijenta na odgovarajući način.
Kontrola namjenskog korišćenja plasmana i urednosti Klijenta u sprovođenju ugovornih
obaveza
Član 16.
Banka ima pravo kontrole namjenskog korišćenja sredstava koja je odobrila Klijentu i urednosti
Klijenta u sprovođenju ostalih obaveza iz ugovora, na način i po postupku utvrđenim zakonom, drugim
propisima, aktima Banke i ugovorom zaključenim sa Klijentom.
Pravo Klijenta na prijevremenu otplatu kredita
Član 17.
Ako drugačije nije ugovoreno, Klijent ima pravo da vrati kredit djelimično, ili u cjelosti i prije roka
dospjeća pod uslovom da o toj namjeri pisanim putem obavijesti Banku u razumnom roku prije
prijevremene otplate uz plaćanje naknade u visini utvrđenoj ugovorom, a Banka će obračunati kamatu
za vrijeme od dana posljednjeg obračuna do dana prevremene otplate.
Klijent fizičko lice ima pravo na prevremenu otplatu kredita, u potpunosti ili djelimično, u kom
slučaju se umanjuje ukupna cijena kredita za iznos kamate i troškova za preostali period trajanja
ugovora. Naknada ne može biti veća od iznosa kamate koju bi Klijent platio tokom perioda između
prijevremene otplate i roka ispunjenja obaveze iz ugovora o kreditu. Banka može da ugovori naknadu
za prijevremenu otplatu kredita u skladu sa Zakonom o bankama.
U ugovornim odnosima sa klijentima fizičkim licima u kojima u toku trajanja ugovornog odnosa
nastupe okolnosti koje Klijenta dovode u teško imovinsko stanje, odnosno druge bitne okolnosti na koje
Klijent ne može uticati - Banka, na zahtjev korisnika, može proglasiti zastoj u otplati (moratorijum) za
određeni period, u kome Banka ne obračunava zateznu kamatu na dospjelo, a neizmireno potraživanje.
Izmjena ili dopuna ugovora između Banke i Klijenta
Član 18.
Ugovor između Banke i Klijenta može se izmijeniti ili dopuniti na prijedlog Banke u slučaju kada
nastanu promjene elemenata ugovora koji su važili u momentu zaključivanja istog, a koji su i ugovoreni
18
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
na promjenljivim elementima, u skladu sa zakonom.
Ugovor između Banke i Klijenta može se izmijeniti, ili dopuniti na zahtjev Klijenta ukoliko je isti
prihvatljiv za Banku i ukoliko odluku o tome donese nadležni organ Banke.
Izmjena obaveznih elemenata ugovora kod ugovora sa Klijentom fizičkim licem
Član 19.
Ukoliko Banka namjerava da izmijeni neki od obaveznih elemenata, izuzev za izmjenu promjenljive
kamatne stope, ugovora zaključenog sa fizičkim licem, dužna je da pribavi pisanu saglasnost Klijenta
prije primjene te izmijene. U slučaju da Klijent nije saglasan sa ovom izmjenom, Banka neće iz tog
razloga jednostrano izmijeniti uslove iz ugovora, niti ugovor jednostrano raskinuti, odnosno otkazati.
U slučaju izmjene promjenljivih elemenata koji utiču na visinu novčanih obaveza Klijenta fizičkog lica,
Banka će o toj izmjeni, u skladu sa ugovorenom dinamikom, obavijestiti Klijenta u pisanoj formi ili
na drugi način uz navođenje datuma od kada se izmijenjena stopa primjenjuje i uz dostavu pratećih
dokumenata.
Izmjena drugih elemenata ugovora
Član 20.
U slučaju promjene podataka koji nisu obavezni elementi ugovora, Banka će o toj izmjeni blagovremeno
obavijestiti Klijenta u ugovorenoj formi.
Proglašenje obaveza dospjelim
Član 21.
Banka može da proglasi sve obaveze Klijenta prema Banci dospjelim, ukoliko je tako ugovoreno i
ukoliko Klijent:
− dostavi Banci netačne podatke;
− nenamjenski koristi sredstva kredita;
− ne izmiruje na vrijeme obaveze po osnovu glavnice, kamata, naknada i drugih obaveza
ugovorom definisanih;
− ako bilo kakva presuda, odluka, nalog za zapljenu ili izvršenje bude donijet i/ili izvršen i/ili prijeti
da bude donijet i/ili izvršen nad imovinom ili dijelom imovine koja je data na ime osiguranja uredne
otplate kredita, a korisnik kredita ne postupi u skladu sa svojom obavezom u roku od najdalje 10
(deset) dana (naknadni rok), od datuma zahtjeva Banke u tom smislu;
− ako Banka sazna za okolnosti koje bi po njenom mišljenju mogle dovesti u pitanje podmirenje
potraživanja po kreditu;,
− na pisani zahtjev Banke, bez opravdanog razloga po ocjeni Banke ne dostavi ili odbije da dostavi
dopunske podatke ili dokumentaciju koji su, ili mogu biti, od uticaja na poslovni odnos Banke i
Klijenta za Klijente pravna lica, preduzetnike i fizička lica koja obavljaju privrednu djelatnost;
− ukoliko Klijent izloži Banku reputacionom riziku i riziku integriteta, kao i zloupotrebi korišćenje
bankarskih usluga u svrhu pranja novca i finansiranja terorizma;
odnosno:
− ukoliko Banka redovnim praćenjem poslovanja Klijenta utvrdi da pokazatelji finansijskog
poslovanja imaju negativnu tendenciju u odnosu na pokazatelje na osnovu kojih je Banka odobrila
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
19
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
plasman, osim za Klijente fizička lica,
− ukoliko Klijent ne ispuni i druge ugovorom predviđene obaveze;
Pravne posljedice proglašenja dospjelim nastupaju danom koji je u obavještenju o proglašenju
dospjelim označen kao dan dospijeća, u svemu u skladu sa ugovorom i ako nije drugačije regulisano.
Naplata dospjelih potraživanja Banke iz drugih sredstava Klijenta
Član 22.
Ukoliko je dato ovlašćenje Klijenta, Banka može za naplatu dospjelih potraživanja iz ugovornog
odnosa sa Klijentom, koristiti sva sredstva Klijenta koja se vode na svim računima kod Banke, ako
njihovo izvršenje nije izuzeto zakonom, sudskom odlukom ili odlukom drugog nadležnog organa.
Sve troškove naplate dospjelih neizmirenih potraživanja snosiće Klijent uključujući i troškove
angažovanja eksternih agencija za naplatu potraživanja, odnosno troškove nastale zbog naplate
dugovanja posredstvom trećih fizičkih ili pravnih lica.
IV Uslovi i način komunikacije
Član 23.
Komunikacija između Klijenata i Banke vrši se putem informativnog i reklamnog materijala
dostupnog u ekspoziturama Banke, internet prezentacije Banke, telefonskog kontakta, pošte, odnosno
komunikacijom u pisanoj formi, elektronskim putem, SMS-om, kao i direktnom usmenom komunikacijom
u poslovnim prostorijama Banke, prostorijama Klijenta pravnog lica/preduzetnika ili preko Kontakt
Centra Banke.
Komunikacija sa Klijentima uključuje i marketinške aktivnosti i reklamna oglašavanja u sredstvima
javnog informisanja ili na drugi način, i omogućava Klijentu da sve reklamne poruke kojima se promoviše
određeni proizvod/usluga, sadrže elemente koji na jasan i razumljiv način informišu Klijenta u skladu sa
Opštim uslovima i zakonskom regulativom.
Član 24.
Dostavljanje pismenih obavještenja Klijentu (kad se i normacije Klijentu dostavljaju isključivo
pisanim putem) vrši se na sljedeći način:
− uručenjem neposredno Klijentu;
− dostavljanjem na posljednju poznatu odnosno prijavljenu adresu Banci od strane Klijenta (adresa
prebivališta/boravišta i sjedišta prijema podacima registarionog suda ili drugog nadležnog organa
za registraciju obavljanja djelatnosti uključujući broj faksa);
− dostavljanjem na posljednje prijavljenu elektronsku adresu Klijenta (e mail);
− dostavljanjem podataka na trajnom nosaču podataka (CD, USB, SMS i sl.) lično na ruke Klijentu
ili slanjem trajnog nosioca putem pošte preporučenim putem.
Obavještenja Banke smatraće se uredno dostavljenim, ukoliko su poslata na posljednju adresu
Klijenta koja je poznata Banci na dan predaje pisanog obavještenja odnosno trajnog nosača podataka
20
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
pošti ili privrednom društvu koje je registrovano za vršenje dostave, odnosno na dan slanja faksa/
mail-a.
