Araştırma Çeşitleri
14 Şubat 2015
Bursa Merinos
Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi
Zekeriya AKTÜRK
Prof. Dr.
http://aile.atauni.edu.tr
[email protected]
1 / 25
PubMed’de “Article Types”
Başlığında 71 Seçenek var
2 / 25
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
Otobiyografi
Bibliyografi
Biyografi
Kitap ve doküman
Olgu sunumu
Klasik makale
Klinik konferans
Klinik araştırma
Klinik araştırma, Faz 1
Klinik araştırma, Faz 2
Klinik araştırma, Faz 3
Klinik araştırma, Faz 4
Yorum
Karşılaştırma
Kongreler
Uzlaşma kongresi
Kontrollü klinik ar.
Veri seti
Sözlük
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
Dizin
39.
Duplike yayın
40.
Editöryal
41.
Elektronik ek materyal 42.
Değerlendirme çalışması43.
Festschrift
44.
Devlet yayınları
45.
Rehber
46.
Tarihi makale
47.
Etkileşimli rehber
48.
Röportaj
49.
Dergi makalesi
50.
Ders
51.
Yasal olgular
52.
Kanun
53.
Mektup
54.
Meta-Analiz
Çok merkezli araştırma 55.
56.
Haber
www.pubmed.com
Gazete makalesi
Gözlemsel çalışma
Genel
Hasta eğitim materyali
Periyodik dizin
Kişisel öyküler
Porte
Uygulama rehberi
Pragmatik klinik
araştırma
Hata düzeltme
Randomize klinik ar.
Derleme
Sistematik derleme
Teknik rapor
İkiz çalışmaları
Validasyon çalışmaları
Video-Audio Medya
Webcast
3 / 25
Olgu
Sunumu
Görüşme
Nitel
(Kalitatif)
•
•
•
•
•
Araştırma
Çeşitleri
Kim?
Ne?
Nerede?
Ne zaman?
Neden?
Karma
(Hibrit)
Nicel
(Kantitatif)
• Ne kadar?
Odak grup
Anket
•
•
•
•
•
Yetersizlik
Çok açıdan
Kanıt gücü
Daha yeni
Gerçek yaşam
Kesitsel
Gözlemsel
Vaka
kontrol
Kohort
Deneysel
Ekolojik
4 / 25
Sınıflama Alanı
Analiz
Müdahale varlığı
Zaman açısından
Kontrol grubu
Körleme
Örnekleme
Araştırma yeri
Araştırma Çeşitleri
• Tanımlayıcı
• Analitik
• Gözlemsel
• Deneysel
• İleriye doğru (prospektif)
• Geriye doğru (retrospektif)
• Anlık tanımlayıcı (kesitsel)
• Kontrollü
• Kontrolsüz
• Açık etiketli
• Tek kör
• Çift kör
• Üçlü kör
• Rastgele (randomize)
• Randomize değil
• Lab
• İnsan
• Toplum
5 / 25
6 / 25
7 / 25
Deneysel
Araştırmalar
Kontrollü
Randomize
değil
Randomize
Açık etiketli
Kontrolsüz
Kör
Tek Kör
Çift Kör
8 / 25
Paralel ve Çapraz Araştırmalar
Aktürk Z, Acemoğlu H. Sağlık Çalışanları İçin Araştırma ve Pratik İstatistik.
9 / 25
http://www.aile.net/sunum/kitaplar/AkturkZAcemogluHSaglikCalisanlariIcinArastirmavePratikIstatistikAnadoluOfsetIstanbu
10 / 25
Randomize Kontrollü Araştırmalar
 AVANTAJLARI




En iyi kanıtı sağlar
Seçime bağlı hatalar azdır (körleme)
Karıştırıcı faktörler kontrol edilebilir
Gruplar karşılaştırılabilir (randomizasyon)
 DEZAVANTAJLARI





