LOJİSTİKTE SATINALMA
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
TERSİNE LOJİSTİK
MODERN ÜRETİM SİSTEMLERİ
GÜZ 2013
BEYZA YAVUZ
İÇERİK
3. ve 4.
Parti
Lojistik
Hizmet
Sağlayıcıları
Yeşil
Tedarik
Zinciri
Lojistikte
Satınalma
Depolama
&
Paketleme
Faaliyetleri
Yeşil
Lojistik
ve
Tersine
Lojistik
İlişkisi
Tedarikçi
Değerlendirme
& Geliştirme
Teknikleri
Tersine
Lojistik
Sürdürülebilirlik
2
3. Parti Lojistik Hizmet Sağlayıcıları (3PL)
1.parti : Üretici, imalatçı,
gönderici, toptancı vb. malın
veya hizmetin üreticisidir
2.parti :Birinci partinin
doğrudan müşterisi veya
akışa göre tedarikçisi olan
işletmedir
3.parti :Bu iki
taraf arasındaki
mal ve hizmet
akışına giren
şirkettir
3
3. Parti Lojistik Hizmet Sağlayıcıları (3PL)
• Bir organizasyonda geleneksel olarak yürütülen lojistik
faaliyetlerinin dış kaynak tarafından gerçekleştirilmesidir
• Üçüncü taraf olarak gerçekleştirilen bu faaliyetler, süreçlerdeki
tüm aktiviteleri kapsayabileceği gibi çoğunlukla seçilen belirli
aktiviteleri de kapsayabilir
4
3. Parti Lojistik Hizmet Sağlayıcıları (3PL)
Nakliyeci-Komisyoncular: Transportation brokers
Taşımacılık-Nakliye Şirketleri: Freight forwarders (domestic and foreign)
Ortak Hizmet Veren Kuruluşlar: Shippers’ associations
İntermodel Hizmet Veren Şirketler: Intermodal marketing companies ( shippers’ agents)
3PL Şirketler: Third-party logistics service providers
Kargo Firmaları: Small package carriers
5
4. Parti Lojistik Hizmet Sağlayıcıları (4PL)
Dördüncü parti lojistik, müşterilerine kapsamlı tedarik zinciri çözümleri sunmak için kendi
organizasyonunun kaynaklarını, yeteneklerini ve teknolojisini, üçüncü taraf lojistik(3PL) şirketleriyle bir
araya getiren ve tüm zincirin tasarımını ve yönetimini üstlenen şirketlerdir
Genelde taşıma ve depolama gibi belli alanlara yoğunlaşan üçüncü parti lojistik firmaları; lojistikçilerin,
işletme ve kurumların karmaşık lojistik gereksinimlerine cevap veremez oldular
Bu açığı kapatmak maksadıyla 4PL, karmaşık lojistik zincirinin çözümleri üzerine uzmanlık seviyesinde
hizmet verir
Üçüncü parti lojistik firmaları, lojistik uygulama ve yürütme bazlı konular üzerinde yoğunlaşırken 4PL
yöneticileri ve danışmanları ise stratejik ve teknoloji destekli konulara yoğunlaşır
6
3PL ile 4PL Karşılaştırılması
3PL
4PL
7
DEPOLAMA & PAKETLEME
8
DEPOLAMA (WAREHOUSING)
Depolama lojistik
sisteminin bir
parçasıdır
Hammadde, yedek
parça, yarı mamul,
bitmiş ürün
Stok durumu,
koşulları ve miktarı
hakkında yönetime
bilgi sağlar
En yüksek müşteri
hizmetleri seviyesine
minumum toplam
maliyetle ulaşmak
9
WAREHOUSE vs DC
WAREHOUSE - DEPO
Her üründen stok tutar
Katma değeri daha düşüktür
Ürün kabülü (receive) – depolama (store) –
sipariş hazırlama (pick) – nakliye teslimi (ship)
Büyük yığınlar için bilgi toplama (in batches)
Min. operasyonel maliyetlerle nakliye
gerekliliklerini karşılamak
DISTRIBUTION CENTER – DAĞITIM
MERKEZİ
Min. Stok – kısa süreli - yüksek talepli ürünler
Lokal son montaj gibi aktiviteler – yüksek
katma değer
Ürün kabülü (receive) – nakliye teslimi (ship)
Gerçek zamanlı bilgi toplama (in real time)
Max. kâra ulaşmak için müşteri teslimat
10
gerekliliklerini karşılamak
DEPO ÖRNEKLERİ
11
DEPO ÖRNEKLERİ
12
PAKETLEME
Pazarlama
