ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
ÜRETİM YÖNETİMİ
Prof. Dr. Müh. Bülent Kobu
Professor Emeritus
University of Massachusetts Dartmouth
Charlton College of Business
Genişletilmiş ve Güncellenmiş
ONYEDİNCİ BASKI
I
II
Yay›n No
‹flletme-Ekonomi Dizisi
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
: 3171
: 688
17. Bask› – Kas›m 2014 - ‹STANBUL
ISBN 978 - 605 - 333 - 200 - 8
Copyright© Bu kitab›n bu bas›s›n›n Türkiye’deki yay›n haklar› BETA Bas›m Yay›m Da¤›t›m A.fi.’ye
aittir. Her hakk› sakl›d›r. Hiçbir bölümü ve paragraf› k›smen veya tamamen ya da özet halinde,
fotokopi, faksimile veya baflka herhangi bir flekilde ço¤alt›lamaz, da¤›t›lamaz. Normal ölçüyü aflan
iktibaslar yap›lamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur.
Dizgi
Bask› - Cilt
: Beta Bas›m A.fi.
: Yaz›n Bas›n Yay›n Matbaac›l›k Trz. Tic. Ltd. fiti. (Sertifika No: 12028)
‹kitelli Çevre Sanayi Sitesi 8. Blok No: 38-40-42-44
Baflakflehir/‹stanbul
Tel: (0-212) 565 01 22
Kapak Tasar›m : Gülgonca Çarp›k
Beta BASIM YAYIM DA⁄ITIM A.fi. (Sirtifika No: 16136)
Narl›bahçe Sokak Damga Binas› No: 11
Ca¤alo¤lu - ‹STANBUL
Tel : (0-212) 511 54 32 - 519 01 77
Fax: (0-212) 511 36 50
www.betayayincilik.com
III
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
Annemin ve Babamın
Hatırasına...
IV
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
V
ÖNSÖZ
Üretim, mal veya hizmet üreten bir iflletmenin üç temel fonksiyonundan (üretim, finans, sat›fl) biridir. Üretim yönetiminin amac› bir mamulü elde mevcut kaynaklar› en ekonomik flekilde kullanarak is tenilen miktar, kalite ve zaman koflullar›na uygun en düflük fiyatla üretmek fleklinde tan›mlanabilir.
Bir iflletmenin varl›¤›n› sürdürebilmesi üretti¤i mal veya hizmeti uygun fiyatla satarak kâr edebilmesine ba¤l›d›r. Ekonomik sorunlar her iflletme faaliyetinde yöneticinin karfl›s›na ç›kar. Teknik ve befleri
görünümlü sorunlar›n da kayna¤›nda ekonomik faktörler vard›r. Günümüzde iflletmelerin dev boyutlara ulaflmas›, global ticaretin yo¤unlaflmas›, sosyal geliflmeler ve tüketici isteklerinin sürekli de¤iflmesi
iflletme sorunlar›n› ve bunlar aras›ndaki iliflkileri daha karmafl›k hale getirmifltir. Herhangi bir iflletme
faaliyetini ve özellikle üretimi di¤erlerinden ba¤›ms›z düflünmek mümkün de¤ildir. ‹flletme yönetiminde sistem yaklafl›m›n›n giderek önem kazanmas› bu geliflmelerin bir sonucudur.
Üretim yönetimi kitab›n›n amac› belirlenip çerçevesi çizilirken yukar›daki görüfle göre hareket edilmifltir. Üretim ile temel fonksiyonlar aras›ndaki iliflkilerin iflletme yöneticisi aç›s›ndan nitelikleri ve önemi vurgulanmaya çal›fl›lm›flt›r.
