İÇİNDEKİLER
SAĞLIKLI ÇOCUĞU TANIMAK-I
• Sağlığın Tanımı
• Sağlığı Etkileyen Faktörler
• Sağlığın Bileşenleri
• Sağlığın Önemi
• Çocuk Sağlığının Önemi
• Çocuk Sağlığını Etkileyen
Faktörler
ÇOCUK SAĞLIĞI
VE
HASTALIKLARI
HEDEFLER
Yrd. Doç. Dr. Sibel
KÜÇÜKOĞLU
• Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
• Sağlıkla ilgili tanımları kavrayacak,
• Sağlığın ve çocuk sağlığının önemi
konusunda yeterli bilgiye sahip
olacak,
• Çocuk sağlığını etkileyen faktörleri
kavrayabileceksiniz.
ÜNİTE
1
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
GİRİŞ
Sağlıklı olmak ve sağlıklı yaşamak, insan mutluluğunun en önemli ve en
öncelikli ögesidir. Sağlık kendiliğinden var olan bir durum değildir. Bu uğurda daha
doğum öncesi dönemlerden başlayarak çaba göstermek gerekir. Doğal olarak bu
aşamada en önemli görev anne ve babalara düşmektedir. Anne ve babalar genetik
özelliklerinin yanı sıra kendi ve bebeklerinin sağlıklarına gösterdikleri özenle daha
uzun ve mutlu bir hayat yaşayabilirler.
Sağlık ve hastalık
toplumun inançlarına
ve değerlerine göre
tanımlanır.
Sağlık ve hastalık, toplumun inançlarına ve değerlerine göre tanımlanır. Bir
kişi rollerini ve davranışlarını ancak topluma ya da çevreye uygun olarak
gerçekleştirdiği zaman, o kişinin sağlıklı olduğundan söz edilir. Rollerini ve
sorumluluklarını yerine getiremez ve davranışında uygunsuzluk görülürse bu
kişinin hasta olduğu söylenir. Kültür, sağlık ve hastalık hakkındaki bu yargıları
etkiler. Bir kültürel grupta kabul edilen bir davranış bir diğer kültürde kabul
görmeyebilir. Çocuğun sağlıkta ve hastalıkta bakımı, toplumdaki yetişkinlerin
düşüncelerine bağlı olarak değişerek bugünkü kavramlara ulaşılmıştır. Son yıllarda
hızlanan sanayileşme, kentleşme, sağlık, eğitim ve konut sorunları ile teknoloji
alanında yaşanan hızlı değişimin medikal alanlarda ve yaşamın her alanında
kullanımının artması, ulaşım ve haberleşmenin hızlanması sonucu toplumsal
yaşam biçimleri farklılaşmış ve çocuk sorunları yeni boyutlar kazanmıştır.
SAĞLIK
Sağlık yalnızca hastalığın olmayışı olarak değil, bireysel sorumluluğu ve
yaşam kalitesini kapsayacak şekilde geniş bir yelpazede tanımlanabilmektedir.
Sağlık; koruyuculuk, tedavi edicilik, rehabilitasyon, öz bakım, optimal iyilik hâli,
sağlık davranışı gibi pek çok kavrama odaklanmaktadır. Sağlık, fiziksel gücün
önemini vurguladığı kadar, sosyal ve bireysel kaynakların önemini de vurgular.
Sağlık, bireyin ya da grubun istek ve gereksinimlerini karşılayabilme, çevre ile baş
edebilme ve değiştirebilme düzeyidir. Bu nedenle, sağlık yaşamın bir amacı
olmakla birlikte günlük yaşamın da kaynağıdır ve fiziksel, duygusal, sosyal ve
spiritüel (manevi) bileşenleriyle çok boyutlu bir kavramdır.
SAĞLIĞIN TANIMI
Sağlık kavramı evrensel olmasına rağmen, anlamı bireyden bireye,
toplumdan topluma farklılık gösterir. Bu nedenle, biyolojik sosyolojik ve kültürel
olarak farklı tanımları yapılabilir.
Biyolojik olarak sağlık; vücudun her hücresinin en yüksek düzeyde işlev
görmesi, hücreler arasında tam bir uyumun olması durumudur.