Takip sorunları
Uyum
Pahalı
Halk sağlığı
Etik sorunlar
11 / 25
Kohort Araştırmaları
Aktürk Z, Acemoğlu H. Sağlık Çalışanları İçin Araştırma ve Pratik İstatistik.
12 / 25
http://www.aile.net/sunum/kitaplar/AkturkZAcemogluHSaglikCalisanlariIcinArastirmavePratikIstatistikAnadoluOfsetIstanbu
13 / 25
14 / 25
Vaka Kontrol Araştırmaları
15 / 25
Sistematik Derleme
Ölçütleri
Belirleme
Makale
tarama
Makale 1
Makale 2
Makale 3
Makale 4
…
Makaleleri tek tek
derinlemesine inceleme
16 / 25
Daniele Silva de Moraes Van-Lume ve ark. Association between Schistosomiasis mansoni and hepatitis C: systematic review.
17 / 25
Rev. Saúde Pública vol.47 n.2 São Paulo Apr. 2013
Meta Analiz
Ölçütleri
Belirleme
Makale
tarama
Makale 1
Makale 2
Makale 3
Makale 4
…
Genel Etki
Hesaplama
18 / 25
Meta Analiz
Systematic Review and Adjusted Indirect Comparison Meta-Analysis of Oral Anticoagulants in Atrial Fibrillation. William L.
19 / 25
Baker, Olivia J. Phung, Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes. 2012; 5: 711-719
M
e
t
a
a
n
a
l
i
z
Kanıt Piramidi
RCT
RKA
Cohort
Kohort
Vaka
Vaka Control
Kontrol
Vaka Serileri
Vaka Serileri
Review makaleler
Derlemeler
Anekdotlar, Deneyimler
Anekdotlar,
Deneyimler
Hayvan çalışmaları
Hayvan
İn -vitro çalışmaları
çalışmalar
İn - vitro çalışmalar
M
e
t
a
a
n
a
l
i
z
20 / 25
Hangi Araştırma?
 Araştırma tasarımı seçimimizi birçok faktör etkiler:







Araştırma sorusu
Hedefler
Araştırmacının becerileri
Zaman ve kaynaklar
Mevcut bilginin durumu
Hastalığın insidans ve prevalansı
Latent süre
21 / 25
Hangi araştırma tasarımı?
 Tıp öğrencilerinin en çok tercih ettikleri bölümler hangileridir?
 Hekime şiddet konusunda doktorlar ve hastalar neler
hissediyor?
 Hastamız Ali Cengiz’in kilo vermesini nasıl sağlayabiliriz?
 Okuma hızı fazla olan öğrenciler az olanlara göre sınavlarda
daha mı başarılı?
 Tansiyonu kontrol altına alınamayan hipertansiyon hastalarında
cinsiyet ve tedaviye uyum etken olabilir mi?
 Hastane personelimizin 1 yıllık takipte kilo değişimlerine etki
eden risk faktörleri nelerdir?
22 / 25
Araştırma Sorusu
TV seyretmek çocuklar için kötü müdür?
Hangi yaş grubu?
TV seyretmek
çocuklar için
Ne?
Çocuk ne demek?
Ne kadar?
Mutluluk?
Hangi açıdan?
Sağlık?
kötü
Sınav puanları?
Ne zaman?
müdür?
Zamanla değişim var mı?
23 / 25
Araştırma Sorusu
 2015 yılında Bursa’daki tıp öğrencilerinde yapılan
araştırmada günde 1 saatten fazla TV seyretmenin sınav
puanlarını anlamlı derecede düşürdüğü saptanmıştır.
 Bu yargıya vardıktan sonra
 NEDEN? sorusu gelir.






TV seyretmeselerdi ne yapacaklardı?
Sebep – sonuç ilişkisi var mı?
TV IQ’yu mu etkiliyor?
Bulgular genellenebilir mi?
Dikkati mi etkiliyor?
Odaklanmayı mı etkiliyor?
24 / 25
Bilimin Paradoksal İlerleyişi
Bilim deryası
Az
bilen
Biraz daha
fazla bilen
Prof. Dr. Cevdet COŞKUN. Bilimin Doğası ve Sınır Çizme Problemi Semineri. http://www.atauni.edu.tr/#!duyuru=bilimin25 / 25
dogasi-ve-sinir-cizme-problemi-semineri-duzenlendi
Download

buradan indirebilirsiniz