Üretim planlama ve kontrol (ÜPK) tekniklerinin ö¤renilmesi ve baflar› ile uygulanmas›; mühendislik, matematik, istatistik, iflletmecilik ve yöneticilik bilgilerinin kazan›lan deneyimlerin ›fl›¤› alt›nda dikkatli bir flekilde sentez edilmesi ile gerçekleflir. Bu nedenle kitaptan uygulama amac› ile yararlanmak
isteyenlerin ad› geçen dallara ait baz› genel bilgiler edinmifl olmalar›nda fayda vard›r. Di¤er taraftan
konular›n ifllenmesinde genellikle imalât endüstrisinden örnekler verilmifl olmas› okuyucunun üretim
teknolojisi hakk›nda da ön bilgiler edinmifl olmas›n› gerektirir. ‹flletme yönetimi konular› aras›ndaki iliflkiler gözönüne al›n›rsa, üretim gibi bir temel fonksiyonu ayr›nt›l› biçimde inceleyip ö¤renebilmek için
birtak›m ön bilgilere önceden sahip olman›n yarar› daha iyi anlafl›l›r.
Üretim Yönetimi kitab›n›n ilk bask›s›nn yap›ld›¤› 1977 y›l›ndan bu yana önemli geliflmeler olmufltur.
Bunlar:
•
Uluslararas› fiat-kalite rekabetinin yo¤unlaflmas›.
•
Bilgisayar kullan›m›n›n yayg›nlaflmas›.
•
Global haberleflme teknolojisindeki devrimsel geliflmeler.
•
Otomasyon, CAD-CAM-CIM ve benzeri sistemlerin geliflmesi.
•
‹flletme e¤itiminde üretim, prodüktivite ve toplam kalite yönetimi konular›n›n öneminin artmas›.
fleklinde özetlenebilir. Kitab›n onalt›nc› bask›s›nda yukar›da özetlenen geliflmelere paralel olarak de¤ifliklik ve eklemeler yap›lm›flt›r. Örne¤in, bilgisayar seçimi ve kullan›m› ile ilgili bölümlerde zamanla geçersiz hale gelen k›s›mlar tümü ile kald›r›lm›fl, yerlerine günümüzde kullan›lan bilgisayar uygulamala-
VI
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
r› konulmufltur. Teknoloji ve lojistik yönetimi ile prodüktivite konular›n› inceleyen bölümlere eklemeler
yap›lm›flt›r. Stok kontrolunda MRP, JIT, KANBAN gibi yöntemlere yer verilmifltir. Son y›llarda ayr› bir
meslek dal› olarak geliflen proje yöneticili¤i alan›ndaki temel konular› kapsamak amac› ile Proje Yönetimi bölümü eklenmifltir. Baz› bölümlere günün koflullar›na uygun sorular ve problemler ilâve edilmifltir.
Kantitatif analiz ve istatistik ile formül gelifltirme ve matematik analizlere çok gerekli olmad›kça yer
verilmemifltir. Örnek problemlerin baz›lar› için bilgisayarla elde edilen sonuçlar gösterilmifltir. Bu kitapta;
J.P. Shim, MICROMANAGER: AB/QM Version 3.0, H. Weiss, POM/QM for Windows, Version 3.0,
Prentice-Hall, Inc., 2008 bilgisayar yaz›l›mlar› kullan›lm›flt›r. Di¤er bilgisayar yaz›l›mlar› referans listelerinde verilmifltir.
Okuyucuya kolayl›k olmak üzere her bölümle ilgili kaynaklar ve bibliyografya o bölümün sonunda
yer alm›flt›r. Tavsiye edilen okuma malzemelerinin bir k›sm› Harvard Business Review dergilerinden
seçilmifltir. Konular›n çeflitli iflletmelerde uygulama örneklerini vaka yöntemi ile daha derinden ö¤renmek
isteyenler, vakalar› Harvard Business School Publishing, Customer Service Department, 60 Harvard
Way 230-5, Boston, MA 02163 adresinden veya (617) 495 - 6117 numaradan temin edebilir. Ayr›ca
tüm HBS yay›nlar›na internet kanal› ile www.hbsp.harvard.edu web adresini kullanarak ulaflma olana¤›
vard›r.
