ONUNCU BASKININ ÖNSÖZÜ
Elinizde bulunan bu baskıda hiç değişikliğe gidilmemiştir. Bir
önceki basımda var olan bir iki dizim hatası düzeltilmiştir. Yeniden
Terapötik İletişim- Kişilerarası İlişkiler’de bizim toplumumuzdan
örneklere yer verilmiştir. Ayrıca,danışan,psikolojik danışman tepkileri
öğretilirken Türkçe’de kullanılan cümle kalıplarına dikkat edilmiştir. Bu
kitap,terapötik iletişim alanında temel koşul ve becerilerin öğrenilmesi
için temel bir kitaptır. Zevkle okuyacağınız ve yararlanacağınız umuduyla.
Prof.Dr. Nilüfer Voltan Acar
Mart 2014
III
DOKUZUNCU BASKININ ÖN SÖZÜ
2013 yılına kadar ortalama onsekiz bin öğrenciye ulaşmış bir kitabı
okuyorsunuz. Terapötik İletişim, sadece,, alt başlığından da anlaşıldığı
gibi, toplumumuzdan örneklerle donanık olmakla kalmayıp, psikolojik
danışman olarak verilecek tepkilerin Türkçe kalıplara uygunluğuna da
dikkat edilmiştir.
Bir dilin kültürü, bir kültürü yansıttığı göz ardı edilmeden, tepki cümlelerinin kalıpları zorlama ve uydurma olmayan konuşulan dili
örneklemektedir. İngilizce’de ‘’I see you are tired’’, denilebilir. Ancak
Türkçe’de, ‘’Senin yorgun olduğunu görüyorum.’’, demek hiç uygun
değildir. Psikolojik danışmada ,özellikle, öğrenme modelinde, danışanla
psikolojik danışman aynı düzeyde olmalıdır. Oysa,’’Senin yorgun olduğunu görüyorum.’’, cümlesinde bu cümleyi kullanan psikolojik danışman
ister istemez yukarıya çıkmıştır. O halde, İngilizceden direkt çevrilen yukardaki cümle Türkçe dil yapısına uygun değildir. Öyleyse, psikolojik danışman olarak, danışanla terapötik ilişkiye girildiğinde Türkçe düşünüp,
Türkçe konuşmak daha uygun olur, böylece de çeviri kalıplarına bağlı
kalıbnmamış olunur.
Prof. Dr. Nilüfer Voltan Acar
Ankara, 2013 Ekim
V
SEKİZİNCİ BASKININ ÖN SÖZÜ
Şimdiye dek bu kitapla, ortalama on bin öğrenciye ulaşmamın sevincini ve gururunu yaşıyorum. Yeniden Terapötik İletişim’i bu tarz
kitaplardan farklı kılan çeviri olmaması ve bizim öz kültürümüzü yansıtması, dilimizdeki konuşma kalıplarına uygun olmasıdır. Dilimizde nasıl
cümle kuruyorsak, psikolojik danışmanın da, psikolojik danışmada öyle
cümleler kurması gerekir. Aksi durumda, derslerde anlatılan kültüre duyarlı psikolojik danışma söylemleri havada kalır. Bir başka ifadeyle ‘’mış
gibi’’ davranılmış olunur. ‘’Aleme talkım verip, salkımı yutma‘’ gibi bir
durum oluşur. Okuyucunun ve bu dersi verenlerin Türkçe’ye uygun kalıplarla tepki vereceği umuduyla sevgiyle kalın.
Prof. Dr. Nilüfer Voltan Acar
Ankara, 2012 Eylül
VII
YEDİNCİ BASKININ ÖN SÖZÜ
Yeniden Terapötik İletişim Türkiye’de Psikolojik Danışma alanında temel becerilerin kazanılması yönünde bir boşluğu kapatmaktadır. Bir
uygulama kitabı niteliğinde olan bu kitaptaki tüm örnekler yaşantılara
dayalıdır, psikolojik danışma oturumlarından alınmadır, gerçektir, uydurma değildir.
Yedinci baskıya ulaşılmasının nedenlerinden biri de Türkçe cümle
yapısına uygun tepkilerin örneklenmesi ve becerilerin kazandırılmasıdır.
Örnekler ve beceri, tepki kalıpları,Türkçe’nin yapısına uzak olan Amerikan İngilizce’sindeki cümlelerin, sözcüklerin doğrudan doğruya çevirisine dayanmamaktadır.
