ÇED YÖNETMELİĞİ
ve
UYGULAMALARI
Demet TURHAN UĞUR
Çevre Mühendisi
İzmir Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü
Nisan-2015
1
Bu Yönetmeliğin amacı;
Gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri sonucu
çevre sorunlarına yol açabilecek kamu veya özel
sektöre ait işletmelerin yatırım kararlarının çevre
üzerinde yapabilecekleri tüm etkilerin belirlenerek
değerlendirilmesi, tespit edilen olumsuz etkilerin
önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en
aza indirilmesi ve alternatiflerin değerlendirilmesi
amacıyla
gerçekleştirilecek
Çevresel
Etki
Değerlendirmesi sürecinde uyulacak idari ve teknik
esasların düzenlenmesidir.
2
ÇED Süreci;
 Çevreye önemli etkileri olabilecek faaliyetlerle ilgili projelerin
planlama aşamasından başlayarak
 faaliyetin
inşaat, işletme ve işletme sonrasında meydana
gelebilecek etkilerinin
 proje hakkında karar alınmadan önce bilimsel yöntem ve
tekniklerle incelenmesi
 varsa olumsuz etkilerinin önlenmesi ve gerekli önlemlerin
belirlenmesi
 projenin tüm uygulama aşamalarında bu etkilerin ve önlemlerin
izlenmesi ve denetlenmesi sürecidir
3
ÇED Yönetmeliğinin Gelişimi
ÇED Yönetmeliği;
 07.02.1993 tarihinde Yönetmelik olarak uygulamaya geçilmiştir.
 23.06.1997 revize
 06.06.2002 revize
 16.12.2003 revize
 17.07.2008 revize
 03.10.2013 revize
 25.11.2014 tarihinde revize edilerek bugünkü şeklini almıştır.
4
ÇED Raporu
ve
Proje Tanıtım Dosyası (PTD)
ÇED Yönetmeliğinin Ek-I ve Ek-II Listesinde faaliyet
türlerine göre projeler belirtilmiştir. Bu çerçevede ;
 EK-I ‘de yer alan projeler için
ÇED RAPORU hazırlanarak Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan ÇED OLUMLU kararı
 EK-II ‘de yer alan projeler için
PROJE TANITIM DOSYASI hazırlanarak ilgili Valilikten
‘’ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR’’ kararının alınması
zorunludur.
5
 MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir
projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel
kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri
için; ÇED Başvuru Dosyasını, ÇED Raporunu, Seçme
Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için ise Proje
Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş
kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama
sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında
verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler.
6
 (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki
Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki
Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça
bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve
kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma
başlanamaz ve ihale edilemez.
 (4) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar tesis
edilmeden önce, projenin gerçekleştirilmesinin
mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti
halinde,
aşamasına
bakılmaksızın
süreç
sonlandırılır.
7
 Çevresel etki değerlendirmesine tabi projeler
 MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin;
 a) Ek-1 listesinde yer alan projelere,
 b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere,
 c) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin
kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin
planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve
kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni
kapasitesi ek-1 listesinde belirtilen eşik değer veya
üzerinde olan projelere,
 ÇED Raporu hazırlanması zorunludur.
8
EK-I ÇED Raporu Gerektiren Faaliyetler Akım Şeması
ÇED BAŞVURU DOSYASI EK III E GÖRE HAZIRLANARAK BAKANLIĞA SUNULUR
(5 İŞGÜNÜNDE ÇED BAŞVURU DOSYASI İNCELENİR)
BAKANLIKÇA İNCELEME KOMİSYONU KURULUR.
HALKIN KATILIMI TOPLANTISI YAPILIR (TOPLANTI TARİHİ ON GÜN
ÖNCE YEREL
VE ULUSAL DÜZEYDE YAYIN YAPAN GAZETEDE YAYIMLANIR)
KOMİSYON KAPSAM VE ÖZEL FORMAT BELİRLEME TOPLANTISI YAPAR (7
İŞGÜNÜNDE ÖZEL FORMAT VERİLİR,FORMAT VERİLDİKTEN SONRAKİ 18
AY İÇİNDE ÇED RAPORU HAZIRLANARAK BAKANLIĞA SUNULUR)
HAZIRLANAN RAPOR KOMİSYONA SUNULUR.
