GENEL MUHASEBE 1
Yrd. Doç. Dr. Serhan Gürkan
KBÜ İşletme Fakültesi
[email protected]
MUHASEBE KAYIT
YÖNTEMLERİ
Tek Taraflı Kayıt Yöntemi (Basit Yöntem)
Çift Taraflı Kayıt Yöntemi (Muzaaf Yöntem
veya Bilanço Esasına Göre Defter Tutma)
Tek Taraflı Kayıt Yöntemi
Bu defterin sağ tarafında gelirler, sol
tarafında giderler yer alır.
Bu deftere mal alım ve satımları
dışında başka bir bilgi kaydedilmediği için,
bu defterde yer alan bilgilere göre işletmenin
borcunun veya alacağının ne kadar olduğu
ya da kasasında ne kadar nakdin
bulunduğuna ilişkin bir bilgi el etme imkanı
bulunmamaktadır.
Çift Taraflı Kayıt Yöntemi
(Muzaaf Yöntem)
Çift taraflı kayıt yöntemi mali nitelikteki
işlemin işletmenin varlık ve kaynakları
üzerinde değişme yaratan tüm yönleri ile
bir bütün olarak defterlere kaydını esas alan
yöntemdir.
Bu yöntemde bir mali nitelikteki işlemin
kaydında en az bir hesap borçlandırılırken,
en az bir hesap alacaklandırılır.
Örneğin,
işletmenin
50.000
TL
değerinde ticari malı satın aldığını ve mal
bedelinin yarısının peşin, diğer yarısı
karşılığında satıcı işletmeye borçlandığını
varsayalım.
YASAL OLARAK TUTULACAK
DEFTERLER
Birinci sınıf tüccarların tutacakları defterler;
Yevmiye Defteri
Defteri Kebir
Envanter Defteri
İkinci sınıf tüccarların tutacakları defterler;
İşletme Hesabı Defteri
DEFTERLERDE KAYIT
DÜZENİ
• Defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur.
• Tutulması zorunlu olan defterler mürekkeple
veya makina ile yazılır.
• Defterlere geçirilen bir kaydı kazımak, çizmek ya
da silmek suretiyle okunamaz bir hale getirmek
yasaktır.
• Defterlerde kayıtlar arasında usulen yazılmaya
mahsus olan satırlar, çizilmeksizin boş
bırakılamaz ve atlanamaz.
YEVMİYE DEFTERİ (GÜNLÜK
DEFTER)
Mali nitelikteki işlemlerin yasal belgeye
dayalı olarak tarih sırasına göre ve maddeler
halinde kaydedildiği bir defter olarak
tanımlayabiliriz.
Yevmiye defterinde iki tarih çizgisi
arasında yer alan unsurların tamamına
yevmiye maddesi adı verilir.
YEVMİYE MADDESİ
Madde
No
TARİH
BORÇLU HESAP İSMİ
ALACAKLI HESAP İSMİ
Açıklama
BOÇLU
HESAP TUTARI
ALACAKLI
HESAP TUTARI
xxx
xxx
YEVMİYE MADDESİ
Bir yevmiye maddesinde tarih ve
madde numarası yazıldıktan sonra, önce
borçlandırılan hesap isimleri yazılır ve daha
sonra alacaklandırılan hesap isimleri biraz
içeriden başlanılarak yazılır.
AÇILIŞ KAYDI
Yevmiye defterinde daima ilk madde
açılış maddesidir. İşe başlama bilançosu
veya dönem başı bilançosunda aktif
karakterli hesaplar borçlandırılmak, pasif
karakterli hesaplar alacaklandırılmak
suretiyle düzenlenen maddeye açılış
maddesi veya açılış kaydı adı verilir.
Yevmiye Maddesi Türleri
1- Basit Madde
2- Bileşik Madde
3- Karma Madde
4- Tamamlayıcı Madde
DEFTERİ KEBİR (BÜYÜK
DEFTER)
Yevmiye defterine kaydedilen işlemlerin
hesaplara aktarılmasını sağlayan defter ise
defteri kebir (büyük defter) dir.
Mali nitelikli işlemlerin «T» şeklindeki
hesaplara kaydedilmesidir.
Her «T» şeklindeki hesap defteri kebirin
bir sayfasını temsil etmektedir.
KAYIT ÖRNEKLERİ
a) İşletme 01.12.20xx tarihinde 100.000 TL
nakit sermaye ile işe başlamıştır.
b) Aynı gün kasadaki nakdin 90.000 TL’si A
bankasında açtırılan mevduat hesabına
1028
no.lu
dekont
karşılığında
yatırılmıştır.
YARDIMCI DEFTERLER
Muhasebede aynı
tür
işlemlerin
toplandığı hesapla ana hesap veya toplu
hesap adı verilmektedir.
