ÜNİTE 3: PROGRAM GELİŞTİRMENİN FELSEFİ
TEMELLERİ
Ünitenin Hedefleri
•Felsefin program geliştirmedeki
önemini kavrayabilme
•Felsefi akımların özelliklerini
söylebilme
•Felsefi akımları karşılaştırabilme
•Eğitim akımlarını kavrayabilme
KONULAR
1. PROGRAM GELİŞTİRME VE FELSEFE
2. FELSEFİ AKIMLAR
3. EĞİTİM AKIMLARI
1.
2.
3.
4.
Daimicilik
Esasicilik
İlerlemecilik
Yeniden Kurmacılık
PROGRAM GELİŞTİRME VE FELSEFE
• Felsefe her şeyden önce, eğitimcilere okul ve
sınıfları yapılandırmada önemli bir çerceve
sunmaktadır.
• Eğitimin genel hedeflerini belirleme,içeriği
seçme ve düzenleme, öğretme-öğrenme
süreçleri ile okul ve sınıflarda ne tür yaşantı ve
etkinliklerin vurgulanması gerektiği
konularındaki temel sorunlara felsefe
sayesinde yanıt verilmektedir.
FELSEFİ AKIMLAR
•
•
•
•
İdealizm
Realizm
Pragmatizm
Varoluşçuluk
İDEALİZM
• Dünyayı ve varoluşu, bilinç ve düşünceye önem
vererek açıklayan bir öğretidir.
• Gerçek = fikirdir, düşüncedir, ruhtur.
• Gerçek ve değerler; mutlaktır, zamanla değişmez
ve evrenseldir.
• İnsan zihnindeki idea denen bu gerçeklerin
doğuştan geldiği varsayılır. Bu nedenle tüm
bilgiler APRİORİ’dir.
• Apriori: doğruluğu gözlem ve deney
gerektirmeyen bilgi (Sönmez, 1998: 228)
REALİZM
• Varlığın, insan bilincinden bağımsız ve nesnel
olarak var olduğunu ileri süren görüştür.
• Realizimde, maddeden gelen gerçeklik, değişmez
ve mutlak kabul edilir.
• İnsan mutlak doğrulara ulaşabilmek için aklını
kullanmalıdır ve bu sayede yaşadığı toplumun
bilgi birikimini elde edebilir.
• Var olan herşey doğadan gelir ve doğanın
kanunlarınca idare edilir. Bu nedenle bilgi
APOSTERİORİ’dir.
• Aposteriori: doğruluğu gözlem ve deneyle
kanıtlanan bilgidir.
PRAGMATİZM
• Düşüncelerin, politikaların ve önerilerin
değerlerinin yararlılıkları, işlerlikleri ve
uygulanabilirlikleriyle belirlenmesi ilkesine
dayanan felsefi görüştür.
• Bir düşünce, yaşamımız için elverişli olduğu
sürece doğrudur.
• Gerçek değişken ve görecelidir.
• Mutlak ya da evrensel doğru olamaz.
VAROLUŞÇULUK
• Varoluşçuluk bireyi tek ve biricik varlık olarak
ele alır
• Eylem içinde iş içinde gerçek vardır
• İnsan kendisinden başka bir şey değildir
• İnsan kendi yaptıklarının toplamıdır
EĞİTİM AKIMLARI
•
•
•
•
•
DAİMİCİLİK (Prerennizlizm)
ESASİCİLİK
İLERLEMECİLİK
YENİDEN KURMACILIK
VAROLUŞÇULUK
DAİMİCİLİK
•
•
•
•
Dayandığı felsefe idealizm ve realizmdir.
Değişmeyen evrensel bir eğitim
Eğitim hayatın kopyası değil ona hazırlıktır
Öğrencilere dünyanın hem manevi hem de
maddi gerçeklerini tanıtacak bilgiler vermelidir
• Büyük kitaplar (klasik eserler) eğitimi
verilmelidir
ESASİCİLİK
• Dayandığı felsefe realizm ve idealizmdir. Ancak
daha çok bir eğitim hareketidir.
