KAPAK
4/25/14
6:29 PM
Page 18
PARA I KAPAK
Paulo ANDREZ / EBAN (Avrupa Melek Yatırımcı Ağı) Başkanı
ğer aracı ise hisse bazlı sistem. Bu sistemde, yatırımcılar, yaptıkları yatırımın
karşılığında hisselerin yanı sıra her yıl
belirli bir varlık faizi alıyor. Hemen belirtelim, 2011 yılında girişimcilere dünya
çapında toplam 112 milyon dolarlık yatırım gerçekleşmesini sağlayan bu sistemin önemli bir kısmı Avrupa’da gerçekleşti. Dört ülkeden toplam beş crowdfunding platformu bu işlem hacminin
yüzde 93’üne ev sahipliği yaptılar. Bu
platforma en güzel örnek ise İngiltere’deki SEEDUPS, bilgi teknolojisi ve
mobil teknolojisi girişimcilerine akredite
melek yatırımcılardan 500 bin dolara kadar yatırım alma şansı tanıdı. Hem de
yatırımcılar bin dolara kadar düşebilecek yatırım yapma alternatifleriyle yatırım yapabildiler. İngiltere bu siteyi çok
hızlı bir şekilde hukuki altyapıya kavuşturdu.
“Melek yatırımcılığı öldürmez”
KANUNEN YENİ BİR ALAN
Globalde en hızlı büyüyen kitlesel fonlama türü, hisse tabanlı kitlesel fonlama
olmakla birlikte Türkiye’de yasal zemin
henüz buna izin vermiyor. Hem ABD’de
hem de Avrupa’da kitlesel fonlama finansman yöntemi olarak yasal bir zemine oturmuş durumda. Sermaye Piyasası
Kurulu’nun, geçen haftalarda ‘kitlesel
fonlama’ gibi modern finansman yöntemlerinin incelenip hayata geçirileceğini açıklaması ise kısa bir zaman sonra bu
alanda bir çalışma başlatılacağının işare-
tini veriyor. Şu anda bir kitlesel fonlama
portalı, hukuki olarak banka yapısında
olmadığı için para tutamıyor; ayrıca fatura kesmeden para da toplayamıyor.
Proje başlatırken bunları unutmayın!
I Sorumluluklarınızı bilin. Kitlesel fonlama, fikrinizin hayata
geçmesi için kolay bir yöntem gibi gözükebilir ancak
gerçekte sıkı bir çalışma gerektirir.
I Kitlelerin ilgisini çekecek, arkasında
samimi bir hikayesi olan bir
kampanya yaratın ki gereken
fonu elde edebilesiniz. Bu
doğrultuda görüntülerle,
kliplerle, kendi sesinizle kitleleri
harekete geçirecek araçları
özenle hazırlayın.
I Bunun yatırımcı ve girişimci
arasında süregelen bir ilişki
olduğunu unutmayın.
I Pazarladığınız ürün ya da hizmet hakkında geri
bildirim alın. Ürününüzü test etmeyi ve müşterileri
tatmin etmeyi öğrenin. Ürününüzü sosyal medya kanalıyla
milyonlara ulaştırmayı da...
I Kitlesel fonu sağlayacağınız web sitesinden kampanyanız
sırasında her türlü konuda yardım isteyin.
I Kitlelere ne vaat edeceğiniz konusunda net olun. Unutmayın, girişimci olarak
ürününüzü değil şirketinizi satıyorsunuz.
18
PARA HAFTALIK EKONOMİ DERGİSİ 27 NİSAN - 3 MAYIS 2014
ürününü piyasaya
çıkarmadan önce
kitlelerden geri bildirim
alarak test edebilmesi
gerçekten harika bir
olanak. Çok küçük
miktarda paralarla hangi
alana nasıl yatırım
yapabileceğimiz konusunda
bize de yol gösteriyor.
