ÇEVRE VE ġEHĠRCĠLĠK BAKANLIĞI
ÇED ĠZĠN VE DENETĠM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
LABORATUVAR ÖLÇÜM VE ĠZLEME DAĠRESĠ BAġKANLIĞI
SUSURLUK
HAVZASI SU
KALİTESİ İZLEME
RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Evsel ve Endüstriyel Kirlilik İzleme
Programı
Nisan, 2014
KIŞ
1
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
SUSURLUK HAVZASI, SUSURLUK NEHRĠ
1. GĠRĠġ
2011 yılı Hükümet Programı ve Orta Vadeli Program (2012-2014) kapsamında “Çevrenin
Korunması” önemli ve öncelikli bir politika olarak belirlenmiĢtir. Söz konusu program
kapsamında, çevrenin korunması politikasının desteklenmesi için çevre mevzuatının etkin
uygulanması ve ölçüm, izleme, denetim, kontrol ve raporlama altyapısının etkinleĢtirilmesi
önceliklerine yer verilmiĢtir. Bu doğrultuda; Bakanlığımızca 2013-2017 yılları faaliyetlerini
içeren Stratejik Plan hazırlanmıĢ olup Hedef 2.14’de alıcı ortam izleme faaliyeti yer
almaktadır. Ayrıca, 644 sayılı (648 sayılı değiĢiklikle) KHK gereği alıcı ortamları izlemek,
buna iliĢkin altyapıyı oluĢturmak gerekmektedir.
Bu kapsamda Daire BaĢkanlığımızca 2012 yılında Evsel ve Endüstriyel Kirlilik Ġzleme
Programı (EKĠP) (2012-2013) hazırlanarak, Ergene, Küçük Menderes, Gediz ve Bakırçay
Havzalarında mevsimsel izleme çalıĢmaları yürütülmüĢtür. Yürütülen çalıĢma neticesinde
“Ergene, Küçük Menderes, Gediz ve Bakırçay Havzası 2012 Yılı Su Kalitesi İzleme Final
Raporu” yayımlanarak ilgili birimlerimize ve Ġl Müdürlüklerimize kirliliğe karĢı önlemlerin
alınabilmesi amacıyla gönderilmiĢtir. ÇalıĢma sonunda söz konusu havzalarda mevsimsel
izlenmeye devam edilmesi, Susurluk ve Sakarya Havzalarında da yoğun Ģekilde kirlilik
gözlenmesi neticesinde kirlilik tespitine yönelik nokta belirleme ve alıcı ortam izleme
çalıĢmaları ihtiyacına yol açmıĢtır. Bu kapsamda, ihtiyacın karĢılanmasına yönelik Evsel ve
Endüstriyel Kirlilik Ġzleme Programı (2013-2014) hazırlanmıĢ ve 2013 yılında Ergene, Küçük
Menderes, Gediz, Kuzey Ege Havzalarında su alıcı ortamı etki alanlarında Mobil Su ve Atık
Su Analiz Laboratuvarımız ile mevsimsel izleme, Sakarya ve Susurluk Havzalarında ise
numune alma noktası belirleme çalıĢmaları tamamlanmıĢtır. 2014 yılında ise; Evsel ve
Endüstriyel Kirlilik Ġzleme Programı (2014-2015) hazırlanarak Ergene, Küçük Menderes,
Gediz, Kuzey Ege, Sakarya ve Susurluk Havzalarında su alıcı ortamı etki alanlarında Mobil
Su ve Atık Su Analiz Laboratuvarımız ile mevsimsel izleme çalıĢması yapılmakta olup,
sahada yapılması mümkün olmayan parametreler ise Çevre Referans Laboratuvarımızda
incelenmektedir. Yapılan çalıĢmalar sonucu elde edilen veriler Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi
Yönetmeliği
çerçevesinde
değerlendirilmekte,
ayrıca
ilave
parametreler
de
analiz
edilmektedir.
Bu raporda Susurluk Havzası’nda 2014 yılında kıĢ dönemi (17-21.02.2014) kapsamında
yapılan izleme çalıĢması sonucu elde edilen bulgular yer almaktadır.
