13.03.2014
1
HEDEF
“Planlanmış ve
düzenlenmiş yaşantılar
yoluyla kazandırılması
kararlaştırılan
davranış değişikliği
veya davranış olarak
ifade edilmeye uygun
olan özellik”
 Eğitim
- öğretim sürecinde, hedef /
kazanım, istenilen noktaya sistemli
bir biçimde ulaşabilmede önemli
bir yol göstericidir.
› Hedef boyutu ile ilgili
hazırlıklar yaparken
"Bireyleri neden/niçin
eğitiyoruz?" sorusuna
yanıt aranır.
›
Eğitimde “istendik davranış” değişmesi denilince,
öğrencilerin eğitimin genel ve özel amaç / hedeflerine,
toplumun beklentilerine ve bireyin gereksinim ve
yeteneklerine uygun davranış ve tutumlara sahip
olması vurgulanır.
›
İstendik özellikler = Kazandırılmak istenen hedefler /
kazanımlar
›
“Hedef / davranış” ikilisi yerine yeni öğretim
programlarında “Kazanım”
1
13.03.2014
1. Hedeflerin belirlenmesi
Toplumsal
gerçek
Konu alanı
Birey
Doğa
 Daha
geniş bir şemada
hedeflerin sınıflandırılmasına
da göz atalım.
Aday hedef
SÜZGEÇLER
Eğitim
Psikolojisi
Eğitim
Sosyolojisi
Eğitim
Ekonomisi
Eğitim
Felsefesi
HEDEF
İhtiyaç Analizi ve Değerlendirme
Birey
Toplum
Konu Alanı
(Bilgi)
Doğa
ADAY / OLASI HEDEFLER
2. HEDEFLERİN NİTELİKLERİ
›
Hedefler, öğrenci davranışına dönük olmalıdır.
(Davranışa Dönüklük)
›
Hedefler öğrenenin kazanması gereken özelliği
açık ve seçik belirtmelidir. (Açık-Seçiklik,
anlaşılır olma)
›
Hedefler, öğrenme ürününe dönük olmalıdır.
(Öğrenme Ürününe Dönüklük)
›
Hedefler, öğretim süreci sonun gerçekleşebilir,
ulaşılabilir olmalıdır, yaş ve sınıf önemlidir
(Ulaşılabilirlik)
Süzgeçler
Eğitim
Felsefesi
Eğitim
Psikolojisi
Eğitim
Ekonomisi
Eğitim
Sosyolojisi
HEDEFLER
Sınıflama
Bilişsel
Alan
Duyuşsal
Alan
Devinişsel
Alan
Hedefleri Davranışa Dönüştürme
10
›
Hedefler bir konu alanı ile ilişkili (kenetli)
olmalıdır, konulardan kopuk tek başına
soyut hedef olmamalıdır. (Kenetlilik)
›
Hedefler, hem genel hem de sınırlı
olmalıdır (Genellik ve Sınırlık). Bir
davranış grubunu ifade edecek şekilde
geniş, tek bir özelliği gösterecek biçimde
sınırlı olmalıdır.
›
Kendi içinde davranışlara ayrılacak kadar
kapsamlı bir amaç belirlenmelidir. Gerekli
olan her şeyi içermesine dikkat
edilmelidir. (Kapsamlılık)
11
› Hedefler birbirleriyle çelişmemelidir, iç
ve dış tutarlılığa sahip olmalıdır.
İç tutarlılık, amacın bireyin diğer
amaçlarıyla çelişmemesini; dış
tutarlılık ise, amacın toplumun genel
amaçlarına aykırı olmamasını ifade
eder. (Tutarlık)
› Hedefler, binişik olmamalı bitişik
olmalı, birbirini tamamlamalıdır.
(Bitişiklik)
12
2
13.03.2014
Uzak Hedef
› Hedefe ulaştığında bireye bir
yararı dokunmalıdır. (Yararlılık)
Genel Hedef
› Çaba ve masraf oranında
eşdeğer bir amaç elde
edilmelidir. (Ekonomiklik)
Özel Hedef
13
3. Hedeflerin Dikey ve Yatay Sınıflaması
4. Hedef Yazma Yaklaşımları
Belirlenirken (Yukarıdan aşağıya)
Gerçekleştirilirken (Aşağıdan yukarıya)
(Soyut ve Uzak)
DİKEY
UZAK HEDEFLER
(Ülkenin politik felsefesi)
 Siyasetçiler tarafından gerçekleştirilir.
 Anayasa ve yasalarla ifade edilir.
 Oldukça geneldir.
 İdeal insan tipini yansıtır.
 Eğitim sistemine yön verir.
GENEL HEDEFLER
(Ülkenin eğitim felsefesi)
 Okul tarafından gerçekleştirilir.
 Uzak hedeflerin yorumudur.
 Okulun işlevini ortaya koyar.
 Daha somuttur.
A) Yeterliğe Dayalı Hedef Yazma Yaklaşımı
 Programın sonunda öğrencilerin hangi
standartta ne yapabileceklerini belirtir. Yeterliğe
dayalı amaçlar öğrenci açısından yazılır ve 4
öğeden meydana gelir (öğrenci, davranış
(işlem), koşullar (verilenler) ve standart)
 Yeterliğe dayalı hedef ifadeleri, daha çok
ÖZEL HEDEFLER
(Bir disiplin ya da ders için
belirtilen hedeflerdir.)
Somut ve
Yakın
Bilişsel
(Cognitive)
devinişsel alan hedeflerine uygun düşer. Bu
hedef yazma yaklaşımı, daha çok mesleki
teknik eğitim alanında iş ve işlem basamakları
şeklinde kullanılır.
 Bir okulda yürütülen derslerle gerçekleştirilir.
 En somut olanıdır.
Duyuşsal
(Affective)
Özel ve Yakın
YATAY
Devinsel/Devinişsel
15
(Psycho-motor)
16
4. Hedef Yazma Yaklaşımları
B) Modüler Hedef Yazma Yaklaşımı
 Duyuşsal alanın ihmal edilmesi ve yüksek düzeyli
öğrenimi belirleyen bazı hedefleri ölçmenin zorluğu
bu yaklaşımın en çok eleştirilen yönüdür.