Sosyolojik olarak sağlık; bireyin kendisinden beklenen rol ve sorumlulukları
yerine getirebilmesi, çevre ile olumlu ilişkiler kurabilmesi olarak tanımlanabilir.
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
Psikolojik olarak sağlık; bireyin beklenmedik bir durumla karşılaştığında
yaşadığı duyguları ve geliştirdiği başa çıkma yöntemleri ile duruma ve çevresine
uyum sağlayabilmesi olarak tanımlanmıştır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sağlığı, “yalnızca hastalık ve sakatlığın olmaması
değil, fiziksel, mental ve sosyal olarak tam bir iyilik hâlini belirten durum” olarak
tanımlamıştır.
Tanımdan da anlaşılacağı üzere kişinin bedensel olarak hasta veya sakat
olmaması sağlık için yeterli değildir. Kişinin ruhen sağlıklı olması ve sosyal yönden
tam bir uyum içinde olması gerekir. Sağlık tanımında bahsedilen hastalık ve
sakatlık kavramlarını şöyle açıklayabiliriz.
Hastalık: İç ya da dış etkenler sebebiyle vücudun fizyolojik veya ruhsal yapısının ve
fonksiyonlarının bozulması durumudur.
Sakatlık: Kişinin duygu veya hareket organlarından en az birinin kaybı ya da görev
yapmamasıdır.
Sağlık, bireyin yaşamı
boyunca değişebilen,
dinamik bir
durumdur.
Sağlık, bireyin yaşamı boyunca değişebilen, dinamik bir durumdur. Bireyin
farklı fizyolojik ve biyo- psiko-sosyal boyutlarda fonksiyonlarını sürdürebilmesini,
uyum sağlayabilmesini ifade eder. Birey fizyolojik fonksiyonlarını sürdürebiliyor,
sosyal yaşantısı düzenli, üretken, duygu ve düşüncelerinin farkında olan ve ifade
edebilen, entelektüel becerilere sahip ise sağlıklıdır. Sağlık, fiziksel iyilik ve
yeterlilik kadar, bireysel ve çevresel kaynaklarla ilişkili, bireyin ihtiyaçlarını
karşılayabilme, çevre ile baş edebilme ve çevreyi değiştirebilme düzeyidir.
Sağlığı Etkileyen Faktörler
Bireyin sağlığını etkileyen bir çok faktör vardır. Bunlar;
• Yaş,
• Cinsiyet,
• Yaşanılan yer,
• Meslek/ iş
• İnanç,
• Eğitim,
• Sağlık hizmetlerinden yararlanma,
• Bireyin davranışı/yaşam biçimi,
• Kalıtım,
• Küresel çevre (Canlı Küre),
• Gelir (para),
• Kültür,
• Sosyal ilişkiler,
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
3
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
Ödev
• Aile ilişkileri olarak özetlenebilir.
•Sağlıkla ilgili verilen tanımlardan yola çıkarak sağlık kavramını
kendi ifadelerinizle açıklayınız. Çevrenizde bulunan bir çocuğu
sağlıkla ilgili öğrendikleriniz doğrultusunda değerlendiriniz. Bunu
sınıf içi etkinlik olarak diğer arkadaşlarınızla paylaşınız.
Sağlık kavramı, objektif ve subjektif sağlık olarak iki farklı biçimde
incelenebilir.
Subjektif Sağlık: Bireyin kendisini, fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak nasıl
algıladığını ifade eder. Birey, hasta olmadığı halde kendini hasta hissedebilir ya da
tam tersi olarak, hasta olduğu halde kendini sağlıklı hissedebilir.
Bireyin kendini iyi hissetmesi, hasta olarak algılamaması, yardım arayışını
engeller. Birey kendini iyi hissettiği için sağlık kuruluşuna başvurmaz ya da çok geç
başvurur. Bu durum, erken tanı ile tedavisi mümkün olan kanser gibi
hastalıklarda, iyileşme sürecini geciktirecek ya da imkânsız hâle getirecektir.
Objektif Sağlık: Muayene, laboratuar testleri ile belirlenen sağlıklı olma
durumudur. Hastalığın olmamasıdır.
Sağlık üç boyutta ele alınabilir. Bunlar;
Negatif Sağlık: Tedavi ve rehabilitasyonu (geliştirme) gerektiren sağlık durumudur.