Üretim Yönetimi kitab›n›n 17. bask›s›n›n gerçekleflmesi yine pek çok kiflinin yak›n ilgisi ve eme¤i
ile katk›da bulunmas› sonunda mümkün olmufltur. Bu konuda öncelikle Propedia Yay›nc›l›k San. ve
Tic. Ltd. fiti. yönetici ve teknisyenlerine ve Münevver Özakman’a teflekkür ederim.
Çal›flmalar›m süresince her zaman oldu¤u gibi yak›n ve s›cak deste¤i ile bana güç veren eflim
Gülsen’e minnet ve flükran borcumu belirtmek isterim.
Üretim Yönetimi kitab›n›n 37 y›l içinde 17 kere bas›lmas› ö¤retim kurulufllar›nda ve endüstride eksikli¤i duyulan bir ihtiyaca cevap verilebildi¤ini kan›tlamaktad›r. Yap›lan ekleme ve güncellefltirmelerle
kitab›n daha genifl bir okuyucu grubunun ilgisini çekece¤ini ümid ediyorum. Ö¤rencilerimize ve ilgilenen
tüm meslekdafllar›ma yararl› olmas›n› dilerim.
Swansea-Massachusetts
10 Ekim, 2014
Prof. Dr. Müh. Bülent KOBU
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
VII
‹Ç‹NDEK‹LER
BÖLÜM 1
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
1.5.
1.6.
1.7.
1.8.
1.9.
Üretimin Ülke Ekonomisindeki Önemi.......................................................................................... 3
Üretim Yönetiminin Tan›m› ...........................................................................................................5
Tarihsel Geliflim ............................................................................................................................6
Üretim Yönetiminin Amaçlar› ........................................................................................................8
Üretim Yönetiminin Fonksiyonlar› ...............................................................................................10
Di¤er ‹flletme Departmanlar› ile ‹liflkiler.......................................................................................14
Tepe Yönetimi ile ‹liflkiler.............................................................................................................18
Üretim Yönetiminin Görevleri ......................................................................................................19
Üretim Yönetiminin Organizasyonu.............................................................................................20
Tart›flma Sorular› ve Problemler ..................................................................................................26
Kaynaklar ve Bibliyografya ..........................................................................................................28
BÖLÜM 2
ÜRET‹M S‹STEMLER‹
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.
2.5.
2.6.
2.7.
2.8.
2.9.
2.10.
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.
3.5.
Yönetim Aç›s›ndan Üretim Sistemleri ..........................................................................................31
Üretim Sisteminin Elemanlar› ......................................................................................................32
Üretim Sistemlerinin S›n›fland›r›lmas› ..........................................................................................34
Kesikli ve Sürekli Üretim Tipleri...................................................................................................38
Di¤er Üretim Tipleri .....................................................................................................................41
Hizmet Üreten Sistemler .............................................................................................................44
Üretim Stratejileri.........................................................................................................................45
Global Üretim Stratejileri .............................................................................................................47
Üretim Stratejisinde Odaklaflma..................................................................................................48
Üretim Kararlar› ...........................................................................................................................49
Tart›flma Sorular› ve Problemler ..................................................................................................50
Kaynaklar ve Bibliyografya ..........................................................................................................51
BÖLÜM 3
PRODÜKT‹V‹TE
Prodüktivitenin Tan›m› .................................................................................................................55
Prodüktivitenin Kârl›l›¤a Etkisi .....................................................................................................56
‹flçilik Prodüktivitesi .....................................................................................................................57
Prodüktivite Pazarl›¤›...................................................................................................................58
Prodüktivitenin Ölçülmesi ............................................................................................................60
VIII
3.6.
3.7.
3.8.
3.9.
3.10.
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
Yönetim Performans› ve Prodüktivite ..........................................................................................65
Ülke Ekonomisi ve Prodüktivite...................................................................................................68
Düflük Prodüktivitenin Nedenleri .................................................................................................70
Prodüktiviteyi Gelifltirme Yollar› ...................................................................................................72
Prodüktivite Anketi.......................................................................................................................72
Tart›flma Sorular› ve Problemler ..................................................................................................73
Kaynaklar ve Bibliyografya ..........................................................................................................76
BÖLÜM 4
MAMUL D‹ZAYNI
4.1.
