VERİCİNİN
TRANSPLANTASYONA
HAZIRLANMASI
Dr. Numan GÖRGÜLÜ
Özel İstanbul Medipol Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastanesi
Nefroloji Kliniği
VERİCİ ADAYININ HAZIRLANMASI
VERİCİ ADAYININ HAZIRLANMASI
VERİCİ ADAYININ HAZIRLANMASI
VERİCİ ADAYININ HAZIRLANMASI
VERİCİ ADAYININ HAZIRLANMASI
KONTRENDİKASYONLAR-I
• <18 yaş
• Proteinüri ve/veya hematüri
• Azalmış renal fonksiyon (GFR<80ml/dk/1.73m²)
• Ciddi ürolojik ve renal vasküler anormallikler
• Aktif enfeksiyon
• Kronik aktif viral enfeksiyon (HIV, HBV, HCV)
• Aktif malignite
• Malignite öyküsü (AC, meme, böbrek ve ürolojik
sistem, GİS, melanom ve hematolojik)
KONTRENDİKASYONLAR-II
• Zoraki donör olma şüphesi
• Donörle alıcı arasında illegal parasal anlaşma şüphesi
• Kronik hastalıklar (pulmoner, hepatik, otoimmun,
nörolojik veya kardiyak)
• Kontrolsüz HT veya HT’a bağlı uç organ hasarı olması
• DM
KONTRENDİKASYONLAR-III
• Nefrokalsinozis, bilateral böbrek taşları ve tekrarlayan
taş hastalığı
• Aktif madde kullanımı
• Suicid riski olan tedavi edilmemiş psikiatrik durumlar
• Gebelik
• Antikoagülan tedavi gerektiren durumlar
RÖLATİF KONTRENDİKASYONLAR
• Aktif peptik ülser hastalığı
• Nefrolityazis hikayesi
• Ürolojik anormallikler (multipl renal damarlar)
• Morbid obezite; BMI>35kg/m²
• Ailede DM veya HT hikayesi
• RCC aile hikayesi
• ABO uyumsuzluğu (desensitizasyon ile)
• Sensitizasyon (desensitizasyon ile)
DONÖRLERDE YAPILAN İNCELEMELER-I
İlk İncelemeler:
• Kan grubu
• Ayrıntılı anamnez
• Fizik muayene
• Tam idrar tahlili, 24 saatlik idrarda protein ve
mikroalbuminüri
• Kreatinin klirensi ve sistatin C
DONÖRLERDE YAPILAN İNCELEMELER-II
İmmunolojik incelemeler:
• Doku tiplendirmesi,
• Hasta ile lenfosit “cross-match” testi
Biyokimyasal incelemeler:
Kanda glukoz, üre, kreatinin, ürik asit, Na, K, Cl, Ca, P,
ALP, AST, ALT, GGT, bilirubinler, total protein, albumin,
trigliserid, kolesterol paneli, 40 yaşın üzerindeki erkek
adaylarda PSA
Hematolojik incelemeler:
Hemogram, PT ve aPTT
DONÖRLERDE YAPILAN İNCELEMELER-III
Mikrobiyolojik incelemeler:
İdrar kültürü, (üreme durumunda uygun antibiyotik
tedavisi sonrasında kültür tekrarı)
Serolojik incelemeler:
HBsAg, (HBsAg pozitif olanlarda HBV-DNA), anti-HBs,
anti-HBc total, anti-HCV, anti-HIV, CMV IgM ve IgG, EBV
IgM ve IgG
Diğer incelemeler:
TSH, sT3, sT4, kadınlarda beta hCG
DONÖRLERDE YAPILAN İNCELEMELER-IV
Görüntüleme yöntemleri:
• Tüm batın BT anjiyografi (piyelogram,
nefrogram ve arteriogram fazlı)
• Akciğer grafisi
Diğer incelemeler:
• EKG
• 1. derece akrabasında DM olanlara
ve/veya AKŞ 100mg/dl ve üzerinde
olanlara OGTT
VERİCİ ADAYINDA YAŞ
 Daha önceleri >50 yaş kişiler verici olarak kabul edilmezken,
günümüz koşullarında fizik ve mental sağlığı yerinde olan,
böbrek fonksiyonları iyi olan yaşlılar da verici olarak kabul
edilmektedir.