Poseban način oglašavanja za Klijente fizička lica
Član 25.
Prilikom reklamnog oglašavanja o depozitima i kreditima iz svoje ponude za Klijente fizička lica,
kod kojih oglasna poruka sadrži kamatnu stopu ili bilo koji numerički podatak koji se odnosi na cijenu ili
prihod, Banka jasno i precizno na reprezentativnom primjeru navodi sljedeće podatke:
- vrstu depozita, odnosno kredita;
- visinu i promjenljivost godišnje nominalne kamatne stope;
- efektivnu kamatnu stopu;
- valutu u kojoj se prima depozit, odnosno odobrava kredit;
- period na koji se ugovara depozit, odnosno kredit;
- kriterijume za indeksiranje depozita, odnosno kredita;
- ukupan iznos depozita/kredita;
- sve troškove koji padaju na teret klijenta.
V
Bankarska tajna
Bankarska tajna
Član 26.
Poslovnom tajnom Banke smatraju se, između ostalog, akta, isprave i podaci o njenom poslovanju,
čije bi saopštavanje neovlaštenim licima izazvalo ili moglo da izazove teže štetne posljedice za interese
Klijenata Banke, a naročito:
− podaci o odobrenim kreditima, garancijama i drugim poslovima zaključenim sa Klijentima Banke,
− podaci o finansijskom stanju Klijenata Banke,
− podaci o poslovanju Klijenata preko transakcionih računa i podaci o stanju na tim računima,
− podaci o štednim ulozima i drugim depozitima,
− dokumentacija korisnika kredita, garancija i avala, akcionara i svih drugih subjekata koji imaju
poslovni odnos sa Bankom i
- ostali podaci i isprave, koje se proglase kao poslovna tajna opštim ili pojedinačnim Aktima
Banke.
Poslovnu tajnu dužni su da čuvaju članovi organa Banke, kao i svi zaposleni u Banci, bez obzira
na to kako su tajnu saznali. Dužnost čuvanja poslovne tajne traje i po prestanku funkcije u organima
Banke, odnosno i po prestanku radnog odnosa u Banci.
Izuzeci od obaveze čuvanja poslovne tajne postoje ako se podaci saopštavaju:
− na osnovu odluke ili zahtjeva državnih organa, sudova i drugih organa koji postupaju u skladu
sa zakonom,
− za potrebe organa nadležnog za sprečavanje pranja novca u skladu sa propisima kojima se
uređuje sprečavanje pranja novca,
− u vezi sa postupkom izvršenja na imovini Klijenta od strane nadležnog državnog organa,
− regulatornim i kontrolnim organima radi obavljanja poslova iz njihove nadležnosti,
− licu koje su banke osnovale radi prikupljanja podataka o ukupnom iznosu, vrsti i ažurnosti
uspunjavanju obaveza fizickih i pravnih lica koji su Klijenti banaka,
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
21
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
− članicama grupe u okviru koje Banka posluje radi sagledavanja ukupnosti poslovanja grupe,
− ovlaštenim revizorima.
Zaštita ličnih podataka
Član 27.
Banka prikuplja i obrađuje podatke o ličnosti u okviru baza podataka koje formira, a koji su u funkciji
obavljanja njene djelatnosti. Zaštitu ličnih podataka, Banka obezbjeđuje svakom Klijentu fizičkom licu
bez obzira na državljanstvo i prebivalište, rasu, pol, vjeroispovjest, jezik, vjeru, godine života, politička
i druga uverenja, nacionalnu pripadnost, status i socijalno porijeklo, rođenje, obrazovanje, imovinsko
stanje, društveni položaj i sva druga lična svojstva.
Banka ima pravo, a s čim je Klijent saglasan, saglasno odredbama Zakona o zaštiti ličnih podataka:
- da može preduzimati sve radnje vezano za obradu i razmjenu svih podataka koji se koriste u
okviru zasnovanog poslovnog odnosa Banke i Klijenta (što obuhvata, ali se ne ograničava na
lične podatke kao što su: ime, adresa, datum rođenja, jedinstveni matični broj, zanat, broj računa,
podaci o računu, kao i drugi podaci, kao npr. uslovi deponovanja uloga, koraci u vezi raskida
ugovornog odnosa), navedenih u predmetnom Ugovoru i ostalim aktima vezanim za predmetni
pravni posao, a što obuhvata pravo Banke na prikupljanje, unošenje, organizovanje, spremanje,
uzimanje, konsultovanje, snimanje, uvid i prenos ličnih podataka u svrhu obavljanja redovnih
poslova u skladu sa uobičajenom bankarskom praksom i pozitivnim zakonskim propisima,
- da se gore navedeni podaci mogu dostavljati Hypo Alpe-Adria-Bank International AG Klagenfurt
i ostalim članicama Hypo Grupe, u zemlji i inostranstvu, vezano za ovaj ugovorni odnos, te
nadležnim državnim organima, upravnim organizacijama i drugim pravnim licima, koji na osnovu
zakonskih ovlašćenja imaju pravo da zahtijevaju dostavljanje podataka o Klijentima Banke
- da se podaci navedeni u ovom članu mogu, po osnovu ugovora zasnovanog u skladu sa zakonom,
poštujući principe zaštite ličnih podataka ustanovljenih Zakonom o zaštiti ličnih podataka i pravo
Klijenta na zaštitu ličnih podataka, dostavljati obrađivačima, odnosno licima koji vrše obradu ličnih
podataku u ime Banke.
Dato ovlašćenje vrijedi do završetka predmetnog pravnog posla.
OPŠTI USLOVI OBAVLJANJA BANKARSKIH POSLOVA
VI
Računi
Otvaranje i vođenje računa
Član 28.
Banka na osnovu ugovora sa Klijentom, otvara i vodi račune u domaćoj i stranoj valuti, pri čemu
svakom računu dodjeljuje jedinstveni broj.
Banka zaključuje ugovor sa Klijentom odnosno otvara račun Klijentu na osnovu zahtjeva za otvaranje
računa i potrebne dokumentacije u skladu sa zakonom, drugim propisima i aktima Banke. Jedan
primjerak ugovora Banka uručuje Klijentu.
Prilikom otvaranja računa Klijentu pravnom licu/preduzetniku, Banka utvrđuje identitet Klijenta,
stvarnog vlasnika Klijenta, zakonskog zastupnika odnosno lica ovlašćenog za zastupanje, kao i
punomoćnika na osnovu zahtijevane i dostavljene dokumentacije, a u skladu sa zakonom, drugim
22
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
propisima i aktima Banke.
Prilikom otvaranja računa Klijentu fizičkom licu, Banka utvrđuje identitet fizičkog lica, njegovog
zakonskog zastupnika ili punomoćnika, uvidom u važeća i vjerodostojna lična dokumenta, uz obavezno
prisustvo lica čija se identifikacija vrši i tom prilikom pribavlja sljedeće podatke: ime i prezime, datum
i mesto rođenja, JMBG, adresu prebivališta ili boravišta, vrstu i broj ličnog dokumenta sa datumom,
mjestom izdavanja i nazivom izdavaoca.
Banka zadržava kopiju lične isprave na osnovu koje je izvršila identifikaciju Klijenta ili ovjerena
dokumenta koja je u svrhu otvaranja računa primila na drugi način.
Prilikom otvaranja računa Klijentu fizičkom licu, Banka Klijentu uz ugovor izdaje i platnu karticu.
Ukoliko je novčani depozit primljen, kao ulog na štednju po viđenju, odnosno kao oročeni depozit,
Banka Klijentu fizičkom licu pored ugovora izdaje identifikacionu karticu ili štednu knjižicu.
Član 29.
Ovlašćenje za upravljanje i raspolaganje sredstvima na računu
Klijent fizičko lice može da ovlasti lice koje će raspolagati sredstvima na računu u okviru datog
ovlašćenja. Pravo raspolaganja dato po ovlašćenju prestaje smrću vlasnika, opozivom ovlašćenja od
strane vlasnika računa ili istekom roka na koje je dato, odnosno iz drugih zakonom propisanih razloga.
Prilikom otvaranja računa Klijent pravno lice/preduzetnik navodi ime lica ovlašćenog da upravlja
računom, dostavlja za to lice dokumentaciju prihvatljivu za Banku i deponuje potpis tog lica.
Klijent pravno lice/preduzetnik može da ovlasti više lica za raspolaganje sredstvima sa računa.
Član 30.
