Pardus OS
Kurulum & Yapılandırma
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Pardus Nedir?
 Pardus, Tübitak tarafından geliştirilmiş Linux temelli bir ulusal
işletim sistemidir.
 Pardus:
 Özgür olması
 Bir bilgisayarda kullanılan her türlü yazılımı sunması
 Virüs gibi zararlı programlara doğuştan bağışıklığı olması
 Türkçe desteğini eksiksiz vermesi
 Kullanım kolaylığı
 Ve bizzat Türk bilgisayar uzmanlarınca Türkiye'de geliştirilmesi
nedeniyle benzerlerinden çok farklı bir işletim sistemi olarak öne
çıkmaktadır.
 Pardus Genel Kamu Lisansı (GPL) ile özgürce dağıtılmakta ve
kullanılmaktadır.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Tarihçe
 Bugüne kadar kullanıma sunulmuş Pardus versiyonları:
 Pardus 1.0
 Pardus Çalışan CD
 Pardus 2007
 Pardus 2007.1 Felis chaus
 Pardus 2007.2 Caracal caracal
 Pardus 2007.3 Lynx lynx
 Pardus 2008
 Pardus 2008.1 Hyaena hyaena
 Pardus 2008.2 Canis aureus
 Pardus 2009
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Pardusun Edinilmesi
 Pardus'un son sürümünü bilgisayarınıza kurmak üzere temin
etmek için bu adreslerden birini kullanabilirsiniz:
http://www.pardus.org.tr/indir/
ftp://ftp.pardus.org.tr/pub/pardus/
http://www.ozgurlukicin.com/cdgonder/
 İndirmek için karşınıza iki seçenek çıkacaktır:
 Kurulan CD
 Çalışan CD (Live CD)
 İndirdiğiniz dosya “.iso” uzantılı bir dosyadır ve kurulum için bu
dosya herhangi bir cd yakma programı ile CD ye yazdırılmalıdır
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Kurulum Öncesi
 Sistem gereksinimleri:
 256 MB bellek (1GB ve üzeri tavsiye edilir)
 1000 MHz Intel ya da AMD işlemci (1.4 GHz ve üstü tavsiye edilir)
 En az 4 GB boş disk alanı (10 GB tavsiye edilir)
 Linux tabanlı Pardus işletim sisteminin kurulabilmesi için:
 Sistem gerekliliklerinin karşıandığından emin olunması
 “.iso” CD ye yazılması
 Bilgisayarın CD rom aygıtından boot edilmesi için bios ayarlarının
yapılması
 Boş disk bölümüne sahip olunması
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Kuruluma Başlanması
 Kurulum ekranını
 Lisans ekranı
 Pardus 2009
 Lisansın okunması
 Kurtarma sistemi
 Lisansın kabulü
 Sistemi sabit diskten aç
 Sürüm notları
 Bellek testi
 Yardım ekranı
 Donanım bilgisi
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Ayarlar
 CD içeriğinin kontol edilmesi
 Klavye ayarının yapılması
 Tarih ve zaman diliminin seçilmesi
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Kullanıcılar ve Sistem yöneticisi
 Kullanıcıların ve parolalarının tanımlanması
 Yönetici parolasının belirlenmesi
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Diskin Hazırlanması
 Disk Bölümlendirme
 Otomatik
Bölümleri yeniden boyutlandırmayı dene
 Tüm disk bölümlerinin silinmesi
 El ile bölümlendirme
 İlgili dosyalar için bölümlendirmenin yapılması

A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Dosyaların Yüklenmesi ve Kurulumun Tamamlanması
 Önyükleyici kurulumu
 Açılış diski
 Pardusun kurulu olduğu disk bölümü
 Listeden seçilmiş disk
 Özet ekranı ve dosyaların kopyalanması
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Kaptan Masaüstü




Kurulum sonrası ayarlar
 Masaüstü araması
Fare
 Ağ
Temalar
 Smot
Menü
 Paket
Duvar kağıdı
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Disk Sistemi
 Yaygın linux tarafından tanınabilen disk sistemleri:
 Ext3
 Nfs
 Ext4
 Smbfs
 Ext2
 Hpfs
 Ext
 Minix
 Xia
 Reiserfs
 Msdos
 Umsdos
 Vfat
 İso9660
 Nfs
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Dosya Sistemi
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Dizin Hiyerarşisi ve Kök Dizini
 “/” Kök dizininden aşşağıya doğru bir hiyerarşi vardır
 Bir dizine o dizinin yolu ile ulaşılır
 Her kullanıcıya home dizini altında bir dizin açılır
 “~” işareti her kullanıcı için o kullanıcının ev dizinini belirtir.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Klasörler
 Root altındaki temel klasörler:
 /bin : Olması şart komut dosyalarını içerir
 /boot : Başlangıç için gerekli dosyaları bulundurur
 /dev : Donanım dosyaları vardır
 /etc : Sistem ayarlarını barındırır
 /lib : Kütüphane dosyaları ve kernel modülleri bulunur
 /media : Kaldırılabilir aygıtların (CD-Rom, Flash bellek vs...) sisteme eklendiği







klasördür.