NİHAİ ÇED RAPORU VE EKLERİ BAKANLIĞA SUNULUR.
9
EK-I ÇED Raporu Gerektiren Faaliyetler Akım Şeması
BAKANLIK KOMİSYONCA NİHAİ EDİLEN ÇED RAPORUNU HALKIN GÖRÜŞ VE
ÖNERİLERİNİ ALMAK ÜZERE BAKANLIK VE/VEYA VALİLİKTE ASKIDA İLAN VE
İNTERNET ARACILIĞIYLA 10 GÜN GÖRÜŞE AÇAR
İTİRAZ VARSA BAKANLIK DEĞERLENDİRİR GEREKİRSE KOMİSYONU İTİRAZ
KONUSUNU
TEKRAR DEĞERLENDİRMEK ÜZERE TOPLAR.
KONUYA İLİŞKİN TÜM DEĞERLENDİRMELER YAPILDIKTAN SONRA
BAKANLIK HALKIN KATILIMI TOPLANTISINI VE
KOMİSYONUN ÇALIŞMALARINI DİKKATE ALARAK FAALİYET HAKKINDA
10 İŞGÜNÜN İÇİNDE ÇED Olumlu ve ÇED Olumsuz KARARINI VERİR.
10
 Seçme, Eleme Kriterleri Uygulama Yöntemi
 Seçme, eleme kriterlerine tabi projeler
 MADDE 15 – (1) Bu Yönetmeliğin;
 a) Ek-2 listesinde yer alan projeler,
 b) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin
kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin
planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve
kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni
kapasitesi ek-2 listesinde belirtilen projeler,
seçme, eleme kriterlerine tabidir.
11
Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler (Ek-II)
Listesi İçin Başvuru ve İnceleme
Proje Sahibi Projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi
uygulamasının gerekli olup olmadığının araştırılması
amacıyla bir dilekçe ekinde “proje tanıtım dosyasının
uygulanmasında esas alınacak seçme eleme kriterleri”
ne göre ve Yeterlik Belgesi Tebliği kapsamında
Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir firmaya hazırlatacağı
proje tanıtım dosyası ile Valiliğe başvuruda bulunur.
12
Ek-2 Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Faaliyetler Kapsamında İzlenecek
Süreç
PROJE TANITIM DOSYASI
EK IV ‘E GÖRE HAZIRLANIR
PROJE TANITIM DOSYASI VALİLİĞE
SUNULUR, VALİLİK UYGUNLUK YÖNÜNDEN
İNCELER ( 5 İŞ GÜNÜ)
PROJE TANITIM DOSYASININ
DEĞERLENDİRİLMESİ (15 İŞ GÜNÜ) (EĞER PTD İSTENEN EKSİKLİKLER 6 AY
İÇİNDE TAMAMLANAMAZSA SÜREÇ SONLANDIRILIR)
VALİLİĞİN KARAR VERMESİ
(5 İŞ GÜNÜ)
ÇED GEREKLİDİR
KARARI
ÇED GEREKLİ
DEĞİLDİR KARARI
ÇED PROSEDÜRÜ
UYGULANIR
13
Proje Tanıtım Dosyası
Proje Tanıtım Dosyasının, EK- IV’ de yer alan “Seçme Eleme Kriterleri” nde
bulunan;
Raporun teknik olmayan özeti,
 Projenin ve yerin alternatifleri
 Projenin iş akım şeması, kapasitesi, kapladığı alan, teknolojisi, çalışacak
personel sayısı,
 Doğal kaynakların kullanımı
 Atık Miktarı
 Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riski.
 Projenin yeri, ve etki alanının çevreye olası etkilerin nitelikleri,
 Sonuçlar,
Başlıklarını içerecek şekilde hazırlanması gerekmektedir.
14
 14.MADDENİN
 (4) "ÇED Olumlu" kararı verilen proje için yedi (7) yıl
içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma
başlanmaması durumunda "ÇED Olumlu" kararı
geçersiz sayılır.