Artık pek çok kitlesel
fonlama sitesi bu
potansiyeli görmüş durumda ve melek
yatırımcıları hedefliyor. Kitlesel
fonlama sitelerinin tek dezavantajı
çok sayıda yatırımcının projeye ortak
olması ve buna bağlı olarak da
girişimcinin artan sorumluluğu…
“Genel olarak kitlesel fonlamanın
Türkiye’de yeni bir kavram olması sebebiyle yasanın bu doğrultuda tanımlanması ve tüm bu sürecin yasallaşması gerekir” diyen Koç Üniversitesi Kuluçka
Merkezi Direktörü Doç. Dr. Mustafa
Ergen, sözlerine şöyle devam ediyor:
“Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun
(YTTK) yürürlüğe girmesi ile
birlikte limited şirketler en
az bir en
fazla 50
ortak ile
kurulabilir,
fakat kitlesel
g
Er
fa
fonlamada giria
t
s
u
M
şimcilerin çok daha geniş bir ortak portfolyosu olacaktır. Kitlesel fonlamasının
daha küçük işletmeler ve projelere yönelik olması dolayısıyla anonim şirketi kuracak 50 bin TL alt sınırının bulunamaması ciddi bir engel olabilir. Bu nedenle
YTTK’da limited şirketlerin maksimum
ortak sayısının 50’den 5 bine belki de daha yüksek bir rakama çekilmesi gerekebilir. Bununla birlikte de tüm kitlesel
fonlama portallarının sürekli olarak denetlenmesi için SPK’da ayrı bir birim kurulmalı ve kitlesel fonlamaya özgün süreçler net bir şekilde tanımlanmalı.
SPK’nın onayı olmadan bir kitle fonlama
portalı para toplamamalı. Sonrasında
SPK, kitle fonlama portallarıyla birlikte
proje başvurularını inceleme sürecine
en
Melek yatırımcı, bir startup’a yatırım yaparken aynı
zamanda mentorluk ve
networking desteği de
verir. Ancak kitle fonlaması
yapan bireysel yatırım bu
desteği vermez. Her iki
modelin de avantajları ve
dezavantajları vardır. Kitle
fonlamasının gelecek
yıllarda daha da artacağı
kesin. İnanıyorum ki bugün
kitlesel fonlamaya destek veren
kişiler gelecekte melek yatırımcı
olacaklar. Kitlesel fonlama ne kadar
güçlü olursa melek yatırımcılık
ekosistemi de o kadar gelişir. Kitlesel
fonlama yönteminde girişimcinin
KAPAK
4/25/14
6:29 PM
Page 19
Avrupalı uzmanlardan tavsiyeler
I Hangi kitlesel
1
2
fonlama türünün size
uygun olduğunu
kavrayın. Sadece
inandığınız bir projeye
bağış yapmak mı,
yoksa başarılı bir
yatırımın parçası
olmak mı istiyorsunuz?
I Yasal süreçler
önemli. Hisse bazlı bir
kitlesel fonlama
sitesinde yatırım
yapıyorsanız,
platformun yasal bir
altyapıyla sizi
koruduğundan emin
olun.
I Eğer profesyonel bir yatırımcı iseniz, hisse bazlı kitlesel
fonlama platformlarını kullanarak daha kısa bir sürede
hangi şirketin yatırım portföyünüze uygun olduğunu
anlayabilirsiniz.
I Bu platformlarda yatırım yapmadan önce hangi şirketin
dahil olmalı ve aktif bir rol oynamalı.”
ÖDÜL TABANLI SİSTEM
Türkiye’de yasal yetersizlikler nedeniyle kitlesel fonlama ABD ve Avrupa’da olduğu gibi hisse tabanlı değil. Ülkemizde şimdiye dek öne çıkan dört kitlesel fonlama platformu var ve hepsi
ödül tabanlı sisteme dayanıyor. Yani girişimciler, istediği destek miktarı karşılığında destekçilere bir ödül vermek zorunda. Bu sitelerden ilki 2011 Ekim
ayında kurulmuş olan
Projemefon, şimdiki adıyla crowdFON. Superonline’da
uzun süre
genel müdürlük kolt u ğ u n a
oturmuş
l
olan
Savaş
sa
n
Ü
Savaş
Ünsal öncülüğünde
kurulan
crowdFON’un çalışma şekli ise şöyle:
Diyelim ki aklınızda şimdiye kadar yazdığınız şiirlerinizi derleyip bir şiir kitabı
çıkarma düşüncesi var. Bu düşüncenizi
proje haline getirmek için önce crowdFON sitesine girip üye oluyorsunuz.