4.2.
4.3.
4.4.
4.5.
4.6.
4.7.
4.8.
4.9.
4.10.
4.11.
4.12.
4.13.
Mamul Dizayn›n›n Tan›m›.............................................................................................................79
Yeni Mamul Stratejileri ................................................................................................................81
Yeni Mamul Gelifltirme Prosesi ...................................................................................................82
Mamul Dizayn›n› Etkileyen Faktörler ...........................................................................................85
Basitlefltirme ................................................................................................................................89
Standartlaflt›rma ..........................................................................................................................90
Tercihli Say›lar .............................................................................................................................91
Kodlama ......................................................................................................................................93
Bir Kodlama Çal›flmas› Örne¤i ....................................................................................................95
De¤er Analizleri .........................................................................................................................100
Dizayn De¤ifliklikleri ..................................................................................................................101
Yeni Mamul Gelifltirmede Belirsizlik ..........................................................................................102
Yeni Mamulün Baflar›s›n› Etkileyen Faktörler ............................................................................103
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................105
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................107
BÖLÜM 5
TALEP TAHM‹NLER‹
5.1.
5.2.
5.3.
5.4.
5.5.
5.6.
5.7.
5.8.
5.9.
5.10.
5.11.
5.12.
5.13.
5.14.
Talep Tahminlerinin Önemi ........................................................................................................111
Talep Tahmin Prensipleri ...........................................................................................................113
Talep Araflt›rmas›nda Yap›lacak ‹fller.........................................................................................113
Talep Araflt›rma Yöntemleri .......................................................................................................114
‹ki De¤iflkenli Nedensel Modeller ..............................................................................................116
Regresyon Do¤rusu...................................................................................................................118
Regresyon Do¤rusunun Uygunluk Derecesi .............................................................................118
Zaman Serileri Analizi ...............................................................................................................122
Hareketli Ortalamalar ................................................................................................................122
Eksponansiyel Düzgünlefltirme .................................................................................................124
Talep Tahminlerinde Duyarl›k ....................................................................................................124
Trend Analizi..............................................................................................................................127
Trende Oranlama Yöntemi ........................................................................................................128
Talep Tahminlerinin Kullan›lmas› ...............................................................................................129
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
5.15. Talep Tahmin Yönteminin Seçimi ..............................................................................................131
5.16. Talep Tahminlerinde Bilgisayar Kullan›m› ..................................................................................132
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................135
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................138
BÖLÜM 6
TEKNOLOJ‹ SEÇ‹M‹
6.1.
6.2.
6.3.
6.4.
6.5.
6.6.
6.7.
Teknolojinin Tan›m› ....................................................................................................................141
Teknolojinin Boyutlar›.................................................................................................................141
Teknolojinin Yönetimi.................................................................................................................144
Proses Teknolojisinin Seçimi .....................................................................................................145
Yeni Üretim Teknolojileri ............................................................................................................146
Teknoloji Transferi .....................................................................................................................149
Yüksek Teknoloji........................................................................................................................151
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................157
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................158
BÖLÜM 7
KURULUfi YER‹N‹N SEÇ‹M‹
7.1.
7.2.
7.3.
7.4.
Co¤rafi Konumun Önemi...........................................................................................................161
Kurulufl Yeri Seçimini Etkileyen Faktörler .................................................................................162
Kurulufl Yeri Seçiminde De¤erleme Yöntemleri ........................................................................166
Uluslararas› Kapsamda Yer Seçimi ...........................................................................................180
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................183
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................186
BÖLÜM 8
‹fi YER‹ DÜZENLEME
8.1.
8.2.
8.3.
8.4.
8.5.
8.6.
8.7.
8.8.
8.9.
8.10.
8.11.
8.12.
