ZAMAN ESASLI (ASGARİ) ÜCRET
SİSTEMİ
……………………………………….
HAKSIZ REKABET
• Haksız rekabet, ticaret hukukunda bir kişi ya
da kurumun bir diğeri üzerinde herhangi bir
alanda uyguladığı zarar verici hareketlerin
tümüne verilen addır. Haksız rekabet
uygulayan kişi ya da kurumlar kimi koşullarda
suç işliyor kabul edilebilir ve de karşı tarafa
dava açma hakkı doğabilir.
HAKSIZ REKABET ASGARİ ÜCRET
İLİŞKİSİ
• Serbest pazar ekonomisinde belli koşullarda
mal ve hizmetten yararlananlar, belli
koşullarda ise mal ve hizmetin üreticileri
haksızlığa uğrayabilmektedirler. Hizmet
sektöründe bu durum daha yaygın olarak
ortaya çıkabilmektedir. Hizmet sektörünün
mesleki kurumlaşma aşamasında bahsedilen
olumsuzluklar daha sık şikayet konusu
olmaktadır.
HAKSIZ REKABET ASGARİ ÜCRET
İLİŞKİSİ
• Hem hizmet sunan taraf, hem de hizmetten
yararlanan tarafın oluşan ücret düzeyinden
memnuniyetsizlikleri bilinmektedir. Ücretin
düşük bir düzeyde oluşması, hizmetin
kalitesine yansımakta, meslek mensupları
düzeyinde haksız rekabete neden olmakta ve
bu durumdan uzun dönemde hem meslek
mensupları, hem hizmetten yararlananlar ve
hem de bütün toplum olumsuz
etkilenmektedir.
HAKSIZ REKABET ASGARİ ÜCRET
İLİŞKİSİ
• Diğer yandan ücret düzeyinin yüksek düzeyde
oluşması ise, hizmetten yararlananların
haksızlığa uğramasına, yeni arayışlara neden
olmakta ve sonuçta meslek mensuplarının
tümünün olumsuz yönde etkilenmesine neden
olmaktadır.
HAKSIZ REKABET ASGARİ ÜCRET
İLİŞKİSİ
• Bu nedenle tarafların toplumsal adalet
duygusunu zedelemeyecek, hem meslek
mensuplarını hem de hizmetten yararlananları
mağdur etmeyecek, meslek mensupları
arasında haksız rekabete neden olmayacak,
mesleğin imajını olumsuz etkilemeyecek,
mesleğin geliştirilmesine olanak sağlayacak bir
ücret sisteminin oluşturulmasına ihtiyaç
duyulmaktadır.
I-ZAMAN EASALI ÜCRET SİSTEMİ HAKKINDA
GENEL BİLGİ
1. Kurgulanan sistemde ücretin hesaplanması yazılım aracılığıyla olacaktır.
2. Kurgulanan ücret sistemi esas itibari ile bir ücret tarife sistemi değildir.
Uygulama sürecinde, her yıl için asgari birim saat (dakika) ücretinin
hesaplanmasını gerektirmektedir.
3. Kurgulanan ücret sistemi hem asgari ücret sistemi, hem de sözleşmeye
dayalı ücret sistemi olarak işleyebilmektedir. Ücret sisteminin bu
özelliği, birim ücretin asgari ücret veya sözleşme ücreti olarak
sisteme girilmesiyle sağlanacaktır.
a) Asgari ücret: Yapılan işler için hesaplanan ücret, o yıl için
hesaplanmış olan asgari birim ücret esas alınarak hesaplanan ücrettir.
b) Sözleşme ücreti: Yapılan işler için hesaplanan ücretin, meslek
mensubu ile mükellef arasında yapılan sözleşmede belirlenen ancak,
asgari birim ücretin üzerinde belirlenmiş olan sözleşme ücreti esas
alınarak hesaplanan ücrettir.
II-SİSTEMİN GENEL İŞLEYİŞİ
1. Zaman Esaslı Ücret Sistemidir.
2. Aylık Dönemler Esasına Göre Ücret hesaplaması yapılacaktır.
Bu nedenle her ay alınan ücret, belli bir ücretin altında
olamamak üzere farklı olacaktır.
3. Ücretin Hesaplanmasında İlgili Ayda Harcanan Zamanın Esas
alınacaktır.
4. Ücretin Hesaplaması asgari ücret veya sözleşme ücreti olarak
hesaplanabilecektir.
5. Ücret program tarafından hesaplanacaktır.
6. Hesaplanmış olan ücret ilgili ayda, iş grupları itibari ile yapılan
işlerin listesi ve ücreti olarak faturaya program tarafından
aktarılacaktır.