 ABD’de nakil merkezlerinin %60’ı, yaş için üst sınırlarının
olmadığını bildirmiştir.
Bu merkezlerin %77’si 18 yaşı alt sınır olarak kabul
etmektedir.
Mandelbrot DA ve ark. Am J Transplant 7:2333, 2007
VERİCİ ADAYINDA HİPERTANSİYON
• KB>140/90mmHg olan bireyler, genellikle
verici olarak kabul edilmezler.
• Fakat, >50 yaş, GFR >80ml/dk ve ÜAE
<30mg/gün olup HT’u kolay kontrol altına
alınmış vericiler kabul edilebilir.
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
Mandelbrot DA ve ark. Am J Transplant 7:2333, 2007
VERİCİ ADAYINDA OBEZİTE
• BMI>35 kg/m² olan adaylar özellikle eşlik eden
diğer sağlık sorunları varsa verici olmamalıdır.
• Bağış öncesi kilo vermeleri sağlanmalıdır.
• Sağlıklı yaşam biçimi önerileri ve eğitimi tüm verici
adaylarına verilmelidir.
• Obez vericilerde orta vadede (6.8 yıl) artmış HT,
proteinüri sıklığı ve GFH kaybı gözlenmiştir.
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
Nogueira JM ve ark. Transplant 2010
VERİCİ ADAYININ BÖBREK FONKSİYONU
• 24 saatlik idrarda kreatinin klirensi, MDRD,
Cockcroft-Gault formülü veya nükleer
incelemeler yapılabilir.
• KK <80 ml/dk/1,73 m² ise verici olamaz.
• 24 saatlik idrarda proteinüri >300 mg ise verici
olamaz.
• Mikroskopik hematüri varlığında üriner
malignite ve taş hastalığı dışlanmalıdır.
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
UK guidelines 2011
VERİCİLERDE DM
• DM varsa veya OGTT’de 2. saat KŞ ≥200 mg/dl ise
aday böbrek vericisi olamaz.
Canlı verici adayında DM değerlendirmesi
• AKŞ<100mg/dl veya
• OGTT’de
2. SPG<140mg/dl
Değerlendirmeye
devam
Ara değerler
AKŞ≥126mg/dl
Red
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
ARTMIŞ DM RİSKİ
• AKŞ <100 mg/dl
• BGT (140-199 mg/dl)
• DM Riski %19
ARA DEĞERLER
AKŞ 100-110 mg/dl
• Normal GT (<140 mg/dl), DM Riski %9
• BGT (140-199 mg/dl), DM Riski %31
AKŞ 111-125 mg/dl
• Normal GT (<140 mg/dl), DM Riski
%28
• BGT (140-199 mg/dl, DM Riski %60;
reddedilmeli
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
TAŞ HASTALIĞI
Taş düşürme öyküsü olan asemptomatik aday:
• Hiperkalsiüri, hiperürisemi veya metabolik asidoz yoksa
• Sistinüri, hiperokzalüri veya ÜSE yoksa
• BT’de birden fazla taş veya nefrokalsinozis yoksa kabul edilebilir.
Asemptomatik tek taşı bulunan aday:
Yukarıdaki kriterleri karşılıyorsa ve taş <1,5 cm ise veya tx
sırasında çıkarılabilecekse kabul edilebilir.
Bilateral taş hastalığı ya da nefrokalsinozisi olan hastalar ve
tekrarlayıcı taş hastalığı öyküsü olanlar verici olamaz.
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
MALİGNİTE
•
•
•
•
•
Melanom
Hematolojik malignite
Testis CA
Bronş CA
RCC
Meme CA
Koryokarsinom
GİS malignitesi ve
Plazma hücre hastalıkları öyküsü genellikle kontrendikasyon
kabul edilir.