Nice baskılarda buluşmak üzere...
Prof.Dr.Nilüfer Voltan Acar
Ankara, 2010
IX
GELİŞTİRİLMİŞ ALTINCI BASKIYA
ÖN SÖZ
Yeniden Terapötik İletişim-Kişilerarası İlişkiler Psikolojik Danışma alanında uygulamaya dönük temel iletişim becerileri ve terapötik koşulların öğrenilmesi-öğretilmesini içeren bir kitaptır. Tüm örnekler bizim
kültürümüze özgüdür. Bu kitabı özgün kılan da budur.
Bu kitabın içindeki uygulamaları yapan tepkide bulunan okuyucunun terapötik koşul ve becerileri öğrendiği varsayılabilir. Altıncı baskıda
emeği geçen Nobel Yayınevi çalışanlarına teşekkür ederim.
Prof. Dr. Nilüfer Voltan Acar
Ankara, Aralık 2009
XI
GELİŞTİRİLMİŞ BEŞİNCİ BASKIYA
ÖN SÖZ
İlk baskısı 1989’da yapılan bu kitap, çeşitli değişiklikler ve gelişmeler sonucu beşinci baskıya ulaşmıştır. Kitabın diğer ön sözlerinde de
belirtildiği gibi, bu kitap Türk kültüründen çıkan örneklerin ürünüdür.
Öyle ya, öğrencilerimiz mezun olduktan sonra, işe girdiklerinde bizim
kültürümüzden olan danışanlarla psikolojik danışma yapacaklardır. Öyleyse öğrencilerimiz, bizden örneklerle karşılaşmalıdırlar ki, daha sonra
yabancılık çekmesinler.
Psikolojik danışmada, özellikle psikolojik danışma yapma becerilerine sahip olmak için çeviri değil, bize ÖZGÜ olanları okutmanın, öğretmenin gerekliliğine inanıyorum. Bilmiyorum, Psikolojik Danışmada
Uygulamalar, Alan Çalışması derslerini veren meslektaşlarım bu konuda
ne düşünüyorlar?
Prof. Dr. Nilüfer Voltan-Acar
Ankara, Ekim 2008
XIII
GELİŞTİRİLMİŞ DÖRDÜNCÜ BASKIYA
ÖN SÖZ
Terapötik İletişim-Kişilerarası İlişkiler yaşayan bir kitaptır. Herbir yeni baskısı güncelleştirilmiştir. Dördüncü baskıda da, cümle yapıları
danışanın daha fazla sorumluluk almasına yönelik olarak düzenlenmiştir.
Örneğin, korkuttu değil, korktum. Bir başka deyişle, danışanın fenomenal alanı ve içten deneyimli olması ve birinci planda (şekilde) yer alması
daha çok vurgulanmıştır. Kitapta konularda verilen örnekler de yukarıda
sözü edilen dayanaklara göre yeniden yapılandırılmıştır.
Beşinci baskıda yeni değişikliklerle buluşmak dileğiyle...
Prof. Dr. Nilüfer Voltan-Acar
Ankara, 2003
XV
GELİŞTİRİLMİŞ ÜÇÜNCÜ BASKIYA
ÖN SÖZ
Terapötik İletişim - Kişiler Arası İlişkiler’in geliştirilmiş üçüncü
baskısında bazı alt başlıklara eklemeler yapılmış ve terapötik becerilere,
sessizlik eklenmiştir.
Gerek psikolojik danışma uygulama derslerinde, gerekse kişiler
arası ilişkiler derslerinde, bir boşluğu dolduran bu kitapta kullanılan tüm
örnekler kendi kültürümüzden alınmıştır. Örneklerin kendi kültürümüzden olması, okuyucuya, uygulayıcıya büyük kolaylıklar sağlayacaktır.
Psikolojik danışmanlar, psikolojik danışma yaparken, danışanların çoğu
bizim gelenek göreneklerimizle yoğurulmuş bizim kültürümüzün ürünüdürler. Dolayısıyla, bu alanda çeviriler, psikolojik danışmanlara özgün
kaynaklar kadar yararlı olamayabilir.
Prof. Dr. Nilüfer Voltan-Acar
Ankara, 1998
XVII
GELİŞTİRİLMİŞ İKİNCİ BASKIYA
ÖN SÖZ
Terapötik İletişim - Kişiler Arası İlişkiler adlı bu kitap ihtiyaçtan
doğmuştur. Bireysel ve grupla psikolojik danışma uygulama ya da alan
çalışması derslerinde kullanılabilecek nitelikte bir uygulama ve beceri kitabı olan bu kitabın, geliştirilmiş ikinci baskısına iki bölüm eklenmiştir.