Aşamalılık özelliği göstermeyen bağımsız
üniteler ya da modüller için kullanılır.

Bu yaklaşımda hedef ve davranış ifadeleri
yazılırken “.......... çalıştıktan sonra/okuduktan
sonra;.....-ecek/-acak” ile biten gelecek zaman
ifadelerine yer verilmektedir.

Son geliştirilen programlarda daha çok
modüler hedef yazma yaklaşımın
özelliklerinden yararlanılmıştır.
Bu yaklaşımla yazılmış bir hedef örneği:
Hesap makinesi ve üç ondalıklı 25 sayı
verildiğinde (koşullar), bütün sayıları 1 dk içinde
hatasız olarak (standart), sabit bir sayı ile çarparak
sonucu yazabilme (davranış).
17
18
3
13.03.2014
B) Modüler Hedef Yazma Yaklaşımı
C) Aşamalı Hedef Yazma Yaklaşımı
Örneğin;
Aşamalı hedef yazma yaklaşımı, Bloom’un
aşamalı sınıflama yaklaşımını temele almaktadır.
Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
1. İlköğretim okullarındaki Türkçe
programının özel amaçlarını sıralayabilecek,
2. Hedefleri davranışa dönüştürmenin
gereğini kavrayabileceksiniz.
…
biçiminde yazılmış hedefler, bu yaklaşımda
yazılmış hedef örnekleridir.
19
20