Jedinstveni registar računa
Sa ovim Opštim uslovima vlasnik računa je upoznat o zakonskoj obavezi Banke vođenja
Jedinstvenog registra transakcionih računa i isporuci svih podataka o otvorenim računima, podataka
o izmjenama već otvorenih računa, podataka o zatvaranju računa, podataka o blokadi računa u
Jedinstveni registar računa koji se vodi kod CB BiH za transakcione račune u domaćoj valuti (BBAN) i
APIF-a RS za transakcione račune u domaćoj i stranoj valuti.
Član 31.
Zatvaranje računa
Banka zatvara račun na lični zahtjev Klijenta ili po osnovu namjenski ovjerenog ovlašćenja, u
skladu sa zakonom, drugim propisima, aktima Banke i odredbama ugovora, kao i na osnovu rješenja
suda i drugih nadležnih organa.
Banka ima pravo da raskine ugovor o otvaranju i vođenju računa Klijenta po službenoj dužnosti:
- kada se nad vlasnikom računa otvori i objavi u Službenom glasniku stečajni postupak ili postupak
redovne likvidacije,
- kada vlasnik računa prestaje sa obavljanjem svoje registrovane djelatnosti i time se briše iz
registara svih nadležnih institucija (suda, jedinica lokalne samouprave, nadležne poreske uprave,
nadležnog statističnog organa i drugih registara kod kojih je vlasnik računa svoju djelatnost
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
23
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
prethodno registrovao),
- kada prestaje potreba za radom otvorenog računa kod Banke ili se postojeći račun zamjenjuje
novim, a sve na osnovu zakona i drugih akata donesenih na osnovu zakona,
- slučaju da je račun Klijenta više od 12 mjeseci neaktivan, odnosno ukoliko na računu Klijenta
nisu bile evidentne poslovne promjene inicirane od strane vlasnika računa ili ovlašćenih lica 12
mjeseci i više neprekidno, Banka će takve račune proglasiti neaktivnim.
- u drugim slučajevim predviđenim aktima Banke i zakonom.
Blokada računa
Član 32.
Banka blokira račun po dobijanju obavještenja o smrti vlasnika, gubitka, nestanka ili krađe štedne
knjižice, platne kartice i u slučaju sumnje na zloupotrebu platne kartice.
Banka izvršava naloge za plaćanje za prinudnu naplatu kao što su nalozi za plaćanje zakonskih
obaveza i javnih prihoda, nalozi sa naslova izvršenja sudskih odluka i drugih izvršnih isprava, naloge
povjerilaca po osnovu instrumenata obezbjeđenja plaćanja kao i sve druge naloge prinudne naplate i
blokade računa u skladu sa zakonskim propisima i opštim aktima Banke.
Ukoliko na računu nad kojim je izrečena mjera prinudne naplate, a za izvršenje i evidentiranje
neizvršenih osnova za plaćanje nema dovoljno sredstava, Banka:
- izvršava osnovu za plaćanje djelimično do visine pokrića sredstava na računu(ima) vodeći
računa o redosljedu prioriteta izvršenja istog,
- blokira račun(ne),
- zavodi takav nalog prinudne naplate u redosljed prioriteta,
- izvršava plaćanja iz sredstava sa svih računa koji su otvoreni u Banci, ukoliko propisima i/ili
samim nalogom za prinudnu naplatu, ista nisu izuzeta od izvršenja. U tom slučaju sredstva s
drugih računa prenose se na račun za izvršenje i evidentiranje neizvršenih osnova za plaćanje sa
kojeg će Banka izvršiti nalog prinudne naplate.
- mijenja status računa u Jedinstvenom registru računa kod CB BiH i APIF-a i isti nose status
blokiranog računa,
- objavljuje u Službenom glasniku sve račune nad kojim je izvršena blokada navodeći puni naziv
vlasnika računa, broj računa nad kojim je primijenjena blokada i broj dana blokade istih.
Nakon izvršenja svih naloga prinudne naplate, po osnovu kojih je račun(i) dovedeni u status
blokade, Banka deblokira račun(e) koji se vodi u Banci, mijenja podatak o statusu računa iz blokiranog u
aktivni status računa u Jedinstvenom registru računa kod CB BiH i APIF-a, dostavlja pismenu obavijest
nadležnoj instituciji koja je ispostavila nalog prinudne naplate o izvršenoj osnovi za plaćanje.
VII
Platni promet
Član 33.
Banka obavlja poslove platnog prometa u domaćoj i stranoj valuti, u zemlji i sa inostranstvom, u
skladu sa zakonom, drugim propisima i aktima Banke.
Međusobna prava i obaveze Banke i Klijenta u poslovima platnog prometa definisani su ugovorom o
otvaranju i vođenju računa kod Banke, u skladu sa zakonom, drugim propisima i aktima Banke.
24
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Platni promet u zemlji
Član 34.
Banka prima naloge za prenos, naloge za uplatu, naloge za isplatu i naloge za naplatu Klijenata.
Banka izvršava naloge za plaćanje nakon detaljnog sagledavanja vjerodostojnosti naloga Klijenta:
kontrole pokrića sredstava za izvršenje naloga, potpisa i pečata nalogodavca, provjere da li nalog
za plaćanje sadrži podatke o izdavaocu i primaocu naloga i njihovim bankama, svrsi plaćanja i svrsi
uplate, odnosno isplate, kao i provjere priložene dokumentacije koja se dostavlja u skladu sa zakonom,
drugim propisima i aktima Banke.
Banka ne snosi odgovornost za pravnu valjanost i vjerodostojnost dokumenata i ne odgovara
za štetu prouzrokovanu Klijentu ili trećem licu koja je rezultat pogrešnih, nejasnih ili na drugi način
nepreciznih instrukcija, odnosno radnji Klijenta ili treće strane.
Ako na računu Klijenta nema sredstava za izvršenje naloga, Banka će nalog izvršiti po prijemu
pokrića na računu Klijenta.
Banka može, u skladu sa zakonom, drugim propisima i aktima Banke, prihvatiti od Klijenta trajni
nalog za plaćanje. Banka nije odgovorna za neizvršenje ili kašnjenje u izvršenju trajnog naloga ako na
računu Klijenta nema dovoljno sredstava za blagovremeno izvršenje ili ako su razlozi za neizvršenje ili
kašnjenje u izvršenju, na strani Klijenta ili na strani korisnika plaćanja.
Platni promet sa inostranstvom
Član 35.
Banka je ovlašćena da obavlja poslove platnog prometa sa instranstvom i iste obavlja u skladu sa
zakonom, drugim propisima i aktima Banke.
Platni promet sa inostranstvom obuhvata plaćanja, naplaćivanja i prenose po tekućim i kapitalnim
poslovima u devizama i domaćoj valuti između rezidenata i nerezidenata, u skladu sa odredbama
zakona, drugim propisima i aktima Banke.
Banka je dužna da Klijenta, korisnika naplate iz inostranstva, koji je naveden u nalogu inostrane
banke, obavijesti o naplati istog, a najkasnije narednog radnog dana, od dana prijema pokrića za
izvršenje tog naloga, a Klijent je obavezan da istog ili narednog dana od dana prijema tog obavještenja
Banci dostavi podatke za izvršenje isplate po naplati i da priloži dokument ako je on propisan kao uslov
izvršenja isplate.
Plaćanje prema inostranstvu, Banka izvršava na osnovu naloga za plaćanje Klijenta koji sadrži
propisane podatke i za koji je obezbijeđeno pokriće, u roku koji je dogovoren sa Klijentom.
Član 36.
Naknada za usluge platnog prometa
Za usluge domaćeg platnog prometa i platnog prometa sa inostranstvom Banka naplaćuje naknadu
u skladu sa aktima Banke kojima se definišu tarife naknada za pojedine proizvode i usluge Banke,
automatski sa računa Klijenta sa svih njegovih računa u domaćoj i stranoj valuti.
Naknade za usluge domaćeg platnog prometa, platnog prometa sa inostranstvom kao i E-banke,
Banka objavljuje na sajtu Banke, čime se smatra da je Klijent upoznat sa visinom istih.
Za sve što nije predviđeno ovim Opštim uslovima primjenjivaće se odredbe zakonskih propisa i
akata Banke koje regulišu poslovanje domaćeg platnog prometa.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
25
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
VIII
Depoziti klijenata
Član 37.
Pod novčanim depozitima podrazumijevaju se novčana sredstva koja Klijent deponuje kod Banke
na osnovu ugovora ili na osnovu obaveze utvrđene zakonom.
Depoziti mogu biti: u domaćoj, stranoj valuti, sa valutnom klauzulom, po viđenju i oročeni. Oročeni
depoziti mogu biti kratkoročni i dugoročni, sa posebnom namjenom ili bez namjene.