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
2
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
2. HAVZAYA GENEL BAKIġ
Susurluk havzası Türkiye’nin batısında, 39°-40° kuzey enlemleri ile 27°-30° doğu boylamları
arasında yer almaktadır. Türkiye’nin alan olarak yaklaĢık % 3,11’ini kapsayan havzanın
toplam alanı yaklaĢık 24349,09 km2’dir. Daha çok doğu-batı yönünde uzanan dağ sisteminin
görüldüğü havzada Marmara Bölgesi’ne ait en yüksek dağ olan Uludağ bulunmaktadır.
Susurluk Havzası doğusunda Murat, GümeĢ, Yirce ve Uludağlar; güneyde ġaphane ve Simav
dağları; batıda Madra ve Deliçal Dağları; kuzeyde ise Karadağ ve Mudanya Tepeleri ile
Marmara Denizi tarafından sınırlanmıĢtır. Havzanın önemli akarsuları Nilüfer Çayı,
MustafakemalpaĢa Çayı, Simav (Susurluk) Çayı ve Kocaçay’dır.
Susurluk Havzasının en önemli akarsuyu olan Simav Çayı, Kütahya’dan doğar ve Marmara
Denizi’ne dökülür. Simav Çayı’nın uzunluğu 175 km’dir. Havzanın önemli akarsularından biri
olan Kocaçay, Madra dağının eteklerinden doğar ve güneyden kuzeye 140 km akarak Manyas
Gölü’ne dökülür. Gölü besleyen en önemli akarsu kaynağıdır. Bursa ilinin en önemli akarsuyu ve
Bursa kentinin karakteristiklerinden biri Nilüfer Çayı’dır. Keles civarında doğan çay, Uluabat
Gölü’nü drene eden derenin de katıldığı Susurluk Çayı ile birleĢerek Karacabey Boğazı civarında
Marmara Denizi’ne dökülür. Ġl sınırları içerisindeki uzunluğu 134 km olan, Orhaneli ve Emet
Çaylarının Çamandar Köyü’nde birleĢmeleri ile meydana gelen MustafakemalpaĢa Çayı buradan
40 km sonra Uluabat Gölü’ne dökülmektedir. Havzada ülkemiz için önemi büyük olan Uluabat
ve Manyas Gölleri yer almaktadır. Marmara Bölgesi’nin güneyinde yer alan Susurluk
Havzası’nda Bursa, Balıkesir ve Kütahya illeri bulunmaktadır.
Havzada öne çıkan çevresel sorunlar ve sıcak noktalar; havzada yoğun olan tarım ve hayvancılık
faaliyetleri, madencilik faaliyetleri, arıtılmadan deĢarj edilen evsel ve endüstriyel atıksular,
düzensiz depolama sahaları, baraj gölleri ve akarsuların çevresinde görülen erozyon, akarsu
yataklarındaki kum ve çakıl ocakları, akarsulardaki doğal yapıdan kaynaklanan kirlenme ve
jeotermal sulardan kaynaklanan kirliliktir. Sözü edilen bu baskıların neticesinde Uluabat Gölü ve
gölü besleyen MustafakemalpaĢa çayı, Orhaneli Çayı ve Emet Çayı, Nilüfer çayı ve kirliliğin
yoğun olduğu bazı önemli kolları (Deliçay), Simav Çayı, Manyas Gölü ve gölü besleyen
Kocaçay ile Sığırcı deresi, havzadaki Kayaboğazı, Ġkizcetepe ve Çınarcık Barajları, Karacabey
Ovası ile Balya KurĢun Madeni sahası sıcak noktalar olarak tespit edilmiĢtir (Susurluk Havzası
Havza Koruma Eylem Planı, Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı ve TÜBĠTAK, 2013).
Havza haritası ve havzaya ait resimler Ģekil 1’de yer almaktadır.
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
3
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
4
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
ġekil 2. Susurluk Havzası ve Susurluk Nehri
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
5
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
3. ĠZLEME KOORDĠNATLARI
Susurluk Havzasında izleme noktaları Çizelge 1 ile gösterilmektedir.