• Konu alanı önemlidir
• Öğretmen konu alanı uzmanı ve sınıfın
otoritesini sağlar
• Sıkı çalışma ve zorlama vardır
• Soyut düşünme, alıştırma ve ezberleme
yöntemleri kullanılmalıdır.
İLERLEMECİLİK
• Eğitim aktif ve çocuğun ilgilerine göre
olmalıdır
• Öğretimde problem çözme yöntemi esastır
• Okul yaşama hazırlık değil, yaşamın kendisidir
• Öğretmen rehber rolündedir
• Sınıf ortamı demokratik olmalı
• Yarışmadan çok işbirliğine dayalı olmalıdır.
YENİDEN KURMACILIK
• İlerlemeciliğine bir devamıdır
• Temel amaç toplumu yeniden düzenlemek ve
toplumda gerçek demokrasiyi yerleştirmek ve
Eğitimde fırsat eşitliğinin kurulması
sağlamaktır
• Eğitim bu akıma göre bir sosyal reform
hareketidir.
VAROLUŞÇULUK
• Hedefi insanın kendi kendisini yaratmasını
sağlamak, kişiyi sınır durumuna getirme, tek tek
her insanın kendi varoluşunu gerçekleştirme,
toplumsal değerlerden kurtulma anı yaşama vb
• Eğitim durumlarında insanın başarıyı başarısızlığı,
çirkini güzeli yaşaması, seçim yapıp sorumlu
olması
• Sezgiye dayalı, özgürce seçim yapıp yapmadığı,
sorumluluk duyup duymadığı ölçülür.
okuyunuz
• http://www.pegem.net/dosyalar/dokuman/12
4551-20110819115452-1-12.pdf
ÜNİTE 4: PROGRAM GELİŞTİRME YAKLAŞIMLARI
Ünitenin Hedefleri
• “Program geliştirmede yaklaşım”ın önemini
açıklayabilme
• Program geliştirme yaklaşımlarını
sınıflayabilme
• Program geliştirme yaklaşımlarını
karşılaştırabilme
KONULAR
• PROGRAM GELİŞTİRMEDE YAKLAŞIM
• PROGRAM GELİŞTİRME YAKLAŞIMLARI
– KONU MERKEZLİ
– ÖĞRENEN MERKEZLİ
– SORUN MERKEZLİ
PROGRAM YAKLAŞIMLARI
KONU
ÖĞRENCİ
SORUN
Konu Tasarımı
Çocuk merkezli
Yaşam şartları
Disiplin Tasarımı
Yaşantı merkezli
Çekirdek (core)
Romantik
toplumsal
Geniş Alanlı Tasarım
Süreç Tasarımı
Disiplinler arası
tasarımı
humanistik
1.KONU MERKEZLİ-Konu Yaklaşımı
•
•
•
•
En eski yaklaşımdır
Ders kitabı ve öğretmen etkinlikleri esastır
Öğretmen konunun uzmanı kabul edilir.
Program esnek değildir. Öğretmen konuları
belirlenen sürede aktarmak zorundadır.
2.KONU MERKEZLİ-Disiplin Yaklaşımı
• Konuların hangi akademik disiplinden ortaya
çıktığı önemlidir
• Öğrenciler tarihe bir tarihçi gibi, matematiğe
bir matematikçi gibi vb bakabilmelidir
• Konuların kavramsal yapılarını anlama
önemlidir. Konu yaklaşımından farkı da budur.
3.KONU MERKEZLİ-Geniş Alan
Yaklaşımı
• Birbirine benzer nitelikteki konuların mantığa
uygun bir biçimde birleştirilmesidir.
• Derslerin bir araya getirilip
bütünleştirilmesidir.
• Ör: Tarih ve coğrafyanın sosyal bilgiler
Fizik, kimya ve biyolojinin fen bilgisi olması
4.KONU MERKEZLİ-Süreç Yaklaşımı
• Konuların en iyi şekilde nasıl öğrenileceği
üzerinde durur
• Her konu için ayrı bir öğrenme yolu yerine
bütün konular için ortak bir öğrenme yolu
olmalıdır
• Eleştirel düşünme, problem çözme ve karar
verme kavramları üzerinde de durulmaktadır.