Uslovi prijema depozita, kao i prava i obaveze Banke i Klijenta uređuju se ugovorom.
Banka zadržava pravo da, u skladu sa aktima Banke, propisuje minimalne/maksimalne iznose
oročenog depozita, kamatne stope, periode oročavanja i ostale uslove.
Banka vrši osiguranje depozita u skladu sa propisima Agencije za osiguranje depozita BiH, kojima
se uređuje osiguranje depozita u bankama
Za sve što nije predviđeno ovim Opštim uslovima poslovanja primjenjivaće se odredbe pozitivnih
zakonskih propisa i Akata Banke koje reguliraju poslove deponiranja novčanih sredstava.
IX
Kratkoročno poslovanje
Član 38.
Platna kartica je instrument bezgotovinskog plaćanja izdat od strane Banke koji Klijentu, omogućava
podizanje gotovog novca i plaćanje robe i usluga na prodajnim mjestima.
Banka izdaje platne kartice Klijentima Banke pod uslovima utvrđenim aktima Banke, u skladu sa
važećim propisima.
Izdate platne kartice su vlasništvo Banke.
Platna kartica je neprenosiva i može je koristiti samo Klijent, osim Poklon platne kartice, koja ne
sadrži ime korisnika i može se pokloniti trećem licu.
Platne kartice koje Banka izdaje mogu biti debitne, charge i kreditne.
Naknade za izdavanje i korišćenje platnih kartica i sve ostale naknade naplaćuju se u skladu sa
važećom Odlukom o naknadama za usluge u poslovanju sa stanovništvom, odnosno u skladu sa
Aktima Banke.
Debitne kartice
Član 39.
Debitna kartica je namijenjena fizičkim licima i predstavlja instrument za obavljanje transakcija
kod kojih se zaduženje računa Klijenta vrši u momentu izvršenja transakcije, maksimalno do iznosa
sredstava kojim Klijent raspolaže na računu.
Banka izdaje Visa Electron i Visa poklon debitne kartice (u daljem tekstu kartica/e).
26
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Kartice se mogu izdati svakoj punoljetnoj osobi sa stalnim prebivalištem u Bosni i Hercegovini uz
obaveznu identifikaciju podnosioca zahtjeva. Kod izdavanja Visa Electron kartice podnosilac zahtjeva
mora imati otvoren tekući račun, a kod Visa poklon kartice se otvara namjenski tekući račun za poklon
karticu.
Podnosilac zahtjeva predaje popunjenu pristupnicu za kartice i kopiju lične karte u poslovnici banke.
Kod Visa poklon kartice kopija lične karte mora biti ovjerena od strane nadležnog organa za sva fizička
lica koja nemaju otvoren tekući račun ili račun štednje u Banci.
Kreditne i charge kartice
Član 40.
Kreditna kartica je namijenjena fizičkim licima i predstavlja instrument koji se može koristiti za
plaćanje roba i usluga ili podizanje gotovine do visine odobrenog limita, uz obavezu da najkasnije na
dan dospjeća izmiri minimalni iznos za uplatu za prethodni obračunski period.
Charge kartica je kartica namijenjena fizičkim licima i pravnim licima i predstavlja instrument koji se
može koristiti za plaćanje roba i usluga ili podizanje gotovine do visine odobrenom limita, uz obavezu
da najkasnije na dan dospijeća izmiri cjelokupno utrošeni iznos iz prethodnog obračunskog perioda.
Banka izdaje Visa Revolving kreditnu i Visa Classic charge karticu (u daljem tekstu kartica/e).
Kartica se može izdati svakom punoljetnom fizičkom licu koje ima potpunu poslovnu sposobnost, a za
koje Banka ocijeni da je u mogućnosti na vrijeme i u cjelosti podmirivati sve troškove nastale upotrebom
kartice.
Korisniku Visa Classic kartice Banka omogućava odgodu plaćanja za troškove učinjene karticom, dok
se korisniku Visa Revolving kartice omogućava kreditiranje uz otplatu mjesečnog duga koji se sastoji
od 5% učinjenih troškova u prethodnom periodu i kamata i naknada u cjelokupnom iznosu.
Korisnik kartice može karticu koristiti do visine odobrenog limita po kartici. Limit potrošnje utvrdjuje
se na temelju boniteta podnosioca zahtjeva. Banka zadržava pravo da promijeni limite potrošnje, kao i
dnevne limite i broj transakcija koje korisnik može napraviti u jednom danu.
Izdavanje kartica
Član 41.
Podnosilac zahtjeva za izdavanje kartice obavezan je Banci podnijeti dokumentaciju propisanu
Aktima Banke zavisno od vrste kartice čije izdavanje zahtjeva.
Kartica se podnosiocu zahtjeva uručuje u poslovnici Banke zajedno sa pripadajućim PIN-om. Korisnik
kartice je dužan po prijemu kartice istu potpisati. Nepotpisana kartica nije važeća. Korisnik kartice
snosi sav rizik i posljedice u slučaju nepotpisivanja kartice. Korisniku se uručuje i PIN koji je korisnik
obavezan čuvati u tajnosti kako bi se zaštitio od zloupotrebe.
Rok važenja kartice je naveden na kartici i kartica se može koristiti samo u roku naznačenom na
kartici.
Ako se korisnik kartice pridržava Opštih pravila i uslova za izdavanje i korištenje kartice, a pismeno
ne otkaže članstvo najmanje 70 dana prije isteka roka, kartica će mu biti automatski obnovljena nakon
isteka roka važenja.
Visa poklon kartice se ne obnavljaju i nakon isteka roka važenja kartice korisnik je mora uništiti (presjeći)
i baciti.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
27
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Ukoliko podnosilac zahtjeva odustane od izdavanja kartice u vremenu od kada mu je zahtjev odobren
i kad se kartica izradi dužan je Banci nadoknaditi sve troškove nastale u postupku obrazloži svoju
Odluku.
Uslovi i postupak za izdavanje kartica bliže se uređuju odgovarajućim aktima banke (Opšti uslovi i
pravila za svaki kartični proizvod ponaosob).
Korišćenje kartice
Član 42.
Korisnik kartice može karticu da upotrijebi za bezgotovinsko plaćanje roba i usluga na svim prodajnim
mjestima u zemlji i inostranstvu koja imaju vidno istaknute VISA oznake.
Kartica se može koristiti i za podizanje gotovine u domicilnoj valuti na svim bankomatima u zemlji i
inostranstvu koja imaju VISA/Plus oznake.
Za podizanje gotovine na bankomatima u zemlji i inostranstvu, korisnik kartice će biti terećen za
naknadu u skladu sa Odlukom banke o naknadama.
Za plaćanje roba i usluga na prodajnim mestima u zemlji i inostranstvu te na Internetu korisnik kartice
ne plaća naknadu.
Troškovi nastali korišćenjem kartice u inostranstvu iskazuju se u valuti u kojoj su napravljeni i
preračunavaju se u KM po kursu i pravilima VISA-e, i umanjuju raspoloživi iznos na kartici.
Isplata gotovine i plaćanje je dozvoljena u okviru posebnih dnevnih i četvorodnevnih limita koje propisuje
Banka u Odluci Banke.
O visini odobrenog limita, iznosu iskorištenog limita, raspoloživom iznosu limita, iznosu kamate,
iznosu naknade, specifikaciji troškova učinjenih karticom, mjesečnom iznosu otplate, dospijeću
plaćanja korisnik će biti obaviješten jednom mjesečno, pisanim putem - Izvodom.
Ukoliko korisnik kartice u roku od 30 dana, od dana obavljene transakcije ne dobije obavijest o istoj
na Izvodu - obavijesti o učinjenim transakcijama, dužan je da o tome obavijesti Banku.
Osnovni korisnik ovlašćuje Banku da troškove nastale korišćenjem kartice naplaćuje s njegovog
tekućeg računa. U trenutku zaduženja korisnik mora imati pokriće na svom tekućem računu, a ukoliko
nema pokrića, Banka će, u skladu sa svojim odlukama, obračunati zateznu kamatu za nedozvoljeno
prekoračenje po tekućem računu.
Korisnik opunomoćuje Banku da se u slučaju nepodmirenog potraživanja po Visa prometu i ostalim
Visa troškovima naplati iz svih njegovih raspoloživih računa u Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
bez prethodne najave.
Prilikom korišćenja kartice na bankomatu, korisnik kartice se identifikuje PIN-om, dok se na POS-u
identifikuje potpisom koji mora biti identičan potpisu na poleđini kartice. Ako se radi o chip kompatibilnim
POS terminalima onda se identifikacija vrši PIN-om.