Sigara içme, madde ya da alkol alışkanlığı, kötü diyet, önerilen tadaviyi/ ilaçları
reddetme sağlığa o anda ya da zamanla zarar verecek negatif sağlık
davranışlarıdır.
Nötral Sağlık: Herhangi bir hastalık durumu olmaksızın dengeli bir sağlıktır. Sağlığı
geliştirebilmek için önce negatif sağlık durumundan nötral sağlık durumuna
ulaşılması gerekir.
Sağlığın fiziksel,
spiritüel, sosyal ve
duygusal-ruhsal
olarak bazı bileşenleri
vardır.
Pozitif Sağlık: Sağlığın geliştirilmesi, iyilik düzeyinin artırılması ile ilişkilidir. Nötral
sağlık durumundan sonra ulaşılan, yaşam kalitesini geliştiren, potansiyel sağlığı
geliştiren sağlık davranışlarını ifade eder.
Sağlığın Bileşenleri
Sağlığın fiziksel, spiritüel, sosyal ve duygusal-ruhsal olarak bazı bileşenleri
vardır.
Fiziksel Sağlık: Fiziksel muayene ve tanı işlemleri ile saptanabilen hastalık ya da
bozukluğun olmamasıdır. Fiziksel sağlıkta kişi, temel insan gereksinimlerinden
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
4
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
olan solunum, beslenme, boşaltım, hareket, uyku, cinsellik gibi fiziksel
gereksinimlerini tam olarak yerine getirebilmelidir.
Spiritüel Sağlık: Sağlığın spiritüel alanı bir kişinin yaşamının anlamını, ölümün
kabulünü ve daha yüksek bir güçle bireysel bir ilişkiyi vurgular. Burada, alışılmış
fiziksel sınırların ve kısıtlılıkların aşıldığı bir farkındalık düzeyi vardır. Sağlık
bakımından önemli bir kavram olan spiritüel boyut, sıklıkla kişinin sağlığının
sürekliliğini tehlikeye sokan fiziksel ve duygusal tehditler olduğunda bireyi
destekler ve rahatlatır. Ayrıca, sağlığın anlamını açıklaştırmak ve sağlık değeri
oluşturmak için bir fırsat sağlar.
Sosyal Sağlık: Bireyin diğer insanlarla olan iletişimi, sevilme, ait olma, , aile içi ve
arkadaşları ile ilişkileri, dernekler, tiyatro, sinema gibi yaşamını ve gelişimini
etkileyen sosyal uğraşılarının olması sosyal sağlığı belirleyen en önemli
faktörlerdir.
Duygusal-Ruhsal Sağlık: Bireyin kendisi ve çevresiyle sürekli bir denge ve uyum
içinde olmasıdır. Ancak bu denge ve uyum, durağan bir nitelik taşımayıp değişken
bir denge ve esnek bir uyumdur.
SAĞLIĞIN ÖNEMİ
Sağlığı ve ömür süresini belirleyen iki ana etmen vardır. Bunlar kişinin
genetiği (%30) ve yaşam biçimidir (%70). Sağlıklı bir yaşam için alınması gereken
önlemler, genellikle günlük hayatımızda uygulamamız gereken küçük ve kolay
çabalardan oluşmaktadır. Bu anlamda günlük yaşamı düzenleyen
bazı kuralların bilinerek uygulanması sağlığın korunmasını kolaylaştırmaktadır. Bu
kurallardan en önemlileri temizlik, sağlıklı beslenme, bedensel ve zihinsel aktivite,
düzenli uyku ve yaşam, sigara, alkol, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerden uzak
durma, kazalardan korunma, sorunlarla başa çıkmada doğru ve uygun yöntemler
kullanmadır.
Kişilerin sağlığı koruma yönündeki davranışları ve sağlık sorunları
yaşadığında yaptıkları, genel olarak “sağlık davranışı” terimi ile ifade edilmektedir.
Bireyler sağlıklarını koruma yönünde çeşitli bireysel ve toplumsal kaynaklardan
hareketle birtakım davranışlarda bulunurlar. Sağlığı koruyucu davranışların
tümünü ya da çoğunu yapanların, yapmayanlardan daha sağlıklı olduğu tespit
edilmiştir.
