Bulaşıcı Hastalıkların Laboratuvar Tanısı için Saha Rehberi
PITYRIASIS VERSICOLOR
Dermatofitoz Harici Yüzeyel Mikozlar
Pityriasis versicolor
EPİDEMİYOLOJİSİ
ICD-10 B36
ICD-10 B36.0
Malassezia globosa, M.sympodialis, M.furfur gibi Malassezia türleri insan deri florasının
elemanlarıdır; özellikle başın saçlı derisi gibi derinin yağlı bölgelerinde bulunur. Genellikle
lipofilik mayalardır. Enfeksiyonları genellikle endojendir.
Malassezia türlerinin neden olduğu Pityriasis versicolor tüm dünyada görülür. Tropikal
ülkelerde, sıcak ve nemli iklim bölgelerinde daha sıktır. Ergenlik çağında ve genç
erkeklerde daha sık görülür. İnsandan insana bulaşabilir.
Türkiye’de de ilkbahar-yaz mevsimlerinde ve genç erişkinlerde daha sık görülmektedir.
Çocuklarda lezyonların yüzde görülmesi dikkati çeker.
KLİNİK
ÖZELLİKLERİ
Deride oval, yuvarlak veya kenarları girintili çıkıntılı, keskin sınırlı, normal deri renginden
daha koyu veya daha açık renkte, hafif kepeklenme gösteren küçük lekeler şeklinde
başlar. Lekeler; pembe, soğan zarı renginde, açık veya koyu kahverengi olabilir. Esmer
veya kara derililerde normal deri renginden daha açık tonda lekeler şeklinde ortaya
çıkabilir (Pityriasis versicolor alba). Lekeler zamanla genişleyip birbirleri ile birleşerek
harita görünümü alırlar. Lezyonlar derinin herhangi bir yerinde görülebilmekle birlikte en
sık gövdede (sırt, göğüs, kolların üst bölümü, boyunda) görülür. Lezyonlar, Wood lambası
ışığı altında sarı veya sarı-yeşil bir floresan verirler. Konak yanıtı yoktur veya çok azdır.
Kaşıntı yoktur veya azdır. Kozmetik bir enfeksiyon olup tekrarlamaya eğilimlidir.
PITYRIASIS VERSICOLOR TANISI İÇİN LABORATUVAR İNCELEMESİ
Laboratuvara ne tür
klinik örnekler
gönderebilirim?
Deri lezyonlarından deri (epitel) kazıntısı
Örnek almak için en
uygun zaman nedir?
Vücut banyoda sert şekilde ovulmadan veya keselenmeden önce örnek alınmalıdır.
Örnekle birlikte
göndermem gereken
özel bir form var mı?
Ek-4’de verilen veya benzeri bir “Laboratuvar Bilgi Formu” mutlaka ve eksiksiz olarak
doldurulmalı ve örneklerle birlikte laboratuvara gönderilmelidir. Formda ön tanı mutlaka
yazılmalıdır.
Örnek almak için
gerekli malzemeler
nelerdir? Nasıl temin
edebilirim?*
Klinik örnekleri hastadan nasıl almalıyım?
Gerekiyorsa, hangi işlemleri uygulamalıyım?
Şehir içi
Şehirlerarası
(kısa mesafe)
(uzun mesafe)
taşıma
süre-sıcaklık
taşıma
süre-sıcaklık
Steril bisturi ucu veya
temiz lam;
Deri lezyonundan kazıntı örneği: Örnek alınmadan hemen
önce lezyon bölgesi %70’lik etil alkol ile temizlenir. Bisturi
ucu veya lam kenarı ile deri lezyonunun aktif kenarından
dikkatlice kazıntı yapılır. Bu işlem esnasında lezyon
kanatılmamalıdır! Birden çok lezyon var ise en yeni
lezyondan örnek alınmalıdır. Alınan deri kazıntısı en az
raptiye başı büyüklüğünde olmalıdır. Örnek Petri kutusuna
alındıysa kenarı Parafilm (yoksa selofan bant) ile kapatılır.
Üzerine hasta bilgileri yazılır. Örnek kağıt üzerine alındıysa
paket şekline getirilir. Paket zarf içine konur ve zarf kapatılır.
Zarfın üzerine hasta ile ilgili bilgiler yazılır.
OS
<72 s; OS
Elden veya
başka bir
zarf içinde
posta ile
Başka bir
zarf içinde
posta ile
%70’lik etil alkol;
10x10 cm temiz, koyu
renkli kağıt veya temiz
Petri kutusu;
Parafilm (tercihen)
Mektup zarfı.
* Tabloda önerilen örnekleme malzemesini -ayrıca belirtilmedikçe- hastanenizin laboratuvarından temin edebilirsiniz.
Kısaltmalar - s: saat; OS: oda sıcaklığı
[PITYRIASIS VERSICOLOR]
Sayfa 1
Bulaşıcı Hastalıkların Laboratuvar Tanısı için Saha Rehberi
Güvenlik önlemleri
nelerdir? Kendimi
nasıl koruyabilirim?
Yüzeyel mantar enfeksiyonlarından örnek alırken eldiven giyilmelidir!
Örnekleri hangi
laboratuvara
gönderebilirim?
Klinik örneklerden Pityriasis versicolor tanısı için mikroskopi bünyesinde Mikrobiyoloji
Uzmanı bulunan her laboratuvarda yapılabilir. Hastanenizin/Merkezinizin laboratuvarı bu
koşulu sağlamıyorsa, örnekleri size en yakın tercihen Mikoloji Birimi olan Üniversite
Hastanesi veya Eğitim Araştırma Hastanesi Laboratuvarına gönderiniz.
Hangi durumlarda
örnek laboratuvara
kabul edilmez?
Örnek kabı veya zarfı üzerinde hasta bilgileri kayıtlı olmayan örnekler ve hastaya ait
uygun bir istek formu düzenlenmemiş örnekler laboratuvara kabul edilmez.
Hangi laboratuvar
incelemelerini
isteyebilirim?
Sonuçları ne
kadar zamanda
alabilirim?
Sonuçları nasıl yorumlamalıyım?
Boyasız direkt
mikroskopi
½ - 1 gün
Mikroskopik incelemede tipik maya-hif yapılarının görülmesi büyük
oranda tanı koydurucudur.
Kesin tanı; klinik tablo ve mikroskobik inceleme sonuçlarına göre
konulur. Epidemiyolojik bir amaç içermiyor ise kültür gereksizdir.
Daha fazla bilgi için önerilen kaynaklar:
1.
Tıbbi Mikrobiyoloji. Çeviri eds. Başustaoğlu A, Yıldıran ŞT, Tanyüksel M, Yapar M. 6. baskı, Atlas Kitapçılık, Ankara,
2010.
2.
Klinik Mikrobiyoloji (Manual of Clinical Microbiology. Murray PR, Baron EJ, Jorgensen JH, Landry ML, Pfaller MA
eds) 9. Baskı. Çeviri ed. Başustaoğlu A, Atlas Kitapçılık, Ankara, ISBN 978-975-7175-84-1, 2009.
3.
Clinical Mycology. Anaissie EJ, McGinnis MR, Pfaller MA, eds. Churchill Livingstone, 2009.
Sayfa 2
[PITYRIASIS VERSICOLOR]
Download

Bulaşıcı Hastalıkların Laboratuvar Tanısı için Saha Rehberi