Korisnik kartice prihvata da je PIN unesen i provjeren na bankomatu, isključiva i nedvosmislena
potvrda o sprovedenoj transakciji. Sa PIN-om se treba postupati strogo povjerljivo i on ne smije biti
dostupan trećim licima. PIN se ne smije zapisati na karticu i nikakav pisani trag o PIN-u ne smije biti
doveden u vezu sa karticom. Svaki gubitak PIN-a obavezno je odmah prijaviti Banci.
U slučaju identifikacije potpisom, korisnik kartice potpisuje potvrdu o sprovedenoj transakciji na isti
način kako je potpisao i karticu i obavezno zadržava jednu kopiju potvrde za svoju evidenciju. Ako
28
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
se potvrda o transakciji potpiše na drugi način ili se uopšte ne potpiše, podnosilac zahtjeva/korisnik
kartice je dužan podmiriti puni trošak transakcije.
Trgovac ima pravo zatražiti i ličnu kartu, ili neki drugi dokument radi identifikacije korisnika kartice.
Banka iz sigurnosnih razloga ne preporučuje korištenje kartica za transakcije preko interneta.
Visa Classic, Visa Revolving i Visa poklon kartice se mogu koristiti za bezgotovinsko plaćanje roba
i usluga putem Interneta, na svoju odgovornost i vodeći račun o sigurnosti, kvalitetu i kredibilitetu
internet sajta sa kojeg se naručuje roba i usluge.
Banka ni u jednom slučaju ne snosi odgovornost za posljedice koje mogu nastati zbog korišćenja
kartica za transakcije preko interneta.
Korisnik kartice ne smije karticu koristiti u nezakonite svrhe uključujući kupovinu dobara i usluga koje
su zakonom zabranjene u Bosni i Hercegovini.
Banka zadržava pravo da otkaže dalje korišćenje kartice korisniku i proglasiti je nevažećom, ukoliko
se korisnik na bilo koji način ne pridržava pravila o korištenju. U slučaju otkazivanja korišćenja kartice,
korisnik kartice je dužan odmah osigurati pokriće za sve obaveze nastale korištenjem osnovne i
dodatne kartice te iste odmah vratiti Banci.
Način korišćenja kartice, odnosno prava i obaveze imaoca kartice bliže se uređuju odgovarajućim
aktima banke (Opšti uslovi i pravila za svaki kartični proizvod ponaosob).
Reklamacije
Član 43.
Korisnik kartice može podnijeti reklamaciju Banci, ukoliko smatra da su mu neki troškovi pogrešno
obračunati ili da mu ne pripadaju, najkasnije 30 dana od datuma učinjene transakcije.
Reklamacija se podnosi na posebnom obrascu za reklamacije koji korisnik kartice mora popuniti i
predati u najbližoj poslovnici Banke.
Banka ne snosi odgovornost za štete nastale upotrebom kartice koje nastaju kao rezultat okolnosti
na koje Banka nije i ne može uticati, kao što je odbijanje ili neispravno izvršavanje autorizacije zbog
greške u sistemu obrade pri centru za autorizaciju ili telekomunikacionih linija, nestanak električne
energije, kvara bankomata itd.
Banka ne snosi odgovornost ukoliko trgovac iz bilo kojih razloga nije htio da prihvati karticu.
Banka ne preuzima nikakvu odgovornost za kvalitet i količinu robe odnosno usluge plaćene karticom.
Reklamacije u vezi sa kvalitetom i količinom robe, odnosno kvalitetom usluge, korisnik kartice
rješava sa prodajnim mestom.
Bez obzira na podnošenje reklamacije korisnik kartice će biti terećen za troškove sporne transakcije
do konačnog rješavanja reklamacije.
Ako Banka utvrdi da je reklamacija opravdana, odobriće račun korisnika kartice uz koji je vezana
kartica, a u slučaju neopravdane reklamacije, korisnik kartice je dužan platiti naknadu u skladu sa
odlukom Banke.
Dodatni korisnik
Član 44.
Dodatna kartica izdaje se na zahtjev osnovnog korisnika. Za troškove načinjene po osnovnoj,
odnosno dodatnoj kartici odgovoran je osnovni korisnik i tereti se njegov račun.
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
29
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Dodatni korisnik solidarno je odgovoran s osnovnim korisnikom za sve troškove učinjene po dodatnoj
kartici.
Osnovni korisnik dužan je obavijestiti Banku ukoliko želi ukinuti korišćenje dodatne kartice.
Kod Visa poklon kartice ne izdaju se dodatne kartice.
Oštećena/Izgubljena/ukradena kartica
Član 45.
Podnosilac zahtjeva/korisnik kartice snosi svu zakonsku odgovornost za eventualno neovlašteno
korišćenje kartice.
Korisnik kartice je dužan pridržavati se mjera sigurnosti pri upotrebi kartice (npr. potpisati karticu,
držati PIN u tajnosti i odvojeno od kartice, ne ostavljati karticu u automobilu i slično).
Ukoliko korisnik kartice povrijedi obavezu u vezi sa tajnošću ili se ne pridržava mjera sigurnosti pri
upotrebi kartice, odgovoran je za svaku njenu zloupotrebu.
Korisnik kartice je obavezan odmah da prijavi gubitak ili krađu kartice Banci na broj telefona +387
51 211 657, 24 sata dnevno, 365 dana u godini, a obavezan ju je potvrditi i pisanim putem u najbližoj
poslovnici, a u slučaju krađe i policiji.
Radi osiguranja korisnika kartice od materijalne štete, Banka uspostavlja sistem obavještavanja
između učesnika u sistemu kartica VISA International.
U slučaju gubitka ili krađe kartice, korisnik kartice snosi finansijsku odgovornost za učinjene troškove
po kartici do trenutka obaveštenja o gubitku ili krađi kartice.
Ukoluko korisnik pronađe karticu nakon prijave njenog nestanka ne smije je koristiti, već je obavezan
da je vrati Banci, a zaposleni poslovnice je poništava u prisustvu korisnika.
Ukoliko korisnik želi novu izradu nove kartice može podnijeti zahtjev za izdavanje nove kartice. Trošak
izrade nove kartice snosi korisnik kartice, a u skladu sa Odlukom banke o naknadama.
Kod Visa poklon kartice podnosilac zahtjeva popunjava Izveštaj o izgubljenoj/ukradenoj kartici, a na
osnovu ovog izvještaja, odnosno Zahtjeva za blokadu kartice, Banka podnosiocu Zahtjeva omogućava
korišćenje ostatka sredstava kupovinom nove kartice sa prenosom preostalog salda. Trošak izdavanja
nove kartice i pripadajućeg PIN-a pada na teret podnosioca Zahtjeva, u skladu da Odlukom Banke o
naknadama.
Izdavanje nove kartice i pripadajućeg PIN-a, nakon gubitka, krađe, oštećenja kartice ili gubitka
PIN-a, obavlja se uz obaveznu identifikaciju podnosioca Zahtjeva. Za izdavanje nove kartice Banka
naplaćuje naknadu podnosiocu Zahtjeva u skladu sa Odlukom Banke.
Prestanak prava korišćenja
Član 46.
Kartica je vlasništvo Banke i na zahtjev Banke korisnik kartice je obavezan istu odmah vratiti, koju će
radnik Banke u prisustvu Klijenta presjeći. Kartica čiji je rok važnosti istekao, ili je zbog bilo kog razloga
poništena ne smije se koristiti.
Po isteku kartice, za eventualnu isplatu preostalog salda podnosilac zahtjeva se može obratiti
najbližoj poslovnici Banke.
Banka može uskratiti pravo korišćenja kartice ili otkazati karticu u sljedećim slučajevima:
− kada je prijavljena krađa ili nestanak kartice
30
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
− ukoliko korisnik kartice karticu koristi suprotno odredbama navedenim u ovim Opštim pravilima
− ako postoje nepodmirene obaveze po kartici
− kada je korisnik kartice tri puta uzastopno pogrešno ukucao PIN.
− svim ostalim slučajevima kada Banka tako procijeni, bez obaveze navođenja razloga
O uskraćivanju prava korišćenja kartice Banka obavještava mrežu prihvatioca kartica.
Prodajno mjesto može zadržati karticu i dostaviti je Banci ukoliko se opravdano sumnja da se radi
o zloupotrebi (nepotpisana kartica, različit potpis na kartici i potvrdi o sprovedenoj transakciji, drugo),
odnosno ako je Banka dala nalog za oduzimanje kartice, ili ako je kartici istekao rok važnosti.