 Bu yaklaşımların ortak yönleri:
1. Davranış ifadeleri tek bir öğrenmeyi dile getirmelidir.
Ölçme araçlarının hazırlanmasında bu önemli bir noktadır.
2. Davranışlar eğitim açısından istenilir, gözlenebilir ve
ölçülebilir nitelikte olmalıdır.
Hedefler sınıflandırılırken, her alan belli bir
sistematiğe göre sınıflanmış ve bu
sınıflama basitten karmaşığa doğru
sıralanmıştır.
Bilişsel Alan Duyuşsal Alan
3. Öğretmenin yapacaklarından çok öğrencilerin
yapacakları davranış olarak ifade edilmelidir.
Devinişsel Alan
21
Aşamalı Hedef Yazma Yaklaşımı
Bilişsel (Cognitive) Alan
(Bloom)
Duyuşsal (Affective) Alan
(Krathwohl)
Devinişsel (Psycho-motor)
Alan (Grobman)
Bilgi
Alma
Uyarılma
Kavrama
Tepkide Bulunma
Kılavuzla Yapma
Uygulama
Değer Verme
Analiz
Örgütleme
Duruma Uydurma
Sentez
Kişilik Haline Getirme
Yaratma
Beceri Haline Getirme

Zihinsel öğrenmelerin
ağırlıklı olduğu alandır.

Bilgi, kavrama,
uygulama, analiz,
sentez ve
değerlendirme olmak
üzere altı alt
basamaktan oluşur.
Değerlendirme
23
4
13.03.2014
Bilişsel Alan basamakları
Kavrama
Bilgi
Değerlendirme
Analiz
1. BİLGİ
Bu basamakta, öğrencinin derste öğrendiği
bilgileri hatırlayıp hatırlamadığı önemlidir.
Görünce tanıma, sorunca söyleme bu basamağı
tanımada dikkate alınabilir.
Sentez
Uygulama
Çevirme
Yorumlama
Öteleme
Örnekler
 Atatürk ilkelerini sıralayabilme.
 Ders planı hazırlarken dikkat edilecek
noktalar bilgisi.
…
26
Bilgi
► Dünyadaki
jeolojik olgular bilgisi.
zeka kuramının benimsediği zeka türlerini
tanıyabilme.
► İlimiz, bölgemiz ve yurdumuzla ilgili temel
sınıflamalar bilgisi.
► Hayat Bilgisi dersinde geçen temel araç-gereçler
bilgisi.
► Genetikle ilgili kavramların anlam bilgisi.
► Yazılım hazırlamada kullanılan bazı teknikler
bilgisi.
► Çoklu
Bilgi

Kavrama Basamağı, çevirme, yorumlama ve
öteleme alt basamaklarından oluşur:
› Çevirme
Bir anlatım biçimini, başka bir anlatım biçimine
dönüştürmedir.
› Öğrencilerin daha önce öğrendiklerini
zihinsel bir işlemden geçirerek farklı
biçimlerde ifade edebilecekleri
davranışlardan oluşur.
› Grafikle gösterme, dönüştürme,
değiştirme, kendi cümleleriyle açıklama,
özetleme, örnek verme, tasvir etme, ana
düşünceyi bulma, başlık bulma,
yorumlama, tahmin etme ve kestirme
eylemsileri bu basamağın önemli
göstergeleridir.
ÖRNEK
 Metin halinde verilen sayısal verileri daire
grafiği ile gösterebilme.
 Taba-Tyler modelinin (görsel anlatım biçimi)
aşamalarını yazılı anlatım biçimine
çevirebilme.
Kavrama
Çevirme
Yorumlama
Öteleme
29
 Kimya dersinde verilen bir formülü sözlü
olarak açıklayabilme.
Kavrama
Çevirme
Yorumlama
Öteleme
30
5
13.03.2014
› Yorumlama
› Öteleme
Bir bilgi bütününü kendi ifadeleriyle açıklayabilme,
özetleyebilme, örnekler verebilme, benzerlik ve
farklılıkları ifade edebilme, ana ve yan fikirleri
bulabilme, açıklayabilme, tablo ve grafik
okuyabilme, neden-sonuç ilişkilerini açıklayabilme
bu alt basamağın önemli göstergeleridir. Burada
ilkeler ve olgular öğrenciler için yeni olmalıdır.
Tahmin edebilme, yordayabilme, kestirimde
bulunabilme bu alt basamağın önemli
göstergeleridir.
ÖRNEK
 Yazılmış bir kompozisyona başlık
bulabilme.
ÖRNEK
 Taba-Tyler modelinin (görsel anlatım biçimi)
aşamalarını sözel olarak açıklayabilme.
 Avrupa birliği ile ilgili temel olgulardan
yararlanarak birliğin belli başlı özelliklerini
kestirebilme.
 Çevre kirliliğini önlemenin önemini
gerekçeler sunarak açıklayabilme.
 Serada sebze yetiştirmenin temel
kurallarına uymamanın doğuracağı
sonuçları kestirebilme.
Kavrama
 Deniz kirliliğinin nedenlerini örneklerle
açıklayabilme.
Çevirme
Yorumlama
Öteleme
31