Üçüncü bölüm tamamen, birinci baskının uygulama derslerinde kullanılmasıyla duyulan eksiklikler gözönüne alınarak geliştirilmiştir. Dördüncü
bölüm ise empati kurabilmek, duygu yansıtabilmek ve kişiselleştirme yapabilmek için psikolojik danışmanların kelime dağarcıklarının, özellikle
duygu yansıtan sözcük ve deyimlere ilişkin dağarcıklarının zengin olması düşüncesiyle eklenmiştir.
Ayrıca, ilk baskıdan farklı olarak, bağlama (linking-binding), paylaştırma gibi becerilere yer verilmiş, bunun yanında çokça yapılan bir
hataya, empati ile yorum arasındaki farka, ikinci bölümün ikinci konusunda değinilmiştir.
Doç. Dr. Nilüfer Voltan-Acar
Ankara, Eylül 1993
XIX
ÖN SÖZ
Terapötik iletişimle ilgili yabancı dilde çok kaynak bulunmaktadır.
Ancak terapötik iletişime ilişkin dilimizde pek kaynağa rastlanmamaktadır. Derslerde, aday klinik psikolog, psikolojik danışman, psikiyatrist,
psikiyatri hemşirelerine ve sosyal hizmet uzmanlarına kuramsal olarak
birçok konudan söz edilmektedir. Öğrencilere saydamlık, empati vb. gibi
konular anlatılır. “Saydam olun, empatik olun.” denir, ama bunun nasıl
yapılacağı öğretilmez. Öğrencinin hastayla, danışanla “Empati kuruyorum.” demesiyle, empati yapılmaz.
Bu kitapta, okuyucunun terapötik koşulları ve terapötik beceriler
elde etmesi amaçlanmıştır. Terapötik koşullar derken, Patterson’un(1974),
tepkisel boyut; empati, saygı, saydamlık, somutluk; eylem boyutu; ilişkinin şimdi ve buradalığı, kendini açma ve yüzleştirme düşünülmektedir.
Terapötik becerilerse, yapılama, yakından ilgilenme, konuşmaya açık davet, asgari düzeyde teşvik, duyguların yansıtılması, içeriğin yansıtılması,
kişiselleştirme ve özetlemedir.
Kitabın adı Terapötik İletişim olmakla beraber Kişilerarası İlişkiler alt
başlığının konulması uygun görülmüştür; çünkü tüm bu iletişim becerilerine sahip olanların ve bu terapötik koşulları sağlayanların kişiler arası
ilişkilerinin de sağlıklı olacağına inanılmaktadır.
Terapötik İletişim- Kişiler Arası İlişkiler adlı kitabın ortaya çıkmasında
birçok kişinin katkısı olmuştur. Her zaman hoşgörülü olan ve derslerde
anlattığı kuramı içine sindiren, benim yetişmemde büyük çaba harcayan,
örnek insan Prof. Dr. Feriha Baymur’a; terapötik iletişimin uygulama boyutunda ne olduğunu anlamamda ve uygulamaya koymamda yardımlarını esirgemeyen, beni her zaman güdüleyen hocam, arkadaşım, meslekdaşım Prof. Dr. Jeff Mc. Whirter’a teşekkür ederim.
Kitabı daktilo edildikten sonra okuyup, bazı düzelten öğrencim Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi İbrahim
Yıldırım’a; kitabın üçüncü bölümünde danışma örneklerinden yararlandığım öğrencilerim Rana Tanrıdağ, Filiz Bilge ve Mustafa Durmazkul’a
teşekkür ederim.
XXI
Kitabın kapak düzeni için elinden gelen her türlü çabayı esirgemeyen ve güzel bir tasarım ortaya çıkaran öğrencim, Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Vahit Bademci’ye teşekkür ederim.
Beni yetiştiren annem Nurhan Voltan’a; sabırla çalışmalarımı destekleyen eşim Avukat Bülent Acar’a; çalışırken ilgimden yoksun kalan
kızım Başak Acar’a teşekkürü bir borç bilirim.
Nilüfer Voltan - Acar
Ankara, Şubat 1989
XXII
Download

tropotik-10. BASKI.indd