Yerleflme Düzeninin Önemi.......................................................................................................189
Yerleflme Düzeninin Üretim Sistemine Etkileri ..........................................................................190
‹fl Yeri Düzenlemenin Amaçlar› .................................................................................................190
Fabrika Binas›............................................................................................................................191
‹fl Ak›fl› ve Yerleflme Tipleri .......................................................................................................192
Prosese Göre Yerlefltirme .........................................................................................................197
Mamule Göre Yerlefltirme..........................................................................................................203
Bir Montaj Hatt› Dengeleme Problemi .......................................................................................207
Üretim Ak›fl› Analizi....................................................................................................................212
Üretim Hatt› Dengeleme Kurallar›..............................................................................................215
Bürolarda Yerlefltirme Problemi.................................................................................................216
Yerleflme Planlamas›nda Kullan›lan Bir Kontrol Listesi Örne¤i .................................................220
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................221
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................226
IX
X
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
BÖLÜM 9
LOJ‹ST‹K YÖNET‹M‹
9.1.
9.2.
9.3.
9.4.
9.5.
9.6.
9.7.
9.8.
9.9.
9.10.
9.11.
9.12.
9.13.
9.14.
‹flletmelerde Lojistik Fonksiyonu ...............................................................................................229
Lojistik Organizasyonu ..............................................................................................................230
Siparifl Prosesi ..........................................................................................................................233
Depolama ..................................................................................................................................234
Sat›nalma...................................................................................................................................236
Global Lojistik ............................................................................................................................237
Malzeme Nakli Prensipleri.........................................................................................................238
Malzeme Nakli Faktörleri...........................................................................................................239
Malzeme Nakli Projesinde Yap›lacak ‹fller ................................................................................240
Tafl›ma Araçlar›n›n Karakteristikleri ...........................................................................................241
Malzeme Nakli Maliyetlerinin Hesaplanmas›.............................................................................242
Tafl›ma Araçlar›..........................................................................................................................243
Malzeme Naklinde Kullan›lan Yard›mc› Araçlar.........................................................................252
Lojistik Sistemlerde Performans Ölçümü ..................................................................................254
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................256
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................258
BÖLÜM 10
KAPAS‹TE PLANLAMASI
10.1. Kapasitenin Tan›m› ve Ölçme Kriterleri .....................................................................................263
10.2. Talep, Stoklar, Üretim H›z› ve Kapasite ‹liflkileri ........................................................................264
10.3. Tek Makinan›n Kapasitesi..........................................................................................................265
10.4. Çal›flma Süresi ve Kapasite ......................................................................................................266
10.5. Kapasite Dengelenmesi ............................................................................................................267
10.6. Kapasite Planlamas›nda Belirsizlik............................................................................................269
10.7. ‹nsangücü Kapasitesi ................................................................................................................271
10.8. Kapasite Da¤›t›m› ......................................................................................................................272
10.9. Endirekt ‹flgücü ‹htiyac›n›n Bulunmas›.......................................................................................274
10.10. ‹flçi Say›s›n›n Belirlenmesi .........................................................................................................275
10.11. S›f›r Kâr Noktas› Analizi.............................................................................................................277
10.12. Belirsizlik Halinde SKN Analizi ..................................................................................................280
10.13. SKN Analizi Uygulama Örnekleri ..............................................................................................284
10.14. Lineer Programlama ile Kapasite Planlamas› ...........................................................................287
10.15. Simulasyon ile Kapasite Planlamas› .........................................................................................288
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................292
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................297
BÖLÜM 11
TAM‹R-BAKIM PLANLAMASI
11.1.
11.2.
11.3.
11.4.
Tamir-Bak›m Faaliyetlerinin Üretime Etkisi................................................................................301
TB Faaliyetlerinde Alternatif Politikalar .....................................................................................303
Fabrikalarda TB Organizasyonu................................................................................................303
TB ‹fllemleri ...............................................................................................................................305
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
11.5.
11.6.
11.7.
11.8.
11.9.
11.10.