‘Projeni Yarat’ bölümünde, yazacağınız
şiir kitabı hakkında kısa bir özet yazıyorsunuz, elinizdeki görselleri ve destekçilerinizle paylaşacağınız kısa bir video klipi
neye ihtiyacı olduğu
konusunda
kıyaslamalar
yapabilirsiniz.
I Favori kitlesel
fonlama
platformlarında
yenilikçi işletmeler
hakkında bilgi edinin
ve yıldızı parlak
şirketlere erken evre
yatırımcı olma
fırsatını kaçırmayın.
I Kitlesel fonlama
dahi olsa girişimciyi
tanıyın, girişimcinin
daha önce neler
başardığını, kimlerle
3
iş yaptığını öğrenin.
I Yatırım yapacağınız girişimin endüstri standartlarını
karşılayıp karşılamadığını sorgulayın. Gelir modelinin
yeterince gelişmiş olup olmadığını anlayın. Yatırımınızın
geri dönüşünün olup olmayacağını bilin.
siteye yüklüyorsunuz.
Kitabı oluşturmak için
istediğiniz destek miktarını proje ‘hedefi’
olarak belirtiyorsunuz.
Hedef miktarı toplamak için öngördüğünüz 30-90 gün arası
zamanı belirtip, crowdFON ekibinin
projenizi onaylamasını takiben, arkadaşlarınızı crowdFON sitesindeki projenize
destek vermeleri için internet, sosyal
medya gibi kanallar üzerinden davet etmeye başlıyorsunuz.
SOSYAL MEDYA DESTEĞİ ŞART
Diğer sitelerde de süreç buna benzer
şekilde ilerliyor. Savaş Ünsal’dan aldığı-
mız bilgilere göre, siteye şimdiye kadar yaklaşık 350 proje
başvurusu yapılmış. Bu başvurulardan 95’i
onaylanarak
başlamış ve yaklaşık
yüzde
28’lik bir başarı
oranı yakalanmış. İstanbul'un sağlıksız yapılaşmasını
konu alan ve 19 bin TL toplayan EKÜMENEPOLİS filmi, siteden çıkmış en
başarılı örneklerden biri.
Peki crowdFON’da projelerin seçil-
HAFTALIK EKONOMİ DERGİSİ 27 NİSAN - 3 MAYIS 2014 PARA 19
KAPAK
4/25/14
6:30 PM
Page 20
PARA I KAPAK
Türkiye’den başarılı proje örnekleri
Türkiye’de şimdiye dek bu sitelerden fon toplayarak
başarıya ulaşmış projelerin sayısı da hızla artıyor. Bu
alanda en dikkat çeken örnekler ise şöyle...
ZUMBARA
Zumbara (Zaman Kumbarası) para yerine zamanın
kullanıldığı sosyal bir paylaşım ağı, bir alternatif ekonomi
hareketi olarak yola çıktı. Sistem, “Birisine ihtiyacı
doğrultusunda bir saatlik yardım et, karşılığında bir saat
kazan ve kumbarana at ve bu bir saat ile topluluktaki
dilediğin kişiden istediğin
Ayşegül Güzel
bir saatlik servisi al”
mantığı ile işliyor.
Zumbara’nun
yaratıcılarından Ayşegül
Güzel, projenin çıkış
amacını şöyle özetliyor:
“İnsanların zamanı özgür
bıraktıkları, parayı
şükranın ifadesi olarak
kullandıkları, birlik,
bütünlük ve bolluk bilinciyle
armağan kültüründe yaşadıkları bir dünyanın mümkün
olduğuna inanıyoruz. Bu dünyaya paylaşım kültürü ve
armağan ekonomisi ile ilgili farkındalık yaratarak, insanların
armağanlarını (bilgi, beceri, tecrübe ve zaman) paylaşarak
ihtiyaçlarını karşıladıkları alanlar açarak ve güven temelli
ilişkilere katkı sağlıyoruz.” Zumbara’nın hayata geçmesi
için 10 bin TL'ye yakın bir kaynak toplandı. Bu da topluluk ile
açık bir şekilde paylaşılan programlama fonksiyonları için
kullanıldı, kullanılmaya da devam ediyor.