Bireylerin olumlu
sağlık davranışları
kazanması için, bu
davranışlar
konusunda bilgi
sahibi olmaları
gerekir.
Bireylerin olumlu sağlık davranışları kazanması için, bu davranışlar
konusunda bilgi sahibi olmaları ve edindikleri bilgiyi, davranış biçimlerini
değiştirmek için kullanmaları gerekir. Aksi halde, bireyler olumsuz sağlık davranışı
gösterebilirler. Olumsuz sağlık davranışı ise, bireylerin sağlığı için risk oluşturan
eylemlerde bulunmasıdır. Sağlık davranışları sağlığı geliştirenler ve sağlığa zarar
verenler diye ayrıldığında; sağlığa zarar veren davranışlar; sigara kullanımı, aşırı
alkol tüketimi, aşırı yağlı yemek tüketimi, fastfood türü beslenme gibi davranışları
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
5
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
içerir. Sağlığı geliştiren davranışların ise kişileri hastalıklardan koruyan spor, yeterli
ve dengeli beslenme gibi davranışları kapsadığı belirtilmektedir
Sağlık kavramı hakkında kişilerin ve toplumları bilgi, tutum ve davranışları
ne olursa olsun sağlık bir bütündür. Tüm insanlar için sağlıklı olmak temel amaç
olmalıdır. Sağlığa verilen önem, hasta olmadan önce başlamalı ve bir yaşam boyu
sürmelidir.
Resim 1.
Sağlık göstergeleri
Bireysel Etkinlik
Toplumu oluşturan insanların sağlık düzeyi, ülkelerin gelişmişlik düzeyini
belirleyen en önemli göstergelerdendir. Toplumların sağlık düzeyini belirlerken
hastalık görülme hızları ve ölüm oranlarına bakarak, kişi başı sağlık harcamaları ya
da sağlığa ayırdıkları paya bakarak değerlendirebiliriz. İnsan sağlığına önem veren
ülkelerin mevcut kaynaklarının önemli bir bölümünü sağlığı koruyucu programlara
ayırdığı görülmektedir. Ülkemizde sağlık hizmetleri koruyucu, tedavi edici ve
rehabilite edici sağlık hizmetleri olarak yürütülmektedir. Koruyucu sağlık
hizmetleri birinci basamak sağlık hizmetleri olup, Sağlık Evi, Sağlık Ocağı, Toplum
Sağlığı Merkezlerinde verilmektedir. Bu merkezlerde sağlam çocuk izlemi,
beslenme, bağışıklama, aile planlaması, temel ilaçların sağlanması, çevre sağlığı
hizmetleri verilmektedir. Tedavi edici sağlık hizmetleri devlet ve üniversite
hastanelerinde yürütülen ikinci basamak sağlık hizmetleridir. Hastalıkların erken
tanı, tarama ve hastalıkların tedavisi yapılmaktadır. Rehabilitasyon hizmetleri
üçüncü basamak hizmetler olup, hastalık ya da engeli ile yaşamak zorunda kalan
insanların kendine bakabilecek düzeye getirilerek toplumda bu sorunu ile
yaşayabilir ve üretebilir duruma getirilmesine yönelik hizmetleri kapsamaktadır.
• Alışkanlık hâline getirdiğiniz olumlu ve olumsuz sağlık
davranışlarınızı arkadaşlarınızla tartışınız ve olumsuz sağlık
davranışları hakkında neler yapabileceğiniz konusunda fikir
alışverişinde bulununuz.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
6
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
Çocuk Sağlığının Önemi
Çocuk bir toplumun
hatta dünyanın
geleceği ve temel
taşıdır.
Çocuk bir toplumun hatta dünyanın geleceği ve temel taşıdır. Geleceğin
sağlam temeller üzerine kurulması ana ve çocuk sağlığına verilen önemle sağlanır.
Sağlıklı bir çocuğa sahip olmak için önce ana sağlığının korunması ve devamlılığının
sağlanması gerekir.
Resim 2.