TB Faaliyetlerinin Kontrolü ........................................................................................................307
Makinalar›n Ar›za Karakteristikleri .............................................................................................308
Koruyucu Bak›m ve Tamir Alternatifleri .....................................................................................309
Koruyucu Bak›m Politikas›n›n Prensipleri ..................................................................................310
Çok Makinal› Sistemlerde TB ....................................................................................................311
TB Planlamas›nda Simulasyon..................................................................................................313
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................321
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................324
BÖLÜM 12
STOK KONTROLÜ
12.1.
12.2.
12.3.
12.4.
12.5.
12.6.
12.7.
12.8.
12.9.
12.10.
12.11.
12.12.
12.13.
12.14.
12.15.
12.16.
Üretim Sistemlerinde Stoklar.....................................................................................................327
Stoklar›n S›n›fland›r›lmas› ..........................................................................................................328
Stoklar›n ‹flletme Ekonomisindeki Önemi..................................................................................329
Stok Kontrolünün Organizasyondaki Yeri..................................................................................330
Stok Kontrolünde Maliyetler ......................................................................................................331
Stok Kay›tlar› .............................................................................................................................334
Stok Kontrol Yöntemleri.............................................................................................................334
Stok Kontrol Modelleri ...............................................................................................................340
Sürekli Tedarikte ESM ...............................................................................................................343
Elde Bulundurmama Halinde ESM............................................................................................344
Miktar ‹skontosu Halinde ESM ..................................................................................................345
Belirsizlik Halinde Stok Kontrolü ...............................................................................................347
Stok Kontrolünde Simulasyon ...................................................................................................349
Malzeme ‹htiyaç Planlamas›......................................................................................................353
Stok Kontrolünde JIT Prensibi...................................................................................................358
Stok Kontrolünde KANBAN Yöntemi.........................................................................................361
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................364
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................368
BÖLÜM 13
‹fi ANAL‹ZLER‹ (I)
13.1.
13.2.
13.3.
13.4.
13.5.
13.6.
13.7.
13.8.
13.9.
13.10.
‹fl Analizinde Temel Faaliyetler..................................................................................................371
Metot Gelifltirme ve Üretim Faaliyetleri .....................................................................................371
MG Çal›flmalar›nda Yap›lacak ‹fller ...........................................................................................374
Hareket Ekonomisi Prensipleri ..................................................................................................376
Hareket Ekonomisi Prensiplerinin Uygulanmas› .......................................................................377
Metot Gelifltirmenin Temel Elemanlar›.......................................................................................380
Metot Gelifltirmede Kullan›lan Grafik Araçlar ............................................................................382
Bürolarda MG Çal›flmalar› .........................................................................................................391
Metot Gelifltirmede Yeni Görüfller .............................................................................................395
Ergonomi ...................................................................................................................................408
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................409
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................415
XI
XII
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
BÖLÜM 14
‹fi ANAL‹ZLER‹ (II)
14.1.
14.2.
14.3.
14.4.
14.5.
14.6.
14.7.
14.8.
14.9.
14.10.
14.11.
14.12.
14.13.
14.14.
14.15.
14.16.
14.17.
14.18.
14.19.
14.20.
14.21.
14.22.