/mnt : Bir dosya sistemini geçici olarak eklemek için kullanılır.
/opt : Ekstra programların kurulması içindir
/sbin : Sistemi yöneticisiyle ilgili çalıştırabilir dosyaları tutar.
/srv : Sistemin sunduğu hizmetlerle alakalıdır
/tmp : Geçici dosyaları tutmak içindir
/usr : İkincil bir hiyerarşi
/var : Değişken verileri saklar
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
“\dev” Klasörü
 Bazı Önemli Aygıt Dosyaları:
 /dev/ttyS0 : Fare, modem gibi aygıtların bağlandığı seri port. (COM 1)
 /dev/psaux : PS/2 girişi; fare ve klavyeler içindir.
 /dev/lp0 : Paralel port (LPT 1); yazıcı, tarayıcı vs...
 /dev/dsp : Birincil ses aygıtı
 /dev/usb : USB aygıtları
 /dev/sda : SCSI aygıtlar, Flash Bellekler, harici CD-ROM'lar vs...
 /dev/scd : SCSI CD-ROM'lar
 /dev/js0 : Joystick (Microsoft Türkçesiyle Eğlence Çubuğu)
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Konsol Uygulaması, Komutlarla Çalışmak
 Komutların girilebilmesi için öncelikle konsol açılmalıdır
 MS-dos a benzer
 Bazı kısımlara erişim ve değişiklik için yönetici parolası girmeniz
gereklidir
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Dosya ve Dizin İşlem Komutları
 Linux işletim sisteminde dizin ve dosyalar üzerinde farklı birçok
işlem yapılabilmektedir. Bu işlemler temel olarak aşağıdaki
gibidir:
 Yeni dosya veya dizin oluşturmak, silmek.
 Dosya ve dizinleri listelemek.
 Dosya veya dizinlerin izinlerini ayarlamak.
 Dosyaların içeriğini görmek.
 Dosyaları yazdırmak.
 Dosya ve dizinleri kopyalamak ve taşımak.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Dosya ve Dizin İşlem Komutları
 1.Yeni Dosya Oluşturma
 Yeni bir dosya oluşturmanın en basit yolu “touch” komutunu
kullanmaktır. Bu komut varolamayan bir dosya ismi ile çağırıldığı
takdirde boş bir dosya yaratacaktır.
 touch [tarih ] dosya_ismi
 Örnek: touch 0214011101 dosyam
 Dosyanın erişim ve değişim zamanı 14 Şubat 2001 01:11 olan dosya
 2.Yeni Dizin Oluşturma
 mkdir [seçenekler] dizin
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Dosya ve Dizin İşlem Komutları
 3.Dosya ve Dizinleri Silme
• Dosyalar için: rm [seçenekler] dosya_ismi
• Dizinler için : rm –r [seçenekler] dizin_ismi
 4.Dosya ve Dizinleri Listeleme
 Sistemde varolan dosya ve dizinleri listelemek için “ls” komutu
kullanılmaktadır. Temelde ls komutunun yapısı aşağıdaki gibidir :
 ls [seçenekler][dosya_veya_dizin_ismi]
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Dosya ve Dizin İşlem Komutları
 5.Dosya ve Dizinlerin Kopyalanması ve Taşınması
 Linux işletim sisteminde kopyalama işlemi “cp” komutu ile
gerçekleştirilmektedir. Bu komutun temel kullanım şekli aşağıdaki
gibidir :
 cp [seçenekler] kaynak hedef
 Linux işletim sisteminde taşıma işlemi “mv” komutu ile
gerçekleştirilmektedir. Bu komut aynı zamanda dosyanın isminin
değiştirilmesi içinde kullanılmaktadır. Bu komutun temel yapısı
aşağıdaki gibidir:
 mv [seçenek] kaynak hedef
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Dosya ve Dizin İşlem Komutları
 6.Çalışma Dizininin Değiştirilmesi ve Bulunulan Çalışma
Dizininin Öğrenilmesi
 Linux işletim sisteminde diğer işletim sistemlerinde de olduğu gibi
bulunulan dizinin değiştirilmesi için “cd“komutu kullanılmaktadır.