 (5) "ÇED Olumsuz" kararı verilen projeler için "ÇED
Olumsuz" kararı verilmesine neden olan şartlarda
değişiklik olması durumunda yeniden başvuruda
bulunulabilir.
15
17. MADDENİN
 (3) “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için beş
(5) yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma
başlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir”
kararı geçersiz sayılır.
 (4) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projeler için bir (1)
yıl içerisinde Bakanlığa başvuru yapılmaması
durumunda karar geçersiz sayılır.
16
 Yatırımın izlenmesi ve kontrol edilmesi
 MADDE 18 – (1) Bakanlık, "ÇED Olumlu" kararı veya "ÇED
Gerekli Değildir" kararı verilen projelerle ilgili olarak, Nihai
ÇED Raporu ve/veya “ÇED Gerekli Değildir” kararına esas
Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususların yerine
getirilip getirilmediğini izler ve kontrol eder.
 (3) Proje sahibi, "ÇED Olumlu" kararını aldıktan sonra
yatırımın başlangıç, inşaat dönemine ilişkin izleme
raporlarını Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara
yaptırmakla, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlar
da bu raporları Komisyonca belirlenen periyotlarda,
Bakanlığa sunmakla yükümlüdür.
17
 (4) Proje sahibi "ÇED Olumlu" veya "ÇED Gerekli
Değildir" kararını aldıktan sonra projede yapılacak bu
Yönetmeliğe tabi değişiklikleri Bakanlığa veya Valiliğe
bildirmekle yükümlüdür.
18
Yönetmeliğe aykırı uygulamaların durdurulması
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
projelerde;
 a) “ÇED Olumlu” kararı alınmaksızın başlanan
faaliyetler Bakanlıkça, “ÇED Gerekli Değildir” kararı
alınmaksızın başlanan faaliyetler ise mahallin en
büyük mülki amiri tarafından süre verilmeksizin
durdurulur. "ÇED Olumlu" ya da "ÇED Gerekli
Değildir" kararı alınmadıkça yatırıma ilişkin durdurma
kararı kaldırılmaz. “ÇED Olumlu" ya da "ÇED Gerekli
Değildir" kararı alınmaz ise, yatırımcı faaliyet alanını
eski haline getirmekle yükümlüdür. 2872 sayılı Çevre
Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem tesis edilir.
19
 b) "ÇED Olumlu" kararı ya da "ÇED Gerekli Değildir"
kararı verildikten sonra, proje sahibi tarafından nihai
ÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt
edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi
durumunda söz konusu taahhütlere uyulması için
projeyle ilgili Bakanlıkça/Valilikçe bir defaya mahsus
olmak üzere süre verilebilir. Bu süre sonunda taahhüt
edilen hususlara uyulmaz ise yatırım durdurulur.
Yükümlülükler yerine getirilmedikçe durdurma kararı
kaldırılmaz. 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili
hükümlerine göre işlem tesis edilir.
20
Proje sahibinin değişmesi
 MADDE 21 – (1) Proje sahibinin herhangi bir nedenle
değişmesi durumunda; projenin yeni sahibi, devirle
ilgili bilgi ve belgelerin tasdikli suretini,
taahhütnamesini ve imza sirkülerini Valiliğe sunmakla
yükümlü olup, projenin önceki sahibinin taahhüt ve
yükümlülüklerini, devir tarihinden itibaren, başka bir
işleme gerek kalmaksızın üstlenmiş sayılır.
21
 Olağanüstü durumlar ve özel hükümler
 MADDE 24 – (1) Aşağıdaki projeler için uygulanacak
ÇED sürecine ilişkin yöntem Bakanlıkça belirlenir:
 a) Afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi
işlemleri, doğal afetler sonucu yıkılan, bozulan, tahrip
olan veya hasar gören herhangi bir yatırımın
bulunduğu yerde kısmen veya tümü ile yeniden
gerçekleştirilmesi planlanan projeler,
 b) ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan veya Seçme
Eleme Kriterlerine tabi olduğu halde proje
sahibinin ÇED Raporu hazırlanması talebi
üzerine Bakanlıkça uygun görülen projeler,
22
 c) Organize Sanayi Bölgeleri, İhtisas Organize Sanayi
Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Serbest Bölgeler ile
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde kurulması
planlanan projeler,
 ç) Stratejik Çevresel Değerlendirme yapılan alanlarda
kurulması planlanan projeler,
 d) Teknoloji değişikliği uygulamak suretiyle, verim
artırımına, doğal kaynak kullanımını azaltmaya
ve/veya çevre kirliliğini azaltmaya yönelik yapılmak
istenilen değişiklikler veya prototip üretim yapan
projeler,
 e) Ek-1 listesi veya Ek-2 listesinde olup, eşik değeri
olmayan projelerde yapılacak her türlü değişikliği
içeren projeler,
23
 f) “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı
bulunan projelerde yapılacak kapasite artışı ve/veya
genişletilmesi planlanan projeler.