ÖDÜLLÜ FİLM ÇEKTİ
Mustafa Polat amatör olarak başladığı küçük çaplı video
çekimlerini daha profesyonel ekipmanlar aracılığı ile 2023
isimli kısa bir filme taşıma hayali için kitlesel fonlamadan
yararlanıyor. “2023 filminin hayata geçmesi için toplam 17
kişiden bin 20 TL destek topladık. Bu desteği filmin çekim
aşamalarında
kullandığımız teknik
malzeme alımı, dekor
süslemeleri, ulaşım ve
film ekibimizin günlük
ihtiyaçları için
kullandık” diyen Polat,
her anı paylaşılarak
çekilen filmin Ankara
Tabip Odası’nın
yarışmasında birinci
Mustafa Polat
olduğunu belirtiyor.
Film daha sonra Antalya Altın Portakal Film Yarışması’nda
ise finale kalma başarısı göstermiş. Polat, “Hayallerimiz
topluluk fonlaması sayesinde gerçeğe dönüştü. Kitlesel
fonlama sayesinde birçok insana ulaşabiliyor, hayallerinizi
onlarla ortaklaştırabilme şansını yakalıyorsunuz. Aynı
hayallere sahip insanlarla bir araya gelebiliyor, sosyal
ilişkiler ağınızı da genişletmiş oluyorsunuz” diyor.
NÖBETÇİ KÜTÜPHANE
SİNEMAYI KÖYLERE GÖTÜRECEK
Fonlabeni sitesinde ortaya
çıkmış olan Nöbetçi Kütüphane
projesi acil durumlarda ziyaret
edebileceğiniz, şehrin diğer
kütüphaneleri kapalıyken açık
olan bir kütüphane. Akşamları
açılacak kütüphane, gece çok
geç saatlere kadar kitap
okumak, araştırma yapmak
isteyenlerin kullanımına açık
alternatif bir mekan olarak
planlandı. Şimdiye dek 5 bin TL
fon topladıklarını aktaran
projenin yaratıcısı Cemil
Sobacı, “Elde ettiğim fonları
kitap almak, mekânın temel
ihtiyaçlarını gidermek için
Cemil Sobacı
kullandım. Şimdi de elimdeki
kitaplar üzerinden düzenli atölye çalışmaları
gerçekleştirerek insanları bir araya getiriyorum. Projeleri
bürokratik engellere takılmadan ve kendi
motivasyonunuzla, size inanan insanların desteğiyle
hazırlamak çok keyifli. Kitlesel fonlar çok daha demokratik
2006 yılından bu yana aktif olarak sinema, dizi ve reklam
sektöründe yapım biriminde çalışmalarını sürdüren Enes
Kaya, 2007 yılında ortaya çıkan SineMASAL fikri ile şehir
merkezlerinde gerçekleşen kültürel
ve sanatsal etkinlikleri kırsalda
yaşayan çocuklara ve gençlere
ulaştırabilmeyi amaçlamış ve soluğu
kitlesel fonlama sitesi Fongogo’da
almış. Siteden şimdiye dek 11 bin
620 TL topladıklarını belirten Kaya,
bu fonu SineMASAL Karadeniz
etabının ön hazırlık çalışmalarının
masraflarında kullandıklarını
belirtiyor. Kaya, şöyle diyor:
Enes Kaya
“Kitlesel fonlama sistemi ülkemizde
daha çok yeni. Birçok kimse bunu risk olarak görüyor ancak
bu sistemde kaybedeceğiniz hiçbir şey yok. En kötü
ihtimalle daha fazla insan projeden haberdar oluyor.
Dolayısı ile bir kampanya yönetebilirim diyorsanız ve
projenize güveniyorsanız hiç durmadan bir kampanya
başlatın derim. Çünkü şu anda insanlar sistemden çok
sizlere inanarak destek oluyor. Güven veren bir kampanya
yöneticisi iseniz hayalleriniz gerçeğe dönüşüyor.”
mesi ve onaylanması için girişimcilerin
nasıl bir yol izlemesi gerekiyor? Ünsal,
bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Projelerin
seçilmesi, onaylanması için en önemli
kriter proje sahibinin projesine olan
20
bir katılımı esas alıyor. Destekleyicilere karşı
sorumluluğunuz olduğu için de projeler sürdürülebilir
oluyor. Bir de armağan mübadelesi yaratmak alternatif bir
ekonomi modeli sunuyor. Topluluk fonlamasını sivil alanın
genişlemesine katkı sağladığı için tercih ettim.”
