Sirküler Tarihi
Sirküler No
: 29.09.2014
: 2014/034
6552 SAYILI KANUNLA YAPILAN ANONİM VE LİMİTED ŞİRKETLERDE YÖNETİM VE TEMSİL
YETKİSİNİN DEVRİ VE SINIRLANDIRILMASI İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER
Kamuoyunda “Torba Kanun” olarak anılan 6552 sayılı “İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden
Yapılandırılmasına Dair Kanun”, 11/09/2014 tarih ve 29116 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete
’de yayımlanmıştır.
Bu Kanun’un, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) anonim ve limited şirketlerde yönetim ve
temsil yetkisinin devri ve sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeleri aşağıdaki gibi özetlenebilir :
1. GENEL OLARAK:
Geniş faaliyet alanı ve iş hacimlerine sahip şirketlerde bütün işlerin tek başına yönetim kurulu veya
müdürler tarafından yürütülebilmesinin mümkün olmaması nedeniyle anonim ve limited şirketlerde
hizmet akdi ile çalışanlara sınırlı yetki devri yapılabilmesi gerekli olmuş ve son olarak Torba Kanun ile
TTK’nın 371 ve 629 uncu maddelerine yeni paragraflar eklenmiştir.
2. ANONİM ŞİRKETLERDE YÖNETİM VE TEMSİL YETKİSİ
2.1. ANONİM ŞİRKETLERDE YÖNETİM YETKİSİ
Anonim şirketlerde yönetim yetkisi TTK’nın 365-369. Maddelerinde düzenlenmiştir. Anonim şirket
kural olarak yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur.
Yönetim yetkisi ve görevi, başkalarına devredilmediği takdirde, yönetim kurulunun tüm üyelerine
aittir. Yönetim kurulu her yıl üyeleri arasından bir başkan ve bulunmadığı zamanlarda ona vekalet
etmek üzere en az bir başkan vekili seçer. Esas sözleşmede, başkanın ve başkan vekilinin veya
bunlardan birinin, genel kurul tarafından seçilmesi de öngörülebilir.
2.2. ANONİM ŞİRKETLERDE YÖNETİM YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMASI VE DEVRİ
Esas olarak yönetim kurulu, kanun ve esas sözleşme uyarınca genel kurulun yetkisinde bırakılmış
bulunanlar dışında, şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve
işlemler hakkında karar almaya yetkilidir.
Yönetim kurulu, işlerin gidişini izlemek, kendisine sunulacak konularda rapor hazırlamak, kararlarını
uygulatmak veya iç denetim amacıyla içlerinde yönetim kurulu üyelerinin de bulunabileceği komiteler
ve komisyonlar kurabilir. Yönetim kurulu esas sözleşmeye konulacak bir hükümle, düzenleyeceği bir
iç yönergeye göre, yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya
üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Yönetim yetkilerinin devrinin maddi şartı, devre konu
yetkilerin devredilebilir ve devralınabilir yetkiler olmasıdır. Diğer şartlar ise bu hususun esas
sözleşmede belirtilmesi ve şirketin buna ilişkin bir iç yönerge düzenlemesidir.
Sayfa 1 / 4
Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri şunlardır:
a) Şirketin üst düzeyde yönetimi ve bunlarla ilgili talimatların verilmesi,
b) Şirket yönetim teşkilatının belirlenmesi,
c) Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli
düzenin kurulması,
d) Müdürlerin ve aynı işleve sahip kişiler ile imza yetkisini haiz bulunanların atanmaları ve görevden
alınmaları,
e) Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim
kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi,
f) Pay, yönetim kurulu karar ve genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin tutulması, yıllık faaliyet
raporunun ve kurumsal yönetim açıklamasının düzenlenmesi ve genel kurula sunulması, genel kurul
toplantılarının hazırlanması ve genel kurul kararlarının yürütülmesi, g) Borca batıklık durumunun
varlığında mahkemeye bildirimde bulunulması.
İç yönerge şirketin yönetimini düzenler; bunun için gerekli olan görevleri, tanımlar, yerlerini gösterir,
özellikle kimin kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu belirler. Yönetim kurulu, istem üzerine
pay sahiplerini ve korunmaya değer menfaatlerini ikna edici bir biçimde ortaya koyan alacaklıları, bu iç
yönerge hakkında, yazılı olarak bilgilendirir.
2.4. ANONİM ŞİRKETLERDE TEMSİL YETKİSİ:
Anonim şirketlerde temsil yetkisi TTK’nın 370-373. Maddelerinde düzenlenmiştir. Esas sözleşmede aksi
öngörülmemişse veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak
üzere yönetim kuruluna aittir.
Yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere
devredebilir. En az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şarttır. Yönetim kurulu,
temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şekillerini gösterir kararının noterce onaylanmış suretini, tescil
ve ilan edilmek üzere ticaret siciline verir. Temsil yetkisinin ticaret sicilinde tescilinden sonra, ilgili
kişilerin seçimine veya atanmalarına ilişkin herhangi bir hukuki sakatlık, şirket tarafından üçüncü
kişilere, ancak sakatlığın bunlar tarafından bilindiğinin ispat edilmesi şartıyla ileri sürülebilir. Temsile
yetkili olanlar şirketin amacına ve işletme konusuna giren her tür işleri ve hukuki işlemleri, şirket adına
yapabilir ve bunun için şirket unvanını kullanabilirler. Kanuna ve esas sözleşmeye aykırı işlemler
dolayısıyla şirketin rücu hakkı saklıdır.
Temsile yetkili olanların, üçüncü kişilerle, işletme konusu dışında yaptığı işlemler de şirketi bağlar.