 cd [geçilecek_dizin]
 . : Bulunulan dizini referans eder.
 .. : Bir üst dizini referans eder.
 ~ [kullanıcı_ismi]: Belirtilen kullanıcının ev dizinini referans eder.
Kullanıcı ismi kullanılmadığı takdirde geçerli olan kullanıcının ev dizini
referans edilir.
 - : Bir önce bulunulan dizini referans eder. Bu parametre sadece cd
komutunda geçerlidir.
 İçinde bulunulan dizini öğrenmek için “pwd” komutu kullanılır.
Bulunulan dizini öğrenmek için sadece “pwd” yazılması
yeterlidir.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Temel Dosya ve Dizin İşlem Komutları
 7.Dosyaların İçeriklerinin Görülmesi
 Metin tabanlı dosyaların içeriğinin görüntülenmesi için “cat” komutu
kullanılmaktadır. Bu komutun temel yapısı aşağıdaki gibidir:
 cat [seçenekler] dosya_ismi [dosya_ismi_2,...]
 Metin tabanlı dosyaların içeriklerinin görüntülenmesi için “more”
komutu da kullanılabilmektedir.More komutunun diğer bir özelliği
ise dosyanın içeriğini sayfa sayfa olarak göstermesidir.
 8. Dosyaları ve Dizinleri Aramak
 Linux dosya sisteminde iç içe geçmiş dizinler arasında istenen dosya
ve dizinlerin bulunması güç bir olay olabilmektedir. “find” komutu
belli kriterlere göre dosya ve dizin arama işlemlerinde
kullanılmaktadır. Find komutunun temel yapısı aşağıdaki gibidir:
 Find [aramaya_baslanacak_dizin] [arama_kriterleri]
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Dosya ve Dizin izinleri
 Kullanıcılar dosyalar üzerinde 3 farklı işlem yapabilmektedirler:
• Dosyayı okuma
• Dosyaya yazma
• Dosyayı çalıştırma
d rwx r-x r-x
dosyanın sahibinin
hakları
dizin-dosya
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
kullanıcıların hakları
grubun hakları
Açılış göneticisi : GRUB
 Bilgisayarınızı açtığınızda karşınıza gelen işletim sistemi seçimi
yapmanızı sağlar
 Pardus menüsü  Sistem Ayarları  Açılış yöneticisi
 GRUB ile;
 Menünün ne kadar süre bekleyeceğini, menüde hangi işletim
sistemlerinin listeleneceğini ve menü geldiğinde hangisinin seçili
olacağını belirleyebilir,
 Menüde gereksiz yer tutan girdileri silebilir,
 Kullanılmayan çekirdekleri sisteminizden silerek temizlik
yapabilirsiniz.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Geçmiş Yöneticisi (Sistem geri yükleme)
 Sistemdeki paket durumunun yanında paket ayar dosyalarının
da yedeklenmesinin sağlar.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Göç Aracı (Dosya ve ayar aktarma sihirbazı)
 Ayar ve dosyaların diğer işletim sistemlerinden Pardus ‘a
aktarılmasını sağlar
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Dosya Yöneticisi: Konqueror & Dolphin
 Konqueror, KDE'nin 3.5 ve önceki sürümlerinin öntanımlı
dosya yöneticisi ve İnternet tarayıcısıdır. KDE 4 ile birlikte
öntanımlı dosya yöneticisi olarak Dolphin kullanılmaktadır.
Konqueror'un KDE entegrasyonu sayesinde pek çok yeteneği
bulunmaktadır.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Paket Yöneticisi (PİSİ)
 Paket inşa etme
 Paketleri Kurma, kaldırma, güncelleme
 Windows işletim sistemlerindeki program ekle kaldır benzeri
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Pardus’un Güncel Tutulması
 Güncelleme
 Konsol üzerinden
 Paket yöneticisinden
 Bağımlılıklar nedeni ile tüm güncellemeler seçilmeli !!!
 Otomatik güncelleştirme
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Yeni Yazılımların Yüklenmesi
 Dosyanın çıkarılması
 # tar -ztvf dosya.tar.gz
 Readme dosyasının okunması
 Gerekiyorsa ayar ların yapılması
 config.h
 Kurulumun gerçekleştirilmesi
 make all
 make install
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
ÇOMAR
 Yapılandırma Yöneticisidir. Yazılımların birbiri ile
uyumlu çalışması için kullanılır
 PİSİ ile ortkalaşa çalışır
 Uygulamalar tek merkezden çıkmadığı için böyle bir uygulama
gereklidir
 Arka planda çalışarak kullanıcının yapması gerekn işleri yerine
getirir
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
YALI
 Kurulum yapılacak olan disk bölümünü biçimlendirir.
 Kurulum medyası üzerindeki uygulamaları hedef sisteme
yerleştirerek işletim sistemi kurulumunu gerçekleştirir ve
sonunda yapılandırır.
 Yetkili kullanıcı parolası, bilgisayar adı, diğer sistem kullanıcıları
gibi bilgileri toplayarak kurulmuş sistem üzerinde gerekli
düzenlemeleri yapar.
 İşletim sistemi önyükleyicisini kurarak bilgisayarı ilk açılışa
hazırlar.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Sistem izleyicisi (Görev yöneticisi)
 Sistemizleyicisi Windows sistemlerdeki görev yöneticisine
benzer bir uygulamadır
 Sistem izleyicisi ile;
 Sistem süreçlerini izleyebilirsiniz,
 Çalışan süreçleri sonlandırabilirsiniz,
 Bellek ve takas alanını izleyebilirsiniz,
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Sistem ayarları (denetim masası)
 Denetim masasının
karşılığıdır
 Sistemle ilgili ayarların
toplandığı kısımdır
 Girişte Kaptan masaüstü
ile yapılan ayarlar
buradan değiştirilebilir
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Servis Yöneticisi (Hizmetler)
 Windows'taki hizmetlerin Linux sistemlerdeki karşılığı
servislerdir.
 Pardus'taki Servis yöneticisi ile servislerin çalışması kontrol
edilebilir.
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Anti-Virüs ve Güvenlik duvarı
 Farklı kullanıcı yapısı ile virüslere karşı daha güvenlidir
 Linux için yazılmış çok az virüs bulunmaktasır
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Office uygulamaları: OpenOffice
 Üretsizdir
 Windows ve linux altında kullanılabilmektedir
 Ms. Office formatlarıüzerinde işlem yapabilmektedir
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Pardus Pratik Bilgiler
 Gizli Dosyaların Görüntülenmesi
 Cevap Vermeyen Programı Sonlandırmak
 Disk Birleştirme
 Donanım Hakkında Bilgi Almak
 Varsayılan Uygulamaların Değiştirilmesi
 Yetkili Kullanıcı (Root) Hakları Elde Etmek
 Dizinler Hakkında Bilgiler
 PiSi’lerin Yedeklenmesi
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Pardus - Sık kullanılan programlar
 İnternet browser  Firefox, Opera, Chrom ...
 Müzik çalar  Amarok, Juk ...
 Resim  Gwenview, Gimp ...
 Video oynatıcı  Dragon player, Kaffeine ...
 Mesajlaşma  Kopete , Konversation, amsn ...
 Office uygulamaları  Openoffice, Koffice ...
 Programlama dilleri  Java, Phyton, C++ ...
 Programlama ara yüzleri  Eclipse , QT, mono ...
 Windows uygulamaları  Wine ...
 Oyun  Yüzlerce farklı oyun
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Bölüm Sonu
Sonraki bölüme geçebilirsiniz…
Daha fazla bilgi için
kaynaklar bölümüne
bakabilirsiniz…
A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / Pardus OS
Download

Pardus