Korisnik je dužan osigurati pokriće na svom tekućem računu za sve transakcije nastale korišćenjem
osnovne i dodatnih kartica do dana povrata kartice. Korisnik snosi sve eventualne troškove i kamate
koji proističu iz neizmirenih obaveza.
Ukoliko osnovni korisnik želi da ukine korišćenje dodatne kartice dužan je odmah obavijestiti Banku,
potpisati opoziv dodatne kartice i vratiti prereznu karticu u najblužu poslovnicu.
U slučaju da Banka uskrati pravo korišćenja odnosno otkaže karticu, kao i u slučaju da kartice
otkaže korisnik kartice, korisnik kartice nema pravo na povrat uplaćenih naknada.
X Kreditni poslovi
Član 47.
Banka odobrava namjenske i nenamjenske kredite, kratkoročne i dugoročne zavisno o potrebama
Klijenata.
Moguće je i kreditiranje u obliku dopuštenog prekoračenja po računu. Minimalni iznos kredita nije
određen, a maksimalni iznos je definisan bonitetom Klijenta i ponuđenim obezbjeđenjem.
Krediti s rokom dospijeća do 1 godine otplaćuju se po dospijeću ili u mjesečnim odnosno kvartalnim
anuitetima.
Krediti s dužim rokovima otplate otplaćuju se u anuitetima.
Za sve što nije predviđeno ovim Opštim uslovima poslovanja primjenjivaće se odredbe pozitivnih
zakonskih propisa i Akata Banke koje regulišu poslove odobravanja kredita.
Odobravanje kredita
Član 48.
Klijentima su informacije o uslovima i potrebnoj dokumentaciji za odobravanje kredita dostupne u
Poslovnicama Banke i na Internet stranici Banke.
Klijent tražilac kredita, kako bi ostvario pravo na odobravanje istoga, mora priložiti svu potrebnu
dokumentaciju kojom se utvrđuje njegov bonitet i kreditna sposobnost, odnosno svu ostalu dokumentaciju
po zahtjevu Banke.
Svaki uredno podneseni zahtjev za kredit, Banka će razmotriti i obavijestiti Klijenta o svojoj odluci
u primjerenom roku. U postupku obrade kreditnog zahtjeva Banka provjerava bonitet i kreditnu
sposobnost Klijenta kao i svih ostalih učesnika u kreditu i to na sve načine predviđene Aktima Banke
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
31
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
i pozitivnim propisima.Odluku o odobrenju/odbijanju kreditnog zahtjeva, Banka je ovlašćena donijeti
samostalno i na osnovu sopstvene ocjene te Banka nema obavezu Klijentu navesti razloge zbog kojih
je kreditni zahtjev odobren/odbijen.
Nakon odobrenja kreditnog zahtjeva, Banka i Klijent sklapaju ugovor o kreditu.
Brzina obrade kreditnog zahtjeva zavisi o kompletnosti dostavljenih dokumenata.
Kod odobrenja kredita obračunavaju se i naplaćuju jednokratni troškovi obrade u skladu sa Odlukom
Banke o naknadama.
XI
Dokumentarni poslovi
Opšti dio
Član 49.
Iz domena dokumentarnih poslova Banka svojim Klijentima može ponuditi sljedeće proizvode i usluge:
- nostro i loro bankarske garancije,
- nostro i loro dokumentarne akreditive,
- nostro i loro inkaso poslove,
- otkup potraživanja,
- forfaiting kao i savjetodavne usluge u okviru navedenih proizvoda.
Bankarska garancija
Član 50.
Bankarska garancija predstavlja pravni posao kojim jedno lice (banka Garant) na zahtjev drugog lica
(Klijenta Banke) i po njegovim instrukcijama, preuzima samostalnu i neopozivu obavezu da trećem licu
(Korisniku garancije) isplati iznos naveden u garanciji ukoliko glavni dužnik (Klijent Banke) ne ispuni
ili neuredno ispuni svoju obavezu u određenom roku. Predstavlja instrument osiguranja u izvršenju
obaveze plaćanja ili izvršenju neke radnje i veoma je čest instrument koji je u primjeni kako u domaćim
tako i u inostranim transakcijama osiguranja uvoznih i izvoznih poslova.
Ukoliko Banka po nalogu i instrukcijama svog Klijenta izdaje garanciju prema Korisniku garancije,
takve garancije nazivaju se nostro garancije. Po loro garancijama, Banka nema obavezu, osim što po
garancije kakav je i primila.
Banka izdaje garancije po nalogu pravnih lica klijenata Banke u domaćoj ili stranoj valuti. U ponudi
su sve vrste nostro i loro garancija (činidbene i plative garancije uključujući carinske garancije).
Banka izdaje garancije po nalogu pravnog lica, rezidenta ili nerezidenta koji na osnovu tenderske
dokumentacije, predračuna ili zaključenog ugovora sa poslovnim partnerom-korisnikom garancije
dostavlja Banci zahtjev za izdavanje garancije i prilaže i ostalu potrebnu propisanu dokumentaciju sa
ciljem detaljne analize i obrade predmetnog zahtjeva.
Na osnovu analize dosadašnjeg poslovanja Klijenta, urednosti izmirenja već postojećih obaveza
kvaliteta ponuđenog instrumenta osiguranja (hipoteka, mjenice, depozit ili drugo), predmetnog posla
garantovanja i drugih pokazatelja, Banka donosi odluku o pružanju podrške Klijentu izdavanjem
garancije.
Prije izdavanja garancije, Banka obračunava i naplaćuje Klijentu trošak obrade zahtjeva jednokratno
32
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
unaprijed u procentualnom ili fiksnom iznosu od iznosa predmetnog zahtjeva, kao i trošak naknade za
korištenje garancije (do roka važnosti garancije), kvartalno unaprijed (računajući kalendarske kvartale 4 kalendarska kvartala od po 3 mjeseca, obračuni 01.01., 01.04.,01.07.,01.10.) uz definisane minimalne
iznose kod oba ova troška.
Izuzetak je ukoliko rok važnosti garancije zahtvata manje od 45 dana obračunskog kvartala, u kom
slučaju obračun kvartalne naknade se vrši prema stvarnom broju dana u obračunskom kvartalu.
Svi drugi troškovi koji mogu nastati po garanciji obračunavaju se prema važećoj Odluci o naknadama
za usluge u poslovanju sa pravnim licima ili Odluci nadležnih organa Banke.
Ukoliko Klijent ne izvrši svoju obavezu koju je Banka garancijom garantovala, korisnik garancije tada
aktivira garanciju dostavljajući Banci poziv za plaćanje sa propratnom dokumentacijom koji se pregleda
i po opravdanosti istog Banka vrši plaćanje zahtijevanog iznosa. Izvršenim plaćanjem Banka aktivira
instrumente osiguranja, koje je Klijent deponovao kao osiguranje predmetne garancije, radi namirenja
nastalog duga koji sada ima sve osobine dospjelog kredita sa pripadajućim zakonskim kamatama i
troškovima.
Nakon isteka roka važnosti garancije, ukoliko nije bilo plaćanja po garanciji od strane Banke, Klijentu
se vraćaju instrumenti osiguranja (hipoteka, mjenice, depozit i dr.) i predmet se zatvara.
Po poslovima loro garancija Banka obračunava troškove notifikacije u procentualnom iznosu i sve
ostale troškove (proslijeđivanje garancije, izmjene i sl.) određene Odlukom o naknadama za usluge
u poslovanju sa pravnim licima. Poslovanje po bankarskim garancijama regulisano je publikacijom
Jednoobrazna pravila za garancije na poziv MTK 758 (URDG 758), kojih se i Banka u svom radu
pridržava.
Dokumentarni akreditiv
Član 51.
Dokumentarni akreditiv predstavlja pismenu obavezu banke koja je otvorila akreditiv (akreditivna
banka) da plati prodavcu robe ili usluga određeni iznos novca, pod uslovom da prodavac podnese
banci predviđena dokumenta kojim se dokazuje otprema robe ili izvršenje usluge u određenom
vremenskom periodu.
Akreditiv je instrument kojim se vrši plaćanje uz prezentaciju urednih dokumenata, odnosno ukoliko
su prezentovana dokumenta sa odstupanjem od akreditivnih uslova, Banka ima pravo da ne izvrši
plaćanje po istom.
Postoji više vrsta akreditiva koji su u primjeni i koji se mogu realizovati preko naše Banke, bez
obzira da li se radi o akreditivu sa odloženim plaćanjem, plaćanjem po viđenju, standby akreditivu,
konfirmiranom ili nekoj drugoj vrsti akreditiva.