‹fl Ölçümü ..................................................................................................................................419
Yönetim Aç›s›ndan ‹fl Ölçümünün Önemi..................................................................................419
‹fl Ölçümü Teknikleri ..................................................................................................................420
‹fl Ölçümü Sonuçlar›n›n Kullan›ld›¤› Yerler.................................................................................421
Do¤rudan Ölçme Yönteminde Kullan›lan Araçlar......................................................................422
Do¤rudan Ölçmede Yap›lacak ‹fller ...........................................................................................425
Ölçülecek ‹flin Seçimi ................................................................................................................426
‹fl ‹stasyonu ve ‹flçinin Seçilmesi...............................................................................................426
Bilgi Toplanmas› ........................................................................................................................427
‹flin Elemanlar›na Ayr›lmas› .......................................................................................................428
Gözlem ve Ölçmelerin Yap›lmas› ..............................................................................................429
Gözlem Say›s›n›n Hesaplanmas›...............................................................................................429
Tempo Takdiri ............................................................................................................................431
Toleranslar›n Hesaplanmas› ......................................................................................................432
Standart Zaman›n Bulunmas› ....................................................................................................434
Faaliyet Örneklemesi ile ‹fl Ölçümü...........................................................................................436
Örnekleme ile ‹fl Ölçümünde Yap›lacak ‹fller ............................................................................440
Kronometraj ve Örneklemenin K›yaslanmas› ............................................................................443
Standart Bilgilerin Sentezi Yöntemi...........................................................................................444
Analitik Tahminler Yöntemi ........................................................................................................445
Elemanter Hareket Standartlar› Yöntemi...................................................................................445
Ö¤renmenin ‹fllem Süresine Etkisi ............................................................................................446
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................453
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................458
BÖLÜM 15
ÜRET‹M PLANLAMA VE KONTROLÜ
15.1.
15.2.
15.3.
15.4.
15.5.
15.6.
15.7.
15.8.
15.9.
15.10.
15.11.
15.12.
15.13.
Üretim Planlamas›n›n Önemi.....................................................................................................461
Üretim Plan›n›n Haz›rlanmas› ....................................................................................................461
Üretim Planlama Stratejileri.......................................................................................................466
Üretim Plan›n›n Uygulanmas› ....................................................................................................471
Fonksiyonel Departmanlar için Üretim Planlamas›....................................................................472
Siparifl Üretiminin Planlanmas›..................................................................................................473
Üretim Planlamas›nda Grafik Araçlar ........................................................................................475
Rota Tespiti................................................................................................................................477
‹fl S›ralamas›..............................................................................................................................479
Öncelik Kurallar› ile ‹fl S›ralamas›..............................................................................................482
Yükleme.....................................................................................................................................484
GANTT Diyagram› .....................................................................................................................490
Üretim Programlar› ....................................................................................................................493
ÜRET‹M YÖNET‹M‹N‹N TEMEL KAVRAMLARI
XIII
15.14. Programlama ‹fllemlerini Basitlefltirici Çareler...........................................................................494
15.15. Üretim Programlamas›nda Yap›lacak ‹fller ................................................................................495
15.16. ‹fl Da¤›t›m›..................................................................................................................................499
15.17. ‹fl Da¤›t›m Levhas› .....................................................................................................................501
15.18. ‹fl Takibi .....................................................................................................................................503
15.19. ‹fl Takibinde Bilgi Ak›fl›...............................................................................................................503
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................506
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................510
BÖLÜM 16
PROJE YÖNET‹M‹
16.1.
16.2.
16.3.
16.4.
16.5.
16.6.
16.7.
16.8.
16.9.
16.10.
Proje Tipi Üretimin Önemi .........................................................................................................513
Kritik Yol Diyagram› ...................................................................................................................515
PERT Diyagram›........................................................................................................................521
KYD/PERT Proje Maliyet Analizleri ...........................................................................................523
Proje Kontrolü............................................................................................................................526
Proje K›saltma ...........................................................................................................................527
fiebeke Analizleri.......................................................................................................................533
Minimum Uzakl›k fiebekesi .......................................................................................................534
En K›sa Yol fiebekesi ................................................................................................................536
Maksimum Ak›fl fiebekesi .........................................................................................................538
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................540
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................545
BÖLÜM 17
KAL‹TE KONTROLÜ
17.1.
17.2.
17.3.
17.4.
17.5.
17.6.
17.7.
17.8.
17.9.
17.10.
17.11.
17.12.
17.13.
17.14.
17.15.
17.16.
17.17.
