Sirküler Tarihi
Sirküler No
: 16.10.2014
: 2014/036
6552 SAYILI KANUNUN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLAR HESAPLARININ
DÜZELTİLMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ (MADDE 74)
Kamuoyunda “Torba Kanun” olarak anılan 6552 sayılı “İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun”,
11/09/2014 tarih ve 29116 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanmıştır.
Bu Kanun’un teklif aşamasından itibaren en çok dikkat çeken ve üzerinde tartışılan düzenlemelerinden
biri, kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar
tutarlarının, % 3 oranında bir vergi ödenmesi karşılığında kayıtların düzeltilmesine ilişkin olanıdır.
Anılan düzenleme aşağıdaki gibidir:
“MADDE 74- (1) Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan
alacaklar hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır:
a) Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2013 tarihi itibarıyla
düzenledikleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve
işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle
ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar
arasındaki net alacak tutarlarını bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar vergi
dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilirler.
b) (a) bendi kapsamında beyan edilen tutarlar üzerinden % 3 oranında hesaplanan vergi, beyanname
verme süresi içinde ödenir.
c) Bu fıkra kapsamında ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmez; beyan edilen
tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez. Bu fıkra
uyarınca beyan edilen tutarlar nedeniyle ilave bir tarhiyat yapılmaz. Bu fıkra kapsamında beyanda
bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu beyanları nedeniyle 2014 yılı geçici vergi
beyannamelerinde düzeltme gerektiği takdirde, düzeltme işlemleri bu fıkrada öngörülen beyanname
verme süresi içinde yapılır ve düzeltme işlemleri nedeniyle herhangi bir ceza veya faiz aranmaz.
(2) Maliye Bakanlığı, bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak yılı içerisinde ödenmesi gereken
vergilerin ödeme sürelerinde değişiklik yapmaya, 213 sayılı Kanun hükümlerine göre bildirimde
bulunma zorunluluğu getirmeye ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”
Bu düzenleme ile, bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükelleflerine, kayıtlarda yer
aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacak tutarlarını, maddede belirtilen
vergisel yükümlülükleri yerine getirme şartıyla kayıtlardan çıkarma imkanı getirilmiştir. Kurumlar
vergisi mükelleflerince bu kapsamında yapılan beyanlara ilişkin olarak, söz konusu tutarların ortaklara
dağıtılıp dağıtılmadığına bakılmaksızın, kar dağıtımına bağlı gelir vergisi stopajına yönelik stopaj dahil
herhangi bir tarhiyat yapılamayacaktır.
Sayfa 1 / 3
Uygulamaya ilişkin detaylar aşağıda belirtildiği şekildedir.
1. UYGULAMANIN KAPSAMI:
Söz konusu uygulamadan sadece bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri
yararlanabilecek olup, söz konusu kurumlar 31.12.2013 tarihli bilançolarında görülmekle birlikte
işletmelerinde bulunmayan:
a) Kasa mevcutlarını,
b) İşletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle
ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar
arasındaki net alacak tutarlarını,
Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar (31.12.2014 akşamına kadar) bağlı
bulundukları vergi dairelerine, bu hususa yönelik olarak hazırlanan özel bir beyanname ile beyan
etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebileceklerdir.
Yukarıda belirtildiği üzere madde metninde fiilen işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan
alacaklar için 31.12.2013 tarihli bilançoda yer alma şartı belirtilmiş olmakla birlikte, söz konusu
tutarların 6552 Sayılı Kanun kapsamında beyan edildiği tarihi itibariyle de işletmenin kayıtlarında
bulunması gerekeceği tabiidir. Düzeltmeye konu kasa mevcudu ve ortaklardan alacak tutarları beyan
tarihinde azalmışsa azalmış olan tutarın, artmışsa 31.12.2013 tarihindeki tutarın beyan ve düzeltmeye
esas alınması gerektiğini düşünüyoruz.
2. VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜKLER:
Bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar
tutarlarını düzeltmek için beyanda bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin, beyan ettikleri tutarlar
üzerinden % 3 oranında vergi hesaplamaları ve hesaplanan bu vergiyi söz konusu beyannamenin
verilme süresi içinde ödemeleri gerekmektedir.
Buna bağlı olarak işletmede fiilen bulunmadığı beyan edilen kasa ve/veya ortaklardan alacak
tutarlarının yasal defter kayıtlarında düzeltilmesi gerekmektedir. Bu düzeltme işlemi, söz konusu
tutarların olağandışı zarar yazılması şeklinde olursa, bu gider kurumlar vergisi matrahının tespitinde
indirim olarak dikkate alınamaz. Bu nedenle, söz konusu tutarların kurumlar vergisi matrahının
tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerekmektedir. Söz konusu kasa ve
ortaklardan alacak tutarlarını muhtelif nedenlerle (sermaye kayıp görüntüsü ortaya çıkaracağı için vs.)
zarar yazmak istemeyen mükelleflerin, bu tutarları aktifte takip etmeye devam edebileceklerini
düşünüyoruz. Bu husus kanaatimizce şartların ihlali olarak değerlendirilemez ve tarhiyata neden
olamaz.