Tüm toplumlarda çocuklar, geleceğin yetişkini olarak özenle yetiştirilen,
eğitilen ve eldeki olanakları en üst düzeyde kullanarak, tüm gereksinimleri
karşılanmaya çalışılan değerli bireylerdir. Çocuk minyatür bir yetişkin değil,
kendine özgü bir bireydir. Fizyolojik ve zihinsel yönlerden immatür (tam
gelişmemiş), ancak gelişen bir canlıdır. İmmatürlüğü nedeniyle sağlığının
sürdürülmesi ve iyileştirilmesi için erişkin savunuculuğunu/sözcülüğünü gerektirir.
Çocuklar çeşitli sağlık sorunlarına duyarlı ve riskli bir grup olarak
düşünülürler. Çocuklarda hastalık örüntüleri ve hastalıkların yönetimi
erişkinlerden farklıdır. Çocuklar her zaman özel bakım gereksinimleri olan
bireylerdir ve çocuk sağlığının korunması ve geliştirilmesi, tüm toplumların
öncelikli hedefleri arasındadır.
Resim 3.
Sağlıklı çocuk sahibi olmak için;
• Gebelikten önce, gebelik sırasında,
• Doğumdan sonra uyulması gerekli kurallar vardır. Bunlar;
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
7
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
Bireysel Etkinlik
Gebelikten önce, gebelik sırasında:
• Akraba evliliği
• Kalıtsal hastalıklar
• Rh uyuşmazlığı
• Taşıyıcı anneler
• Annenin zararlı alışkanlıkları gözden geçirilmeli ve en uygun durumda gebelik
planlanmalıdır.
Doğum sonrasında:
• Annenin sağlıklı beslenmesi (süt yapımı için)
• Çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesi
• Enfeksiyonlardan koruma (bağışıklıma)
• Beden ve ruh sağlığının gelişimine katkıda bulunmadır.
• Sınıf içinde üç gruba ayrılarak doğum öncesi, doğum sırası
ve doğum sonrası çocuğun sağlığını etkileyebilecek
faktörleri inceleyiniz. Bireysel deneyimlerinizi paylaşınız.
Çocuk Sağlığını Etkileyen Faktörler
Çocuk sağlığı ailenin
yaşam şekli, kültürü
ve dinî
uygulamalarından
etkilenmektedir.
Anne sağlığı, aile sağlığı, sosyoekonomik durum, çevre ve sosyal destek,
çocuk sağlığını etkileyen önemli faktörlerdir. Anne sağlığı, çocuk sağlığının temel
bir belirleyicisidir. Annenin yaşı, gebelik öncesi sağlık ve beslenme durumu, doğum
öncesi bakım, doğum aralıkları çocuğun sağlığını etkileyen anneye ilişkin
faktörlerdir. Çocuk sağlığı ailenin yaşam şekli, kültürü, dinî uygulamaları,
gelenekleri, alışkanlıkları ve çocuk yetiştirme uygulamalarından da
etkilenmektedir.
Resim 4.
Hijyenik olmayan bir
çevre birçok
hastalığın
sorumlusudur.
Ailenin ekonomik durumu, çocuk sağlığında çok önemli bir faktördür.
Yoksulluğun etkileri tüm yaş gruplarında görülmekle birlikte yoksulluktan en fazla
etkilenen grup çocuklardır. Günümüzde gelişmekte olan ülkelerde yaşayan
çocukların %40’ı günde bir doların altında gelire sahiptir. Yoksulluk, çocuk
hastalıkları ve ölümlerinin yüksek düzeyde seyretmesinin temel nedenidir.
Yoksulluk nedeniyle ailenin toplam harcama düzeyi azaldığından, çocuklara
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
8
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
yönelik yapılan gerek gıda ve giyim gibi zorunlu harcamalar, gerekse eğitim ve
sağlık gibi harcamaların payı da düşmektedir. Yoksulluk çocuğun fiziksel ve
entelektüel gelişimini de etkilemektedir. Yapılan araştırmalar ekonomik düzeyi
düşük olan ailelerin çocuklarının boy ve kilolarının normal değerlerin altında
olduğunu göstermiştir.
Çevresel faktörler çocuk sağlığında çok önemli olan diğer bir faktördür.
Hijyenik olmayan bir çevre birçok hastalığın sorumlusudur. Ev hijyeni, aile hijyeni
yeterli ve güvenilir su bulunmaması, atıklar ve benzeri faktörler çocuk sağlığını
tehdit etmektedir.