Çizelge 1. Susurluk Havzası Örnekleme Noktaları
ĠSTASYO
N NO
ĠSTASYON
ADI
ĠL
ÖRNEKLEME
NOKTASI
MEVCUT
BASKILAR
ĠZLEME NOKTASI
KOORDĠNATLARI
X
SU-01
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
SU-02
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
SU-03
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
KÜTAHYA
KÜTAHYA
BALIKESĠR
SU-04
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
BALIKESĠR
SU-05
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
BALIKESĠR
SU-06
NERGĠS ÇAYI
SU-07
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
BALIKESĠR
SU-08
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
BALIKESĠR
SU-09
ÇAPRAZ
ÇAYI
(SĠMAV)
BALIKESĠR
BALIKESĠR
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
MEMBAA, KALKAN
BELDESĠ, SĠMAV
SĠMAV ÇAYI
(SUSURLUK)
SĠMAV, KÜTAHYA
ÇIKIġ, BALIKESĠR
GĠRĠġ, BECĠLER
KÖYÜ YAKINI,
SĠMAV
ARMUTLU KÖYÜ,
CÜNEYTLĠ DERESĠ
BĠRLEġĠM SONRASI,
ÇAYIRÖREN
BARAJI SONRASI,
SINDIRGI
ÇAYIRÖREN
BARAJI VE
HĠSARALAN
KAPLICALARI
SONRASI,
CÜNEYTLĠ ÇAYI
KARIġIM ÖNCESĠ,
SINDIRGI
KÖPRÜSÜ,
BALIKESĠR-UġAK
KARAYOLU ÜZERĠ,
SINDIRGI
SINDIRGI ÇIKIġ,
BĠGADĠÇ GĠRĠġ,
MEZBAHA
SONRASI, BĠGADĠÇ
BALIKLI KÖYÜ
ÇIKIġI, SUSURLUK
KARIġIM ÖNCESĠ,
MERKEZ
NERGĠS ÇAYI
ÖNCESĠ,
MAHMUDĠYE
KÖYÜ, KEPSUT
NERGĠS VE KĠLLE
ÇAYI BĠRLEġĠM
SONRASI, KEPSUT
SUSURLUK ÇIKIġ,
ġEKER FABRĠKASI
SONRASI,
SUSURLUK
ĠZLEME
TĠPĠ
Y
Kısmen tarımsal
ve evsel Baskı
N39°.05' 11.5''
E029°.04' 28.2''
Gözetimsel
Yün yıkama
faaliyetlerinin
baskısı, evsel ve
tarımsal baskı
N39°.09' 41.6''
E028°.43' 08.1''
Operasyonel
Tarımsal ve
Evsel Baskı
N39°.19' 29.7''
E028°.05' 29.6''
Gözetimsel
Tarımsal, Evsel
ve Termal Baskı
N39°.16' 57.9''
E028°.11' 28.2''
Operasyonel
Mezbaha baskısı,
evsel baskı
N39°.26' 26.6''
E028°.06' 59.9''
Operasyonel
OSB, Balıkesir
Evsel AAT,
Çiftliklerin
Baskısı
N39°.37' 42.0''
E028°.01' 45.5''
Operasyonel
Etibor Tesisi
Baskısı
N39°.35' 56.9''
E028°.05' 16.4''
Operasyonel
Tarımsal ve
Evsel Baskı
N39°.42' 26.4''
E028°.10' 33.6''
Operasyonel
Mezbaha, deri
AAT, evsel
deĢarj, Yorsan
Sanayi, ġeker
Fabrikası,
Mandıra baskısı
N39°.59' 08.5''
E028°.10' 26.5''
Operasyonel
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
6
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
BALIKESĠR
SUSURLUK
DOĞAKÖY
BĠRLEġĠM ÖNCESĠ,
MAURĠ MAYA
TESĠSĠ SINRASI,
BANDIRMA
Mauri Maya
tesisi, salçacılar,
AB gıda yumurta