Beyana konu edilen kasa mevcudu ve ortaklardan net alacak tutarı üzerinden ödenecek %3 oranındaki
vergi, kurumlar vergisi yahut diğer vergilerden mahsup edilemeyeceği gibi kurumlar vergisi matrahının
tespitinde gider olarak da dikkate alınamayacaktır.
3. DİĞER HUSUSLAR:
- 6552 Sayılı Kanun’un 74. maddesinde ortaklara olan net borçların kayıtlardan çıkartılmasına
ilişkin olarak; “işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer
nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu
tutarlar arasındaki net alacak tutarlarını … beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilirler” ifadesi
kullanılmıştır. Bu nedenle ortaklardan alacaklar tutarlarının düzeltilmesi esnasında ortaklardan alacak
tutarlarının netleştirilmesinde, farklı ortaklardan olan alacak ve borçların birbirine mahsup
edilebileceği kanaatindeyiz. Diğer yandan, ortaklardan alacaklar yerine diğer bilanço hesaplarında
(alıcılar, verilen avanslar, iş avansları vb.) izlenen ancak fiilen işletmede bulunmayan ortak alacaklarının
da bu kapsamda kayıtlardan çıkarılabileceğini düşünüyoruz.
Sayfa 2 / 3
- 31.12.2013 tarihli bilançolarda yer alan ancak işletmede fiilen mevcut bulunmayan kasa
mevcudu ve ortaklardan alacak tutarlarının, 6552 Sayılı Kanun’un 74. Maddesi hükmü uyarınca
düzeltilmesi, esasen anılan tutarların işletmede mevcut olmadığının beyanı anlamına gelmektedir.
Dolayısıyla fiilen mevcut olmadığı beyan edilen ve 6552 Sayılı Kanun ile getirilen vergisel
yükümlülükleri yerine getirilen söz konusu tutarlara ilişkin olarak, 2013 hesap dönemi ve önceki yıllara
ilişkin olarak herhangi bir ilave vergi tarhiyatı (ortaklara bedelsiz finansman temini gibi gerekçelerle)
yapılamayacağını düşünüyoruz.
- Bu fıkra kapsamında beyanda bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu beyanları nedeniyle
2014 yılı geçici vergi beyannamelerinde düzeltme gerektiği takdirde, düzeltme işlemleri bu düzenleme
için öngörülen beyanname verme süresi içinde yapılacak ve düzeltme işlemleri nedeniyle herhangi bir
ceza veya faiz aranmayacaktır. Bu çerçevede, 2014 yılının önceki geçici vergi dönemlerinde, kasa ve
ortak borçları nedeniyle faiz hesaplayıp bunları kurum kazançlarına dahil edenlerin, Aralık ayı sonuna
kadar beyan edecekleri tutarları kayıtlarında düzeltme konusu yapmaları, dolayısıyla verilecek geçici
vergi beyannamelerinde bu tutarları gelir olarak dikkate almamaları, daha önce gelir olarak dikkate
alınan tutarlar nedeniyle beyan edilen ve ödenen geçici vergileri ise düzeltme beyannamesi vererek
iade almaları bize göre mümkündür. Ancak geçici vergideki mahsup sistemi nedeniyle, ayrıca bir
düzeltme beyannamesi verilmeden de, aynı sonucu temin etmek mümkündür.
- İşletmede bulunmayan kasa ve ortaklardan alacaklar için, ortaklarına faiz faturası kesip KDV
hesaplayan mükelleflerin ve onların faiz faturasına muhatap olan ortaklarının, fuzulen ödenen bu
vergilerin iadesi için KDV Uygulama Genel Tebliği’nin “1.1.2. Fazla veya Yersiz Ödenen Verginin İadesi”
başlıklı bölümünde yer alan esaslar dahilinde ödenen KDV tutarlarının iadesi için başvurabileceklerini
ve iade alabileceklerini düşünüyoruz. Zira mevcut olmayan kasa ve alacak tutarı üzerinden faiz faturası
düzenleyip KDV hesaplamak, olmayan bir finansman hizmeti üzerinden KDV hesaplamak anlamına
gelir, ki bu da KDVK’nun 8/2. Maddesi kapsamında düzeltme gerektiren bir durumdur.
Bilgi edinilmesini rica ederiz.
Saygılarımızla,
Odit YMM ve Denetim A.Ş.
Sirküler 2014 / 036
Telefon: +90 (212) 219 00 81
Fax: +90 (212) 343 84 06
E-Mail: [email protected]
İstanbul, 16.10.2014
Sayfa 3 / 3
Download

6552 Sayılı Kanunun Kasa Mevcudu ve Ortaklardan Alacaklar