Yurdumuz, komşularımız ve diğer
ülkelerle ilgili temel verileri istenilen
anlatım biçimine çevirebilme.
İlimiz, bölgemiz ve yurdumuzla ilgili temel
ilkeleri açıklayabilme.
Sosyoloji dersinde temel toplumsal
olgular ile ilgili belli başlı özellikleri
kestirebilme.
Kavrama
Çevirme
Yorumlama
Öteleme
32
Kavrama
Çevirme
Yorumlama
Öteleme

Öğrencinin kendisi için yeni olan daha
önce hiç karşılaşmadığı bir sorunu
çözebilmesi.

Öğrencinin daha alt basamaklarda
öğrendiklerini yeni durumlarda
kullanabilmesi.

Öğrenci sorun çözerken kuralları, yöntemleri,
ilkeleri yeni durumlarda kullanır, uygular,
problem çözer.
İlkeleri uygulayabilme,
problem çözebilme, kullanabilme,
 deneyebilme, yararlanabilme,
planlayabilme
bu basamağın önemli göstergeleridir.


Uygulama
35
Uygulama
36
6
13.03.2014
 Yazdığı bir öyküde noktalama işaretlerini
kullanabilme.
Ders planının öğretme-öğrenme etkinliklerini
ölçütlere uygun olarak planlayabilme.
 Cümlenin öğelerini bulmak için kullanılan
ilkeleri, verilen örnek bir durumda kullanabilme.
 İlimizin yönetimiyle ilgili temel sorunların
çözümünde ilkeleri kullanabilme.
 Matematik dersinde basit bir oran / orantı
problemini çözebilme.
 Verilen yeni bir problemi çözebilme.
 Türkçe dersinde imla kurallarına uygun yeni bir
cümle yazabilme.




Bir bilgi bütününü öğelere, ilişkilere ve
örgütleme ilkelerine göre ayrıştırabilme,
ilkeleri bulabilme,
öğelerini bulup seçme,
aralarındaki ilişkileri açıklayabilme,
…
Analiz
40

bütünün parçalarını karşılaştırabilme (Buradaki
karşılaştırma öğeler arası karşılaştırmadır.
Değerlendirme basamağında da karşılaştırma
yapılır. Ancak değerlendirmede bir ölçütle
karşılaştırma söz konusudur),

sınıflandırabilme, ana hatlarını gösterebilme,

bir sistemin ya da iletişim biçiminin hangi
ilkelere göre kurulduğunu ve işlediğini ortaya
koyabilme gücü
› Bir cümlenin öğeleri arasındaki ilişkileri
belirleyebilme.
› Farklı ders planlarını inceleyerek bir
Analiz
ders planında bulunması gereken temel
öğeleri saptayabilme.
ile ilgili davranışsal yeterlikleri içerir.
41
7
13.03.2014
Kimya dersinde basit bileşikleri öğelerine
ayırabilme.
 Yurdumuz, komşularımız ve diğer ülkelerle
ilgili ilişkileri ekonomik, siyasi ve sosyal
özellikler açıdan irdeleme.
 Felsefi bir görüşteki temel mantıki bağları
saptayabilme.