Malignite öyküsü olan verici adayında,
 Böbrek fonksiyonları uygulanan tedavilerden olumsuz
etkilenmemişse,
 Kür olmuşsa ve
 Kanser hücrelerinin geçiş riski ekarte edilebiliyorsa
verici olarak kabul edilebilir.
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
ÜSE
• Vericinin idrarı operasyondan önce steril olmalıdır,
asemptomatik bakteriüri de tedavi edilmelidir.
• Piyüri ve hematüri kontrendikasyon oluşturur.
• Açıklanamayan hematüri veya piyüri durumlarında
adenovirüs, tbc ve kanser araştırılmalıdır.
• Tekrarlayan PN atakları geçiren aday verici olamaz.
• Kronik sistit kontrendikasyon değildir.
• Üriner tbc veya CA kontrendikasyondur.
Delmonico F ve ark. A Report of the Amsterdam Forum Transplantation 2005
DONÖR NEFREKTOMİNİN RİSKLERİ-I
Erken dönemde:
•
•
•
•
•
•
Atelektazi
Pnömotoraks
Pnömoni
İYE
Yara yeri komplikasyonları
DVT-Pulmoner emboli: Kadın vericiler hormon
yerine koyma tedavisi ve OK ilaçları
operasyondan 6 hafta önce kesmelidir.
• Cerrahi mortalite riski: 3,1:10.000’dir.
Segev DL ve ark. JAMA 303:959, 2010
DONÖR NEFREKTOMİNİN RİSKLERİ-II
• Geç dönem:
• Mortalite: Genel populasyon ile aynı
• GFH kaybı: Nefrektomiden sonra kalan böbrekte kompansasyon ile
10-14 günde bazal GFH’nin %70’ine, uzun dönemde de %7585’ine ulaşılır.
• SDBY Riski: 1994-2003, 56458 canlı böbrek vericisinin ortalama
izlem süresi 10 yıl olan sonuçlarına göre: SDBY insidansı %0.22
• SDBY riski genel nüfustan farklı değil
Cherikh WS ve ark. Am J Transplant 11:1650, 2011
DONÖR NEFREKTOMİNİN RİSKLERİ-III
• Böbrek verdikten sonra gebe kalan kadınlarda verici
olmadan önce gebelik geçirenlere kıyasla fetal kayıp,
gestasyonel DM, gestasyonel HT ve preeklampsi riski
artmıştır.
• Fakat yine de bu hastalıkların görülme riski genel
populasyonla aynıdır.
• Gebelik planlarını tamamlamış kadınların donör adayı
olmaları tercih edilmelidir.
Nevis IF ve ark. Am J Transplant 9:661, 2009
DONÖRÜN İZLENMESİ
 Yıllık renal fonksiyonlar izlenmelidir.
 Kan basıncı
 GFH
 Proteinüri
 Sağlıklı yaşam biçimi değişikliklerine uyum (sigara
içilmemesi ve kilo alınmaması)
ÖZET-I
KİMLER VERİCİ OLAMAZ?
•
<18 yaş
•
>300mg proteinüri ve/veya hematüri
•
GFR<80ml/dk/1.73m²
•
HIV, HBV, HCV gibi kronik aktif viral enfeksiyon
•
Aktif malignite
•
AC, meme, böbrek ve ürolojik sistem, GİS, melanom
ve hematolojik malignite öyküsü
ÖZET-II
• Zoraki donör olma şüphesi
• Donörle alıcı arasında illegal parasal anlaşma şüphesi
• Pulmoner, hepatik, otoimmun, nörolojik veya kardiyak
hastalıkları olanlar
• Kontrolsüz HT veya HT’a bağlı uç organ hasarı olması
• DM
ÖZET-III
•
Nefrokalsinozis, bilateral böbrek taşları ve tekrarlayan
taş hastalığı
•
Suicid riski olan tedavi edilmemiş psikiatrik durumlar
•
Aktif madde kullanımı
•
Gebelik
•
Antikoagülan tedavi gerektiren durumlar
DİKKATİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM
Download

Diğer incelemeler