Nostro/uvozni akreditiv je akreditiv koji se otvara po nalogu domaćeg uvoznika u korist inostranog
izvoznika.
Loro/izvozni akreditiv je akreditiv koji je otvoren u korist domaćeg izvoznika, a po nalogu inostranog
uvoznika.
Procedura apliciranja, obrade, odobravanja, načina obračuna i naplate troškova i dr. je identična za
dokumentarne akreditive kao i za gore opisane postupke u vezi sa izdavanjem bankarskih garancija.
U svom radu Banka se rukovodi Jednoobraznim pravilima i običajima za dokumentarne akreditive MTK
600 (UCP 600). Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
33
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Član 52.
Inkaso poslovi
Predstavljaju instrument osiguranja plaćanja kod kojeg prodavac (izvoznik) dostavlja svojoj poslovnoj
banci nalog da prezentovane finansijske i/ili transportne dokumente uruči kupcu (uvozniku) posredstvom
poslovne banke kupca, uz tačno određene instrukcije za plaćanje i postupke koje je potrebno preuzeti
u slučaju neizvršenja plaćanja.
Inkaso poslovi se dijele na nostro i loro, u zavisnosti da li se dokumenta primaju na naplatu od
strane druge banke ili ih naša Banka po nalogu svojih klijenata šalje na naplatu drugoj banci.
Po ovim poslovima Banka nema obavezu pregleda dokumenata kao što je to slučaj kod
dokumentarnog akreditiva, već samo obavezu da sprovodi instrukcije koje je dobila od strane koja
je poslala dokumenta na naplatu.
Za usluge u okviru inkaso poslova Banka obračunava troškove nostro i loro naplate, pribavljanja
akcepta po mjenicama, izmjene i sl. u procentualnom iznosu u skladu sa Odlukom o naknadama za
usluge u poslovanju sa pravnim licima.
Poslovanje po inkaso poslovima na međunarodnom nivou riješeno je primjenom Jednoobraznih
pravila za inkaso, Publikacija MTK 522 (URC 522) koje i Banka poštuje.
Otkup potraživanja
Član 53.
Otkup potraživanja predstavlja savremeni način finansiranja preduzeća putem prodaje nedospjelih
neosiguranih potraživanja uz obračun diskonta. Otkup potraživanja se vrši prije roka dospijeća, a uslov
da bi se isti izvršio je da je nastao dužničko-povjerilački odnos, tj. da je roba isporučena, odnosno
usluga izvršena, što se dokazuje otpremnim dokumentima. Naime, Banka isplaćuje dio potraživanja
u određenom dogovorenom procentu (npr. 80%) Klijentu (prodavcu potraživanja), dok preostali iznos
(npr. 20%) Banka zadržava i koristi za pokriće eventualnih rizika naplate i stavlja na raspolaganje
Klijentu (prodavcu potraživanja) nakon naplate potraživanja o valuti plaćanja. Namijenjen je izvozno
orijentisanim preduzećima i može biti u domaćoj ili stranoj valuti.
Prodavac potraživanja (Klijent Banke) je pravno lice rezident ili nerezident.
Podnošenjem zahtjeva za otkup potraživanja Klijent (Prodavac potraživanja) dostavlja Banci i
otpremna dokumenta u skladu sa izvršenom isporukom robe (usluge) gdje se zajedno sa ostalom
potrebnom dokumentacijom vrši finansijska analiza kako prodavca potraživanja tako i njegovog kupca,
odnosno glavnog dužnika. Nakon ove analize Banka donosi odluku o odobrenju aranžmana i plasiranju
sredstava po otkupljenom potraživanju.
Nominalni iznos potraživanja umanjuje se za iznos sljedećih stavki:
- Naknada za obradu, obračunava se i naplaćuje jednokratno unaprijed u procentualnom iznosu,
uz definisani minimum.
- Diskont, obračunava se na broj dana od dana plasmana do datuma dospijeća plaćanja u
procentualnom iznosu uz definisani minimum u odnosu na svaku pojedinačnu fakturu koja se
otkupljuje, a sve u skladu sa Odlukom o kamatnim stopama u poslovanju sa pravnim licima.
- Ukoliko dođe do nekih izmjena po predmetnom otkupu, obračunava se i trošak istog u fiksnom
iznosu u skladu sa Odlukom o naknadama za usluge u poslovanju sa pravnim licima.
- Dio od plasiranih sredstava se zadržava kao depozit (u procentualnom iznosu otkupa) na
34
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
posebnom računu Banke koji se isplaćuje Klijentu na račun tek po završenom poslu naplate,
ukoliko nije došlo do kašnjenja dužnika u plaćanju obaveza o roku plaćanja. Na iznos ovog
depozita ne obačunava se kamata.
Otkup potraživanja u skladu sa zakonskom regulativom predstavlja oporezivu stavku, odnosno,
na iznos naknade i diskonta obračunava se PDV.
Ukoliko Banka od glavnog dužnika ne naplati potraživanja nastala otkupom potraživanja, ima
pravo naplatiti se od Prodavca potraživanja u skladu sa instrumentima osiguranja koje je prodavac
potraživanja deponovao Banci (iznos zadržanog depozita, mjenice, hipoteka i dr.).
Prednosti korištenja ove vrste poslovanja su: pribavljanje novčanih sredstava u kraćim rokovima od
roka dospijeća potraživanja i time lakše i brže prevazilaženje problema u likvidnosti, prenos aktivnosti u
vezi sa naplatom potraživanja na Banku, brži/kraći proces obrade i realizacije predmetnog zahtjeva. Forfaiting
Član 54.
Forfaiting predstavlja specifičan mehanizam finansiranja preduzeća, namijenjen izvoznicimadomaćim pravnim licima, u slučajevima kada je potraživanje osigurano dokumentarnim akreditivom,
avaliranom mjenicom ili prenosivom garancijom izdatom od strane renomirane banke. Odnosi se na
otkup nedospjelog osiguranog potraživanja nastalog isporukom robe/usluga.
Da bi se izvršio forfaiting potrebno je da je nastao dužničko-povjerilački odnos, tj. da je roba
isporučena, odnosno usluga izvršena, što se dokazuje otpremnim/komercijalnim dokumentima.
Ukoliko je dokumentarni akreditiv osiguranje potraživanja koje se otkupljuje, preduslov je da su
dokumenta po akreditivu prihvaćena od strane akreditivne banke i potvrđena valuta plaćanja, odnosno
ukoliko je bankarska garancija osiguranje za forfaiting, da je ista prenosiva na Banku.
Kao uslov za odobrenje ovakvog aranžmana je procjena boniteta banke garanta ili akreditivne
banke.
Posebne službe u Banci u skladu sa redovnom procedurom poslovanja provjeravaju prihvatljivost i
bonitet banke garanta ili akreditivne banke čiji se instrumenti osiguranja (loro akreditiv i loro garancija)
prihvataju kao osiguranje predmetnog zahtjeva forfaiting-a.
U ovom slučaju, banka garant/akreditivna banka je glavni dužnik našoj Banci ukoliko glavni dužnik
(kupac robe/usluge našeg Klijenta-prodavca potraživanja) ne izvrši plaćanje u roku.
Nominalni iznos potraživanja po forfaiting-u umanjuje se za iznos sljedećih stavki:
- Naknada za obradu, obračunava se i naplaćuje jednokratno unaprijed u procentualnom iznosu
uz definisani minimum.
- Diskont, obračunava se na broj dana od dana plasmana do datuma dospijeća plaćanja u
procentualnom iznosu, a sve u skladu sa Odlukom o kamatnim stopama u poslovanju sa pravnim
licima.
Ukoliko dođe do nekih izmjena po predmetnom forfaiting-u, obračunava se i trošak istog u fiksnom
iznosu u skladu sa Odlukom o naknadama za usluge u poslovanju sa pravnim licima.
U skladu sa zakonskom regulativom, forfaiting poslovi predstavljaju oporezivu stavku, odnosno, na
iznos naknade i diskonta obračunava se PDV.
Pored gore navedenih proizvoda koji se nalaze u ponudi Banke iz područja dokumentarnog poslovanja,
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
35
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
svojim klijentima pružamo i savjetodavne usluge i pomoć kod ugovaranja i tumačenja komercijanih
uslova vezanih za ovo polje bankarskog poslovanja.
U svom radu Banka se rukovodi važećim zakonskim propisima i pravilima koji definišu ovaj segment
bankarskog poslovanja, internim aktima, odlukama i procedurama poslovanja kao i gore, već pomenutim
međunarodnim pravilima i običajima koji se odnose na dokumentarne poslove.