5. KONU MERKEZLİ-Disiplinler arası
yaklaşım
• İdealizm baskındır.
• Konu merkezli tasarımların sınırlılıklarını ortadan
kaldırmak için geliştirilmiş tasarımlardan biridir.
• Dersler ya da konular arasında ilişki kurmak
esastır.
• Öğretmenler işbirliği içinde olmalı, öğretimi
planlama, uygulama ve değerlendirme
süreçlerinde eşgüdüm içinde çalışmalıdır.
• Sıklıkla ilköğretim birinci kademede
kullanılmaktadır.
1.ÖĞRENCİ MERKEZLİ-Çocuk Yaklaşımı
• Öğrenci merkezdedir
• Öğrencinin ilgi ve ihtiyaçları ön plandadır
• Kişi yaşadığını öğrenir ilkesi ile deneyim
yoluyla öğrenme önemlidir
• Günlük yaşantı ile öğrenme yaşantısı
bütünleşiktir
2.ÖĞRENCİ MERKEZLİ-Yaşantı Yaklaşımı
• Yaşantı merkezli çocuk merkezli gibidir
• Fark şudur: Öğrenciler arasında bireysel
farklılar çok fazladır bu nedenle öğrenme
yaşantıları her öğrenciye göre farklı
düzenlenmelidir
• “Bu çocuk nasıl öğrenir?” cevaplanması
gereken en önemli sorudur.
3.ÖĞRENCİ MERKEZLİ-Romantik Yaklaşım
• Okulu sorgulayan bir yaklaşımdır
• Okulun işgörüsü ve işlevi yeniden gözden
geçirilmelidir
• Okulsuz toplum bu anlayışın ürünüdür
4.ÖĞRENCİ MERKEZLİ-Hümanistik Yaklaşım
• Bu yaklaşımda öğrencinin kendini
gerçekleştirmesi oldukça önemlidir
• Öğrencilerin ilgilenmediği eğitim etkinliklerine
yer verilmemelidir
• Öğrenmede içsel motivasyon oldukça
önemlidir.
1.SORUN MERKEZLİ-Yaşam şartları Yaklaşımı
• Temel amaç her türlü yaşam koşuluna
hazırlamak
• Uyum sağlama becerilerini geliştirme
önemlidir
• Herkes için geçerli olan temel beceriler
üzerinde durulur sağlık, yurttaşlık boş zaman
değerlendirmesi vb
2. SORUN MERKEZLİ-Çekirdek
Yaklaşım
• Bu yaklaşımda programın tutarlılığını sağlamak önemlidir
• Farklı konuların birleştirilmesi bütünleştirilmesi vardır
• Ayrı ayrı ders konularının öğretilmesi, okulların toplumsal
gelişmedeki işlevini azaltır.
• Program tasarımları öğrenciler sisteme girmeden önce
yapılır, ancak süreçte değişiklikler yaşanabilir.
• Okul bir laboratuardır.
• Öğrenciler toplumun sorunlarını algılamalı ve çözmelidir.
• Disiplinler arası anlayış ve işbirliğine dayalı çalışmalar
önemlidir.
• Demokratik sınıf ortamı yaratılmalıdır.
• Programın içeriğini, olgusal nitelikli temalar oluşturur.
3. SORUN MERKEZLİ-Toplumsal Sorunlar
Yaklaşımı
• Toplumun yaşadığı sosyal, politik, ekonomik
gelişmeler programa yansıtılmalıdır.
• Zaman, sürekli olarak toplumu değişmeye zorlar.
• Toplumsal değişimi en iyi okullar sağlar.
• Okulların doğrudan katılımını sağlayarak
toplumun ilerlemesi sağlanabilir.
• Programın içeriği, güncel toplumsal sorunlara ya
da toplumun yeniden yapılandırılmasına yönelik
olabilir.
Download

felsefe ve yaklaşımlar