Defteri kebirde ana hesap düzeyinde
izlenen hesapların detaylarının izlenmesi
için kullanılan hesaplara yardımcı hesap
veya tali hesap adı verilmektedir.
YARDIMCI DEFTERLER
a) İşletme 15.04.20xx tarihinde satıcı A’dan
18.000 TL ve satıcı B’den 24.000 TL
değerinde ticari malları kredili (veresiye)
olarak satın almıştır.
b) 15.05.20xx tarihinde satıcı A’ya 15.000 TL
ve satıcı B’ye 20.000 TL nakit ödeme
yapılmıştır.
ENVANTER DEFTERİ
“Envanter çıkarmak, bilanço günündeki
mevcutları, alacakları ve borçları saymak,
ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle
kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit
etmektir.”
ENVANTER DEFTERİ
ENVANTER DEFTERİ
Sıra
No
1
Açıklama
Nakit Mevcudu
1) Türk Lirası Mevcudu
10 TL banknot
20 TL banknot
50 TL banknot
100 TL banknot
200 TL banknot
Toplam
2) Döviz Mevcudu
100$ banknot
Toplam
Ölçü
Fiyat
TL
20 Adet
10 Adet
8 Adet
12 Adet
5 Adet
10 Adet
Tutar
TL
200
200
400
1.200
1.000
3.000
2,70
2.700
2.700
Toplam
TL
5.700
MİZAN
Muhasebe sürecinde mali nitelikteki
işlemler ilk önce tarih sırasına göre ve bir
bütün
olarak
yevmiye
defterine
kaydedilmektedir.
İkinci aşamada ise mali nitelikteki
işlemler sınıflandırılmak amacıyla defteri
kebire kaydedilmektedir.
MİZAN
Yevmiye defterine kaydedilen işlemlerin
defteri kebire doğru olarak aktarılıp
aktarılmadığını kontrol etmeye yarayan
çizelgelere mizan adı verilir.
Mizanlar belir bir tarih itibari ile
düzenlenir. Genellikle her ay sonu itibariyle
düzenlenen mizanlara aylık mizan adı
verilir.
Akın Ticaret İşletmesi
31.12.20XX Tarihli Kesin Mizanı
TUTARLAR
HESAPLAR
BORÇ
ALACAK
KASA H.
80.000
60.000
BANKALAR H.
260.000
150.000
ALICILAR H.
250.000
130.000
TİCARİ MALLAR H.
600.000
350.000
TAŞITLAR H.
200.000
SATICILAR H.
150.000
280.000
SERMAYE H.
500.000
KAR VE ZARAR H.
390.000
460.000
YURTİÇİ SATIŞLAR H.
450.000
450.000
SATILAN TİCARİ
350.000
350.000
MALLAR MALİYETİ H.
GENEL YÖNETİM
40.000
40.000
GİDERLERİ H.
FAİZ GELİRLERİ H.
10.000
10.000
2.780.000
2.780.000
TOPLAM
KALANLAR
BORÇ
ALACAK
20.000
110.000
120.000
250.000
200.000
130.000
500.000
70.000
700.000
700.000
Dönem Sonu Bilançosunun
Hazırlanması
Dönem sonu bilançosu kesin mizanda
yer alan tutarların bilançoya aktarılması yolu
ile elde edilir.
Kesin mizanda yalnızca bilanço
hesapları kalan vereceğinden, borç kalanı
veren hesapların kalanları bilançonun
aktifine, alacak kalanı veren hesapların
kalanları da bilançonun pasifine aktarılarak
dönem sonu bilançosu düzenlenebilir.
AKTİF
KASA
BANKALAR
ALICILAR
TİCARİ MALLAR
BİNALAR
AKTİF TOPLAMI
Akın Ticaret İşletmesi
31.12.20xx Tarihli Bilançosu
20.000 SATICILAR
110.000 SERMAYE
120.000 DÖNEM KARI
250.000
200.000
700.000
PASİF TOPLAMI
PASİF
130.000
500.000
70.000
700.000
DÖNEMİN HESAPLARININ
KAPATILMASI
Dönem sonunda alacak kalanı veren
hesaplar borçlandırılmak ve borç kalanı
veren hesaplar alacaklandırılmak suretiyle
düzenlenen yevmiye maddesine kapanış
maddesi adı verilir.
MUHASEBE SÜRECİ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Dönem Başı Bilançosunun Düzenlenmesi
Yevmiye Defterine Kayıt
Defteri Kebire Ve Yardımcı Deftere Kayıt
Aylık ve Genel Geçici Mizanın Düzenlenmesi
Envanter İşlemlerinin Yapılması
Kesin Mizanın Düzenlenmesi
Finansal (Mali) Tabloların Düzenlenmesi
Kapanış Kaydının Yapılması
Download

Genel Muhasebe 4 Hafta