Parçalardan ya da öğelerden, belli bir
yapısal düzene / örüntüye sahip yeni bir
bütün oluşturabilme bir sentez işidir.

Sentez çoğu zaman çok yönlü düşünme
ve yaratıcılık gerektirir.

Yaratabilme, üretebilme, yeniden
düzenleyebilme, birleştirebilme,
tasarlayabilme, oluşturabilme, organize
edebilme, önerebilme, özgün bir ürün ortaya
koyabilme, derleyebilme, inşa edebilme,
hazırlayabilme
Sentez
Sentez
bu basamağın önemli göstergeleridir.
45
› İnsan haklarıyla ilgili temel sorunların çözümü
için özgün bir görüş geliştirebilme.
› Ders planı yapmanın gerekliliğini ortaya
koyan özgün bir yazı yazabilme.
› Zaman kavramındaki olası değişiklikler
ışığında, gelecekte kullanılacak zaman ölçü
araçları tasarlayabilme.
46

Eğitim programları ve öğretim alanında yeni
bir program tasarısı hazırlayabilme.

Yeni bir tedavi yolu önerebilme.

Sınıf yönetimiyle ilgili yeni bir model
önerebilme
8
13.03.2014
 Bir
konuyla ilgili tutarlılık ve
tutarsızlıkları belirleyebilme,
 bir gerekçeden mantıklı bir sonuca
ulaşılıp ulaşılamayacağını
anlayabilme,
 bir tartışmadaki mantık yanılgılarını
fark edebilme,
 ….
50


bir aracın çeşitli ölçütler yönünden uygun
olup olmadığını belirleyebilme,
belli ölçütler açısından bir bilgi bütününü
değerlendirebilme gibi yeterlilikleri içerir.

Bu basamakta öğrenciler iç ve dış ölçütleri
değerlendirir, eleştirir, yargılarda,
saptamalarda bulunur, tartışır, ispat eder,
savunur.
Yaratabilme, üretebilme, yeniden
düzenleyebilme, birleştirebilme,
tasarlayabilme, oluşturabilme,
organize edebilme, önerebilme, özgün
bir ürün ortaya koyabilme,
derleyebilme, inşa edebilme,
hazırlayabilme
bu basamağın önemli göstergeleridir.
51

Değerlendirmede daima bir gözlem veya ölçme,
bir de ölçüt kullanılır. Sonunda ise karara
ulaşılır.

Kritik etme, değerlendirme, karar verme,
karşılaştırma, taktir etme, eleştirme bu
basamağın önemli göstergeleridir.
52
› Eğitimde çağdaş bir yönelimi, eğitim
programının temel öğeleri açısından
değerlendirebilme.
› Özgün olarak geliştirilmiş bir sınav türünü
ölçme ve değerlendirmenin temel ilkeleri
açısından değerlendirebilme.
53
9
13.03.2014


Kendisine verilen bir metni bulunması
gereken özellikleri dikkate alarak
eleştirebilme.

Geliştirilen program tasarısının çağdaş
program geliştirme ilkelerini dikkate
alarak eleştirebilme.
Sevgi, korku, ilgi, tutum ve
güdülenmişlik gibi duygusal yönlerin
baskın olduğu alandır.
Alma
Tepkide
Bulunma
Değer
Verme
Kişilik
Haline
Örgütleme Getirme

Bir değer sisteminin farkındalığı ya da bu
değer sistemine karşı duyarlı olmayı içerir.
› Farkında Olma: Bu basamakta nesne veya olgudan
gelen uyarıcının farkına varılır. Örneğin; anne babaya saygı göstermenin iyi bir davranış olduğunun
farkına varır.