Lojistik
İçerik
Bilgi
Koruma
Dağıtım
Gruplama
Tutundurma
Uygunluk
İletişim
13
PAKETLEME
Doğru
paketlemenin
faydaları
Hafif paketleme taşıma maliyetlerini düşürür
Doğru paketleme, şekil ve büyüklük planlaması yer faydası sağlar
Koruyucu paketleme taşıma sırasında oluşabilecek hasarı önler
Çevreye duyarlı paketleme atık imha maliyetlerini düşürür
Geri dönüşümlü kaplama malzemeleri maliyetleri ve çevreye verilen zararı
düşürür
Malzeme Elleçleme araç-gereçleriyle uyumlu paketleme
14
RAFA HAZIR PAKETLEME (SHELF-READY)
Ürünleri depodan rafa mümkün
olan en hazır formunda getirmek
Mağaza içi aktiviteleri azaltmak
Markanın daha iyi görünmesi
sağlamak
15
PAKETLEME
• Birincil
• İkincil
• Dış Kaplama
16
PAKETLEME
17
PAKETLEME
18
SATINALMA
TEDARİKÇİ DEĞERLENDİRME & GELİŞTİRME TEKNİKLERİ
19
SATINALMA (PURCHASING)
• Tedarik lojistiği ve malzeme akışının koordine edilmesi için
lojistik ve satın alma birlikte çalışmalıdır
20
SATINALMA AKTİVİTELERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Tedarikçi seçme
Tedarikçi performans değerlendirmesi
Satınalma anlaşması yapma/pazarlık
Fiyat, kalite ve servis kıyaslaması
Hammadde tedarik
Satınalma dönemleri takip/koordinasyon
Ödeme şeklini belirleme
Gelen ürünün değerlendirmesi
Tedarik kalitesini kontrol
Fiyat, hizmet ve bazen talep
tahminlemesi
21
SATINALMA (PURCHASING)
Tedarikçi
geliştirme
ve ilişki
yönetimi
Dış
pazarlara
erişim
Diğer
birimlerle
iletişim
Satınalmanın Stratejik Rolü
22
TEDARİKÇİ SEÇME & DEĞERLENDİRME
Teslimat
süresi
Satış sonrası
destek
hizmetleri
Rakiplerine
göre fiyatları
Tedarikçinin
yakınlığı
Zamanında
teslimat
performansı
Siparişi
hızlandırma
kapasitesi
Esneklik ve
Kalite
23
SATINALMA KATEGORİLERİ
Yedek/Tamamlayıcı Parça
Hammadde
Üretim Araç/Gereçleri
Destek Araç/Gereçleri
Hizmet
Satınalma rutin, devamlı yada rutin olmayan/ilk kez alım, sık olmayan alım
yada şirket (tedarikçi) satınalma şeklinde olabilir
24
TEDARİKÇİ GELİŞTİRME
Uzun
Süreli
İlişki
Tedarikçi
Geliştirme
25
ÜRETİCİ - TEDARİKÇİ İŞBİRLİĞİ
Partnerships
Arm’s
length
Type I
Type II
Type III
Joint
venture
Vertical
integration
26
TEDARİKÇİ DEĞERLENDİRME TEKNİKLERİ
Kategori Tekniği
• En kolay ölçüm sistemi (en sübjektif teknik)
• Güven az
• Mükemmel/iyi/ortalamanın altında
Skor Modeli (scorecards)
• Farklı performans kategorilerine göre ağırlık hesaplama
• Teslimat süresi 1-2 hafta arası ise: skor 2 puan
• Her bir performans kategorisi için aynı skor aralığı
Maliyet Tabanlı Değerlendirme
• En objektif teknik
• En düşük fiyat her zaman en iyi performans değil
27
TERSİNE LOJİSTİK
REVERSE LOGISTICS/PRODUCT RETURNS
28
TERSİNE LOJİSTİK
İade mallar çok büyük maliyetlere yol açmasına
rağmen üreticiler, dağıtıcılar ve perakendeciler
tarafından çoğu zaman göz ardı edilmektedir
• Bu maliyetler: navlun (geri dönen mallar için), elleçleme,
yok etme/tamir, envanter tutma maliyeti, kaybedilen
satışların fırsat maliyeti
29
İADE ORANLARI
Industry
Magazine Publishing
Return % Ranges
50%
Catalog Retailers
18-35%
Book Publishers
20-30%
Greeting Cards
20-30%
CD-ROMs
18-25%
Computer Manufacturers
10-20%
Book Distributors
10-20%
Mass Merchandisers
4-15%
Electronic Distributors
10-12%
Printers
4-8%
Auto Industry (Parts)
4-6%
Consumer Electronics
4-5%
Mail Order Computer Manufacturers
2-5%
Household Chemicals
2-3%
30
TERSİNE LOJİSTİĞİN UYGULANDIĞI SEKTÖRLER
Bilgisayar
Kimya
Elektronik
İlaç
Çelik
Otomotiv
Lastik
Tersine
Lojistik
Tıbbi
araçlar
31
Milkrun
32
MILK RUN
33
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
GREEN SUPPLY CHAIN MANAGEMENT
34
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
Karlılık
Çevreye
Duyarlılık
35
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
•
•
•
•
•
Ürünler müşterilere ulaşmadan önceki hammadde tedariği
Üretim
Paketleme
Taşıma
Depolama faaliyetlerinin yanı sıra
–Atıkların geri dönüşümü
–Tersine kullanımı
36
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
Yenilenemeyen doğal
kaynakların tüketimi
Hava emülsiyon
Gürültü kirliliği
Zehirli ve zehirli olmayan
çöplerin imha edilmesi
37
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
• Taşıma araçlarından çıkan atık ve gazlar
• Denizyolu, karayolu, demiryolu, havayolu ve tüm karma taşımacılık
modlarında yeni düzenlemeler
• Lojistik işlemlerde kullanılan araçların gaz emülsiyon ölçümleri
yapılmalı, temiz akaryakıt kullanımı yaygınlaştırılmalı ve hurda
araçların kullanımı engellenmeli
• Havayolu en çok gürültü kirliliğine yok açan taşıma modu
38
YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ
39
YEŞİL DALGA ALANLARI
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Kapalı alanlar (depolar)
• Dağıtım Yönetimi
Yeşil binalar
• İşbirlikleri (tasarım, dağıtım vb.)
Bina ve alan yönetimi
•
“Bir ürünün tasarım süreci
bittiğinde, ayak izinin yâni enerji,
Tersine Lojistik Yönetimi
su,
kimyasal
madde,
atık
madde
ve
Talep Dalgalanmalarının Yönetimi
diğer her türlü konuda çevreye
Ambalajlama ve Etiketleme
yapacağı etkinin %90’ı da
İzleme sistemleri
belirlenmiş olur.”
Stok Yönetimi
Müşteri Yönetimi (Bilinçlendirme)
40
YEŞİL LOJİSTİK VE TERSİNE LOJİSTİK İLİŞKİSİ
• Birçok yeşil lojistik etkinliği tersine lojistik ile ilgili değildir
– Örn: Ürünleri enerji tüketimini azaltır şekilde tasarlamak, çevre dostu
ambalajların tasarlanması gibi
• Daha az plastik içeren ürünlerin tasarlanması yeşil lojistik
etkinliği iken, yeniden kullanılabilir ambalajları kullanan
ürünlerin üretilmesi tersine lojistik etkinliğidir
41
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
• Kurumsal sürdürülebilirlik
– ekonomik
– çevresel
ve
– sosyal gelişmelerin
tetiklediği riskleri iyi yönetip, bunlardan doğan fırsatları doğru
değerlendirerek kurum ve yatırımcılar için uzun vâdeli yararların yaratıldığı
bir iş modelidir.
42
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE YEŞİL LOJİSTİK İLİŞKİSİ
• Çevresel etkiler yalnızca ürün taşımalarına
bağlı olarak oluşan emisyonlar ile sınırlı değil
• Aynı zamanda atıkların uzaklaştırılmasından,
kaynak kullanımından (örneğin su ve enerji) ve
altyapı uygulamalarından da etkilenir
43
Yeşil Lojistiğin Tersine Lojistik İle İlişkisinin
Sürdürülebilir Kalkınma İçin Önemi
•
•
•
•
Büyüme
Verimlilik
İş alanı yaratma
Rekabet gücü
Ekonomik
Sorumluluk
Sürdürülebilir
•
•
•
•
Güvenlik
Sağlık
Erişilebilirlik
Müşteri ve çalışan
hoşnutluğu
TZY
Sosyal
Sorumluluk
Çevre
Sorumluluğu
•
•
•
•
•
İklim değişimi
Hava temizliği
Gürültü
Alan kullanımı
Atıklar
44
Download

Satın Alma Yeşil Lojistik Tersine Lojistik