inancı! Eğer kendi projenizi oluştururken özensiz davranıyor, projenizi detaylandırmıyor, kendinizi anlatan video klipi destekçilerinizden esirgiyorsanız,
inanmadığınız veya özen göstermediği-
PARA HAFTALIK EKONOMİ DERGİSİ 27 NİSAN - 3 MAYIS 2014
niz bir projeye arkadaşlarınızda olsa destek vermelerini beklemeyin. Diyelim
projenize inanıyorsunuz; onu iyi bir şekilde özetlediniz. Ancak projenizi tanıtacak web siteniz veya sosyal medya ağınız
4/25/14
6:31 PM
Page 21
Avrupa’dan alanında öncü kitlesel fonlama siteleri
Seedrs
NextFunder
İngiltere’den çıkan Seedrs, hisseye dayalı ilk kitlesel
fonlama platformu. Daha çok, erken aşamadaki startup’lara yatırım yapılmasını sağlayan
sitenin, ilk 20 ayında açılan 66 işleme
yaklaşık 7.5 milyon euro yatırım
yapılmış. Seedrs kurucusu Carlos
Silva, sitede 34 bin kullanıcının
olduğunu ve sitenin her çeyrekte
yüzde 80 büyüdüğünü söylüyor. Hisse
bazlı kitlesel fonlamanın geleceğinin
Carlos
fonlama türlerine göre daha parlak
Silva
olduğunu söyleyen Silva, “Bu eşsiz bir
model, burada bir yaşam döngüsü hizmeti sunuyoruz. Hem
girişimciler hem de yatırımcılar açısından en avantajlı olan
modelin bu” diyor. www.seedrs.com
SyndicateRoom
Yine İngiltere’den çıkan bir diğer girişim olan
SyndicateRoom da hisse bazlı bir platform. Şimdiye dek
açılan sekiz işlem için yaklaşık 4 milyon pound toplanmış.
Yatırımcılar ortalama 5 bin pound
yatırıyor ancak bu rakam 500
pounddan başlayıp 59 bin pounda
kadar çıkabiliyor. SyndicateRoom
kurucusu Goncalo de Vasconcelos,
kitlesel fonlama platformlarının
finansın geleceğini değiştireceğini,
çeşitli türleriyle bankacılık sistemini
Goncalo de
de derinden etkileyeceğini savunuyor.
Vasconcelos
www.syndicateroom.com
yeterince etkin değilse projenin
başarı oranı da hayli düşük
olacaktır.” Yani başarı için
sosyal medya desteği şart!..
BİR AYI ESAS ALIYOR
Bu alanda kurulmuş diğer
sitelerden biri de Biayda.com. Daha çok yaratıcı, kültür-sanat, teknoloji veya sosyal
sorumluluk projelerine kapılarını
açan sitede, her proje 30 gün boyunca
yayında kalıyor. 30 gün içerisinde istediği desteği toplayabilen projelere destek
olanlardan destek miktarları çekiliyor.
Eğer proje 30 günün sonunda hedefine
ulaşamazsa
kimseden para çekilmiyor. Biayda.com
başarılı projelerden yüzde 7.5 komisyon
alıyor, Fonlama sonucunda PayPal de
yüzde 2.4 ile yüzde 3.4 arasında değişen
oranlarda komisyon alıyor. Sitede kültür, sanat ve teknoloji alanlarının yanı sıra, sosyal sorumluluk projeleri de aynı
şekilde fonlanıyor.
Lüksemburg’dan çıkan
NextFunder, diğer
sitelerden farklı olarak
girişimcilere mentorluk
desteği de veriyor.
Sitede kampanya
başlatıp başarıya ulaşan
Chantal
start-up’lar,
Jerome Zois
Ambord
Luksemburg’da kayıtlı
olan şirketlerin faydalandığı haklardan ve avantajlardan
faydalanabiliyor. “Finansal hizmetler sektörünün kurallarını
kökünden değiştirecek olan bu sistem, e-ticaret gibi
devrimsel bir değişim getirecek” diyen NextFunder kurucuları
Chantal Ambord ve Jerome Zois, hükümetlerin de bu sistemi
geliştirecek politikaları hızlandıracağını düşünüyor.
www.nextfunder.com
Symbid
Holldanda’dan çıkan kitlesel fonlama
girişimi Symbid, henüz Avrupa’ya
açılmamış yalnızca Hollandalı
girişimcilerin kullanabildiği bir platform.