ve tavukçuluk
tesisi, Ģeker piliç
tesisi baskıları
N40°.08' 24.5''
E028°.07' 59.0''
Operasyonel
Evsel,
Endüstriyel,
Tarımsal Baskı
N40°.11' 43.9''
E028°.21' 05.8''
Operasyonel
SU-10
KARADERE
SU-11
ÇAPRAZ
ÇAYI
(SĠMAV)
BURSA
SUSURLUK NEHRĠ
ÜZERĠ, ULUABAT
KARIġIM ÖNCESĠ,
KARACABEY GĠRĠġ,
KARACABEY
SU-12
KARADERE
BURSA
ÇAPRAZ ÇAYI
BĠRLEġĠM ÖNCESĠ,
KARACABEY
Evsel ve
Tarımsal Baskı
N40°.14' 32.9''
E028°.22' 35.0''
Operasyonel
BURSA
NĠLÜFER ÇAYI
MEMBAA, MĠSĠ
KÖYÜ GĠRĠġĠ, MĠSĠ
KÖPRÜ BAġI,
NĠLÜFER
Kısmen Evsel
Baskı
N40°.10' 37.3''
E028°.58' 15.3''
Gözetimsel
YEġĠL ARITMA
SONRASI,
OSMANGAZĠ
MAHALLESĠ,
PANAYIR
KÖPRÜSÜ,
OSMANGAZĠ
Doğu Bloğu
Etkisi (Kestel
Osb, Gürsu Osb,
Samanlı Köyü
Evsel Aat,
Barakfaki Sanayi
Bölgesi (ağırlıklı
Tekstil), YeĢim
Tekstil Baskısı)
N40°.14' 25.1''
E029°.03' 48.7''
Operasyonel
BURSA
ÇEKRĠCE KÖYÜ,
NĠLÜFER
Hasanağa OSB,
Nilüfer OSB,
BTSO OSB,
Kayapa Sanayi
Bölgesi, Küçük
Sanayi, Akçalar
Sanayi Bölgesi,
DemirtaĢ OSB
baskısı
N40°.15' 47.9''
E028°.46' 43.8''
Operasyonel
BURSA
ÇAPRAZ ÇAYI
BĠRLEġĠM ÖNCESĠ,
EKMEKÇĠ KÖYÜ,
KARACABEY
Tarımsal Ve
Evsel Baskı
N40°.17' 45.8''
E028°.27' 28.8''
Operasyonel
BURSA
DENĠZE
DÖKÜLMEDEN
ÖNCE, NĠLÜFER
ÇAYI BĠRLEġĠM
SONRASI,
KARACABEY
Balıkçı
Teknelerinin
Etkisi
N40°.21' 59.0''
E028°.28' 59.1''
Gözetimsel
SU-13
SU-14
NĠLÜFER
ÇAYI
NĠLÜFER
ÇAYI
SU-15
NĠLÜFER
ÇAYI
SU-16
NĠLÜFER
ÇAYI
SU-17
SĠMAV
ÇAYI/ÇAPRA
Z ÇAYI
(SUSURLUK)
BURSA
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
7
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
4. SU KALĠTESĠ
4.1. 2014 yılı KıĢ Dönemi Analiz Sonuçlarının Değerlendirilmesi
Susurluk Havzası 2014 yılı kıĢ dönemi su kalitesi sonuçlarına bakıldığında Yüzeysel Su
Kalitesinin Yönetimi Yönetmeliği kapsamında, nehir genel olarak ÇözünmüĢ Oksijen, pH,
Nitrit Azotu, Amonyum azotu, toplam fosfor, KOĠ, BOĠ ve TKN parametresinde IV. Sınıf su
kalitesinde görülürken, en kirli noktalar, SU-15 noktası (Nilüfer Çayı, Çekrice Köyü,
Nilüfer/Bursa) baĢta olmak üzere, SU-02 (Simav Çayı (Susurluk), Simav/Kütahya), SU-06
(Nergis Çayı, Merkez/Balıkesir), SU-10 Karadere, Susurluk/Balıkesir), SU-14 (Nilüfer Çayı,
Osmangazi/Bursa)
ve
SU-16
(Nilüfer
Çayı,
Karacabey/BURSA)
noktası
olarak
görülmektedir.
AĢağıdaki grafiklerde kıĢ dönemi çalıĢması sonuçları yer almaktadır. Grafiklerde 0 olarak
görülen değerle < tespit limitini ifade etmektedir.