İnsanın çevresinde bulunan ve sağlığına zararlı etkiler yapabilen bütün
fiziksel şartlara fiziksel etmen adı verilir. Bu etmenler sağlığımızı doğrudan
etkileyebildikleri gibi hastalıkların yayılmasına da yol açabilirler. Özellikle bulaşıcı
hastalıklardan korunmada (kolera, tifo, çocuk felci vb.) çevre şartlarının büyük
önemi vardır.
İnsan sağlığını yakından ilgilendiren fiziksel etmenler:
• Su
• Katı ve sıvı atıklar
• Barınak
• İklim şartları
• Hava
• Radyasyon
• Gürültü
• Giyim eşyaları
• İş yerleri ve çalışma ortamları olarak sıralanabilir.
Aile içi etkileşimin ve diğer sosyal etkileşimlerin sağlıklı olması çocuğun
psikolojik ve entelektüel gelişiminde önem taşımaktadır. Toplum ve kurumlardan
alınan sosyal destek de çocuğun sağlık durumunun geliştirilmesi ve
sürdürülmesinde gerekli bir faktördür.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
9
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
Özet
•Sağlık yalnızca hastalığın olmayışı olarak değil, bireysel sorumluluğu
ve yaşam kalitesini kapsayacak şekilde geniş bir yelpazede
tanımlanabilmektedir. Sağlık, bireyin yaşamı boyunca değişebilen,
dinamik bir durumdur. Bireyin farklı fizyolojik ve biyo- psiko-sosyal
boyutlarda fonksiyonlarını sürdürebilmesini, uyum sağlayabilmesini
ifade eder. Birey fizyolojik fonksiyonlarını sürdürebiliyor, sosyal
yaşantısı düzenli, üretken, duygu ve düşüncelerinin farkında olan ve
ifade edebilen, entelektüel becerilere sahip ise sağlıklıdır.
•Tüm toplumlarda çocuklar, geleceğin yetişkini olarak özenle
yetiştirilen, eğitilen ve eldeki olanakları en üst düzeyde kullanarak,
tüm gereksinimleri karşılanmaya çalışılan değerli bireylerdir.
Çocuklar çeşitli sağlık sorunlarına duyarlı ve riskli bir grup olarak
düşünülürler. Çocuklarda hastalık örüntüleri ve hastalıkların
yönetimi erişkinlerden farklıdır. Çocuklar her zaman özel bakım
gereksinimleri olan bireylerdir ve çocuk sağlığının korunması ve
geliştirilmesi, tüm toplumların öncelikli hedefleri arasındadır.
• Çocuk sağlığı ailenin yaşam şekli, kültürü, dinî uygulamaları,
gelenekleri, alışkanlıkları ve çocuk yetiştirme uygulamalarından da
etkilenmektedir.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
10
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
DEĞERLENDİRME SORULARI
Değerlendirme
sorularını sistemde
ilgili ünite başlığı
altında yer alan
“bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşiml
olarak
cevaplayabilirsiniz.
1. “Bireyin kendisinden beklenen rol ve sorumlulukları yerine getirebilmesi,
çevre ile olumlu ilişkiler kurabilmesi” olarak tanımlanan sağlık
aşağıdakilerden hangisidir?
a) Biyolojik olarak sağlık
b) Psikolojik olarak sağlık
c) Fiziksel sağlık
d) Sosyolojik olarak sağlık
e) Subjektif sağlık
2.
a)
b)
c)
d)
e)
Aşağıdakilerden hangisi sağlığı etkileyen faktörlerden biridir?
Yaş
Yaşanılan yer
Meslek/ iş
İnanç
Hepsi
3.
a)
b)
c)
d)
e)
Aşağıdakilerden hangisi nötral sağlığı tanımlar?
Muayene ve laboratuar testleri ile belirlenen sağlık durumudur
Tedavi ve rehabilitasyonu gerektiren sağlık durumudur
Herhangi bir hastalık durumu olmaksızın dengeli bir sağlıktır
Sağlığın geliştirilmesi, iyilik düzeyinin artırılması ile ilişkilidir
Hiçbiri
4.
a)
b)
c)
d)
e)
Aşağıdakilerden hangisi sağlığın bileşenleri arasındadır?