III-ZAMAN ESASLI ÜCRET SİSTEMİN AMACI
1. NESNELLİK
Ücretin belirlenmesinde, meslek mensubunun
mesleki birikimini ve sarf ettiği emeğin karşılığını
almasını sağlayacak NESNEL ÖLÇÜTLERE dayalı bir
ücret sistemi oluşturmak.
Mesleğin ifasında bir birinden çok farklı nitelikteki
işlerin varlığı ve her birinin farklı mesleki birikim ve
farklı miktarlarda zaman gerektirmesi, her bir işin ayrı
ayrı bir tarifeye bağlanmasını zorlaştırmakta ve
adaletsizliğe neden olmaktadır. Bu nedenle, ücretin
belirlenmesini nesnel bir ölçütlere bağlamak gerekir.
III-ZAMAN ESASLI ÜCRET SİSTEMİN AMACI
2. GÜVEN
Yürürlükteki ücret sisteminde, meslek mensubu
gelecekte yapacağı işleri tahmin etmekte ve mağdur
olmamak için buna uygun bir ücret talep etmektedir.
Mükellef ise işin bütün ayrıntılarını bilmediğinden talep
edilen ücreti yüksek bulmaktadır. İki taraf arasında bir
bir güvensizlik ortamı oluşmaktadır. Bu güvensizliği
kaynağı işlerin geleceğe yönelik olması nedeniyle bilgi
eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Kurgulanan ücret
sistemi harcanan gerçek zaman üzerinden
hesaplanacağı için her iki tarafın da kaygılarını
azaltacaktır.
III-ZAMAN ESASLI ÜCRET SİSTEMİN AMACI
3. HAKSIZ REKABET
Yürürlükteki ücret sisteminde, tahminlere dayanan
gelecekteki yapılacak işler için ücret belirlemesi, meslek
mensubu açısından zarara uğramamak ücretin yüksek
olması eğilimine neden olmaktadır. Buna karşılık,
mükellefi ise düşük ücret arayışına sevk etmektedir.
Belli bir kalitedeki hizmetin daha düşük bedelle
yapılmasının belli bir sınırı olması nedeniyle, düşük
ücret eğilimi sonuçta haksız rekabete neden
olabilmektedir.
Kurgulanan ücret sistemi haksız rekabeti engelleyici bir
etkide bulunacaktır.
III-ZAMAN ESASLI ÜCRET SİSTEMİN AMACI
4. MESLEKİ KALİTE
Yukarıda belirtilen nedenlerle, sarf edilen emeği
karşılayamayacak bir ücret düzeyi, mesleğin belirlenen
standartlarda yapılmasını zorlaştırmaktadır. Diğer yönden
mesleğin ve dolayısıyla yapılan işlerin standartlarını
artırmak daha fazla emek gerektirmektedir. Sarf edilen
emeğin karşılığı var olduğu ölçüde mesleğin standartlarının
da artması mümkün olacaktır. Mesleki alandaki gelişmeler,
gelecekte bu durumun sürekli olması gerektiğini işaret
etmektedir.
Kurgulanan ücret sistemi, fiili olarak harcanan emek
üzerinden hesaplanacağı için mesleki kalitenin
iyileştirilmesine ve geliştirilmesine katkıda bulunacaktır.
IV-SİSTEMİN DAYANDIRILDIĞI ESASLAR
Zaman esaslı ücret sistemi 4 esasa dayandırılmıştır.
Bunlar:
1. Harcanan Emek (iş yükü)
Harcanan zaman
Katlanılan risk
İşin Neden olduğu stres
2. Mesleğin Yürütülmesi İçin Katlanılan Maliyet
3. Meslek Mensubunun Gelir Beklentisi
4. Meslek Mensubunun Refahtan Gelir Beklentisi
1.HARCANAN EMEK (ZAMAN)
Harcanan emeğin temel ölçütü olarak harcanan zaman esas
alınmıştır. Harcanan zaman ise mesleğin ifası için gerekli tüm
işlemler için ayrı ayrı dikkate alınmıştır. Bunlar:
1.1. İşlem Sayısına Göre Değişen Zaman:
Bir satırlık kayıt işlemi sırasında bilgilerin girilmesi için
hesaplanan zamandır. (en alt kırılım düzeyindeki hesap satır
sayısı esas alınmıştır.)
1.1.1. İşlem Kaydı İçin Harcanan Zaman
1.1.2. Kayıt Öncesi Hazırlık ve Hesaplamalar İçin Harcanan Zaman
1.1.3. Kayıt Sonrası Kontrol İçin Harcanan Zaman
1.1.4. Stok Takibi İşlemlerinin Varlığı Durumunda Harcanan Zaman
1.1.5. Üretim İşlemlerinin varlığı Durumunda Harcanan Zaman
1.1.6. Çek ve Senet Takibinin Varlığı Durumunda Harcanan Zaman.
Her bir işlem türü için hesaplanan satır kayıt zamanı ayrı olup
aşağıdaki tabloda verilmiştir.
1.HARCANAN ZAMAN
Bir İşlem
Kayıt Süresi
Sn *
Bir satır
için
gerekli
süre (sn)
Özelliği olmayan işlem satır kayıt
süresi
30
15
2
4
0,35
Sabit Kıymet Kayıtları (250-268
hesap)
60
30
6
8
0,73
Stoklu işlemler kayıtları (153
hesap)
Üretim giriş stok kayıt işl. (150
hesaplar)
Üretim stok kayıt işl. (151, 152
hesaplar)
30
5
0,44
7
0,66
7
0,66
Çek-senet takibi ve kayıt işlemleri
(101, 101, 121 hesaplar)
30
6
0,53
AYLIK İŞLER
Stok :%25
Hazırlık Kontrol
Üretim:%75
ve
için
Toplam
Çek
Hesaplam Gerekli
Süre
senet:%50
a için
Süre(Sn)
(dk)
Gerekli
Süre(Sn)
19
15
30
15
3
26
7
30
15
26
7
15
23
3
1.HARCANAN ZAMAN
1.2. Görece Belli Bir Zaman Harcanmasını Gerektiren İlişkin
İşlemler İçin Harcanan Zaman
1.2.1. Beyanname ve Bildirimler İçin Harcanan Zaman
Her bir beyanname ve ekleri için hesaplanmış olan standart zamanlar
Sosyal Güvenlik Kurumu ile diğer kurumlara bildirimleri için hesaplanmış
olan standart zamanlar
1.2.2. Ücret Bordrolarının Hazırlanması Harcanan Zaman
5 kişiye kadar hesaplanmış olan standart zaman ile ilave her kişi için
hesaplanan standart zaman
1.HARCANAN ZAMAN
1.3. İşlem Sayısından Bağımsız Olarak Harcanan Zaman
1.3.1. Aylık Ortalama mükellefle görüşme ve bilgilendirme için
harcanan zaman
1.3.2. Aylık Ortalama Mevzuat takibi için gerekli zaman
1.3.3. Aylık Mükellefin işi gereği mevzuata inceleme için
harcanan zaman
1.3.4. Aylık Mesleki bilgi geliştirme ve eğitim için gerekli zaman
1.3.5. Aylık fatura ve belgelerin alınması ve tasnif edilmesi için
gerekli zaman
2. MESLEĞİN YÜRÜTÜLMESİ İÇİN
GEREKLİ MALİYET
2.1. Ortalama Aylık Giderler
2.1.1. Ücret Giderleri
1 Muhasebe Yardımcı Elamanı
1 Stajyer (Tic.Lis. Öğr.)
1 Vasıfsız Ofis Elemanı ortalama
2.1.2. Kira Giderleri
2.1.3. Ofis Diğer Giderleri
Ortalama aylık giderleri raporda 5.212. TL olarak hesaplanmıştır.
2.2. Ortalama Aylık Çalışma Saati
Günde ortalama 7,5 saatlik çalışma süresi
Aylık Ortalama 22 günlük çalışma
2.3. Ortalama Giderlerin Güncellenmesi
Ücrete esas olan bu giderlerin her yıl güncellenmesi gerekir.
3. MESLEK MENSUBUNUN GELİR
BEKLENTİSİ
3.1. Ortalama aylık gelir beklentisi
Mesleğin gerekli standartlarda ve meslek ahlakına uygun yerine
getirilebilmesi için meslek mensubunu tatmin edecek bir gelirin elde
edilmesi gerekir. Bu beklentinin yüksek olması gerçekleşmeme,
düşük olması ise mesleği bırakma yönde bir baskıya neden olacaktır.
Diğer yönden meslekten gelir beklentisinin ülke, bölge ve
mükellefin refah düzeyi ile paralellik göstermek durumundadır.
Raporda meslek mensubunun gelir beklentisi 3.000.TL olarak ele
alınmıştır.
3.2. Artan refahtan gelir beklentisi
Meslek mensubunun gelir beklentisi dikkate alınırken her yıl artan
refaha göre güncellenmesi gerekir.
4. MESLEK MENSUBUNUN REFAHTAN
GELİR BEKLENTİSİ (ÜCRET HASILAT
İLİŞKİSİ
Ücret sisteminin oluşturulmasında diğer bir faktör olarak
mükellefin belli bir dönemde yapmış olduğu hasılatın dikkate
alınmasıdır. Bunun nedeni;
• Genel olarak toplumun ve dolayısıyla meslek mensuplarının artan refahtan
gelir beklentisi,
• Hasılatın artması nedeniyle, gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer
vergisi ve diğer vergi matrahlarında daha yüksek tutarların söz konusu
olması ve bununda yapılabilecek hata ve yanlışlıklar nedeniyle meslek
mensubunun meslek riskini artırması. Bu nedenledir ki, bakanlık ve meslek
odaları tarafından ücret tarifelerinin belirlenmesinde hasılat rakamları esas
alınmaktadır.