Fark etme, ilgilenme, dikkat etme,
seçme, ayırt etme, ilgi duyma, seçici
olma bu basamağın önemli
göstergeleridir.
› Almaya Açıklık: Bu basamakta kişi uyarıcıyı
reddetmez, ondan kaçmaz, tersine ona doğru bir
yönelim izler. Örneğin; Farklı inanç ve düşüncede
olan kişileri dinlemeye dönük olur.
› Kontrollü - Seçici Dikkat: Bu basamakta öğrenci
birden fazla uyarıcı arasından birini ya da birkaçını
seçebilir. Dikkatini ilgisini ona doğru yöneltebilir.
Örneğin; Küresel ısınma ilgili yayınları dinlemeye
dikkat eder.
10
13.03.2014

Trafik kurallarının farkında oluş.

Savurganlığın ülke kalkınmasındaki olumsuz etkilerinin
farkında oluş.

Ülkemizdeki temel toplumsal sorunların farkında oluş.

Farklı inanç ve düşüncede olan kişileri dinlemeye
dönüklük.

Toplumsal sorunlarla ilgili yayınları seçmede dikkatli
oluş.

Bu basamakta genellikle ilgiler söz konusudur.

› 1. alt basamağı Tepkide Uysallık (tepkide
bulunmada isteklilik ve razı oluş).
› 2. alt basamak Tepkide İsteklilik (kişi uyarıcıya karşı
gönüllüce tepki verir).
Öğrendiği değer sistemine ilişkin davranışları
göstermeye gönüllü olma, uysal davranma, tepki verme,
katılım, onaylama, karşılık verme, istekli olma, gönüllü
olma bu basamağın önemli göstergeleridir.
ÖRNEK
› 3. alt basamak ise Tepkide Doyum (kişinin uyarıcıya
karşı zevkle, istekle, sevinçle tepki vermesi söz
konusudur. Davranışı gösterememek kişiyi üzer,
sıkar, pişmanlık hissettirir).
› Grup çalışmalarında alınan kararlara uymaya razı
oluş.
› Sosyal Yardım kurumlarında çalışmaya gönüllü oluş.
› Alanı ile ilgili yayınları okumaktan zevk alış.

Kişinin bir değer ya da davranışı kabul etmesi, önem
vermesi, takdir etmesi tercih etmesi, üstün tutması, bir
değere kendini adaması davranışlarını içerir.

Bu basamağın 1. alt basamağı Bir Değeri
Kabullenmedir. Bu alt basamakta, değer biçme ve bir
dereceye kadar önem verme söz konusudur.

Bu düzeyde yer alan hedefler öğrencinin kabul etmesini,
değeri tercih etmesini, kararlı olarak değer ve tutumları
benimsemesini içerir.

2. alt basamağı Bir Değeri Yeğleyiştir. Burada,
değerlerden birini, diğerine daha üstün tutma vardır.

3. alt basamak ise Bir Değere Adanmışlıktır. Bu alt
basamakta ise kişi bir değer için maddi ve manevi
gücünü harcar. Başkalarını da peşinden sürükleyebilir.
65
66
11
13.03.2014
Kendini adama, değeri kabul etme, takdir etme,
açık olma, benimseme, protesto etme, savunma
bu basamağın önemli göstergeleridir.
ÖRNEK
› Yurtta barış, dünyada barış ilkesinin önemini takdir
ediş.
› Her türlü eleştiriye açık oluş.
› Vatanın bütünlüğü için özveride bulunmaya
adanmışlık.

Öğrendiği değer sisteminin önemine inanış.
Sistemin gerekliliğine inanma, takdir etme.

Trafiğin düzenlenmesinde kuralların
gerekliliğine inanış.
Alanıyla ilgili ortaya konulan çalışmaları
takdir ediş.