Symbid kurucusu Ludwine Dekker’den
aldığımız bilgilere göre, 2014’te bugüne
kadar siteye 500 bin euro yatırım
Ludwine
yapılmış. Bir önceki yıl bu rakam tam 2
Dekker
milyon 100 bin euroya ulaşmış. Dekker,
kitlesel fonlama sitelerinden alına paranın ‘kolay para’
olmaması için Hollanda hükümetinin bazı standartlar
geliştirmekte olduğunu söylüyor. www.symbid.com
Sitenin kurucularından Koray Dinçalp’ten aldığımız
bilgilere göre, sitede şimdiye kadar yapılan yaklaşık 200’ü aşkın proje
başvurusu arasından 22
proje Biayda.com’un
yayın kriterlerini karşıladı ve bunların yüzde
ça
30’u başarılı oldu. TopDin
Koray
lamda projelere 40 bin TL
lp
KAPAK
fon sağlandı. Şimdiye dek 9 bin 485 TL
ile Zumbara projesi en yüksek desteği
toplayan proje oldu. Bunu 6 bin 500 TL
ile Tohumun Rüyası isimli proje izledi.
“FİKİR İLE PROJE FARKLI”
Koray Dinçalp girişimcilerin projelerine ilişkin şu yorumu yapıyor: “Maalesef
henüz Türkiye’de birçok proje sahibi ‘fikir’ ve ‘proje’ arasındaki farkı pek bilmiyor. Aldığımız başvuruların çoğu henüz
‘fikir’ aşamasında olduğundan projeleri
değerlendiren ekibimiz tarafından eleniyor ve fikri geliştirmeleri isteniyor. Yaklaşık 10 başvurudan ancak biri Biayda.com’un kitlesel fonlama kriterlerini
karşılıyor.”
Bu kriterler, site çalışanlarının yanı sıra uzman kişilerden fizibilite konusunda
fikir alınarak değerlendiriliyor. “Genellikle proje sahibine fikrini/projesini nasıl
geliştirebileceğine dair öneriler veriyoruz. Bu amaçla bir ‘Proje Oluşturma Kılavuzu’ da hazırladık ve sitede erişime
açtık” diyen Dinçalp, girişimcilere şu
tavsiyede bulunuyor: “Sitemizdeki ilk
HAFTALIK EKONOMİ DERGİSİ 27 NİSAN - 3 MAYIS 2014 PARA 21
4/25/14
6:32 PM
Page 22
PARA I KAPAK
Dünyadaki 10 önemli kitlesel fonlama sitesi
1 Kickstarter:
5 Crowdrise: Sosyal amaçlı ve
vakıf projelerine hibe bulabileceğiniz
bir site. www.crowdrise.com/
Genellikle müzik albümü,
sinema filmi, kitap, sanat
eserleri gibi yaratıcı projelerin
finansman aradığı, alanında
dünyadaki ilk sitelerden biri.
www.kickstarter.com/
6 Somolend: Bankalarla
işbirliği içinde işini büyütmek
isteyenlere finansman sağlıyor.
https://somolend.com/
2 Indiegogo:
Indiegogo’da aklınıza
gelebilecek her proje yayınlanabiliyor. Tamamen hibe
üzerine odaklanmış bir site. Hoşunuza giden ve inandığınız
projelere hibe yapıyorsunuz. www.indiegogo.com/
3 Crowdfunder: Yatırımcıları, teknoloji startup’larını, küçük girişimcileri ve sosyal girişimcileri bir araya
getiriyor. Hem hibe hem de yatırımcı bazlı iki alternatifli
finansman bulabiliyorsunuz.
www.crowdfunder.com/
4 Rockethub: Pazarlama kampanyalarınıza
finansman bulabileceğiniz hibe ağırlıklı bir site.
www.rockethub.com/
HİKAYEYİ ÖNEMSİYOR
Diğer bir kitlesel fonlama sitesi olan
Fongogo’da girişimciler sitede bir sayfa
açarak projelerini arka plan hikayesiyle
paylaşıyor. Projelerde bütçe için alt veya
üst sınır yok, gün sayısı ise 15 ila 60 arasında seçiliyor. Proje sahipleri arzularına
göre IBAN numaralarını ve/veya PayPal
hesaplarını girerek destek alıyorlar. Bu
ödeme sistemleri yüzde 2.5 ila yüzde 3.5
arasında değişen transfer
ücretleri alıyor. Fongogo’nun gelir modeli ise hedeflerine ulaşan projelerin topladıkları destek üzerinden KDV hariç yüzde 7 servis
bedeli almak üzerine kurulu.