Üretim Sisteminde Kalite Kontrolünün Yeri ...............................................................................549
Kalitenin Tan›m› .........................................................................................................................550
Kaliteyi Oluflturan Temel Unsurlar.............................................................................................553
Güvenilirlik .................................................................................................................................555
Muayene....................................................................................................................................555
Muayene Maliyeti ......................................................................................................................557
Standart ve Spesifikasyon Aras›ndaki Fark...............................................................................557
Toplam Kalite Kontrolü ..............................................................................................................558
Toplam Kalite Kontrolünün Aflamalar› .......................................................................................559
Kalite Kontrolünün Tarihsel Geliflimi..........................................................................................560
Kalite Kontrolünün Amaçlar› ......................................................................................................561
Kalite Kontrolünü Etkileyen Faktörler ........................................................................................562
Kalite Kontrol Organizasyonu....................................................................................................562
KK Departman›n›n ‹ç Organizasyonu ........................................................................................564
KK Organizasyonunda Yap›lacak ‹fller ......................................................................................565
KK Organizasyon Tipleri............................................................................................................567
KK Maliyetleri ............................................................................................................................568
XIV
17.18.
17.19.
17.20.
17.21.
17.22.
17.23.
17.24.
17.25.
17.26.
17.27.
17.28.
ÜRET‹M YÖNET‹M‹
KK Maliyetlerinin Analizi ............................................................................................................571
Kalite Gelifltirme Gruplar› ..........................................................................................................573
Sürekli Geliflme .........................................................................................................................574
Poka-Yoke Sistemi ....................................................................................................................575
En ‹yiyi Araflt›rma Yöntemi ........................................................................................................576
Yeniden Dizayn..........................................................................................................................577
Entegre Mühendislik..................................................................................................................578
ISO 9000 Standartlar›................................................................................................................580
Kalite Fonksiyon Göçerimi.........................................................................................................583
Kano Modeli ..............................................................................................................................588
Deming’in 14 Nokta Plan›..........................................................................................................589
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................591
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................591
BÖLÜM 18
ÜCRET YÖNET‹M‹
18.1.
18.2.
18.3.
18.4.
18.5.
18.6.
18.7.
18.8.
18.9.
18.10.
18.11.
18.12.
18.13.
18.14.
18.15.
18.16.
18.17.
18.18.
18.19.
18.20.
18.21.
18.22.
18.23.
Ücretle ‹lgili Kavramlar›n Tan›m› ................................................................................................595
Ücret Yönetimi...........................................................................................................................596
‹fl De¤erleme Yöntemleri...........................................................................................................598
S›ralama Yöntemi ......................................................................................................................599
S›n›fland›rma Yöntemi ...............................................................................................................600
Faktör K›yaslama Yöntemi ........................................................................................................601
Puan Yöntemi............................................................................................................................602
Faktörlerin Seçimi......................................................................................................................602
Faktörlerin ve Derecelerinin Tan›mlar›.......................................................................................603
Faktörlerin Tart›land›r›lmas›........................................................................................................604
‹fl Analizlerinin Yap›lmas›...........................................................................................................604
‹fl Tan›m› ve Spesifikasyonu ......................................................................................................608
Faktör Puanlar›n›n Tespiti ..........................................................................................................610
Ücret E¤risi................................................................................................................................610
Ücret Araflt›rmas› .......................................................................................................................611
Ücret Yap›s›n›n Belirlenmesi......................................................................................................612
‹fl De¤erleme Sisteminin Uygulanmas› .....................................................................................615
Liyakat Takdiri............................................................................................................................616
Liyakat Takdiri Sistemleri...........................................................................................................617
Teflvikli Ücret Sisteminin Kurulmas› ..........................................................................................619
Teflvik Sisteminin Etkinli¤ini Artt›rma Çareleri ...........................................................................620
Etkin Bir Teflvik Sisteminin Özellikleri........................................................................................621
Teflvikli Ücret Sistemleri ............................................................................................................622
Tart›flma Sorular› ve Problemler ................................................................................................624
Kaynaklar ve Bibliyografya ........................................................................................................626
EKLER ..................................................................................................................................................627
‹NDEKS ................................................................................................................................................635
Download

Ürünün içerik detayı için TIKLAYINIZ