XII Drugi poslovi Banke
Član 55.
Sef
Banka sefove iznajmljuje na osnovu Ugovora o najmu sefa. Pri iznajmljivanju sefa potrebno je izvršiti
provjeru identiteta svakog Klijenta na osnovu valjanog dokumenta koji mora imati fotografiju (lična
karta, pasoš).
Sef se iznajmljuje na ugovoreno vrijeme koje ne može biti kraće od mjesec dana. Ugovoreno vrijeme
može biti na 1, 3, 6 ili 12 mjeseci.
Za korištenje sefa korisnik plaća naknadu u skladu sa Odlukom o naknadama za usluge u poslovanju
sa stranovništvom. Visina naknade zavisi od veličine sefa i vremenu korištenja. Korištenje sefa korisnik
plaća unaprijed za čitavo vrijeme korištenja.
Korisnik ili opunomoćena osoba (mogu biti najviše opunomoćene dvije osobe) za pristup sefu daje
na uvid radniku Banke, koji obavlja poslove sa sefovima, dokument za identifikaciju. Korisnik sefa ili
opunomoćena osoba nesmetano koristi sef u radno vrijeme prostorija sa sefovima i može se zadržati
u prostorijama sefa najkraće potrebno vrijeme.
Banka je odgovorna za održavanje sefa i pripadajućih uređaja te je kao najmodavac obavezna
primjenjivati svaku potrebnu pažnju u poslovanju, a posebno pri osiguranju sefa.
Banka ne odgovara za eventualna oštećenja sadržaja sefa, ukoliko je oštećenje sadržaja sefa nastalo
nepravilnim korištenjem sefa od strane korisnika sefa ili opunomoćene osobe.
U sefu se ne smiju deponovati predmeti ili proizvodi koji su kvarljivi, eksplozivni, zapaljivi, radioaktivni
ili mogu na bilo koji način ugroziti sigurnost Banke ili drugih sefova.
Korisnik sefa odnosno opunomoćena osoba je odgovorna za svaku štetu nastalu nepravilnim
korištenjem sefa, čak i onda kada nije bio upoznat sa opasnim svojstvima pohranjenih predmeta.
Lični podaci Korisnika sefa i ugovor o najmu sefa su poslovna tajna. Banka može dati podatke o
Korisniku sefa samo na pismeni zahtjev suda ili drugog zakonom ovlaštenog organa. U tom slučaju
Banka je ovlaštena po nalogu suda nasilno otvoriti sef.
Devizno-valutni i mjenjački poslovi Banke
Član 56.
Kao osnov za kreiranje zvanične Kursne liste Banke koristi se srednji kurs kursne liste CBBiH, na
šta je Banka po zakonu obavezna. Ostale kurseve Banka formira samostalno u skladu sa politikom
poslovanja, tržišnim uslovima te ostalim internim aktima koji se odnose na upravljanja deviznim rizikom.
Za poslove kupo-prodaje deviza primjenjuje se kupovni i prodajni kurs za devize (bezgotovinske
36
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
transakcije), dok se za mjenjačke poslove primjenjuje kupovni i prodajni kurs za efektivu.
Fizička lica
Domaća i strana fizička lica na šalteru Banke mogu tražiti usluge mjenjačkih poslova odnosno kupoprodaju efektivnog stranog novca. Otkup i prodaja efektivnog stranog novca vrši se za valute i po kursu
verifikovane kursne liste Banke za taj radni dan ukoliko nije drugačije regulisano procedurama Banke
i Odlukama o naknadama i uslugama u poslovanju sa stanovništvom.
Za svaku transakciju u protuvrijednosti od 2.000,00 KM i više transakcioni radnik na šalteru je dužan
unijeti matične podatke Klijenta u sistem.
Banka je u obavezi da prijavi svaku mjenjačku transakciju koja podliježe prijavi u skladu sa Zakonom
o sprečavanju pranja novca.
Pravna lica
Pored kurseva valuta navedenih u zvaničnoj Kursnoj listi Banke, može se koristiti i tržišni kurs
(dogovoreni kurs) za poslove kupo-prodaje deviza sa pravnim licima. Za sve klijente banke – pravna
lica, koja imaju pojedinačnu vrijednost transakcija čija je protivvrijednost u domaćoj valuti po srednjem
kursu na dan obavljanja transakcije iznad KM 20.000,00, tržišni kurs se odobrava automatski. Klijentu
se dostavi obavijest o uslovima korišćenja tržišnog kursa, koju on potpisanu dostavi nazad Banci, uz
listu osoba ovlaštenih za dogovaranje tržišnog kursa i potpisivanje zaključnica. Tržišni (dogovoreni)
kurs za Klijente za kupovinu i prodaju deviza se izračunava na osnovu aktuelnog tržišnog kursa na
međunarodnom tržištu novca (izvor: REUTERS), kursnoj listi Banke, trenutnim potrebama i deviznoj
poziciji Banke, a dogovor se potvrđuje potpisivanjem zaključnice od strane Klijenta i od strane Banke.
Za ostale klijente – pravna lica, čije transakcije imaju vrijednost ispod navedenog limita, a radi se
o klijentima od interesa za Banku, Uprava Banke će im putem posebnih odluka odobriti korištenje
tržišnog kursa.
Banka takođe omogućava pravnim licima terminsku kupovinu deviza. Međusobni odnosi između
klijenta i banke se regulišu Ugovorm o terminskoj kupo-prodaji deviza, a kao obezbjeđenje posla se
koristi oročeni depozit u iznosu od 10,20 ili 30% od ukupnog iznosa transakcije, u zavisnosti od datuma
realizacije kupovine.
XIII
Ostali bankarski poslovi
Član 57.
Banka obavlja i poslove investicionog bankarstva, menjačke i ostale devizno–valutne poslove,
poslove sa finansijskim institucijama, depo poslove, poslovanja sa sefovima, poslove ovlašćene i
kastodi banke, kao i druge poslove u skladu sa zakonom.
Uslovi i način obavljanja navedenih poslova detaljnije se definišu aktima Banke.
Član 58.
Postupak podnošenja prigovora
Ukoliko Klijent smatra da mu je u poslovnom odnosu s Bankom povrijeđeno neko njegovo pravo
ili je neopravdano terećen njegov račun, ovlašćen/dužan je najkasnije u roku od 30 dana (osim ako
nije drugačije ugovoreno) od navedenog događaja/situacije, dostaviti Banci pismeni prigovor na njenu
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
37
Opšti uslovi poslovanja Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
poslovnu adresu ili predati isti u Poslovnicu Banke s naznakom da se radi o prigovoru. Prigovor će
radnici Banke proslijediti nadležnom organu za rješavanje prigovora. Način podnošenja prigovora
regulisan je aktima Banke, o čemu se klijenti mogu informisati na internet stranici Banke
Prigovor mora da sadrži detaljan opis događaja/situacije, kao i dokaz iz kojeg je vidljiva osnovanost
prigovora.
Ukoliko je dostavljeni opis događaja/situacije i/ili dokaz nepotpun, Banka može zatražiti da klijent
dopuni prigovor.
Banka će o osnovanosti prigovora te o mjerama i radnjama koje preduzima obavijestiti klijenta
pismenim putem u roku od 30 dana. Ako je klijent nezadovoljan odlukom Banke po prigovoru o tome
može pismeno obavjestiti Agenciju za bankarstvo Republike Srpske.
Organi koji provode postupak rješavanja po prigovoru te njihova ovlašćenja propisani su aktima
Banke.
XIV Završne odredbe
Član 59.
Sva ostala pitanja i odnosi u vezi sa sprovodenjem Opštih uslova poslovanja regulisaće se
uputstvima nadležnih organa Banke i drugim aktima Banke, u skladu sa važećim zakonskim i drugim
propisima
Član 60.
Bilo koji spor nastao iz ili u vezi sa odnosom Banke i klijenta pokušaće se riješiti mirnim putem i u
duhu dobrih poslovnih običaja, a u slučaju sudskog spora nadležan je sud prema sjedištu Banke.
Član 61.
Opšti uslovi poslovanja stupaju na snagu dana 07.02.2012. godine, a primjenjuju se od 23.02.2012.
godine.
Broj: NO-VIII-13/2012
Klagenfurt, 07.02.2012. godine
38
Dipl. Kfm. MA Rainer Sichert,
Predsjednik Nadzornog odbora
Hypo Alpe-Adria-Bank a.d. Banja Luka
Download

Opšti uslovi poslovanja - Hypo Alpe-Adria