Sitenin kurucularından Louise Westerlind’den aldığımız bilgilere göre, kasım sonundan bugüne kadar olan beş aylık sürede toplam 26 projenin kampanyası sitede başlatıldı, ancak bunların altısı hedefine ulaşarak başarılı oldu. İki tanesi ise topladığı fonları kategorilerinden dolayı hedefine ulaşamamış olsa da
22
8 Angel List: Akredite melek yatırımcıların kabul
edildiği ve işini büyütmek isteyen veya Silikon Vadisi’ne
taşımak isteyen girişimciler için uygun bir site.
https://angel.co/
9 Invested In: Kendi crowdfunding topluluğunuzu
oluşturabileceğiniz bir platform. http://invested.in/
10 Quirky: Mucitlerin hibe bulabileceği sitede yer
almak için icat ettiğiniz bir şey olmalı. www.quirky.com
şarılı projelerin en önemli ortak noktası
ise, ürün veya servislerinin özelliklerinin
yanında o ürün veya servisin ortaya çıkarılmasının arka plan hikayesinin de anlatılıyor olması. Kitlesel destek, proje sahielde etti. Fongogo.com’da en fazla desbine projesinin anlamını ve kendisini antek alan iki proje 11 bin 620
latması, mesajını sosyal medyanın güTL ile SineMASAL ve 10
cüyle geniş kitlelere yayması için
bin 450 TL ile Yok Debir fırsat sunuyor. Bu da günüvenin Pabucu oldu. Simüzün pazarlama stratejileriyneMASAL
Anadole oldukça örtüşüyor. Çünkü
lu’nun birçok köyüne
artık insanlar ürünün arkaiki günlük bir festival
sında yatan hikayeyi satın
götürerek hiç sinema
alıyorlar.” Bu kapsamda yeizlememiş çocukları sinilikçi ve yaratıcı ürünlerin
nema ile tanıştırıyor. Yok
ve
başta filmler olmak üzere
t
s
We
Devenin Pabucu ise Türkisanatsal
projelerin özellikle bae
s
i
u
Lo
ye’deki deve güreşlerini konu
şarılı olduklarını belirten Westeralan bir belgesel.
lind, “iyi bir hikayeye destek vermek,
paylaşmak ve böylece özel bir şeyin parçası olmaktan gelen haz, bu projelerin
SAMİMİYET, ÇEKİCİLİK
viral olarak hızlıca yayılmasını sağlıyor
“Başarıyı etkileyen birçok faktör var”
ve başarılarını artırıyor” diyor.
diyen Westerlind, bunları şöyle sıralıyor:
Tüm projelere açık olduklarını söyle“Bunlardan en önemlileri proje sayfasıyen Westerlind, projenin
nın profesyonelliği,
erken veya geç aşamada,
samimiliği ve çekiciliproje sahibinin ise şahıs ya
ği. Yanı sıra kampanda girişim olabileceğini
ya sürecinin proje sabelirtiyor. “Projenin sadehibi tarafından ne kace bir fikir olması da bizim
dar aktif yönetildiği,
için yeterli” diyen Westerne kadar geniş ve doğlind, önemli olanın proje
ru bir kitleye erişebilsahiplerinin belli bir zadiği de çok kritik. Ba-
PARA HAFTALIK EKONOMİ DERGİSİ 27 NİSAN - 3 MAYIS 2014
lin
d
prensip projelerin yaratıcı içeriğe sahip
olması. Saf ticari amaç güden projelere
yer vermiyoruz. Yaratıcı bir kültür-sanat, teknoloji veya sosyal sorumluluk
projesi olan herkes Biayda.com’a üye
olup proje formunu doldurarak bize başvurabilir.”
7 Appbackr: Mobil ve
aplikasyon projeleri için hibe bulabileceğiniz bir site.
www.appbackr.com/
er
KAPAK
Download

rarııız 2213` oglu? - Türkiye Büyük Millet Meclisi