24
Kapsam dışı projeler
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Çevresel Etki Değerlendirmesi
Yönetmeliğinin ilk yayım tarihi olan 7/2/1993 tarihinden
önce üretime ve/veya işletmeye başladığı belgelenen
projeler Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamı
dışındadır.
25
Kanuni kapsam dışı projeler
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) 23/6/1997 tarihinden önce
kamu yatırım programına alınmış olup, 29/5/2013 tarihi
itibariyle üretim veya işletmeye başlamış olan projeler ile
bunların gerçekleştirilmesi için zorunlu olan yapı ve
tesisler Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamı
dışındadır.
26
2872 SAYILI ÇEVRE KANUNUN FAALİYETLERİN
DURDURULMASI KONUSUNDA HÜKÜMLERİ
İÇEREN 15.MADDESİ.
 15. Maddesinin
( Değişik: 26/4/20065491/12md.)üçüncü
fıkrası
Çevresel
Etki
Değerlendirmesi
incelemesi
yapılmaksızın
başlanan faaliyetler Bakanlıkça, Proje Tanıtım
Dosyası hazırlanmaksızın başlanan faaliyetler ise
mahallin en büyük mülki amiri tarafından süre
verilmeksizin durdurulur.
 Süre verilmesi ve faaliyetin durdurulması, bu
kanunda öngörülen cezaların uygulanmasına engel
teşkil etmez
27
2872 SAYILI ÇEVRE KANUNUN İDARİ CEZALAR
KONUSUNDA HÜKÜMLERİ İÇEREN 20.MADDESİ.
 20. Maddenin (Değişik: 26/4/2006-5491/14 md.) e
bendi birinci fıkrası Çevresel Etki Değerlendirmesi
sürecine başlamadan veya bu süreci tamamlamadan
inşaata başlayan ya da faaliyete geçenlere (13.05.2006
tarihinden sonra) yapılan proje bedelinin yüzde ikisi
oranında idari para cezası verilir. Cezaya konu olan
durumlarda yatırımcı faaliyet alanını eski hale
getirmekle yükümlüdür
28
 20. Maddenin (Değişik: 26/4/2006-5491/14 md.) e
bendi ikinci fıkrası Çevresel Etki Değerlendirmesi
sürecinde
verdikleri
taahhütnameye
aykırı
davrananlara, her bir ihlal için 10.000 (2015 yılı ihlal
ücreti 19.372 TL) idari para cezası verilir.
29
2015 ÇED RAPORU VE PTD FORMAT BEDELLERİ
GELİR KOD
NO.