Bağlayıcılık üçüncü kişinin, işlemin işletme konusu dışında bulunduğunu bildiği veya durumun
gereğinden, bilebilecek durumda bulunduğunun ispatı ile sınırlıdır. Şirket esas sözleşmesinin ilan
edilmiş olması, bu hususun ispatı açısından, tek başına yeterli delil değildir.
2.5. ANONİM ŞİRKETLERDE TEMSİL YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMASI VE DEVRİ
2.5.1. Genel Olarak
Temsil yetkisinin TTK çerçevesinde iyiniyet sahibi üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilecek
sınırlamaları iki şekilde ortaya çıkmaktadır:
a. Temsil yetkisinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine özgülenmesi.
b. Birlikte veya münferit temsil esası.
Temsil yetkisinin yukarıda anlatılan iki şekilde sınırlandırılmasının üçüncü kişilere karşı geçerli
olabilmesi için ise bu husususun tescil ve ilan edilmesi şarttır.
Sayfa 2 / 4
2.5.2. Ticari Temsilci ve Ticari Vekil
2.5.2.1. Genel Olarak
Ticari temsilci (mümessil) ve ticari vekil kavramları Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Yönetim
kurulu, ticari mümessil ve ticari vekiller atayabilir. Bu yetki yönetim kurulunun devredilemez
yetkilerindendir.
2.5.2.2.Ticari Temsilci
Ticari temsilci, işletme sahibinin, ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret
unvanı altında, ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere, açıkça ya da örtülü olarak yetki
verdiği kişidir. İşletme sahibi, ticari temsilcilik yetkisi verildiğini ticaret siciline tescil ettirmek
zorundadır. Diğer taraftan ticari işletme sahibinin ticari temsilcinin fiillerinden sorumluluğu, tescilin
yapılmış olmasına bağlı değildir. Ticari temsilci, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı, işletme sahibi adına
kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve onun adına işletmenin amacına giren her türlü işlemleri yapmaya
yetkili sayılır.
Ticari temsilci, açıkça yetkili kılınmadıkça, taşınmazları devredemez veya bir hak ile sınırlandıramaz.
Temsil yetkisi, bir şubenin işleriyle sınırlandırılabilir. Temsil yetkisi, birden çok kişinin birlikte imza
atmaları koşuluyla da sınırlandırılabilir. Bu durumda, diğerlerinin katılımı olmaksızın temsilcilerden
birinin imza atmış olması, işletme sahibini bağlamaz.
Temsil yetkisine ilişkin yukarıdaki sınırlamalar, ticaret siciline tescil edilmedikçe, iyiniyetli üçüncü
kişilere karşı hüküm doğurmaz. Temsil yetkisinin verildiği ticaret siciline tescil edilmemiş olsa bile, sona
erdiği tescil edilir. Temsil yetkisinin sona erdiği ticaret siciline tescil ve ilan edilmediği sürece, bu yetki
iyiniyetli üçüncü kişiler için geçerliliğini korur.
2.5.2.3.Ticari Vekil
Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini
yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir. Bu yetki, işletmenin
alışılmış bütün işlemlerini kapsar. Ancak, ticari vekil açıkça yetkili kılınmadıkça, ödünç olarak para veya
benzerlerini alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, dava açamaz ve açılmış davayı takip edemez.
Ticari vekil ticaret siciline tescil ve ticaret sicil gazetesinde ilan edilmez. Anonim şirket ticari vekilleri ile
ilgili olarak noterliklerde düzenlenecek vekaletnamelerde, mutlaka yönetim kurulunun kararının
aranması ve Noterlik Kanununun 79'uncu maddesi hükmüne göre dayanak olarak işleme eklenmesi
gerekmektedir.
2.5.2.4.Torba Kanun İle Getirilen Düzenleme
Torba Kanun’un yayım tarihi olan 11/09/2014 tarihi ile birlikte yürürlüğe giren ve TTK’nın 371.
maddesine eklenen paragraf gereğince yönetim kurulu, TTK 371 de belirtilen temsilciler dışında,
temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerini veya şirkete hizmet akdi ile bağlı olanları sınırlı yetkiye
sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atayabilecektir. Bu şekilde atanacak olanların görev
ve yetkileri, iç yönergede açıkça belirlenir. Bu durumda iç yönergenin tescil ve ilanı zorunludur. Bu
düzenleme uyarınca yetkilendirilen ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları da ticaret siciline tescil ve
ilan edilir.
İç yönerge ile ticari vekil ve diğer tacir yardımcıları atanamaz.
Bu kişilerin, şirkete ve üçüncü kişilere verecekleri her tür zarardan dolayı yönetim kurulu
müteselsilen sorumludur.
Sayfa 3 / 4
3. LİMİTED ŞİRKETLERDE YÖNETİM VE TEMSİL YETKİSİ
Limited şirketlerle ilgili olarak da TTK’nın “Temsil yetkisinin kapsamı, sınırlandırılması” başlıklı 629.
maddesine yeni bir paragraf eklenmek suretiyle anonim şirketlere benzer bir düzenleme yapılmıştır.
Buna göre; müdürler tarafından şirkete hizmet akdi ile bağlı olanların sınırlı yetkiye sahip ticari vekil
veya diğer tacir yardımcıları olarak atanması hususunda 367 nci madde ile 371 inci maddenin yedinci
fıkrası kıyasen limited şirketlere de uygulanır.
Bilgi edinilmesini rica ederiz.
Saygılarımızla,
Odit YMM ve Denetim A.Ş.
Sirküler 2014 / 034
Telefon: +90 (212) 219 00 81
Fax: +90 (212) 343 84 06
E-Mail: [email protected]
İstanbul, 29.09.2014
Sayfa 4 / 4
Download

6552 Sayılı Kanunla Yapılan Anonim ve Limited Şirketlerde