67
Bu basamakta birey başkaları tarafından
oluşturulan değerleri ve benimsediği değerleri
irdeleyerek aralarındaki ilişkileri inceler ve bir
sonuca ulaşır. Son olarak kendi içinde
çelişmeyen yeni bir değerler sistemi geliştirir.
69
› Davranışlarını büyüklere saygı esasına göre
düzenleyebilme.
› Davranışlarının tutarlılığı konusunda kendini
yargılamada kararlı oluş.
› Sınıf kurallarına uymanın birlikte yaşamanın
gereği olduğunu benimseyiş.
› Sergilediği davranışları öğrendiği değer sistemine
göre düzenleme.
Değerler sistemine yenilerini ekleyerek farklı
değerleri bir araya getirme (sıralama,
savunma, genelleme) davranışlarını
kapsayan bu basamakta; kararlılık, kararlı
oluş, değerleriyle uyumlulaştırma, değer
sistemine katma, içselleştirme, yaşama
geçirme, benimseme, bu basamağın önemli
göstergeleridir.
70
Bu basamakta kişiye özgü değerler kurallaşmış, bir
karakter görünümü kazanmış ve uyulması zorunlu
ilkeler haline gelmiştir. Yani bu değerler “yaşam
anlayışı, dünya görüşü” niteliğine bürünmüştür.
Yaşam Anlayışı Oluşturma, Alışkanlık Haline Getirme,
Özümseme, Özdeşleşme, Karakter Haline Gelme,
nitelenme, bu basamağın önemli göstergeleridir.
72
12
13.03.2014
Devinişsel Alan:

Yasalara saygılı olmayı bir alışkanlık haline getirme.

Zor durumda olanlara elinden gelen yardımı yapmada
kararlı oluş.
Zihin-kas koordinasyonunu gerektiren becerilerin
baskın olduğu alandır.
 Tüm canlıları seven bir kişiliğe sahip oluş.
 Problemleri bilimsel yöntem sürecini izleyerek çözmeyi
alışkanlık haline getiriş.
 Demokratik birey özelliklerini sergileyen bir kişiliğe sahip
oluş.
Bir becerinin nasıl sergilendiğini izleme,
hareketin nasıl gerçekleşmesi gerektiğini
algılamayı içerir.
•
•
Aracın nasıl kullanıldığını gözleyebilme.
Sağlık bilgisi dersinde ilk yardım hizmetlerini
takip etme.
› Kısa mesafe koşular için vücudu hazır
duruma getirebilme.

Beceriyi yapmak için hazır hale gelme
› İlkyardım dersinde öğretmenin uyguladığı
yapay solunumu izleyebilme.
•
› Piyano çalmak için elleri uygun konuma
getirebilme.
•
Suni solunum yapmak için hazır hale
gelme
Aracı kullanmak için pozisyon alma
Kurulma
Duruma
Beceri
Uydurma
Haline
Kılavuz
Denetiminde Getirme
Yapma
Yaratma

Algılama
13
13.03.2014

Öğretici denetiminde beceriyi sergileme.

Beceri gelişiminde ilk adımdır. Bir iş ya da işlem
basamakları, sırasına uygun olarak, öğretmen
ya da usta ile birlikte yürütülür.




Maket üzerinde öğretmenin yardımıyla suni
teneffüs yapabilme
Sürücü öğretmenin yardımıyla aracı kullanabilme
Maket üzerinde hemşire yardımıyla iğne
yapabilme.
Öğretmen gözetiminde bir müzik aleti çalabilme.
ÖRNEKLER

Beceriyi belirlenen nitelikte ve belirlenen sürede
yapabilmek, hatasız icra.

Bu basamakta kişi hedef davranışları kendi
başına, kimseden destek almadan, o işin
gerektirdiği nitelik ve sürede yapar.

Nitelik, süre, enerji, ekonomi bakımından icra
etme, kendi başına yapma bu basamağın
önemli göstergeleridir.

Şartlar değişmesine karşın beklenilen
beceriyi hatasız olarak icra edebilme.
Beceriyi farklı şartlarda da
gerçekleştirebilme.