HİZMETİN ADI
112
ÇED Raporu Format Bedeli /Proje Bedeli 0 TL - 1 Milyon TL arası
112
2015 YILI
BİRİM
FİYAT(TL)
(K.D.V. HARİÇ)
K.D.V. (%18)
2015 YILI
BİRİM
FİYAT(TL)
(K.D.V. DAHİL)
6.059,32
1.090,68
7.150,00
ÇED Raporu Format Bedeli /Proje Bedeli 1 Milyon TL - 10 Milyon TL
arası
11.652,54
2.097,46
13.750,00
112
ÇED Raporu Format Bedeli /Proje Bedeli 10 Milyon TL - 100 Milyon
TL arası
17.245,76
3.104,24
20.350,00
112
ÇED Raporu Format Bedeli /Proje Bedeli 100 Milyon TL - 1 Milyar
TL arası
23.305,08
4.194,92
27.500,00
112
ÇED Raporu Format Bedeli /Proje Bedeli 1 Milyar TL - 10 Milyar TL
arası
37.288,14
6.711,86
44.000,00
112
ÇED Raporu Format Bedeli /Proje Bedeli 10 Milyar TL ve üzrei
130.508,47
23.491,53
154.000,00
SEÇME ELEME KRİTERLERİNE TABİ PROJE BAŞVURU BEDELİ
112
Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Proje Başvuru Bedeli/Proje Bedeli 0
TL - 1 Milyon TL arası
6.059,32
1.090,68
7.150,00
112
Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Proje Başvuru Bedeli/Proje Bedeli 1
Milyon TL - 10 Milyon TL arası
11.652,54
2.097,46
13.750,00
112
Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Proje Başvuru Bedeli/Proje Bedeli 10
Milyon TL - 100 Milyon TL arası
17.245,76
3.104,24
20.350,00
112
Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Proje Başvuru Bedeli/Proje Bedeli
100 Milyon TL - 1 Milyar TL arası
23.305,08
4.194,92
27.500,00
112
Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Proje Başvuru Bedeli/Proje Bedeli 1
Milyar TL - 10 Milyar TL arası
37.288,14
6.711,86
44.000,00
112
Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Proje Başvuru Bedeli/Proje Bedeli 10
Milyar TL ve üzrei
130.508,47
23.491,53
154.000,00
30
EK-1 VE EK-2 LİSTELERİ AÇISINDAN İRDELENDİĞİNDE
2014
YILI
ÇED
YÖNETMELİĞİNİN
ÖNCEKİ
YÖNETMELİKLERDEN FARKI NEDİR??
 Güneş Enerjisi Projelerinde projenin alan sınırlaması
yerine , kurulu güce göre irdeleme yapılmaya başlandı.
 Rüzgar Santrallerinde türbin sayılarına göre irdeleme
yapılırken kurulu güce göre irdeleme yapılmaya
başlandı.
 Konut Projelerinde 1000 konutun üzeri Ek-1
Listesindeyken şimdi bu sınırlama kalktı sadece 500
konut ve üzeri Ek-2 Listesinde
 AVM projelerinde 50.000 m2 ve üzeri Ek-1
Listesindeyken şimdi Ek-2 Listesine alınmıştır.
31
 Lojistik Merkezleri ilk kez Yönetmelik kapsamına
alındı.
 Meyve püresi, meyve konsantresi veya meyve türevli
içecek üretilen tesisler, (1.000.000 litre/yıl ve üzeri) ilk
kez Yönetmelik kapsamına alındı.
 ı) Alkolsüz gazlı içecek üretilen tesisler, (Soda, meyveli
soda üreten tesisler hariç) (1.000.000 litre/yıl ve üzeri)
ilk kez Yönetmelik kapsamına alındı
 i) Meyan kökü, demirhindi, şerbetçi otu gibi bitkilerin
işlendiği tesisler, (1.000.000 litre/yıl ve üzeri)ilk kez
Yönetmelik kapsamına alındı.
32
 Kapasitesi 50.000-150.000 eşdeğer kişi ve/veya 10.000-
30.000 m3/gün olan atık su arıtma tesisleri
Yönetmeliğin Ek-2 kapsamına alındı.
 Elektrolitik veya kimyasal bir proses kullanılarak metal
veya plastik maddelerin yüzeylerinin metalle
kaplandığı tesisler ve/veya yüzey temizleme işleminin
yapıldığı tesisler de daha önce 5-100 m3 havuz
hacmine sahip tesisler Ek-2,100 m3 ve üzeri tesisler Ek1 listesindeyken 2014 tarihli Yönetmelikle bu üst sınır
kalktı artık 10 m3 ve üzeri havuz hacmine sahip
tesisler Ek-2 Listesinde yer almaktadır.
33
Bakanlığımızın ÇED Yönetmeliği Uygulamalarıyla İlgili
8.4.2015 tarihinde yayınlamış olduğu
2015/3 sayılı Genelgesi
34
35
TEŞEKKÜR EDERİM.
36
Download

Sunum - 1 için lütfen tıklayınız