DÜNYA BUĞDAY DURUMU – Şubat 2014
Prof. Dr. M. Hikmet BOYACIOĞLU
Okan Üniversitesi
Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı
[email protected]
2013/14 ve 2014/15 Sezonu Görünümü
Uluslar arası Hububat Konseyi, IGC; 27 Şubat 2014 tarihli son raporunda, 2012/13
sezonu sonunda 655 milyon ton miktarda gerçekleştiğini tahmin ettiği dünya buğday
üretiminin, Temmuz 2013/Haziran 2014 döneminde, 30 Ocak 2014 tarihli
öngörüsünden 1 milyon ton ve 2012/13 sezonundan 53 milyon ton yüksek, rekor
708 milyon ton düzeyinde gerçekleşmesini beklediğini açıklamıştır.
Konsey; dünya buğday üretiminde 2012/13 ve 2013/14 sezonları arasındaki %8
oranındaki artışın nedeninin AB, BDT, Kanada, Arjantin, Çin, Fas ve Avustralya’nın
yüksek üretimlerinin ABD ve Hindistan’ın üretimlerindeki azalmayı fazlasıyla
dengelemesi olduğunu belirtilmiştir. Raporda; 2013/14 sezonunda ortalama verimler
%6 oranında bir artış ile beş-yıllık ortalamanın biraz üzerinde yaklaşık
3,2 ton/hektara yükselirken, hasat alanlarının %2 oranında bir artış ile 281,7 milyon
hektara ulaştığı not edilmiştir.
Konsey; 2014/15 sezonuna ilişkin yapmış olduğu değerlendirmede, 2014/15 dünya
buğday üretiminin önceki sezonun rekor düzeyinden yaklaşık %2 oranında düşerek
696 milyon ton miktarda öngörüldüğünü açıklamıştır. Raporda; dünya buğday hasat
alanlarında genişleme (2013/14 sezonundaki 218,7 milyon hektardan 223, 7 milyon
hektara) beklenmekle birlikte, ortalama verimlerin önceki sezon bazı ülkelerde
görülen olağanüstü düzeyler kadar yüksek olmasının pek mümkün görünmediği
yorumu yapılmıştır.
IGC, 2012/13 sezonu sonunda 674 milyon ton miktarda gerçekleştiğini tahmin ettiği
dünya buğday tüketiminin 2013/14 döneminde, Ocak ayındaki öngörüsünden
değişmeden ancak 2012/13’den 17 milyon ton (%2 oranında) yüksek, 691 milyon ton
düzeyinde olmasını beklemektedir.
Konsey, buğdayın gıda olarak kullanımının Asya ve Afrika’daki gelişmekte olan
ülkelerin öncülüğünde küresel olarak %1,4 oranında bir büyüme ile (466 milyon
tondan) 472 milyon ton olarak öngörüldüğünü belirtmiştir. Raporda; esas olarak AB
ve Rusya’daki daha iyi hasatlar nedeniyle küresel yemlik buğday kullanımının az bir
artış göstermesinin beklendiğini, bununla birlikte genel dünya yem talebinin ise
cazip-fiyatlı mısırın daha fazla kullanımın kontrolünde olduğu ifade edilmiştir.
Konsey, 2012/13 sezonundaki 131 milyon ton olan buğdayın yemlik kullanımın
2013/14 sezonunda 134 milyon tona, endüstriyel olarak kullanımın ise 18 milyon
tonda 19 milyon tona yükseleceğinin öngörüldüğünü açıklamıştır.
1
Konsey; 2014/15 sezonuna ilişkin yapmış olduğu değerlendirmede, 2014/15 dünya
buğday tüketiminin insan gıdası ve hayvan yemi talebindeki kazanımları içererek
yaklaşık %1 oranında artış ile 698 milyon ton miktarda öngörüldüğünü açıklamıştır.
Raporda; insan gıdası olarak kullanımdaki artışın esas olarak nüfus artışı ve Asya ve
Afrika’daki gelişmekte olan ülkelerdeki yükselen kişi başına kullanım tarafından
yönlendirilen %1,1 oranındaki uzun-dönem eğilime eşdeğer olarak öngörüldüğü not
edilmiştir.
IGC, 2012/13 sezonu sonunda 140 milyon ton miktarda gerçekleştiğini tahmin ettiği
dünya buğday ticaretinin, 2013/14 döneminde, Ocak ayı öngörüsünden 1 milyon ton
düşük ancak 2012/13 sezonundan 6 milyon ton yüksek, rekor 146 milyon ton
düzeyinde gerçekleşeceğini tahmin etmektedir.
Konsey; dünya buğday ticaretinde geçen seneye kıyasla öngörülen artışın büyük
çoğunluğunun Çin ve ABD tarafından yapılan olağandışı yüksek ithalatlar yanında
Mısır’ın satın almalarındaki geri kazanımdan kaynaklandığını belirtmiştir.
Konsey; 2014/15 sezonuna ilişkin yapmış olduğu değerlendirmede ise, 2014/15 dünya
buğday ticaretinin yaklaşık %4 oranında bir azalma ile 141 milyon ton miktarda
öngörüldüğünü açıklamıştır.
IGC, 2012/13 sezonu sonunda 173 milyon ton miktarda gerçekleştiğini tahmin ettiği
dünya dönem sonu buğday stoklarının, 2013/14 döneminde, Ocak ayı öngörüsünden
2 milyon ton ve 2012/13 sezonundan 17 milyon ton yüksek, 190 milyon ton düzeyinde
gerçekleşmesini beklemektedir.
IGC; başlıca ihracatçıların (AB, ABD, Arjantin, Avustralya, Kanada, Kazakistan, Rusya
ve Ukrayna) 2012/13 sezonu sonunda 48 milyon ton miktarda gerçekleştiğini tahmin
ettiği dünya dönem sonu buğday stoklarının, 2013/14 döneminde, Ocak ayı
öngörüsünden değişmeden ancak 2012/13 sezonundan 8 milyon ton yüksek,
56 milyon ton düzeyinde öngörüldüğünü açıklamıştır.
Konsey; sekiz başlıca ihracatçı ülkenin buğday stoklarındaki artış dünya buğday
stoklarındaki artışın yarısına karşılık gelmekle birlikte öngörülen stok düzeyinin hala
önceki beş-yıllık ortalamanın yaklaşık 12 milyon ton altında olduğu yorumunda
bulunmuş ve bunun nedeninin de esas olarak ABD’de beklenen son altı-yılın en düşük
stok miktarı olduğunu ifade etmiştir.
Konsey; 2014/15 sezonuna ilişkin yapmış olduğu değerlendirmede ise, 2014/15 dünya
dönem sonu buğday stoklarının yaklaşık %1 oranında bir azalma ile 189 milyon ton
miktarda öngörüldüğünü açıklamıştır.
2
Dünya Buğday Durumu, milyon ton
Üretim
Tüketim
Ticaret
Stoklar
11/12
12/13
Tahmin
695
697
145
192
655
674
140
173
13/14
Öngörü
30.01
27.02
707
708
691
691
147
146
188
190
14/15
Öngörü
27.02
696
698
141
189
3
Download

DÜNYA BUĞDAY DURUMU – Şubat 2014