› Elbise kemerini ekonomik olarak, kolayca
otuz dakikada hazırlayabilme.
› Damardan kanı, kurallarına uygun olarak bir
dakikada alabilme.
› Aracı hatasız şekilde kullanabilme.
› Suni teneffüsü kurallarına uygun yapabilme.
Beceriyi yeni bir durumda etkili kullanır, uyarlar, yeniden
düzenler, değiştirir.
Adapte etme, transfer etme, uyarlama, değiştirme,
genelleme, bu basamağın önemli göstergeleridir.
84
14
13.03.2014
Yeni hareketler veya psikomotor alanda gelişmiş
anlayışlar, yetenekler ve beceriler ortaya çıkarma
aşamasıdır. Beceri gelişiminde son aşamadır. Farklı
biçimde yapar, yeni ve orijinal bir hareket ve beceri
ortaya koyar.
› Verilen yeni bir modele uygun etek kalıbı
çıkarabilme.
› Suyun akış hızına göre yüzme tekniğini
değiştirebilme.
Yeni, orijinal bir ürün ortaya konur. Bu ürünün ekonomik
ve tutarlı olması da önemlidir.
› Farklı yol koşullarında aracı kurallara uygun
kullanabilme.
Üretme, yaratma, sentez, yeniden ortaya koyma bu
basamağın önemli göstergeleridir.
86

Kendine uygun bir beceri geliştirme. Stil
oluşturma.

ÖRNEKLER

Kurallara uygun bir sürüş tekniği geliştirebilme.
Yeni bir yüksek atlama tekniği geliştirebilme.
Artistik buz dansında özgün bir figür
yaratabilme.
Saz çalmada yeni bir teknik geliştirebilme.




Hedeflerin davranış cinsinden ifade edilmesi, hem öğrenmeöğretme sürecini düzenlemede hem de değerlendirme için ölçüt
geliştirmede önemlidir. Hedefler neden davranışa dönüştürülür?
› Hedefleri gözlenebilir ve ölçülebilir hale getirmek,
› Bir hedeften herkesin aynı ya da benzer anlamı çıkarmasını
sağlamak,
› Eğitim durumlarını belirlemek,
› Eğitimde her türlü değerlendirme işleminin merkezinde davranış
olduğundan ölçme ve değerlendirme işlemlerinin yapılabilmesini
sağlamak. Böylelikle değerlendirme sürecinde neyin
ölçüleceğini saptamak,
› Eğitimde düzenleme, yenileme, onarma gibi etkinliklerin
yapılabilmesini sağlamak,
› Öğretim programının niteliğini belirlemek,
› Öğretim süreçlerinin standartlaşmasını sağlamak
› Hedeflerin davranış olarak ifade edilmesi öğrencinin kendisinden
ne beklendiğinin net olarak ortaya konması açısından da
önemlidir.
88
Eğitim programlarında eğitim ve sınama durumlarını
gerçekleştirmek için davranışların belirlenmesi gerekmektedir.

Bu nedenle hedef-davranış yazarken:

›
›
›
›

davranışların hedefi kapsamında yer almasına
binişik olmamasına,
gözlenebilir ve ölçülebilir olmasına,
kritik davranışların grup için belirlenmesine,



dikkat edilerek yazılmalıdır.


Hedef tümcesinin sonunda bilgisi, becerisi, gücü,
yeteneği, oluş, ilgililik, farkındalık, hoşgörürlük gibi
sözcükler bulunmalıdır.
Öğrenci davranışına dönük olmalıdır.
Öğrenme sürecini değil, öğrenme ürününü
yansıtmalıdır.
Konu başlığı hedef olarak yazılmamalıdır.
Birden çok davranışı kapsayacak şekilde geniş, bir
özelik gösterecek şekilde sınırlı olmalıdır.
Hangi içerikle ilgili olduğu yazılmalıdır.
Binişik değil bitişik olmalıdır.
Hangi alanla ilgiliyse o alanın basamaklarına
uygun olarak yazılmalıdır.
89
15
13.03.2014
Osmanlı devleti kuruluş döneminde
meydana gelen önemli olayları
sıralayabilme
Çevre kirliliğine neden olan etmenleri
sıralayarak, özgün çözüm yolları
önerebilme.
Bir toplumun üyesi olduğunu bilerek
kurallara isteyerek uyabilme.
16
Download

6.Hedefler