• Hasılat artışı, normal belge sayısından bağımsız olarak, sayıların büyümesi
nedeniyle ilave iş yükü getirmektedir.
• Raporda bu ilişki FAVÖK oranı olarak dikkate alınmıştır.
V-ASGARİ BİRİM ÜCRET
Asgari birim ücret aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.
Ofis Aylık Ortalama Gider Top
Meslek Mensubu Aylık Gelir beklentisi
ASGARİ ÜCRETE ESAS HASILAT
Ortalama Aylık Çalışma Süresi (saat)
(22 gün X 7,5 Saat =165 saat)
Ortalama Aylık Çalışma Süresi (dakika)
Asgari Birim Ücret (saat)
Asgari Birim Ücret (dakika)
:
:
:
:
5.212,00
3.000,00
8.212,00
165 Saat
: 9.900 dk.
: 49,77 TL
: 0,83 TL
VI- TABAN ÜCRET
1.Taban Ücrete esas zaman
Taban ücret, meslek mensubunun, kayıt işlemleri, beyanname ve
bildirimler için harcadığı zamandan bağımsız ve zorunlu olarak harcaması
gerek zaman üzerinden hesaplanan ücrettir.
İŞLEMLER
Aylık Ortalama mükellefle görüşme ve
bilgilendirme süresi
Aylık Ortalama Mevzuat takibi için
gerekli süre
Aylık Mükellefin işi gereği mevzuat
inceleme süresi
Aylık Mesleki bilgi geliştirme ve eğitim
süresi
Aylık fatura ve belgelerin alınması ve
tasnif edilmesi
Toplam
GEREKLİ
SÜRE
ORT.AYLIK GEREKLİ SÜRE (1
MÜK. İÇİN)
30,00
30,00
450,00
15,00
20,00
20,00
150,00
3,00
20,00
20,00
88,00
VI- TABAN ÜCRET
2. Taban ücretin hesaplanması
Taban ücretin hesaplanması, işlemlerden bağımsız sürenin asgari birim ücretle
çarpılması ile bulunan ücrettir.
İŞLEMLER
ORT.AYLIK GEREKLİ SÜRE
Aylık Ortalama mükellefle görüşme ve bilgilendirme
süresi
Aylık Ortalama Mevzuat takibi için gerekli süre
30,00
Aylık Mükellefin işi gereği mevzuata inceleme süresi
20,00
Aylık Mesleki bilgi geliştirme ve eğitim süresi
15,00
3,00
Aylık fatura ve belgelerin alınması ve tasnif edilmesi
Toplam
20,00
Birim Ücret (dk/TL)
0,83
73,04
TABAN ÜCRET (TL)
88,00
VII-ASGARİ ÜCRET HESAPLAMASI
Asgari Ücret hesaplaması aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır:
Asgari Ücret = (Taban Ücret +(Harcanan Değişken zaman X Asgari Birim
Ücret) ) X Favök Katsayısı
ASG. ÜCR. HESAPLAMAYA İLİŞKİN ÖRNEK
İŞLEMLER
İşlem satır sayısı
60
Alış fat 20 adet=60 satır
66
sat fat 22 = 66 satır
40
Kasa işlemi 20 adet=40 satır
20
Çek-senet adet 10 adet=20 satır
40
Cari hesap 20 adet =40 satır
10
kdv denkleştirme ve tahakkuk işlemleri
40
Banka işlemleri 20 adet=40 satır
6
Sabit Kıymet Alış faturası 2 adet=6 satır
Kayıt İşlemleri İçin Toplam Harcanan zaman
Ba Formu
Bs Formu
Kdv Beyannamesi
Beyanname ve Bildirimler için harcanan toplam zaman
Toplam harcanan zaman
Birim Ücret (dk/TL)
Kayıt işlemleri, beyanname ve bildirim ücreti ücreti
Taban ücreti
İLGİLİ AY ÜCRETİ
Favök Katsayısı ile oluşan ücret (%10)
Birim İşlem
Süresi (dk)
Harcanan
Zaman (dk)
0,35
21,00
0,35
23,10
0,35
14,00
0,35
7,00
0,35
14,00
0,35
3,50
0,35
14,00
0,50
3,00
99,60
15,00
10,00
10,00
35,00
134,60
0,83
111,72
73,04
184,76
18,47
TEŞEKKÜRLER
Prof. Dr. İbrahim Anıl
[email protected]
Download

zaman esaslı asgari ücret sistemi