Sıcaklık
Sıcaklık 0C
30
20
10
0
SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU
-01 -02 -03 -04 -05 -06 -07 -08 -09 -10 -11 -12 -13 -14 -15 -16 -17
Kış 8,3 11
12
13
17
14
16
12
13
14
14
15
10
18
18
16
14
pH
10
9,5
pH
9
8,5
8
7,5
7
KIŞ
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17
8,25 9,3 8,32 8,72 8,96 7,72 8,16 7,84 7,68 7,72 7,85 7,91 8,33 8,11 7,89 7,78 7,91
IV. Sınıf 9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
9
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
8
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Çözünmüş Oksijen
ÇO (mg/L)
15
10
5
0
KIŞ
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
8,348,58 11 10,3 10,7 1,89 7,41 4,694,942,356,045,269,63 1,89 1,3 3,954,38
IV. sınıf 3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
İletkenlik
2500
EC (µS/cm)
2000
1500
1000
500
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Oksijen Doygunluğu (%)
Kış 476 779 541 496 555 834 672 661 648 127 633 107 482 169 190 160 809
150
Oksijen Doygunluğu
100
50
0
Kış
SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU
-01 -02 -03 -04 -05 -06 -07 -08 -09 -10 -11 -12 -13 -14 -15 -16 -17
79 83 108 102 111
19
75 44 47 24 58 52 88 20
14
39 43
IV.
40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40
sınıf
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
9
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Klorür
350
Cl (mg/L)
300
250
200
150
100
50
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 8
19 12
17
17 57 19 34 29 76 28 60
7 300 140 59 45
Sülfat
140
SO4 (mg/L)
120
100
80
60
40
20
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
11
12 13 14 15 16 17
Kış 50
102
39
66
46
70
71
52
51
76
48
63
25
101
118 109
82
Amonyum Azotu
12
10
NH4-N (mg/L)
8
6
4
2
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
0 0,2 0,1 0,1 0,1 8,6 0,1 3,6 0,5 10 0,3 4,4 0 7,6 8
IV. sınıf 2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
10
3
2
2
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
10
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Nitrit Azotu
10
NO2-N (mg/L)
8
6
4
2
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
0,02 0,12 0,04 0 0,05 0,72 0,08 0,14 0,18 7,34 0,31 0,45 0 0,38 0,06 0,16 0,2
IV. sınıf 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05
Nitrat Azotu
4
3,5
NO3-N (mg/L)
3
2,5
2
1,5
1
0,5
0
SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU
-01 -02 -03 -04 -05 -06 -07 -08 -09 -10 -11 -12 -13 -14 -15 -16 -17
Kış 1,8 0,7 1,3 1,1 2,2 0,6 2,2 1,5 2,6 1,8 2,4 2,3 0,9 0,8 0,5 0 0,7
TP (mg/L)
3
Toplam Fosfor
2,5
2
1,5
1
0,5
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
0,11 0,5 0,16 0 0,21 2,2 0,31 0,99 0,79 1,39 0,74 0,75 0,27 0,84 1,84 1,24 0,68
IV. sınıf 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65 0,65
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
11
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Toplam Çözünmüş Madde
TÇM (mg/L)
1500
1000
500
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 267 436 303 278 311 467 374 370 361 715 354 603 270 950 1070 899 453
Sodyum
140
Na (mg/L)
120
100
80
60
40
20
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 9,2 47, 16, 28, 23, 39, 26, 27, 27, 66, 26, 50, 7,0 108 114 100 45,
Kimyasal Oksijen İhtiyacı
400
KOİ (mg/L)
300
200
100
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
39 32 11
17 16 70 15 22 24 72 21 30 75 287 173 76 54
IV. Sınıf 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70 70
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
12
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Toplam Kjeldahl Azotu
40
TKN (mg/L)
30
20
10
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
13 29 10 12 16 17
IV. Sınıf 5
5
5
5
5
0
0
0
0
21 16 24 22 27 16
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı
60
BOİ (mg/L)
5
0
40
20
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
0
0
0
0
0
15
0
5
0
6
0
5
0 47 43 0
0
IV. Sınıf 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20
Yağ ve Gres
Yağ-Gres (mg/L)
2,4
1,8
1,2
0,6
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0,63 0,79 0,76 0,43 0,23 1,28 0,14 0,39 1,12 1,01 0,62 0,4 0,33 1,67 1,3 1,78 0,86
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
13
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Yüzey Aktif Maddeler
1
MBAS (mg/L)
0,8
0,6
0,4
0,2
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
0
0
Hg (µg/L)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Civa
1
0,5
0
SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU
-01 -02 -03 -04 -05 -06 -07 -08 -09 -10 -11 -12 -13 -14 -15 -16 -17
Kış 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Kadmiyum
2
Cd (µg/L)
0
1,5
1
0,5
0
SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU
-01 -02 -03 -04 -05 -06 -07 -08 -09 -10 -11 -12 -13 -14 -15 -16 -17
Kış 0
1
0
0
0
0
1
1
1
0
0
1
1
0
0
0
1
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
14
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kurşun
Pb (µg/L)
15
10
5
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
10
0
0
0
0
0
0
Arsenik
30
As (µg/L)
Kış Dönemi, 2014
20
10
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
4
0
3
2
2
0
3
0
11
17 21
0
Bakır
25
Cu (µg/L)
20
15
10
5
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
4
0
3
2
2
0
3
0
11
17 21
0
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
15
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Toplam Krom
T.Cr (µg/L)
80
60
40
20
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
2
0
7
9
0
0
2
0
4
0
0
11
77 44
6
Krom +6
Cr+6 (µg/L)
4
3
2
1
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Kobalt
3
Co (µg/L)
0
2
1
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2
0
0
2
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
16
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Nikel
50
Ni (µg/L)
Kış Dönemi, 2014
40
30
20
10
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 4
7
5
5
3
5
4
7
5
7
0
3
0 39 31
9
Çinko
200
Zn (µg/L)
0
150
100
50
0
SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU SU
-01 -02 -03 -04 -05 -06 -07 -08 -09 -10 -11 -12 -13 -14 -15 -16 -17
Kış 3
12
4
10
5
33
3
12 17
7
6
17
1
64 151 161 22
Toplam Siyanür
TCn (µg/L)
20
10
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
13
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
17
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Florür
2000
F (µg/L)
Kış Dönemi, 2014
1500
1000
500
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
11
12 13 14 15 16 17
0
1880
0
620 100
0
0
0
100 210 160 150
0
140 170 220 100
Serbest Klor
SCl (µg/L)
600
300
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 100 120 40 80 60 30 90 140 190 220 170 190 60 460 530 380 170
Sülfür
S (µg/L)
250
200
150
100
50
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
76
0
0
0
0
0
56
0
93 200 140 0
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
18
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Demir
Fe (µg/L)
1500
1000
500
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 182 251 93
75
97 207 78 249 345 348 329 489 18 253 584 1051 248
Mangan
Mn (µg/L)
1000
500
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 50
81
33 49
41 157 45 271 300 889 267 824 4
120 167 277 187
Bor
B (µg/L)
15000
10000
5000
0
Kış
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
11
12
13
14
15
16
17
91
654 124
354 248 253 1475 3436 2417 1089 2136 492 149
243
391
31
2902
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
19
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Selenyum
25
Se (µg/L)
20
15
10
5
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
0
0
0
0
0
21
17
0
0
0
20
0
16
0
16
Baryum
200
Ba (µg/L)
150
100
50
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 59 70 72 47 69 151 67 104 109 159 109 171 30 38 56 64 71
Alüminyum
Al (mg/L)
1
0,5
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0,04 0,07 0,03 0,07 0,07 0,06 0,05 0,12 0,12 0,05 0,19 0,16 0,02 0,2 0,7 0,65 0,11
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
20
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
F. Koliform EMS/100 mL
Fekal Koliform
0,4
0,35
0,3
0,25
0,2
0,15
0,1
0,05
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
Kış 0
0
T. Koliform EMS/100 mL
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toplam Koliform
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11
12 13 14 15 16 17
Kış
150
pT-Co
0
0
0
0
500 400 1000 1300 2000 1500 1000 0 1000 700
0 1000 1000 1000
Renk
100
50
0
SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU- SU01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17
kış 26 29 23 27 23 83 25
41
41
85 38 45
9
118 114 84 36
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
21
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
5. DEĞERLENDĠRME
Susurluk Havzası 2014 yılı kıĢ dönemi su kalitesi sonuçlarına bakıldığında Yüzeysel Su
Kalitesinin Yönetimi Yönetmeliği kapsamında, nehir genel olarak ÇözünmüĢ Oksijen, pH,
Nitrit Azotu (NO2-N), Amonyum azotu (NH4-N), toplam fosfor (TP), KOĠ, BOĠ ve TKN
parametresinde IV. Sınıf su kalitesinde görülürken, en kirli noktalar, SU-15 noktası (Nilüfer
Çayı, Çekrice Köyü, Nilüfer/Bursa) baĢta olmak üzere, SU-02 (Simav Çayı (Susurluk),
Simav/Kütahya),
SU-06
(Nergis
Çayı,
Merkez/Balıkesir),
SU-10
(Karadere,
Susurluk/Balıkesir), SU-14 (Nilüfer Çayı, Osmangazi/Bursa) ve SU-16 (Nilüfer Çayı,
Karacabey/BURSA) noktası olarak görülmektedir.
