KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR
YARIYILI SU TEMİNİ VE ÇEVRE SAĞLIĞI ARASINAV 16.04.2015
Adı Soyadı:
No:
SORU 1-) Gelecekteki nüfusu N=80000 (seksenbin) kişi, ortalama günlük su sarfiyatı qort=250 lt/N/Gün
olarak belirlenen bir şehrin su ihtiyacı, kesiti aşağıdaki şekilde verilen serbest yüzeyli bir akiferde açılan
kuyudan temin edilecektir. Akiferin geçirgenlik katsayısı k=0.006 m/s olarak belirlenmiştir. Verilenleri
kullanarak; a-) Kuyudan çekilebilecek optimum debiyi ve alçalma seviyesini deneme-yanılma ile
hesaplayınız, b-) Kuyu sayısını bulunuz, c-) Kuyunun şematik şeklini çizerek motor ve pompa yerlerini tayin
1.5  q ort  N
  k  s  ( 2H  s)
k
; Qd 
; Q kr  2  r  (H  s)Vkr ; Vkr 
; R  3000  s  k ; s  H  h
R
86400
30
ln( )
r
Qd = Dupuit debisi veya teorik debi, Qkr = Kritik debi veya müsaade edilen debi, H= Su tabakası kalınlığı,
h= Kuyudaki su yüksekliği, R = etki yarıçapı, s = alçalma seviyesi
ediniz. Q iht 
SORU 2-) Aşağıdaki şekilde boy kesiti verilen isale hattı ile N=50000 (ellibin) kişilik bir kent merkezine içme
suyu iletilecektir. Kentin günlük ortalama su sarfiyatı qort=200 lt/N/Gün olarak hesaplanmıştır. İsale
hattında boru mukavemeti açısından maksimum basınç yüksekliği (P/γ)maks=100 mSS, minimum işletme
basıncı yüksekliği ise (P/γ)min=5 mSS olmalıdır. Boru sürtünme katsayısı f=0.025 olarak alınacaktır. Akım hız
aralığı 0.8-1.8 m/s arasında olmalıdır. Buna göre; a-) İsalede gerekli pompa ve maslak yerlerini tayin
ediniz, b-) Sistemin piyezometre çizgisini aşağıda verilen şekil üzerinde çiziniz, statik, piyezometre ve
işletme basınç kotlarını bularak gerekli tahkikleri yapınız, c-) Gerekli işletme elemanlarını şekil üzerinde
gösteriniz.
Not: Boru çapları 50 mm katları şeklinde artmaktadır. Q iht 
1.5  q ort  N
f V2
;J
; hf  J  L
86400
D 2g
SORU 3-) Gelecekteki nüfusu N = 60000 (altmışbin) kişi, ortalama günlük su sarfiyatı qort=150 lt/N/Gün
olarak belirlenen bir yerleşim yerinin su ihtiyacı, hidrolik iletkenliği k = 0.0015 m/s olan H = 5 m kalınlıkta su
tabakasından çift taraflı beslenen sızdırma borusu (dren) ile karşılanacaktır. Toplama sandığını borunun
sonunda kabul ederek sızdırma borusunun çapını, boyunu, taban eğimini ve etki yarıçapını bulunuz.
Manning pürüzlülük katsayısını n = 0.02 olarak alınız. Akım hız aralığı 0.2-0.4 m/s arasında olmalıdır.
Q iht 
1.5  q ort  N

H2  h2
D
1
D
; Q  V  A ; A  D2 ; Q  k
L ; h  ; V  R 2h / 3 J 1o/ 2 ; R h  ; R  3000  s  k ; s  H  h
86400
8
R
2
n
4
Rh = hidrolik yarıçap, R = etki yarıçapı, Jo =boyuna taban eğimi, s = alçalma seviyesi
SORU 4-) Şekilde boy kesiti verilen isale hattı ile N=50000 (ellibin) kişilik bir kent merkezine içme suyu
iletilecektir. Kentin günlük ortalama su sarfiyatı qort=200 lt/N/Gün olarak belirlenmiştir. İsale hattında boru
mukavemeti açısından maksimum basınç (P/γ)isale, maks=125 mSS, minimum işletme basıncı ise (P/γ)isale, min=4
mSS olmalıdır. Şebekede, minimum işletme basıncı (P/γ)şeb, min=30 mSS, maksimum statik basınç ise (P/γ)şeb,
maks=80 mSS olmalıdır. Şebeke Ana Borusunda (ŞAB) tahmini yük kaybı 7 m, Şehir Şebekesinde (DE arası)
tahmini yük kaybı ise 6 m olarak alınacaktır. Hazne su yüksekliği h=5 m olarak belirlenmiştir. Şebekeden 20
lt/s değerinde bir özel debi çekilmektedir. ŞAB yangın debisi 10 lt/s dir. Hesaplamalarda Darcy-Weisbach
denklemini kullanarak; a-) İsalede gerekli maslak yerini tayin ediniz ve boru çaplarını hesaplayınız, b-)
Hazne (depo) yerini tespit ediniz ve ŞAB çapını bulunuz, c-) Sistemin piyezometre çizgisini aşağıdaki şekil
üzerinde çiziniz, statik, piyezometre ve işletme basınç kotlarını bularak gerekli tahkikleri yapınız, d-) Gerekli
işletme teçhizatlarını gösteriniz.
1.5  q ort  N
f V2
Q iht 
;J
; h f  J  L ; Q ŞAB  Q d  Q özel  Q Y ; Q d  1.5  Q isale
86400
D 2g
Not: 1-) Borularda sürtünme katsayısı f=0.02 olarak verilmiştir, 2-) Tasarımlarınızda akım hız aralığını 0.8-1.8 m/s
olarak alınız, 3-) Boru çapları 50 mm katları şeklinde artmaktadır.
Süre: 105 dakika; Puanlama: 1:14P, 2:32P, 3:12P, 4:42P
Doç. Dr. Osman YILDIZ
Download

2014-2015 (sorular) - İnşaat Mühendisliği Bölümü