Fiziksel sağlık
Spiritüel sağlık
Sosyal sağlık
Duygusal-ruhsal sağlık
Hepsi
5. Sağlığı ve ömür süresini belirleyen iki ana etmen aşağıdakilerden
hangisidir?
a) Genetik ve yaşam biçimi
b) Yaşam biçimi ve kültür
c) Genetik ve iklim
d) Kültür ve genetik
e) Yaşam biçimi ve iklim
6. Aşağıdakilerden hangisi olumsuz sağlık davranışları arasında değildir?
a) Sigara içme
b) Alkol kullanma
c) Düzensiz yemek yeme
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
11
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
d) Düzensiz uyku
e) Spor
7.
a)
b)
c)
d)
Çocuk sağlığı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Çocuk minyatür bir yetişkindir
Fizyolojik ve bilişsel yönlerden immatürdür
Çocuklar çeşitli sağlık sorunlarına duyarlı ve riskli gruptur
Çocuklarda hastalık örüntüleri ve hastalıkların yönetimi erişkinlerden
farklıdır.
e) Çocuklar her zaman özel bakım gereksinimleri olan bireylerdir
8. Sağlıklı çocuk sahibi olmak için doğum sonrası dönemde aşağıdakilerden
hangisine dikkat edilmelidir?
a) Annenin sağlıklı beslenmesi (süt yapımı için)
b) Çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesi
c) Enfeksiyonlardan koruma (bağışıklıma)
d) Beden ve ruh sağlığının gelişimine katkıda bulunma
e) Hepsi
9.
a)
b)
c)
d)
e)
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu sağlık hizmetleri arasında değildir?
Sağlam çocuk izlemi
Hastalığın tedavisi
Beslenme, bağışıklama
Aile planlaması
Temel ilaçların sağlanması
10.
a)
b)
c)
d)
e)
Aşağıdakilerden hangisi çocuk sağlığını etkileyen faktörlerden biridir?
Aile sağlığı
Sosyoekonomik durum
Çevre
Sosyal destek
Hepsi
Cevap Anahtarı
1.D, 2.E, 3.C, 4.E, 5.A, 6.E, 7.A, 8.E, 9.B, 10.E
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
12
Sağlıklı Çocuğu Tanımak-I
YARARLANILAN VE BAŞVURULABİLECEK DİĞER KAYNAKLAR
Hasanoğlu, E., Düşünsel, R., Bideci, A. (2010). Temel Pediatri, Ankara: Ayrıntı
Basımevi, Güneş Tıp Kitapevi.
Çavuşoğlu, H. (2013). Çocuk Sağlığı Hemşireliği, 10. Baskı, Ankara: Sistem Ofset
Basımevi.
Neyzi, O. ve Ertuğrul, T. (2010). Pediatri, 4. Baskı, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
Erdem Y. (2011). Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Çocuk Hastalıkları, Ankara : Matsa
Basımevi.
Törüner , EK., Büyükgönenç, L. (2012). Çocuk Sağlığı Temel Hemşirelik
Yaklaşımları. 1. Baskı, Ankara: Gökçe Ofset.
Conk Z., Başbakkal Z., Yılmaz H.B., Bolışık B. (2013). Pediatri Hemşireliğ, 1. Baskı,
Ankara: Akademisyen Kitabevi.
Öz F. (2010). Sağlık Alanında Temel Kavramlar, 2. Baskı, Ankara: Mattek
Matbaacılık.
Ay F.A. (2011). Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler, 3. Baskı,
İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
T.C. Milli Eğitim Bakanlığı. (2006) Meslekî Eğitim ve Öğretim Sisteminin
Güçlendirilmesi Projesi. Çocukları Tanıma, Ankara.
Turgut, A. (2013). Sağlıklı Yaşamın Önemi, 1. Baskı, Ankara: Anadolu
Üniversitesi Web-Ofset.
T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü. (2008). Eğitimciler İçin
Eğitim Rehberi Sağlık ve Sağlığın Korunması Modülleri. Ankara: İlkay Ofset
Matbaacılık.
Garcia, M.J., Castillo, I., Pablos, C. (2009). “Determinants of leisure-time
physical activity and future intention to practice in Spanish college
students.” Spanish Journal of Psychology, 12: 128-137.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
13
Download

ÜNİTE