Havzada en kirli nokta olan SU- 15 noktası olan Nilüfer Çayı (Nilüfer/Bursa)’dır. Bu nokta
Hasanağa OSB, Nilüfer OSB, BTSO OSB, Kayapa Sanayi Bölgesi, Küçük Sanayi, Akçalar
Sanayi Bölgesi, DemirtaĢ OSB baskısı altında bulunmaktadır. Bu noktada ÇO kritik
seviyelere düĢmüĢ, sülfat, sodyum, TÇM, toplam krom, alüminyum, nikel, serbest klor,
sülfür parametresi diğer noktalara göre daha yüksek tespit edilmiĢtir.
KOĠ ve BOĠ bakımından SU-14 ve SU-15 noktaları olan Nilüfer Çayı IV. Sınıf
seviyesindedir.
NO2-N
ve
NH4-N
en
yüksek
SU-10
noktası
olan
Karadere
(Susurluk/Balıkesir)’de ölçülmüĢtür. Bu noktaya Mauri Maya tesisi, salçacılar, AB gıda
yumurta ve tavukçuluk tesisi, Ģeker piliç tesisi baskıları etki etmektedir. Bu noktada renk
parametresi de oldukça yüksektir. SU-02 noktası olan Simav Çayı (Simav/Kütahya) pH
parametresi bakımından IV. Sınıf su kalitesinde tespit edilmiĢtir. Yine florür parametresi en
yüksek bu noktada tespit edilmiĢtir. TP yönünden SU-06 noktası olan Nergis Çayı
(Merkez/Balıkesir) en kirli nokta olarak görülmektedir. Bu nokta OSB, Balıkesir Evsel AAT,
Çiftliklerin Baskısı altındadır. Renk ve ağır metal parametreleri yönünden havzada en kirli
noktalar SU-14, SU-15 ve SU-16 noktaları olan Nilüfer Çayı’dır. SU-14 noktası Doğu Bloğu
Etkisi (Kestel Osb, Gürsu Osb, Samanlı Köyü Evsel AAT, Barakfaki Sanayi Bölgesi (ağırlıklı
Tekstil), YeĢim Tekstil Baskısı) baskısı altındayken, SU-16 noktası ise tarımsal ve evsel baskı
altında bulunmaktadır.
Havzada yöre halkı zaman zaman sanayicilerin kostik (sodyum hidroksit) ile temizleme
yaptığını ve bu zamanlarda nehirlerde balık ölümlerinin yaĢandığı belirtmiĢtir.
Meteorolojiden alınan verilere göre; ġubat 2014 döneminde havzaya 36 mm yağıĢ düĢtüğü,
geçen yıla göre yağıĢlarda %62 azalma olduğu belirtilmektedir. (http://www.mgm.gov.tr/
veridegerlendirme/havzalara-gore-yagis.aspx, 2014). Numunelerin alındığı dönem kıĢ dönemi
olmasına rağmen sıcaklıklar normal değerlerin üzerinde olmuĢtur.
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
22
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Kış Dönemi, 2014
Genel Müdürlüğümüzce, kirliliğin gerçek zamanlı olarak tespit edilmesi ve önlemlerin
alınabilmesi için, 2012/24 sayılı “Gerçek Zamanlı Uzaktan Atık Su Ġzleme Sistemi
ÇalıĢmalarına Dair Genelge” kapsamında debisi 10.000 m3/gün ve üzerinde olan tesislerin
arıtma tesis çıkıĢlarına gerçek zamanlı sürekli izleme istasyonları kurularak kirlilik seviyeleri
anlık olarak izlenmeye baĢlanmıĢtır. Havzada yer alan illerden debisi 10.000 m3/gün ve
üzerinde olan tesisler ile veri entegrasyonu sağlanan tesisler aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 1. Debisi 10.000 m3/gün ve üzerinde olan tesisler
ĠLĠ
TESĠSĠN ADI
Balıkesir BALIKESĠR
BELEDĠYESĠ
KENTSEL A.A.T.
ATIK SU
HAVZA
DEġARJ DEBĠSĠ
m³ / gün
67.118
SUSURLUK
SKKY. SEKTÖR
TABLO NUMARASI
21..4
X
Balıkesir ENERJĠSABANDIRMA-
187.200
MARMARA
22
Balıkesir KÜÇÜKKÖY
BELEDĠYESĠ
KENTSEL A.A.T-
90.910
K. EGE
21..4
Balıkesir EDREMĠT BEL.
BĠRLĠĞĠ KENTSEL
A.A.T.
Balıkesir ALTINOLUK
BELEDĠYESĠ
KENTSEL A.A.T
Balıkesir BURHANĠYE
BELEDĠYESĠ
KENTSEL A.A.T
Bursa
BTSO O.S.B. A.A.T.
24.000
K. EGE
21..4
16.000
K. EGE
21..3
18.000
K. EGE
21..3
SUSURLUK
19
DEMĠRTAġ O.S.B.
A.A.T.
70.000
SUSURLUK
19
Bursa
ĠNEGÖL O.S.B.
135.000
SUSURLUK
Bursa
S.S. YEġĠL ÇEVRE
ARITMA TESĠSĠ
ĠġLETME KOOP.
55.000
SUSURLUK
BUSKĠ/DOĞU A.A.T
240.000
Bursa
Bursa
Bursa
Bursa
BUSKĠ/BATI A.A.T
BUSKĠ/GEMLĠK ÖN
ARITMA VE DERĠN
DENĠZ DEġARJI
BUSKĠ/KÜÇÜK
KUMLA DERĠN
DENĠZ DEġARJI
X
X
96.000
Bursa
VERĠ
ENTEGRASYONU
SAĞLANAN
X
X
Sulama Suyu
Kriterleri
19
X
-
87.500
27.000
SUSURLUK
SUSURLUK
MARMARA
Kentsel Atıksu Arıtımı
Yönetmeliği EK-4
Tablo 1
Kentsel Atıksu Arıtımı
Yönetmeliği EK-4
Tablo 1
X
X
22
X
28.500
MARMARA
22
X
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
23
SUSURLUK HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU
Bursa
Bursa
Bursa
Bursa
Kütahya
BUSKĠ/MUDANYAGÜZELYALI ÖN
ARITMA VE DERĠN
DENĠZ DESARJI
26.000
KARACABEY
BELEDĠYESĠ A.A.T.
13.000
MARMARA
22
X
SUSURLUK
TAT KONSERVE VE 22.700
SAN. A.ġ. + SEK SÜT
(MustafakemalpaĢa)
SUSURLUK
TAT KONSERVE VE
SAN. A.ġ.
KARACABEY
FABRĠKASI
SUSURLUK
KÜTAHYA
BELEDĠYESĠ A.A.T.
Kış Dönemi, 2014
21.600
SAKARYA
58.000 - 65.000
Kentsel Atıksu Arıtımı
Yönetmeliği EK-4
Tablo 1
5.3-5.9-20.7 SKKY
Teknik Usuller Tebliği
2. Sınıf Sulama Suyu
Kriterleri
-
X
5.9-20.7 (Halihazırda
Drenaj Kanalına
DeĢarj Etmekte)
X
21.4
X
Debisi 10.000 m3/gün ve Veri entegrasyonu sağlanan
üzerinde olan tesis sayısı
tesis sayısı
Kütahya
1
1
Balıkesir
6
3
Bursa
12
10
Veri entegrasyonu tamamlanana tesislerin atık su izlemeleri devam etmektedir. Anlık olarak,
pH, sıcaklık, ÇözünmüĢ oksijen, iletkenlik, debi ve akıĢ hızı ölçülmektedir.
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi
BaĢkanlığı
Download

Susurluk Rapor Kış - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı