DÖNEM SONU İŞLEMLERİNİN
YENİ TTK ve VERGİ HUKUKU
AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
İBRAHİM DEĞİRMENCİ
Yeminli Mali Müşavir
Eskişehir SMMMO
08.02.2014
1/79
SEMİNER KONU BAŞLIKLARI
1- ENVANTER VE DEĞERLEME İŞLEMLERİ:
 Bilanço Günü
 Muhasebe İçi ve Muhasebe Dışı Envanter Tanımı
 Envanter Listelerinin Şekli
 Envantere İlişkin Yaptırımlar
 Değerleme Ölçüleri
2/79
2- DÖNEM SONUNDA YAPILACAK
DEĞERLEME ve ENVANTER İŞLEMLERİ:
 Kasa Hesabı
 Verilen ve Alınan Çekler / Senetler Hesabı
 Banka Hesapları
 Menkul Kıymetlerin Değerlemesi
 Alacak ve Borçlar Hesabı
 Ortaklar Cari Hesabı
 Stoklar Hesabı
 Personel ve İş Avansları
 Duran Varlıklar Hesapları
3/79
3- AMORTİSMAN İŞLEMLERİ:
 Amortisman Tablolarının Oluşturulması ve Amortisman
Defteri
 Cari
Yıl
Amortismanlarının
Muhasebeleştirilmesi
Hesaplanması
ve
 Kıst Amortisman Uygulaması
 Sabit Kıymet Yenileme Fonu
 Satılan Varlıklardan Elde Edilen Kar / Zarar Hesabı
4/79
4- KARŞILIKLARIN AYRILMASI:
Şüpheli Alacaklar Karşılığı
Değeri Düşen Mallar Karşılığı
Çalışan Personel Hakları Karşılığı
Kamuya Olan Borç Karşılıkları
Belgesi Gelmemiş Gider Karşılıkları
Dava Karşılıkları
Vergi Karşılıklarının Ayrılması
5/79
5- ÖZELLİKLİ DÖNEM SONU İŞLEMLERİ:
Yıllara Sari İnşaat İşlerinde
Yapılacak İşlemler
Mal Teslim Edilmeden Kesilen Faturalar
Fiili İhraç Tarihi ve Gelir Kaydı
Devlet Paylarının Tahakkuk Ettirilmesi
6/79
6- MUHASEBE YANSITMA KAYITLARININ YAPILMASI:
Maliyet Kayıtlarının Yansıtılması
Faaliyet/Finansman Giderlerinin Yansıtılması
Dönem Karının Yansıtılması
Dönem Kazancından Mahsup Edilecek Vergiler
Bilanço Hesaplarının Düzenlenmesi
7/79
7- DÜZENLENMESİ GEREKEN MALİ TABLOLAR:
 Hangi Esasa Göre Finansal Tablo
 Temel Mali Tablolar ve Dipnotları
 Ek Mali Tablolar
 Ek Mali Tabloları
Düzenlemek Zorunda Olanlar
8/79
8- MALİ TABLOLARA İLİŞKİN ANALİZ HÜKÜMLERİ:
 Ortakların Borçlanabilme Sınırı
 Borca Batıklık Durumu
 Kamu İhale Kurumu Rasyoları
 Finansman Gider Kısıtlaması
9/79
9- KAPANIŞ İŞLEMLERİ:
 Kapanış Muhasebe Kayıtlarının Yapılması
 Defterlerin Yazdırılması
 Yıllık Beyannamelerin Verilmesi
 Yevmiye Defterinin Noter Kapanış Tasdikinin
Yaptırılması
10/79
ÇALIŞMA TAKVİMİ
OCAK
ŞUBAT
MART
1
Y.K. Karar Defterinin
Kapanış Tasdiki
2
4. Dönem Geçici Vergi
Beyannamesinin
Verilmesi
14 Şubat
3
Yıllık Faaliyet
Raporunun Hazırlanması
28 Şubat
4
Finansal Tabloların
Hazırlanması
15
Mart
5
Yıllık Gelir Vergisi
Beyannamesinin
Verilmesi
25
Mart
6
Genel Kurulların
Yapılması
31
Mart
7
Kurumlar Vergisi
Beyannamesinin
Verilmesi
8
1. Dönem Geçici Vergi
Beyannamesinin
Verilmesi
9
Yevmiye Defteri Kapanış
Tasdikleri
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
31 Ocak
25 Nisan
14 Mayıs
30
Haziran 11/79
1- ENVANTER VE DEĞERLEME İŞLEMLERİ:
Dönem Başı Bilançosu
-------------/-------------Yevmiye Defteri Kaydı
--------------/--------------Defteri Kebir Hesaplarını Sınıflama
Genel Geçici Mizan
Envanter İşlemleri
Kesin Mizan
Dönem Sonu
Finansal Tabloları
Bilanço Günü
“Bilanço Günü” deyimi gerek TTK.’na göre,
gerekse de VUK.’na göre
bilançoların
düzenlendiği hesap döneminin son gününü
ifade etmektedir.
Bir önceki dönemin kapanış bilançosundaki
değerler
ile
faaliyet
döneminin
açılış
bilançosundaki
değerler
birbirinin
aynı
olmalıdır. (TTK Mad: 78)
13/79
Envanter Tanımı:
Türk Ticaret Kanunu’nun 66’ncı maddesinde
“her tacir, ticari işletmesinin açılışında;
 taşınmazlarını,
 alacaklarını,
 borçlarını,
 nakit parasının tutarını ve
 diğer varlıklarını
eksiksiz ve doğru bir şekilde gösteren ve
varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker
belirten bir envanter çıkarır.
14/79
Tacir açılıştan sonra her faaliyet döneminin
sonunda da böyle bir envanter düzenler.”
denilmiştir.
Vergi Usul Kanunu’nun 186’ncı maddesinde ise
envanter çıkarmanın, bilanço günündeki;
 mevcutları,
 alacakları ve
borçları
saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle
kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmek
olduğu hüküm altına alınmıştır.
15/79
Görüldüğü üzere envanter, işletmeye dahil
iktisadi kıymetlerin hem miktar hem de tutar
olarak tespitine yönelik bir işlemdir. Miktar
tespiti fiili ve kaydi sayım ile, tutar tespiti
ise, bulunan miktarlara VUK’da yer alan
değerleme ölçüleri kullanılmak suretiyle
yapılır.
16/79
 Envanter Listeleri:
Envanter esas itibariyle defter üzerine
çıkarılır. Şu kadar ki, işlerinde geniş ölçüde
ve çeşitli mal kullanan büyük müesseseler
envanterlerini listeler halinde tanzim
edebilir.
17/79
Bu takdirde envanter listelerinin:
 Sayfa üzerinden numaralanarak sıralanması;
 Envanterin tanzim tarihine göre tarihlenmesi;
 Envanter çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya
vekili tarafından imzalanması;
 Aynen envanter defteri gibi saklanması; şarttır.
Yukarıdaki esaslara göre envanter listeleri
tanzim edenler, envanter defterine listeler
muhteviyatını icmalen kaydederler.
(VUK Madde:188)
18/79
Envantere İlişkin Yaptırımlar:
i. Re’sen Takdir Sebebi Olması:
“Gerek bilanço esasına göre defter tutanların, gerekse de
emtia üzerine iş yapan işletme hesabı esasına göre defter
tutanların çıkarması zorunlu olan emtia envanterinin, emtia
cins ve miktarına ilişkin ayrıntılı bilgiyi içermesi
gerektiğinden, emtia envanterine dahil edilen kıymetlerden bir
veya bir kaçında cins veya miktar bakımından noksanlık
saptanması, ilgililerin dönem kazançlarının gerçeğe uygun
belirlenmediğine
ilişkin
delil
bulunduğunu
gösterir.
Envanterlerden saptanan bu noksanlığın, yükümlüler
tarafından hukuken geçerli nedenlerle açıklanabilmesi gerekir.
Bu yolda yeterli açıklama yapılamaması halinde, noksanlık
matraha alınmak suretiyle ilgilinin re’sen vergilendirilmesini
gerektirir.” (Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu )
19/79
ii. İdari Para Cezası:
T.T.K.
562’nci
maddesinde;
Kanunun 66’ncı maddesindeki
usule aykırı olarak envanter
çıkarılmasının 4,000 TL idari para
cezası
ile
cezalandırılacağı
öngörülmüştür.
20/79
Genel Olarak Değerleme:
Değerleme, muhasebe dışı envanterin fiziki sayımdan
sonraki ikinci aşamasını oluşturur ve fiziki sayımları yapılmış
olan iktisadi kıymetlerin bilanço günündeki parasal
kıymetlerinin belirlenmesidir.
TTK’na göre bilanço kalemlerinin Türkiye Muhasebe
Standartlarına göre değerlenmesi gerekmektedir. Ancak TTK’nun
64/5’inci maddesine göre;
“Bu Kanunun envanter, mali tabloların düzenlenmesi,
aktifleştirme, karşılıklar, hesaplar, değerleme, saklama ve ibraz
hükümleri 213 sayılı Kanun ile diğer vergi kanunlarının aynı
hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına, vergi
kanunlarına uygun olarak vergi matrahının tespit edilmesine ve
buna yönelik mali tabloların hazırlanmasına engel teşkil etmez”. 21/79
VUK.’na Göre Değerleme:
Vergi Usul Kanunu’nun 258’inci ve müteakip
maddelerinde, bilançoda yer alan aktif ve pasif
kıymetlerin ne şekilde değerleneceği her bir iktisadi
kıymet açısından hüküm altına alınmıştır.
Değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili
iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.
Tespit, mükelleflerce VUK’nunda yer alan değerleme
ölçüleri kullanılarak yapılan değerleme işlemi,
Takdir ise, mutat değerleme ölçüleri kullanılarak
değerleme yapılamadığı takdirde idare tarafından yapılan
takdir işlemidir.
22/79
i. Değerleme Ölçüleri:
Vergi Usul Kanunu’nun 261’inci maddesinde, değerlemenin,
iktisadi kıymetin nevi ve mahiyetine göre, aşağıdaki
ölçülerden biri ile yapılacağı belirtilmiştir.
Maliyet bedeli
Borsa rayici
Tasarruf değeri
Mukayyet değer
İtibari değer
Vergi değeri
Rayiç bedel
Emsal bedeli ve ücreti.
23/79
ii. Değerleme Yöntemleri:
Fiili Maliyet
İlk Giren İlk Çıkar (FİFO)
Ortalama Maliyet
24/79
2- DÖNEM SONUNDA YAPILACAK
DEĞERLEME ve ENVANTER İŞLEMLERİ:
Her hesap dönemi sonu itibariyle Muhasebe
İçi ve Muhasebe Dışı Envanter olarak da
nitelendirebileceğimiz tespit ve değerleme
işlemleri kapsamında, bilanço kalemlerinin
aşağıda belirtilen işlemlere tabi tutulması
gerekmektedir.
25/79
Kasa Hesabı:
• Kasa Sayım Tutanağı
• Dövizli Mevcutların Değerlemesi
• Kasa Fazlalıkları
26/79
 Verilen ve Alınan Çekler / Senetler Hesabı:
 Alınan ve Verilen Çekler / Senetler Listesi
Dövizli Çeklerin / Senetlerin Değerlemesi
27/79
 Senetlerin Reeskontu
Reeskont Tutarı = (Nominal Değer X Faiz Oranı X Gün Sayısı)
36.000 + (Faiz Oranı X Gün Sayısı)
(Vadesine en çok 3 ay kalan senetler karşılığında
yapılacak reeskont işlemlerinde uygulanacak
ıskonto faiz oranı yıllık % 11,75) (VUK G.T. 238)
28/79
 Banka Hesapları:
 Banka Mutabakat Yazıları yada Hesap Ekstreleri
 Kredi Bakiyeleri ve Ödeme Planlarının Tespiti
 Dövizli Mevcutların Değerlemesi
 Vadeli Mevduatların Değerlemesi
 Kredi Faizlerinin Tahakkuku
29/79
Menkul Kıymetlerin Değerlemesi:
Menkul Kıymetler VUK’nun 279’uncu
maddesine göre aşağıda belirtilen
değerleme ölçülerine göre değerlenir.
30/79
MENKUL KIYMET
DEĞERLEME ÖLÇÜSÜ
Hisse Senedi
Alış Bedeli
Yatırım Fonu Katılma Belgesi (A Tipi)
Yatırım Fonu Katılma Belgesi (B Tipi)
Alış Bedeli
Borsa Rayici (Dönem Sonu Değeri)
Hazine Bonoları
Borsa Rayici
Devlet Tahvilleri
Borsa Rayici
Eurobondlar
Borsa Rayici ( Kur Farkları Dahil)
Özel Sektör Tahvilleri
Borsa Rayici / Kıst Getiri
Repo ve Ters Repo İşlemleri
Kıst Getiri
31/79
 Alacak ve Borçlar Hesabı:
 Cari Hesap Mütabakatları:
İki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan
alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak
vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek
hesabın
kesilmesinden
sonra
çıkacak
artan
tutarı
isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesidir.
Bu sözleşme yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz.
Her takvim yılının son günü taraflarca hesabın kapatılması
günü olarak kabul edilmiş sayılır. Saptanan artan tutarı
gösteren cetveli alan taraf, aldığı tarihten itibaren bir ay içinde,
itirazda bulunmamışsa, bakiyeyi kabul etmiş sayılır.
32/79
 Dövizli Alacak / Borçların Değerlemesi ve
Muhasebeleştirilmesi
 Şüpheli Alacaklar Mütabakatı
 Vazgeçilen Alacaklar
 Değersiz Alacaklar
 Hareket Görmeyen Hesap Bakiyeleri
 Takip Eden Yılda Gelen Faturalar
33/79
 Ortaklar Cari Hesabı:
 Adatlandırma Yoluyla Faiz Yürütülmesi
 Fatura Kesilmesi
 Katma Değer Vergisi Hesaplanması
34/79
Stoklar Hesabı:
Stok Sayım Tutanakları
Stokların Değerlemesi
Kur Farklarından Stoklara Pay Verilmesi
Kredi Faizlerinden Stoklara Pay Verilmesi
Ekonomik
Değeri
Olan
Hurdaların
Değerlemesi
35/79
Personel ve İş Avansları:
Avans Ödemelerinde Tevkifat
36/79
Duran Varlıklar Hesapları:
 Maddi Duran Varlıklar Tespiti
37/79
 Duran Varlıkların Değerlemesi
İktisadi işletmeler dahil bilimum maddi ve gayri maddi duran varlıklar
maliyet bedeli ile değerlenir.
Maliyet bedeline, satın alma bedelinden başka, aşağıda yazılı giderler
de girer;
Makine ve tesisatın gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri;
Mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının
tesviyesinden mütevellit giderler.
Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile
Emlak Alım ve Özel Tüketim Vergilerini maliyet bedeline ithal
etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler
serbesttirler. (İlgili Madde: VUK 269, 271, 272) (İlgili G.T. 143, 163)
İnşa edilen binalarda ve gemilerde, imal edilen makine ve
tesisatta, bunların inşa ve imal giderleri, satın alma bedeli yerine
geçer.
Kredi
Faizlerinin
Duran
Maliyetine Eklenmesi:
Kur
Farklarının
Düşülmesi:
Maliyete
Faiz
İle
Giderleri
Netleştirilmesi:
Faiz
Varlıkların
Eklenmesi
/
Gelirlerinin
3- AMORTİSMAN İŞLEMLERİ:
 Amortisman Tablolarının Oluşturulması ve Amortisman
Defteri (Ekonomik Ömür Esasına Göre):
 Cari
Yıl
Amortismanlarının
Muhasebeleştirilmesi:
Hesaplanması
ve
 Kıst Amortisman Uygulaması (Binek Otolar):
 Sabit Kıymet Yenileme Fonu:
 Satılan Varlıklardan Elde Edilen Kar / Zarar Hesabı:
40/79
4- KARŞILIKLARIN AYRILMASI:
Şüpheli Alacaklar Karşılığı:
 Şirket Avukatından Yazılı Bilgi Alınması:
41/79
 Cari
Yıl Karşılıklarının Ayrılması:
Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame
ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla;
• Dava veya icra safhasında bulunan alacaklar;
• Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla
istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş
bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede
küçük alacaklar;
şüpheli alacak sayılır. (Teminatlı alacaklar hariç)
42/79
 Önceki Yıllarda Ayrılan Karşılıkların Durumu:
Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen
miktarları tahsil edildikleri dönemde kar-zarar
hesabına intikal ettirilir. (VUK Madde: 373 )
43/79
Değeri Düşen Mallar Karşılığı:
Emtianın maliyet bedeline nazaran değerleme
günündeki satış bedelleri % 10 ve daha fazla
bir düşüklük gösterdiği hallerde mükellef,
maliyet bedeli yerine 267’nci maddenin ikinci
sırasındaki usul hariç olmak üzere, emsal
bedeli ölçüsünü tatbik edebilir. (VUK Madde:
262 ve 274 )
44/79
 Çalışan Personel Hakları Karşılığı:
 Kıdem Tazminatı Karşılığı
 İzin Hakları Karşılığı
 Karşılıklar
ve
Fiili
Muhasebeleştirilmesi
Ödemelerin
45/79
Kamuya Olan Borç Karşılıkları:
 Kamuya Olan Borçların Tespiti
 Gecikme Zamlarının Tahakkuku
 İhtilaflı Borçların Tahakkuku ve Muhasebe Kaydı
46/79
Belgesi Gelmemiş Gider Karşılıkları:
 Elektrik Faturası, Telefon Faturası,
Su Faturası, Faiz Faturası vb.
47/79
Dava Karşılıkları:
* Şirketin Açtığı Davalar
* Şirkete Karşı Açılan Davalar
48/79
Vergi Karşılıklarının Ayrılması:
Ticari Kardan Mali Kara Geçiş Tablosu Oluşturulmalıdır.
Vergi Matrahı
=
Ticari Kar + KKEG – Vergi İstisna/ İndirimi
49/79
Beyanname üzerinde gösterilmek kaydıyla
aşağıdaki şekilde ödenecek vergi tutarına
ulaşılacaktır.
50/79
 Ticari Kara Eklenecek Unsurlar (K.K.E.G.):
 Ödenen G.Z., G.F., P.Z. ve Her Türlü Para Cezaları,
 Binek Oto M.T.V.,
 Kıdem Tazminatı ve İzin Karşılıkları,
 Özel İletişim Vergileri,
 Yapılan Bağış ve Yardımlar,
 Vadesinde Ödenmeyen Sosyal Güvenlik Primleri
(Hangi Primler?),
 Geçmiş Yıl Vergileri / Özel Vergiler
51/79
 Ticari Kardan İndirilecek Unsurlar:
Fiilen Ödenen Sosyal Güvenlik Primleri,
Fiilen Ödenen Kıdem Tazminatı Karşılıkları,
Ar-Ge İndirimi,
Sponsorluk Harcamaları
Bağış ve Yardımlar
Vergiden İstisna Kazançlar,
-İştirak Kazançları,
-Emisyon Primi Kazançları,
-Gayrimenkul ve İştirak Hissesi Satış Kazancı,
-Yurtdışı İnş. ve Onarım İşlerinden Sağ. Kazançlar,
-Serbest Bölge Kazançları,
-Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kazançları,
-Uluslararası Gemi Sicili Kazanç İstisnası,
-Yurtdışı Hizmet Gelirleri İstisnası
-Yatırım İndirimi İstisnası
52/79
* Yatırım İndirimi İstisnası
193 sayılı Kanun’un geçici 69. maddesinin birinci
fıkrasına eklenen “Şu kadar ki, vergi matrahlarının
tespitinde yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu
yapılacak tutar, ilgili kazancın % 25’ini aşamaz.”
biçimindeki cümle, Anayasa Mahkemesinin 9.2.2012
günlü, E.2010/93, K.2012/20 sayılı kararıyla iptal
edilmiştir.
Dolayısıyla
GVK’nun
69’uncu
maddesine
göre;
31.12.2005 tarihi itibariyle mevcut olup kazanç yetersizliği
nedeniyle indirim konusu yapılamamış yatırım indirimi
tutarları herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmaksızın o
tarihteki mevzuat hükümlerine göre gelir/kurum
kazancından indirim konusu yapılabilecektir.
53/79
* İndirimli Kurumlar Vergisi İstisnası:
Vergi İndirimine ilişkin yasal düzenleme 5520 sayılı Kurumlar Vergisi
Kanunu’nun 32/A maddesinde yer almaktadır. Kurumlar Vergisi
Kanunu’nun 32/A maddesiyle düzenlenen vergi indiriminden kimlerin
yararlanabileceği konusunda Bakanlar Kurulu’na yetki verilmiştir.
Bakanlar Kurulunca yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları
Hakkında Karara göre; Ekonomi Bakanlığı tarafından yatırım teşvik
belgesine bağlanmış; büyük ölçekli ve stratejik yatırımlar ile bölgesel
teşvik uygulamaları kapsamında gerçekleştirilecek yatırım sahibi
gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri vergi indirimi uygulamasından
yararlanabileceklerdir.
Ancak aynı maddenin 8’inci fıkrasında “bu madde gelir vergisi
mükellefleri hakkında da uygulanır” hükmü yer aldığından gelir
vergisi mükellefleri de vergi indiriminden yararlanabileceklerdir.
54/79
Geçmiş Yıllar Mali Zararları
- Beş Yıl Geçmemek,
- Beyannamede Gösterilmek Koşuluyla.
beyannamede indirim konusu yapılabilir
55/79
5- ÖZELLİKLİ DURUMLAR:
 Yıllara Sari İnşaat İşlerinde Yapılacak İşlemler:
 Geçici Kabul Tutanaklarının Temin Edilmesi
 Stopaj Tutarlarının Ödendiğinin Teyid Edilmesi
 Müşterek Giderlerin Dağılımı
 Amortisman Dağılımı
 KDV’de Vergiyi Doğuran Olay Tarihi
 Nakit Fazlalıklarından Elde Edilen Gelirlerin Beyanı
56/79
Mal Teslim Edilmeden Kesilen Faturalar:
 Gelir Tahakkukları
 Gider Tahakkukları
57/79
 İhracat İşlemlerinde İntaç Tarihi ve Gelir Kaydı:
 Devlet Paylarının Tahakkuk Ettirilmesi:
 İrtifak Hakkı
 Maden Hakkı
58/79
6- MUHASEBE YANSITMA KAYITLARININ YAPILMASI:
Maliyet Hesaplarının Yansıtılması:
711, 721, 731
151, 152
153
621
741
170, 622
620
59/79
 Faaliyet / Finansman Giderlerinin Yansıtılması:
761
631
771
170, 632
781
660, 661, 258
60/79
Dönem Karının Yansıtılması:
691
370
692
590 / 591
Dönem Kazancı Üzerinden
Hesaplanan Vergi
Dönem Net Kar/Zarar
61/79
Dönem
Mahsup
Edilecek
Ödenen Geçici Vergi Tutarı
193
371
Tevkif Yoluyla Ödenen
Vergiler
193
371
Vergiler:
Kazancından
62/79
7- DÜZENLENMESİ GEREKEN MALİ TABLOLAR:
 Hangi Esaslara Göre Finansal Tablo:
Tacirlerin çıkarmak zorunda oldukları “açılış
bilançosu” ile “Yılsonu Finansal Tabloları”nın tabi
oldukları özel hükümler TTK’nun 68-82’nci maddeleri
arasında düzenlenmiştir. Ancak bu bölümde
düzenlenen hükümler asgari hükümler olup, Kanunun
514’üncü
maddesinde;
“Türkiye
muhasebe
standartlarında
öngörülmüş
bulunan
finansal
tablolara” atıf yapılmıştır.
63/79
KGK. yayınladığı bir kararla; “660 sayılı KHK’da belirtilen
kamu yararını ilgilendiren kuruluşların, 6102 sayılı
Kanunun 397’nci maddesi çerçevesinde Bakanlar Kurulu
kararıyla bağımsız denetime tabi olacakların ve aynı
Kanunun 1534’üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan
şirketlerin münferit ve konsolide finansal tablolarının
hazırlanmasında Türkiye Muhasebe Standartlarını
uygulamasına,
Yukarıdaki kapsama dâhil olmayanlar için Kurumca bir
belirleme yapılıncaya kadar yürürlükteki mevzuatın
uygulanmasının devamına,” karar vermiştir.
64/79
“Bu Kanuna tabi gerçek ve tüzel kişiler,
VUK.’nun 175’inci maddesinde yer alan yetkiye
istinaden
yapılan
düzenlemelere
uymak
zorundadır.” (TTK Mad:64/5)
“Maliye Bakanlığı; muhasebe standartları, tek
düzen hesap planı ve mali tabloların
çıkarılmasına ilişkin usul ve esasları tespit
etmeye, bunları mükellef, şirket ve işletme
türleri itibariyle uygulatmaya ve buna ilişkin
diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
(VUK. Mad:175)
65/79
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel
Tebliği’ne göre; aşağıdaki mali tabloların
düzenlenmesi gerekmektedir.
66/79
 Temel Mali Tablolar ve Dipnotlar:
 Gelir Tablosu
 Bilanço
 Satışların Maliyeti Tablosu
 Dipnotlar
67/79
Ek Mali Tablolar:
 Nakit Akım Tablosu
 Özvarlıklar Değişim Tablosu
 Kar Dağıtım Tablosu
68/79
 Ek Mali Tabloları Düzenlemek Zorunda Olanlar:
2013 yılı Aktif Toplamı 12.265.000 TL’nin ve Net Satışlar
Toplamı 27.260.000 TL’nin altında kalan işletmeler
yukarıda belirtilen ek mali tabloları düzenlemek zorunda
değildir.
Ancak ek mali tabloları düzenlemek zorunda olan
mükellefler, verecekleri yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesine söz konusu tablolardan sadece “Kar
Dağıtım Tablosu”nu ekleyeceklerdir.
 UFRS’ye Göre Finansal Tablo Düzenleyecek Olanlar:
69/79
8- MALİ TABLOLARA İLİŞKİN ANALİZ
HÜKÜMLERİ:
Ortakların Borçlanabilme Sınırı:
“Pay sahipleri, sermaye taahhüdünden doğan
vadesi gelmiş borçlarını ifa etmedikçe ve
şirketin; serbest yedek akçeleri ve karı,
geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde
olmadıkça şirkete borçlanamazlar. (TTK
Mad:358)
70/79
“Serbest yedek akçe: Genel kanuni yedek akçelerin
sermayenin yarısını aşan kısmı ile Kanun ve sözleşme
gereği ayrılanlar dışında genel kurulca ayrılmasına karar
verilen yedek akçelerdir.” (Avans Kar Payı Dağıtımı
Hakkında Tebliğ)
Serbest Yedek Akçeler + Dağıtılmamış Karlar > Geçmiş Yıl Zararları
Aksi takdirde Kanunun 562’nci maddesine göre, pay
sahiplerine borç verenler üçyüz günden az olmamak
üzere adli para cezasıyla cezalandırılırlar.
71/79
Borca Batıklık Durumu:
Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni
yedek akçeler toplamının yarısının zarar
sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa,
yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya
çağırır ve bu genel kurula uygun gördüğü
iyileştirici önlemleri sunar. (TTK Mad: 376/1)
(Sermaye + Kanuni Yedek Akçeler) / 2 < Zararlar Toplamı
(
100
+
40
) / 2 = 70 < 80
72/79
Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek
akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle
karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl
toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri
ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar
vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer.
(TTK Mad: 376/2)
(Sermaye + Kanuni Yedek Akçeler) / 3 < Zararlar Toplamı
(
100
+
40
= 140 / 2/3 93 > 80
73/79
Şirket
aktiflerinin,
şirket
alacaklılarının
alacaklarını
karşılamaya
yetmediğinin
anlaşılması halinde, yönetim kurulu, bu
durumu şirket merkezinin bulunduğu yer,
Asliye Ticaret Mahkemesi’ne bildirir ve şirketin
iflasını ister. (TTK Mad:376/3)
Esas sermayenin kaybı ya da borca batık
olma hâllerinde anonim şirketlere ilişkin ilgili
hükümler kıyas yoluyla Ltd. Şti.’ye de
uygulanır. (TTK Mad: 633)
74/79
Kamu İhale Kurumu Rasyoları:
 cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en
az 0,75 olması,
 öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en
az 0,15 olması,
 Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara
oranının 0,50’den küçük olması,
gerekir.
75/79
Finansman Gider Kısıtlaması:
6322 Sayılı Kanunun 6 ve 37’nci maddeleriyle Gelir ve
Kurumlar Vergisi Kanunlarında yapılan değişiklikler ile;
“Kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan
işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere,
yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede
kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon,
vade farkı, kar payı, kur farkı ve benzeri adlar altında
yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’unu
aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
kısmı ticari karın tespitinde indirim olarak kabul
edilmez” hükmü getirilmiştir.
76/79
9- KAPANIŞ İŞLEMLERİ:
Kapanış Muhasebe Kayıtlarının Yapılması:
711
721
731
761
771
781
600
:
:
690
690
710
720
730
760
770
780
621
:
:
691
692
77/79
Defterlerin Yazdırılması:
Yıllık Beyannamelerin Verilmesi:
Kesin Mizanın Gönderilmesi:
Yevmiye
Defterinin
Tasdikinin Yaptırılması:
Noter
Kapanış
78/79
BENİ DİNLEDİĞİNİZ
İÇİN
TEŞEKKÜR EDERİM
79/79
Download

EK12e - Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi